In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Duorum (enim) terminorum, si posterior sine priore in- esse non potest, et reliqua, quae sequuntur. Aristoteles autem hoc. in loco iutendit, quod si duo termini sint, quorum prior ad posteriorem cousequatur, si prior non sit, neque etiam posterior erit; etenim animali non existente, neque etiam homo erit. ita si duos terminos statuerimus, quorum alter sit, fieri non posse, ut non sit, ac alter interitum non admittere, si quod semper est, fieri non potest, ut non sit, ipsum quoque immortale erit. atqui maior propositio vera est, quare minor etiam vera erit. si itaque banc sequelam perpenderis, veram profecto eam invenies. etenim, quod fieri non potest, ut non sit, omnino ut sit, necesse est; veroomnino vero omnino convenit ut sit, idem plane immortale est. similiter quod semper est, fieri non potest, ut sit generatum, si in hac tantum se- quela mortalis loco geuitum sumatur; etenim si ei, quod semper est, non contingit aliquando non esse, ingenerabile quoque existit. atqui maior propositio vera est. Iluic autem aliquis fortasse occurret, inquiens, banc positionem congruam esse, nempe quod semper est, ingenitum existit, id vero omnibus iis modis non est, quibus geuiti nomen dicitur, sed eo tantum modo, quo temporis initium demonstrat. [*](3 Περὶ ἑρμηωείας] cap. 12 18 nonnulli et sq.] p. 280a28.)

Hie autem noster sernio, qui id excludit, quod ex adiunctione fiuitum dixit, syllogismo locum reliquit, qui non causam ut causam ponit. in universum autem id in toto sermoue uostro deprehendi licet, si id, quod semper est, fieri potest, ut non semper sit, absudum nempe ac dissentaneum non esse, ut statuamus id actu non esse, ac ponamus id, quod aliquaudo contingit, intermiuatum quidem Ι esse, quandoquidem id etiam, quod semper est, potest [*](f. 21r) esse ita, et non esse; baec autem positio absurcla est ac fieri non potest, sed huic profecto ita occurritur, hoc perabsurdum omuino non convenit, ut ex ea adiunctione deducatur, nempe quod semper est, potentiam habet, qua potest non esse, sed ex adiunctione eius quod fieri non potest, hoc est, id quod est, aliquo tempore sui esse non erit; hoc primae sententiae auctores miuime posuere, qiiare neque etiam deprehendi mus, ut ad id omuino consequatur, quod illi statuerunt; atqui de hoc superius meminit. post haec hunc ser- monem ita producit.

Quoniam autem negatio huius, semper posse esse, et reliqua quae sequuntur.

Atqui in hac enarratione inteudit alio quidem modo declarare, id, quod semper est, non habere potentiam, ut possit non esse. cum autem, qui contendit aliquid alicui alteri rei non inesse, ad confirmandum suum dictum declarare oporteat, quouam modo illud assumat, quod dicit huic minime iuesse, id sane hac in explicatione fecit, quandoquidem, cum wZ, quod edistit, ea quoque potentia privasset, qua non esse posset, perspicuum fecit, quibus iu rebus haec potentia, hoc est non essendi, inveniatur. id vero hoc ordine de- monstratur. hoc in universum omnibus coutrariis inest — contrariorum autem riotio hoc in loco latius patet — utrorumque nempe nega- tionem simul eidem convenire, medio inter contraria existeute [utriusque naturae participi], vel minus, sed alteram in universum uaturam habenti. etenim album et nigrum (exempli gratia) con- traria sunt, horum autem singulorum negatio est, non album et non nigrum; hae vero duae negationes vere de eo colore dicuntur, [*](1 siquidem et sqq.] locus non integer 13 aliquando—esse (14)] ita Al: aliquo ter. pore interndnato coiiliiujit, eo contirujere codd. 14 est] ejjicit codd, 37 utriusque—participi oin. codd.)

At quoniam demonstratione non probacerat, utrorumcpie coutra- riorum uegationem eidem couveuire, de hoc etiam verba facit ac huius rei demonstrationem in litteris posuit. duo igitur contraria, quae eidem simul couveuire uon possunt, AB litteris designavit uec non uegationem tou A xh C, negatmiem vero τοῦ B to D esse vo- luit; atqui statutum fuit ambas eiusmodi negationes sibi invicem ut coutradictoria oppoui, horumque duorum A et B medium sit E. tunc inquit: ipsi Ε aut Α inest aut C; at A ipsi E non couvenit, igitur C conveniet E. praeterea quoque statuamus vel B vel D ipsi E inesse, sed B uon conveuit ipsi E, igitur D conveniet E. con souum igitur erit C et D, quae AB negationes sunt, eidem, uempe E ipsi, couveuire, siquidem E uon est B ueque A, sed utrorumque medium absolute, verum cum id, quod in aliquo duorum contrariorum uon est, alterum per se genus iugrediatur — sonus enim nou est albus ueque uiger, quoniam ex eorum geuere uon est — eorum medium nou erit; medium uamque ex eorum geuere esse debet, color autem, qui iuter album et nigrum medium tenet, [*](6 — 8 hanc— contrarietatis] huic negationi non semper est, illam affirmationem . . oppositione (inquam) contradictionis Al. 8 non atldidi 10 <> supplevi 11 ei scripsi, si codd. et Al 11. 12 quod—est fort. del. 15 si addidi: nisi sit Al. 29 Ε (pr.) supplevi: aut ipsi inest, aut B: at A Al male 37.38 esse debet emendavit Al: est codd.: medium — debet fort. del.)