In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

Quod ex omui materia constat, vel dissipatum vel concretum sit, omnino quidem multa esse non potest, quaudoquidem nihil penitus materiae reliuquitur. eteiiim materia non existente, fieri non poterit, ut vel ullo uuquam tempore quippiam inveniatur, cui omnino materia debeat permisceri. muudus autem ex omni materia constat, etenim plures homines sunt, quoniam eorum materiae plures existuut; quodsi quis universam hominum materiam congre- garet eamque unam statueret, unus tautum ex ea homo coustitue- retur. et sane recte facit, quod ad propositionem, quodsi aliquid fiat ex tota sua materia, adiecit verba: quae dissolvi non possent. ea eteuim quorum materia est una, sed forma, quae eidem materiae annectitur, ab ea transferri ac separari potest, nihil prohibet, quiu plura uumero existant.

Praeterea Aristoteles inteudit declarare mundum de omni materia omnino dici, non secundum quod caelum sub aliqua significatione comprehenditur. quibus autem de rebus hoc caeli uomen dicatur, earum nonnullae manifestae ac conspicuae sunt, tertio vero modo caelum dictum constet necesse est ex omni materia omnique corpore, quod sub sensum cadit; alioquin si ex omni eiusmodi corpore non constaret, sed extra caelum corpus aliquod relinqueretur, necesse esset ipmm aut simplex esse, aut concretum; quocunque autem modo se haberet, adhuc vel uatura vel contra naturam extra caelum teneretur. at simplex corpus esse non potest, corpora eteuim genere simplicia duo sunt, uempe quod in orbem et quod per rectam liueam fertur. quod autem in orbem fertur, id docuimus proprium suum locum Ι egredi non posse, siquidem [*](f. 15v) uatura motum contra naturam non adraittit; nihil enim in- venitur, quod illi contrarium existat nee contra naturam, compa- ratione ad id, quod natura existit. verum supremum ac medium corpus, veluti duo corpora sunt, quae ut principia atque extrema [*](1 aedijicia corruptum; iiomen regionis fabulosae exspectes 2 Phoenix] Simpl. 2751 ὁ φοῖνιξ τὸ ὅρνεον 24.25 non secundum—comprehenditur] text, corruptus; conicio Praeterea cum Ar. iniendit . . dici, anlea commemorat, quot modis caelum dicatur. 35 docninius] p. 269b 30 et sq.)

54
existuut, uempe quod in orbem fertur et quae substernuntur, [*](f. 15v) terra videlicet et aciua. fieri eteuim non potest ut baec extra muudum cousistant, siquidem uatura extra eum esse non possunt, cum alia eorum sint loca propria secundum uaturam; ueque etiam contra uaturam; etenim alterius corporis naturae is locus accomo- datus sit, necesse esset, in quo eiusmodi corpus contra uaturam consistit; locus enim qui buius naturae alienus est, is alterius naturae accomodatus sit, necesse est. praeter baec quiuque igitur aliud corpus erit, cuius naturalis locus extra caelum consistit. at fieri non potest, ut praeter baec quinque aliud simplex corpus inveniatur. quare convenit, ut nullum omniuo corpus simplex extra caelum esse possit. quod si uullum simplex, nullum etiam eorum, quae ex pluribus naturis coutiata sunt; in concrete enim simplex corpus omnino invenitur.

Ex bis itaque quae dicta sunt, perspicuum fit, nullum extra caelum ueque simplex nee concretum corpus esse, quin ne fieri quidem posse, ex eisdem intellegi potest, nam aut simplex est, aut concretum; et si simplex, vel quod in orbem fertur, vel quae per rectam lineam moventur, omnino eruut. sed quod in circulum torquetur, fieri non potest, ut alio in loco moveatur, eius namque naturalis locus is est, qui in circulo consistit. at quod praeter uaturam moveatur, hoc profecto de consuetudine eius uou est. sed quae per rectam lineam moventur, quamvis caelum egrederentur, fieri tameu non potest, ut natura extra caelum consistant; borum uamque covpoimm loca tiaturalia terminata sunt; neque etiam contra naturam; esset enim locus extra caelum, alterius corporis naturae accomodatus, praeter baec quinque autem nullum aliud corpus invenitur: [extra caelum igitur, aliud corpus esse non potest], si vero ex pluribus iunctum extitisset, quid con- so sequatur, iam declaratum est. ex iis igitur., quae dicta sunt, manifestum est extra caelum nullum omnino corpus esse, nea fieri posse, perspicuum est ergo caelum suo complexu universam versam naturalem materiam coutiuere atque ex omni ea constare. rationi igitur consentaneum non est, ut plures quoque mundi vel siut, vel fieri possint, sed unus bic solus perfectusque existit.

Postquam ostendit, universum unum tantum esse, quoniam ex omni constat materia, cum nullum omniuo corpus extra mundum uec sit nee fieri possit, ad alia deinde progreditur inquiens:

[*](2 et aqua] fort, suppl. et ignis. 23 per rectam lineam scripsi: in circulum Al. 25 ’] caelorum codd. Al 28 extra — potest (29) ita Al: om. codd.: fort, scrib. corpus simplex)
55

Simul etiam perspicuum est, uec locum nee inane [*](f. 15v) nee tempus extra caelum esse.

Horum autem singulorum causa est eiusmotli. locus quideni fieri uou potest ut extra caelum sit, locus enim est id, in (pio corpus esse jiotest ac est, extra caelum autem corpus non est, ergo nec locus etiam. inane mitem est id, in quo corpus non est, sed esse potest, cum autem sennoni earn partem quoque adiunxisset, inane inveuiri posse, elicit, quoniam fieri non potest, ut extra caelum corpus sit, quemadmodum docuimus, omuino etiam fieri non poterit, ut ibi inane existat. qua etiam ratione nee tempus extra caelum erit; tempus enim uaturalium corporum motionis numerus est, cum autem extra caelum naturale corpus non sit, nee extra illud quoque tempus extiterit.

Alexander autem existimavit una cum harum rerum explicatione Aristotelem declarasse, mundum esse aeternum. etenim si ea omnia, quorum esse a tempore terminattir, omniuo corrurapautur, et spbaerae tempore non circumscribantur uec ab eo defectum accipiant, sed aeque semper existant, omnino igitur aeternae dicuntur. ea etenim, quae a temfore defectum accipiunt, tempore corrumpuntur, siquidem ipsa circumscrihere potest et antea posteaque invemtur.