In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

Ut autem ad id, unde nostra haec oratio digressa fiievat, revertamur, [*](f. 57v) dicimus, Aristoteles deinde ait: nonnulli igitur grave et leve multitudiue et parvitate primorum, ex quibus corpora constituuntur, defiuiverunt. aliis autem non satis visum est ita explicare, sed [quamquam] vetustiores sint, novoruni tameu magis ratione rem disposuemnt. dixit vetustiores, peride ac si dixisset crrori magis obnoxios, per novo rum autem <magis> ratioueni maiorera perfectionem facilitatemque maiorem intellegit. hoc autem de Democrito et Leucippo pronuntiavit; etenim de his duobus dixit non satis illis visum fuisse, ut hoc quidem modo grave et leve termiuarentur. videmus enim raulta corpora maguitudine quideni minora, graviora autem, quemadmodum terra aere gravior existit. at qui fieri potest, ut id ita se habeat, si ex primis partibus eisdemque [gravioribus coustituatur? itaque fiet, ut quod ex primis partibus] aequalibus constat, aequale non sit; ueque etiam quod ex pluribus partibus constat, gravius extiterit. sed quouam modo hoc isti terminariut, ipse paulo infra referet; hoc vero modo, quo dicitur, ipsi tion terminant. etenim <aiunt:> nos videmus multa corpora magnitudine graviora autem, sicut aes in respcctu ad lanam se habet. ait primo: qui extreniitates partes primas ponuut easque elementa ad reliqua haec constituunt, non fateutur, ut de primis partibus dicatur nounullas graviores et leviores aliis esse, tametsi dicant nounuHas [maiores], aliquas vero esse miuores; absurdum enim est concedere extremitatem altera | extremitate graviorem esse, [*](f. 58r) tametsi maior existeret. iis autem, qui dicuut primas partes non extreniitates, sed corpora esse, quemadmodum illis, qui ponunt corpora partium insectilium, absurdum et iucouveniens non est affirmare alterum eorum altero gravius esse, sicuti mains etiam existit, quandoquidem corpus id est, quod natura sua grave vel leve existit. sed haec sub sensum non cadunt; quare perspicue et mauifeste <non> apparet fieri posse, ut iusectile hoc gravius sit, quamvis hoc altero minus existat. eorum vero corporum, quae ex insectilibus composita sunt, quoniam ipsa sub sensum cadunt, nos videmus maguitudines minores, quae tamen graviores sunt [fierique non potest, ut dicamus quae ex illis minores sunt, omuiuo graviores existere.] et hac potissimum ratione hi etiam aliam causam indagaruut iuanisque interceptionem iuvenere. inane [*](7 errori—obnoxios] minus peccanles Al male 9.10 de his duobus Ah duabus codd. 14 gravioribus—partibus (15) Al (fort, ex falsa couiectura): om. conicio (14) partibus eisdem uequalibusque conslituatur? <deinde (of. adnotat. ad 1. 9. 10) non intellegunt, cur> (1. 16) quod ex pluribus primis partibus constat, gravius existat? 32 non supplevi 36 fierique—existere (37) om. codd., et iure quidem)

215
enim cum sit corporibus implexum, eveuit ut corpora, corpora, [*](f. 58r) inaue mains est implexum, leviora existaut, quateuus eadem quandoque ex paucioribus, vel ex eisdem numero partibus constant; cum enim inanis implcatio solvitur, magnitudo eorum hoc quidetn modo apparet. atque in ttniversum levitatis causam inanis implicationem esse dicunt. necesse autem ii habent dicere, corpora per se graviora esse, inanis vero implicatione leviora apparere; ac ita etiani Epicurus necessario efficit grave, sed indivisibile. cum itaque leve hoc quidem pacto deliniant, ne sermo eorum everti possit, nou absolute eis dicencbtm erat in eo, quod levius est, maiorem inesse iuauitatem, sed addendum nou solum maiorem habere inanitatem oportere, sed etiam plenitudinem soliditatemque miuorem; ipsi autem cum banc particulam non adieceriut atque eiusmodi distinctionem distinxerint, haec eorum oratio infringitur; quoniam si nos aurum capiamus, in quo maior inanitas sit quam ea, quae in quadani ignis portione existit, iuxta hunc sermouem consentaneum erit, ut aurum igne levius sit. et ideo nos videmus bos etiam, cum dixerint hac de causa ignem levem esse, quoniam in eo inanitas maior iuest, addidisse distinxisseque, quod in eo sit etiam minor soliditas. atqtce minoris ratio comparatioue etiam ad inane el implexum intellcgi potest, perinde ac si de hoc dicatur plenum atque solidum esse minora comparatione ad quippiam in alio. Alexander autem assumit dici comparatione ad aliud plenum cousonum esse, ut hoc plenum sit minus, at si hoc pacto eius sermo intellegatur, eadem dubitatio remanebit, uempe consentaneum esse, ut auri quaedam portio ignis portione quadam levior sit. nou enim fieri non potest, ut aurum quoddam imaginemur, iu quo plenum et solidum sit minus, ex eo, quod in igne quodam mains existit quam iu eo esse dicatur. non itaque omuino convenit, ut sit plenum, quod est in hoc, minus pleno, quod in alio existit, cum hoc quidem pacto quod minus est, yieglecto inani, levius extiterit; sed omnio convenit, ut in eo minus soliditatis quam iuanitatis esse dicatur. etenim hoc quidem modo dicetur de igne iuanitatis plurimum iu eo iuveniri comparatione ad plenum et solidum, quod iu illo existit. per id quoque, quod dicit: ac etiam comparatione ad haec idem plane significare voluit. siquidem convenit, ut iuanitas maior sit soliditate, quae eadem in re invenitur, comparatione et proportione quadam, in tantum ut, si [*](2 fort, ante quatenus lacuna liiat 18 ignem emendavi: capillum codd. Al 22 solidum scripsi: trabem codd. Al (locus corruptus) 29 maius codd.: inanitas maior Al 30 pleno, quod scripsi: aqua, quae codd. Al 35 ac—haec (36)] τῆς τοιαύτης (Arist. 809 a 14)?)
216
inanitas in corpore levi, vel coutva existit, uempe ut solidum, [*](f. 58r) in quo erit Imius corporis inclinatio, modicum sit, eritque inanitas liac proportione levitatis causa, nee leve dicetur comparatione ad aliud secundum proportionem adaequatam pleuitudinis inanitatisque, que, e. g. auri ad ignem. sed ex iis, quae paulo infra dicit, perspicuum evadet Alexandrum rem iuxta propriam senteutiam assumpsisse; itaque neccssario ei contingit, ut dubium non tollat. etenim adicere plenum modicum esse, non tollit, quin consentaneum sit, ut aurum igne levins sit. cum itaque inanitas pleno completoque (?) maior sit, forte couveuit, ut ei assontiamur; veluti cum quantitas quantitati comparatur, quemadmodum, d dicere solemus locum rei locatae aequalem esse, intellegimus in tribus tantum dimensiouibus, non in pleno, neciue in eo, quod sensu tactus percipitur.

Post haec in hac oratione afifert consentaneum non esse id, quod [hoc quidem pacto quidam deduxere]; nonnulli enim eorum, qui inane non esse posuere (quemadmodum Anaxagoras et Empedocles) leve et grave minime terminarunt. nonnulli vero terminarunt quidem termino quodam, sed causam non tradiderunt, cur corpora quaedam absolute levia sint, alia vero absolute gravia, atque quaedam in sublime, nonnuUa deorsura ferautur. etenim hi omnino quidem leve et grave comparatione ad aliud terminarunt, non autem grave et leve absolute, praeterca cur aliqua corpora, licet maioris sint molis, leviora sint minoribus, non tradiderunt. in universum autem ex corwni sermonibus perspicuum tion evasit, quanam ratioue haec dicta | iis, quae videutur, consentanea [*](f. 58v) sint. atqui eiusmodi sermones alia quidem ratione dicti sunt, nee iis aliquo pacto in levis gravisque eognitionem iuvamur, cur ad supera atque ad infera moveatur ae scindat, sed contradictionis initinm inveuimus.