In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

Atqui eadem qiioque ratioue (luod corruptibile est [*](f. 18v) dicitiir, sed hoc secundum quod convenit corruptioni. Si enim aliquid prius erat, postea uon est, <vel> uou esse id corruptibile dicitur, sive illius priuatio fiat per aliquam corruptionem, veluti si trabs aliqua comburatur, sive privatio fiat absque aliqua corruptionis causa, veluti tactus. delnde quod nou esse potest cormptionis causa, quae supevcenit, ut si niagiium fiumen (exempli gratia) de loco ad locum commutetur; is eteuim iuteritus, qui ex magni flumiuis transmutatioue contiugere potest, non est quemadmodum si in proprio loco stetisset ac delude ab eo recessisset, ueque est hie aliquis modus eorum, quibus corruptibilis nomen collectum dicitur; quamobrem de eo uou memiuit absolute, sed postquam fieri posse illi couuexit. tertio autem modo corruptibile dicitur, citur, quod facile ac celeriter iuterit, quemadmodum flamma iguis ac flores plautarum et id geuus alia, id eteuim aequale est ei, cui uon convenit, ut interitum uon admittat, quemadmodum id, quod esse potest et quod uon potest esse, quouiam coutiugens existit.

tadem est etiam ratio eius, quod incorruptibile est, atque idem sermo. aut enim de eo dicitur, quod sine cor- ruptione modo est, modo uon est, <veluti sensus tactus> — eteuim est postea uou est absque corruptiom — vel quod est Ι et cum f. corruptione de esse ad uou esse trausire potest, si coutigerit ali- quaudo uon esse, vel quod nou modo convenit aliquando nou esse, sed esse uou potest, quemadmodum magnum flumen dicitur trans- mutari posse, quamvis minime transmutetur; id eteuim in hoc in- corruptibili simile existit.

Tu autem [nunc] es et tactus exempli loco ab Aristotele dictum fuit, eoque inquirit, qua ratioue de aliquo incorruptibile dici possit, quamvis cum corruptione desinat esse, sed fieri nou ut hoc praeseuti tempore minime corrumjjatur, quod sane dixit esse incorruptibile. maxime autem proprie incorruptibile est, quod e regione corruptihili positum est uec ita corrumpi potest, ut nunc sit et postea uon sit, aut id etiam, quod nunc est, postea [*](3 vel Al : quia codd. 8 de loco et sq.] magno flumini (ex. gr.) corruptio aliqua superi-eniat codd. (corr.). quam difficilis sit huius loci interpretalio, apparet ex verbis Av. p. 77 G et Them., secundum quod repulo, ntellegit ex pronunciadone huius cor- ruptionis, cum corvumpilur sine alleratione, et sine corruptione, sicut corruptio fluvii nutgni cum transmutatur de loco ad locum. cf. etiam Paraphr. p. 288 D et infra ad incorruptibile. 9. 10 quemadmodum] fort, corrig. est: aliud ac, sed cf. Paraphr. 1. c. 14 flamma ignis et sq.] cf. Paraphr. 1. c. 21 <> supplevi; ib. etenim vel est vel postea ὄη est, ac deinde sine interitu desinit esse omnes testes; at verba ac deinde des. esse altera eiusdem sententiae interpretatio esse videntur 31 minime vitiose ; exspectes: ut aliquando non corrumpatur, verum hoc praes. temp, existit.)

68
non erit, vel corniptione quae ei contingat, vel sine corruptione, [*](f. 19r) quam recipiat. dictum est autem tactum nou coirumpi, ipse enim nullo uiiquam tempore corrumpitur; cum eo autem fuit euumeratus, quod uatuva sua corrumpitur corruptione super superveniente, veluti homo, qui cum secabitur, interibit, verum ipse adhuc est; quamobrem dixit: quod corruptionem admittit, cum nondum corrumpatur.

Et dixit id quoque, quod uou facile corrumpitur, incorruptihile dici, veluti petra dura, si solito ordine procedet. atqui iuvenimus eum posuisse divisionem in quatuor illis in universum in eosdem modos, idque iure optimo, convenitque ommibus, illis, ut de singulo eorum diverse modo dicantur. et bac de causa rem paulo obscuriorem reddidit, ut eam Alexander recte assequi non valuerit. quare haec <quatuor> de tactu deque ceteris omni- bus dicuntur, dico, quod non generatum et quod generatum est, quod corruptibile quodque incorruptibile existit.

Tactus autem est ingenerabilis, quoniam eius innovatio nou fit ordine eius, quod generatur, et generahilk, ipse enim non fuit prius et postea innovatus est; est autem corruptibilis, quoniam desiuit esse, postquam fuit, est etiam incorruptibilis, quandoquidem sine corruptione desinit esse, eodemque ordine eum modum intellege, nempe circum mille stadia murum erigere.

His itaque modis, quibus baec nomina dicuntur, ita explicatis, ad propositum scopum regreditur, qui est eiusmodi: num fieri possit, ut quod innovatum est, non intereat? sed quoniam bac in disputatione explicare debebat, num fieri possit, ut intereat, definivit, quid fieri posse dicamus. ex eo enim maxime proprie incorruptihile aliquid dicimus, quod interire non possit, nee interdum esse, interdum non esse, dicitur etiam maxime proprie id non generatum, quod non potest uasci et quod impossihile est, ut prius non sit et sit postea, ut diameter qui costis aequari non potest, palam itaque est, cum fieri aliquid aut efficere aliquid potest, semper eius quod maxi- mum plurimumque potest, rationem nos habere, ut si de hoc exempli gratia dicatur, qui per centum stadia mooeri vel pondus centum talentorum attollere possit. perspicuum namque est, eum qui totum ipsum, quantum in ipso est, praestare potest, eas etiam partes, quae citra sunt, facilius quam totum ipsum secundum se et attollere et con- ficere posse; totum enim ex omnibus partibus coaugmentatur. siquidem is, qui centum talenta attollere potest, et duo etiam potest, quae centum iugrediuntur. verumtamen de eo non dicitur, quod, cum ipse quidem possit centum talenta attollere, possit attollere [*](6 conicio Ποι admittit 9 atqui et sq.] cf. Av. Paraphr. p. 288F 24 non ad- didi, contra ante intereat (25) non delevi. 35 perspicuum—conficere ’] per- spicuum est, hoc ipsum partes facilius quam totum ipsum movere et attollere posse)

69
duo, quemadmodum dici illud recte poterat, propterea quod cuiusque [*](f. 19r) potentia ex eo, (luod maximum potest, temiiuatuv; possibilitas etenim ac esse posse, impossibilitas ac esse non posse veluti potentiae sunt, is autem, qui centum couficere stadia aut ceutum taleuta attoUere non potest, nerjue maius spatium conficere aut raaius poudus attolleie poterit, ut puta trecentum stadia totidemque talenta. impossibilitas autem (oidelicet duplum eius) per minimum quod potest terminatur. summa enim potentia (uidelicet possibilitas) sicut eius duplum quoque (veluti impossibilitas) secundum finem [κατὰ τὸ τέλος] determinatur atque definitur. etenim quispiam potest eum, qui per mille stadiorum spatium navem videt talis tantaeque molis, per idem spatium minorem navem non visurum; itidem qui talis tantaeque mensurae sonum percipiet, minorem eerie per idem spatium percipere non posse, <sed> e contrario, qui aliquod spatium <talis tantaeque mensurae sonum > certe per idem spatium percepturum.' quare convenit etiam, si potentia per ultimum finem terminatur, fieri non posse ut ea, quae in eodem fine, qui eorum gratia dimiuutus existit, inveniuntur, vel tantillum e termino recedant. at nihil ad rem, quoniam in visibili constitutus fuit, non autem in eo, quod potentias [δυνάμεις], secundum quod possunt, considerat. uisoriae quidem facultatis muuus ut per stadium terminatam quandam magnitudinem videat, qua certe minorem per idem spatium videre non poterit. in universum autem id, quod dixi, est explanatum, ac ultimum finem constituimus et sic in aspectu, iis vero in rebus, (luarum est actio, ex eo quod plurimum est, fieri potest.

His autem terminatis, de eo, Ι quod deinceps sequitur, [*](f. 19v) dicendum est. dicimus itaque potentiam, hoc est esse posse et quod actionem aliquam efficere potest, optimo iitreQx ultimo fine rerum, quarum actio possihilis est, et ex eo, quod maximum potest, definiri statuique debere. si de quouis esse posse et posse non esse dicimus, ut de animali quodam vel quantitate vel qualitate vel posito aut quovis alio in universum ceterorum praedicamentorum, hae duae potentiae eodem modo terminato tempore in eo erunt, ut tempus, quo est, in universum termiuatum existat et tempus, quo non est, vel tempus, quo est album, nee non etiam, quo album non est, si [*](7 impossibilitas et sq.] duplum (7. 9) fort. ὑπερβολή. Inmc locum obscurum Al circuuiiie videtur verbis: nihil autem nos conturbet finis et quasi summa eorum, quae quisque potest, constituatur enim ex eo quod maximum potest, uel non potest, finis ac terminus eius, quod quisque proprie posse vel non posse dicitur. 14—16 sed— percepturum om. Al.: <> supplevi —potest (26)] ita Al: fort, levi emendatione vertendum est: optimo iure in rebus, quarum actio possibilis est, > id quod plurimum est: cf. adnotat. seq. 29 optimo et sq.] hoc loco ne ipse quidem Al. interpretationem conatus est, superiori similem veluti: in visibili ex ultimo fine, in rebus, quarum actio possibilis est, ex eo . .)

70
erit in eo poteutia, qua album et iion album erit, ac in ceteris [*](f. 19v) praedicameutis eodem modo. si euim uon sit certae cuiusdam maguitudiuis tempus, quo in eo essendi vel nou essendi potentia erit, qnidquid illud sit et in quovis sit, sed tempore interminato haec ei insit, ut maximum suntmumque tempus in rebus non sit, cuius com- paratione sit alterum minus, sed eo mains semper, quod adversarius aliquis proponit, existat et possit quoque plus alio tempore operari: profecto igitur eius potentiae, quibus erit et non erit, infinitae ex- titerint, quod fieri non potest.