In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

Id autem apertius dilucebit, si ea, quibus id, quod fieri nou potest, et falsum ditferunt inter se, ante explicuerimus, cum unum idemque ea uon sint. quare cum earn, quam intendebat, demou- strationem Aristoteles praemisisset, siquidem unumquodque eorum duobus dicitur modis, ait, (anteqnam shnjulas partes prosequatur): haec duo atque eorum coutraria duobus modis dicuutur. deiude exemplo alterum duorum modorum docuit, quibus unumquodque eorum dicitur, atque ad alterum regreditur. lioc ordine oratio eius procedit. nunc autem a me intelleges, qua ratione unumquodque horum duorum duobus modis dicatur. quod fieri non potest, aliud ex suppositione, aliud vero suapte natura absolute dicitur. ex suppositione quidem, ut triangulum non posse duo tertio aequalia habere latera; haec autem eius positio fieri non potest absolute, quandoquidem suapte natura necessaria est, vel earn quidem loco eorum posuit, quae sane esse non possunt, veluti ex suppositione falsa, quod autem absolute, eius explicatio cum proprio exemplo adhuc dicetur; etenim quod absolute fieri non potest, est veluti triangulum habere angulos quatuor [rectis aequales]. itidem quod fieri qotest, aut ex suppositione aut omniuo et absolute dicitur. ex suppositione euim, ut diametron later ibus commensurahilem esse; hoc vero fieri posse ex falsa quadam suppositione posuit; atqui absolute aliquid fieri posse dicitur, ut .diametron lateribus incomvumsurabilem esse.

Falsum quoque, aut ex suppositimie aut absolute erit. ex suppositione quidem, ut si, ambulaute aliquo, se ambulare dixerit, alter deiude supeiveniens ei dlcat: falsum profers; hoc etenim verum est, at falsum statuimus. absolute vero falsum dicitur, ut si, uon ambulaute aliquo, se ambulare dixerit. eodem iure et verum quo- que aut ex suppositione dicitur, veluti positio quaedam, quae falsa sit, ut si Xauthus vivus sit, ac mortuum esse dicamus, aut absolute, ut si Xauthus vivat, ac eum vivere affirmemus. cum autem hos modos posuisset, quibus istaec nomina dicuutur, ac eum modum [*](6 sit — minus] ita Al duee Aristot.: codd. corrupti 21 adsumphmi exemplum vix probares; fort, tertio deiendum et pro fieri non potest (22) legeiidum non est impossibile 27 rectis aecjuales om. codd.)

agisignasset, quo aliquid absolute fieri uou posse et quo absolute [*](f. 19v) falsum dicitur, ad auibo iu uuiversum regreditur eorumque diffe- rentiam enumerat, inquiens: uou igitur idem est, quod absolute fieri uou potest et absolute falsum, siquidem differuut iuxta exemplum ab eo allatum ac eo etiam, quoniam id, quod fieri uou potest, omuiuo falsum est, uou autem e coutra, ut scilicet quod falsum est, omuiuo fieri uou possit.

His praeterea alium modum adiunxit, qui scopo ab eo pro- posito suffragatur, aitcpie: accidit autem impossibile ex impossibili, siquidem affirmare voluit, ad id, quod fieri uou potest, id, quod fieri uou potest, uou autem id, quod fieri potest, omuiuo sequitur; uec uou etiam ad falsum omuiuo falsum cousequitur, quemadmodum iu Primo de ’ismo declaravit. praeterea osteudit, qua ratione aliquid potestatem ad opposita habere possit, et quaudo id verum, quaudove falsum existat. etenim vere quidem aliquis lias duas poteutias habebit, veluti quod stet ac sedeat, falso autem, ut vide- autur hae duae poteutiae simul iu eo operari, hoc est, ut simul et sedeat et stet, fierique etiam potest, ut vis quaedam ad unam- quamque harum duarum actiouum termiuato tempore in aliquo sit, veluti quod sedendi tantum vis hoc tempore iu eo existat, alio vero tempore standi potestas; etenim si hoc iure in eo se habebuut, simul esse minime dicuntur. verum dicemus ei vim contrarietatis inesse; etenim quocunque tempore altera potentiarum erit in eo, et Ι reliqua etiam iuillo extiterit. hac igitur ratione [*](f.20r) cousouum erit in iis, quibus termiuato tempore potestas inest. si vero uonnulla immenso tempore multorum potestatem habebant, fieri igitur uou poterit, ut facultatum actiones alio tempore iu illis ostendantur. dixit: sed hoc simul in- venitur, et non dixit, quamobrem simul depreheudatur. omuiuo vero couveuit, ut aliquando simul iuveniatur ; etenim altera duarum potentiarum, quae in iis sunt, si semper existat, et alterius potentiae actio nuUo unquam tempore sit, earn facultatem, quae hanc actionem agit, non habebuut; vis namque dicitur iu respectu ad actionem.

At cum ipse hoc absolute asseruisset, propterea conclusionem ex eo uou deduxit idque coutrario ordine demonstravit, inquiens: qiiicquid semper existens cormptionem admittit, actu vim habet, quae cum iufinito tempore protrahitur, quemadmodum mundo ipsam semper inesse asserunt, ac insuper convenit, ut eius privatiouis potentia actu sit, quae eadem ratione iufinito tempore protrahitur. [*](40 toto euim eo tempore, quo altera duarum potentiarum iu eo existit. 13 Primo] Anal. Prior, I, cap. 15 18 post etiam add. oirmes non 28 dixit cm. Al.)

reliqua etiam poteutia iuvenitur. et si eiusmodi potentia semper [*](f.20r) iu 60 extiterit, igitur fieri non potest, ut ponamus actionem potentiae, quae semper est, in eo aliqiio tempore iuveuiri, adeo ut haec actio sit atque alterius quoque potentiae actio existat. ita igitur consouum esset, ut duae actiones simul ambae inveniantur; haec autem si ita se habent, suum esse et non esse simul erunt, siquidem istaec duo harum duarum potentiarum actiones sunt, hoc autem simul et fieri non potest et falsum existit. etenim si id, quod ad hunc sermonem omnino consequitur, falsum (ut dixit) tautummodo extiterit, atque <potentia> falsa posita fuerit nee non etiam alterius potentiae actio, ex adiunctioue <ens,> fuerit statuamusque id quoque falsum positum esse, si itaque hoc pacto res se habeat, omnino fit, ut uuum idemque sit et non sit, uecessarium ex adiunctione falsa, hoc est, aliquam duarum potentiarum actionem esse; modo autem quoniam, etsi falsum sit, fieri quoque non potest, perspicuum est, Jioc ad id, quod fieri nou potest, omnino consequi.

Altera vero enuutiatio falsa tantum existit, hoc est, ponere actionem eius, quod non est; haec etenim locutio si fieri non posset, ex ea utique remeatio fieri posset: cum fieri non possit, ut muudus non sit, conveuit ergo, ut necessario sit.

Atqui sermoui locum reliquit, alteram divisionem fieri non posse, uempe dicentem, omne, quod semper est tempore infiuito, omnino fit, ut id semper non sit. etenim haec enuntiatio semper <existens> non solum interitum nou admittit, quoniam propriam corruptionem evadit atque ab ea recedit, verum etiam absolute interitum non recipit.

Si vero id, quod semper est, absolute interitum non admittit, necessario fit, ut non generatum quoque existat. si euim generatum est, omnino idem gignitur atque efficitur ahsurdum; etenim fieri poterit, ut aliquo tempore nou sit. cum enim dicimus illi potentiam inesse, ut nou sit, conveuit, ut illius potentiae actio aliquando ei contiugat, quo quidem tempore non sit, sive hoc terapus, quo non est, infinitum extiterit sive finitum. verum si non semper sit statuamusque ipsum aliquo tempore non esse, finitum existet: ex hoc igitur colligi poterit, id esse et non esse; sin minus, quocunque modo ens ortum sit, aliquo tempore non esse poterit. generatum enim ac corruptibile idem est; verum in hoc tantum differunt, quoniam id corruptibile est, quod nunc est, [*](2 non codd. Al; at coll. 281b21 ἕστω ὑπάρχον fort. del. 10 atque — posita scripsi: atqui falsum positum libri 11 alterius siisp. ex adiunct. non sit Al (ens addidi): huius sermonis sit, videlicet non esse (?) codd. 14 falsa] falsum oniDes 16 falsum Al. 24 crisiens supplevi: ad rem cf. Simpl. 327, 17 non scripsi: si codd. Al 34 aliquo einendavi: verum quoniam semper non est, statuamus ipsum esse in tempore, quo nullum finitum existit Al.)

et postea nullum est, et quod fieri nou potest, ut sit postea, [*](f. 20r) generatum vero est, quod prius non fuit quodque non esse poterat, sed postea ei coutingit esse, quemadmodum vero nos, quouiam posuimus, quod semper est, esse corruptibile, quia adest semper vis, qua fieri potest, ut non sit, plane oraniuo sequebatur unum et idem simul esse et non esse, eadem etiam ratione, si ipsum generatum esse posuerimus, quoniam poteutiam habet, qua aliquo tempore non esse potest, hinc uecessario fit, unum et idem esse et non esse, sed non est tempus, quo possit, quod semper est, sempiternum nempe, non esse, fierique non potest, ut hoc tempus sit, sice finitum sit, quo id non erat, sive ifinitum; in infiuito enim finitum plane est comprehensuvi. et quamvis absurdum ac dissentaneum sit, ut dicamus idem esse et non esse, id tameu ex ea suppositione omuiuo deducitur, quam autea posuimus. perspicuuiu igitur ac mauifestum est fieri nou posse, ut unum et idem semper essendi ac non esseudi poteutiam habeat, hoc est ut semper possit esse et nou semper possit esse, haec etcuim eius locutio, semper potest, quae esseudi vim habet, couveuit ut autea commuuiter iutellegatur cum eo, quod non est. harum vero duarum contrariarum oppositio est; affirmatioui quidem, in Ι qua dicitur, [*](f. 20v) semper potest esse, ilia negatio opponitur, non semper potest esse, plurimae euim sunt, quae simul falsae existuut, ut puta Callias vivit vel Xanthus certat, siquidem, si dixerimus, semper Gallias potest esse, falsa haec propositio erit, pariter et haec, nou semper Callias potest esse, nee ullo uuquam tempore contingit ut ambae simul verae existant. corruptihile eteuim nos aliquid dicimus, vel ex eo, quod semper poteutiam habet, ut non sit, vel ex eo, quod poteutiam habet, qua omnino non sit, et ex eo, quod habet poteutiam, ut omnino nou possit semper esse; uec aliqua harum duarum iuest ei, quod semper est. hoc autem deduxit, dum asseruit neque negationem etiam, veluti si pronuutiassem, uon est semper.