In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis
Themistius
Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.
Huic autem sermoni proximum banc in modum delude connectit. itaque ea, quae ibi sunt, non sunt in loco, nee etiam fieri potest, ut tempus ipsa facial senescere.
Haec autem omnia, illi corpori necessario contiuguut, quod in circulum fertur.
In loco autem non est, quoniam locus (iuxta eius sententiam) continentis corporis terminus est, cuius ambitu corpus contentum continetur; corpus autem, quod in orbem torquetur, a nulla quidem re circumscribitur. porro dixit: neque tempus ipsa facit senescere, id uamqvie corpus, ut tempus sit, causa est, tempus motus eius mensura est, id vero tempore minime circum- scribitur, quoniam nullum uec ante nee post tempus invenitur; quod autem tempore non circumscribitur, non corrumpitur, quod vero lion corrumpitur, seuectus ei non contiugit, est etenim senectus Ι via ad interitum. Alexander vero imagiuatur, boc vel [*](f. 16r) de prima substantia ac de motrice causa dictum fuisse; etenim cum nee forma uec uUa perfectio ipsa existat (quia non est nisi actus per se existens), neque etiam tempore afficiatur, cum sit aeterna, ideo transmutationem non admittit. ait deinde: si enim [*](7 verba quoque et (licit (8) addirii 14 Alexander et sq.] laudatur ab Av., sed non eisdem verbis, p. 67 L 17. 18 sed — existant] pro his verbis conicio nee generalionem: nee aeque exist, codd. 35 vel cm. Al. cf. Simpl. Ρ. 287, 21 ἤτοι περὶ τοῦ πρώτου κινοῦντος . . . ἢ περὶ τῆς τῶν ἀπλανῶν σφαίρας; cfr. Av. Ρ. 67 J 39 ideo om. codd.: locus nou admodum integer si eniiti] Simp. p. 288, 1 ὑπὲρ δὲ τὴν ἐξωτάτω φορὰν εἰ μὲν λέγοι, φησί, περὶ, τοῦ πρώτου αἰτίου, εἵη ἂν λέγων τὸ ὑπὲρ τὴν περιφορὰν τῆς σφαίρασ. 5 quoniam et sq.] cf. Simpl. p. 290,5 et sq. 15 minime addidi 16 deinde] 279b 1 24 poetarum] Simpl. p. 288, 14 laudat Homerum 31 ab—pendet emendavi: ex quo etiam ceteris rebus, quae in yeneratione consistunt, communicalae sunt status et vita Al ficticie 39 alioquin et sq.] cf. Simpl. p. 289, 5 et sq.)
His autem explicatis ad disputatiouem de mundo progreditur, utrum genitus sit an ingenitus, et ntrum corruptibilis an incorruptibilis. ante autem, inquit, aliorum bac de re sententias exponere dehemus. eteuim in omni disquisitione non parum confert, dubitationes de re quaesita praemittere, praesertim cum veterum contrarias sententias ante meminerimus. contrariorum enim confirmationes atque probationes swit duhitationes de contrariis. et haec sit prima ratio, quamobrem aliorum opiniones recensemus. secunda vero est, quoniam ea, quae de aliqua quaestione nobis dicenda sunt, magis reddentur credibilia, si eorum, qui de hac quaestione disceptaverunt, oppositas sententias praemiserimus. nos nempe ut uHo modo afficiamur longius abest, quam ut quispiam opinetur, nos contrarias sententias absente auctorediiudicare atque condemnare causamque nostram agere: esset enim res prorsus nobis Ι iudigna philosopbiam pro- [*](f. 16v) fitentibus. ii etenim qui verum iustumque inquirere uolunt, se ipsos sicut positarum sententiarum disquisitores exhibere debent, uon autem adoersarios.
Deinde ponit opiniones aliorum. omnes quidem pbilosopbi muudum generatum esse dicunt, sed non omnes uno atque eodem modo. nonuulli enim dicunt ea ratione esse generatum, ut possit etiam aeternus remanere. quidam vero generatum quidem muudum faciuut, sed quemadmodum quidvis aliud eorum, quae geuerata sunt; omnia euim, quae ortum babeut, iuterire constat, nonuulli autem eum hoc modo generari ac iuterire asserunt, nempe interdum dum generari, interdum vero iuterire.
His itaque ita positis de mundi ortu senteutiis, prima hoc modo de medio tollitur. dicit, fieri non potest, ut aliquid sit generatum et tamen aeternum. super hoc enim nullam demonstrationem inveniminime [*](10 fort. del. 36 hoc modo COiTUpta: 1. vicissim, quod ab Al ante nempe inseritur.)
Convenit autem, ut id boc ordiue disquiramus. quod non babet piincipium uec causam, ut sic se babeat, sicuti fuit aliquaudo, sed veluti quaedam eius perfectio est, ea disposilione praeditum esse, id aliter se habere non potest, convenit igitur, ut iu generatione sui absque accidente causam babeat, ut id postea susciperet, cum fieri non possit, ut eo tempore, quo trausmutatur, omuino absque accidente consistat. mundus igitur, si ita fuit, quemadmodum nunc est, et non sit buius dispositionis principium et causa, veluti iramortalis Deus mutuaque materiae et formae connexio vel quippiam simile, fieri non potest, ut alio se babeat modo atque eo, quo nunc est. si enim mutaretur, oporteret, ut eius generatioui buius dispositionis causa inesset; at quae nam (obsecro) causa erit, si prius ipse constiterit? quod si ita est, ut secundum debitam ac uecessariam causam ita esse debeat, quemadmodum nunc est, nee mutari nee interire poterit. cum autem per bunc sermonem Platonem insinuaret, nonnuUi extiternnt, qui Platonem tueri couantur, dicentes, quod non babet causam, ut ita se babeat, commutari non posse, verum esse; quod vero causam babet, ut ita se habeat, necessario commutari, falsum existere, sed boc omnino sequitur: nempe quod mutatur, jnincipium babet et causam ita se babendi. ratio etenim qua contrario ordine omnino concluditur, ita exstruitur: quod mutatur, ideo mutatur, quoniam causam mutationis babet, quod vero mutationis causam non babet, mutari non potest; inde autem non sequitur, ut quod mutationis causam babet, omnino mutetur. itaque ex Platouis assertione, quod mundus principium habeat ac motum, minime deducendum est, ipsum commutari, sed omnino non mutabitur. etenim praecedentis sermonis coutinuitas boc solum coucludit, nempe quod mutationis priucipium non babet, mutari non potest, quodque mutatur, principium babet.