In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Deinde ait, si itaque mundi infiniti extitissent, tametsi non vera, posse tamen esse haec positio aestimaretur; apertius autem inferius explicabitur, num videlicet haec positio esse possit nee ne, cum investigaverimus, num fieri possit, ut genitus sit mundus et non intereat, an ingenitum aliquod possit interire. etenim si plures, uti diximus, mundi essnt, fieri posset, ut mundus aliquando interiret et amplius non reverteretur. at si plures mundi non sint, sed unus tantum existat, fieri non potest ita eum interire, ut amplius minime revertatur.

Nos autem dicemus, quanam ratione eveniat. etenim si unum mundum esse statuerimus, cui interitus contingat, id profecto ei evenit, cum regreditur in eam dispositionem in qua, antequam esset, constiterat. etenim quemadmodum genitus est propter eam dispositionem, quam habebat, antequam generaretur, mediante [*](14 non supplevi 15 praesertim emendavi: nempe codd)

Et quouiam Aristoteles nonnullos commemoravit, quibus videtur posse aliquid, quod ortum uon habuerit, interire, et non interire id, quod habuit originem, et reliqua quae sequuntur, hie profecto disquirere intendit, num fieri possit, ut id non intereat, quod habuit originem. de hac autem positione disseruit et in hoc quidem non peccavit. quare consentaneum est, ut non solum de mundo inquiramus, an incorruptibilis existat, tametsi ortum habuerit, verum absolute quoque convenit investigare de eo, quod generatur quodque originem non habet, ac de eo, quod interit quodque interitum uon admittit, quonam modo unum ad alterum omnino consequatur. etenim ab universali serraone de his rebus haec de mundo quoque speculatio intellegetur.

Hanc disqimitionem cum sihi proposuerit, prwium significata nominis γενητόν ceterorumque nominum divisit. non generatum nam- que (exempli gratia) tribus modis dicitur, ac tertius modus in duos secatur, ita ut significata huius nominis, nempe non generatum, sint quatuor. uno quidem modo dicitur, quod in universum sive [nunc] [*](14 post procedat add. omnes testes minime sicuti ’] quando erit Al 24 aliquid, quod— originem (25)] aliquid esse incorruptibile, quod habuit originem 28 non solum addldi 29. 30 verum quoniam abs. codd. Al 39 sive . . sive] cf. Aver. p. 75 M Themistius autem dixit quod dicitur in ambobus, scilicet apud esse, et non esse.)

Nee uou etiam uou generatum dicitur veluti circum mille stadia murum erigere ac ex torreutis fuudo percipere souum vel aliquid simile, de quibus dicitur uou esse, quia uou sunt, sed esse possunt; etenim per id, quod dixerat omnino, non iutellexit ea, quae uou sunt, sed quae esse possunt ut uavis, domus, filius. et apud Alexaudrum secundum hoc significatum omnia generabilia, antequam geneventur, non generata sunt. |

Tertio vero modo non generatum dicitur, veluti quod bis duo tria constituaut, uec non diametrou lateri commeusurabilem esse. liaec etenim non generata dicuntur, cum nullo tempore siut uec esse possiut, in tautum ut de illis dicatur, quod quaudoque siut et quandoque non. sed quoniam id, (piod fieri uou potest, duobus dicitur modis, uno quidem modo veluti bis duo fieri uou jtotest, ut tria existaut, altero vero modo dicitur, quod facile qui- dem esse uou potest, veluti circum mille stadia murum erigere: primus modus sub tertio coutiuetur eorum, quibus iuxta nostram assertiouem uou generatum dicitur, secmidus autem modus secuudi ambitu circumscribitur, eorum nempe, quae fieri uon possunt, vel eo quod honum non est, quod fiunt, vel quod uou cite fieri possunt. atque iam dictum a nobis est, qua ratioue is modus contiugat, quo aliquid non facile fit. is autem modus, quo uou bene aliquid fit, est, quemadmodum si unius proviuciae homines ebrii extitissent; hoc euim fieri non potest, quia bonum non est, tametsi nihil prohiberet, quin vel sponte vel vi omnes ebrii esse posseut; id uamque ex eorum numero non est, quae omuino fieri uou possunt. verum is modus, quo cito aliquid uou fit, est veluti circum mille stadia vicfr. [*](11 Aver. Paraplir. p. 288 B utpote decent mille leucaruin spatium circumvallare niuro 18 sic omnes testes; sed ad oXcu? (Ar. p. 280b 11) minime referri potest, fort, emend, est: quod dix., non intell. ea, quae omnino non sunt, ad sensum cfr. Av. p. 76 B Them. autem dixit, quod non dixit possibile in eo, nisi ad distinguendum inter ipsum, et impossibde. et intendit per possibile gravem possibilitatem. 14 filius suspectum 15 Alexandruni] quo spectant verba Av. (ib. E): et Jingit, quod Alexander explanabat hunc sermonem secundum inlentionem, qua nos explanavimus, id est res generabiles, antequam generentur 26 secundus emendavi: tertius omnes : cfr. Av. ib. D)

Eadem ratione quod generatum est tribus modis dicitur, ad differentiam eius, quod est non generatum. imo quidem modo de eo dicitur, quod non fuit ct postea generatur, veluti tactus qui (piandoque non existit, quaudoque existit. secundo vero modo de eo dicitur, quod non facile inuovationem recipit, veluti circum niille stadia murum erigere, ac de eo, cuius generatio nee cito nee cele- riter fit; haec etenim quoque quamuis iuterdum sint, interdum non sunt; quare convenit, ut in secundum modum, quo non generatum dicitur, collocetur. tertio autem modo de eo dicitur, (juod e regione illi existit, de quo non generatum tertio modo dicitur. etenim secundum cundum modum tertium non generatum dicitur, quatenus nunc non est nee ullo tempore esse potest, primum autem <generatum> quatenus vel nunc est, vel ’postea esse potest, iuxta ordiuem gradumque positionis primi modi eorum, quibus non generatum dicitur, et secundus modus secundo, nee non tertius tertio oppositus est. atqui existimatur Imnc <tertium> modum descriptionem primi esse eorum, quo hie noster sermo dicitur, neiupe si generationem sensu artiore dicimus, quo ait: sive genitum, sive absque (jcncratione, quandoque prius! invenitur, quandoque vero non. sed se- cundus modus, quo generatum dicitur, pouitur ad differentiam secundi modi, quo non generatum pronuntiatur, nee non etiam tertius ad diffe- rentiam tertii. at alia generationis species invenitur, veluti domus navis- que, quae nee secuudae uec tertiae generationi convenit; etenim non estveluti circum mille stadia murum erigere, neque etiam ac si necessario inveniretur, verum generationi non proprie convenit, cuiusmodi tactus existit, qui vel iam generahilis est vel ingenerabilis, utrumque simul, et alter modus ab altero colligitur. sed non invenimus Alexandrum hunc sermonem explicasse, quemadmodum nos eum declaravimus.