In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

Huic autem sermoni proximum banc in modum delude connectit. itaque ea, quae ibi sunt, non sunt in loco, nee etiam fieri potest, ut tempus ipsa facial senescere.

Haec autem omnia, illi corpori necessario contiuguut, quod in circulum fertur.

In loco autem non est, quoniam locus (iuxta eius sententiam) continentis corporis terminus est, cuius ambitu corpus contentum continetur; corpus autem, quod in orbem torquetur, a nulla quidem re circumscribitur. porro dixit: neque tempus ipsa facit senescere, id uamqvie corpus, ut tempus sit, causa est, tempus motus eius mensura est, id vero tempore minime circum- scribitur, quoniam nullum uec ante nee post tempus invenitur; quod autem tempore non circumscribitur, non corrumpitur, quod vero lion corrumpitur, seuectus ei non contiugit, est etenim senectus Ι via ad interitum. Alexander vero imagiuatur, boc vel [*](f. 16r) de prima substantia ac de motrice causa dictum fuisse; etenim cum nee forma uec uUa perfectio ipsa existat (quia non est nisi actus per se existens), neque etiam tempore afficiatur, cum sit aeterna, ideo transmutationem non admittit. ait deinde: si enim [*](7 verba quoque et (licit (8) addirii 14 Alexander et sq.] laudatur ab Av., sed non eisdem verbis, p. 67 L 17. 18 sed — existant] pro his verbis conicio nee generalionem: nee aeque exist, codd. 35 vel cm. Al. cf. Simpl. Ρ. 287, 21 ἤτοι περὶ τοῦ πρώτου κινοῦντος . . . ἢ περὶ τῆς τῶν ἀπλανῶν σφαίρας; cfr. Av. Ρ. 67 J 39 ideo om. codd.: locus nou admodum integer si eniiti] Simp. p. 288, 1 ὑπὲρ δὲ τὴν ἐξωτάτω φορὰν εἰ μὲν λέγοι, φησί, περὶ, τοῦ πρώτου αἰτίου, εἵη ἂν λέγων τὸ ὑπὲρ τὴν περιφορὰν τῆς σφαίρασ. 5 quoniam et sq.] cf. Simpl. p. 290,5 et sq. 15 minime addidi 16 deinde] 279b 1 24 poetarum] Simpl. p. 288, 14 laudat Homerum 31 ab—pendet emendavi: ex quo etiam ceteris rebus, quae in yeneratione consistunt, communicalae sunt status et vita Al ficticie 39 alioquin et sq.] cf. Simpl. p. 289, 5 et sq.)

56
primam causam intellexerit, verbis τὴν ἐξωτάτω cpopav motum [*](f. 16r) spJiaerae superioris intendct. hac itaque ratioue inveuimus Alexandrum duplici modo huuc sermonem intellexisse. milii tameu secuuda explicatio magis ariidet; sermo eteuim hoc modo tantum ordiuatur ac piaecedenti couuectitur. quouiam eius verba habeiit, quod extra caelimi nou iuveuitur locus ueque tempus, et cum hoc etiam quia per ea, quae ibi sunt, pluralitatem, iniuime autem unitatem ostendit, quare per ea, quae ibi sunt, causam vel substautiam fore iutelligeudam censeo. ait insuper: neque fieri potest, ut tempus ipsa faciat senescere, et uon dixit ipsum. ac rursus, nee earum est aliqua transmutatio, et nou eius est aliqua transmutatio ac in universum eius sermo pluralitatem nou autem unitatem insinuat. inquit deiude, optimam vitam aguut. per id autem, quod de continuitate aeternitateque rursus addidit, easdem sane res minime intellegebat, idque apertius explicans ait deiude: ipsaeque (sic) motu incessahili cieutur. corpus, inquit, quod in orbem torquetur, in loco non est. cum autem eiusmodi corpus non claudatur nee cir- cumscribatur tempore, igitur ad senectutem non compellitur, sed in eius perennitate (aiwv) vitaque sempiterna perseverat, quippe eius αἰών aliud uon est nisi tempus, quod cum illius esse protrahitur. tempus enim quo cuiusque rei vita protrahitur, perennitatis nee non etiam permaueutiae nomiue diviuitus a veteribus fuit prouuntiatum. idque poetarum testimouio comprobatur, qui vitae privatiouis loco, perenuitatis aeternitatisve privationem pronuutiaut. eademque ratioue et ipsius caeli finis (per fiuem autem non iuteritum nee privationem, sed perfectionem intellego) quatenus fomne) tempus cum eius vita ac esse protrahitur injinitaque permanentia clauditur, αἰών dicitur. atque eiusmodi nomeu sortitum est (nempe sempiternum ac perdurans) quoniam diviuum est atque immortale. atque ab illius esse ceterarum etiayn rermn esse pendet, harum quidem evidetitius, harum vero obscurius, secundum quod illi propiuquiores vel remotiores existunt. persaepe enim in vulgi plebisque de rebus sempiternis disputatiouibus exponitur omnino necesse esse in omui eo, quod primum est et sumvium, ut divinum sit nullamque mutatiouem cousequatur. nos autem videmus id ita SB habere, quemadmodum dicunt. quod etiam quae a nobis dicta sunt, confirmat: nam divinum corpus, quod in circulum fertur, profecto non commutatur nee mutatiouem admittit; alioquin si
57
commutaretur, necessarium foret, ut vel ex se, vel ab alio mutationem [*](f. 16r) reciperet. si ab alio, omnino id, a quo commutatur, nobilius extitisset, titisset, quave cousouum esset, ut ipsum nee divimim uec primumdiceretur; si vero ex se, in id profecto commearet, quod nobilius esset. eteuim falsum foret, ut mutaretuv iu id, quod tuvpius extitisset. nee defeetus in eo invenitur, ut hoc nomine debeat in aliquod nobilius mutaii, uec demuni turpe quippiam, ut id fugitaret. rationi itaque consentaneum est, ut motus eius nullum vel statum vel moram babeat. ea etenim, quae a suis motibus quiescunt, tantum modo quiescunt, cum ad id pervenerint, quod antea minime possidebant; corpus autem, quod in orbem fertur, nullum alium locum babet, iu quem tandem termiuaii possit.

His autem explicatis ad disputatiouem de mundo progreditur, utrum genitus sit an ingenitus, et ntrum corruptibilis an incorruptibilis. ante autem, inquit, aliorum bac de re sententias exponere dehemus. eteuim in omni disquisitione non parum confert, dubitationes de re quaesita praemittere, praesertim cum veterum contrarias sententias ante meminerimus. contrariorum enim confirmationes atque probationes swit duhitationes de contrariis. et haec sit prima ratio, quamobrem aliorum opiniones recensemus. secunda vero est, quoniam ea, quae de aliqua quaestione nobis dicenda sunt, magis reddentur credibilia, si eorum, qui de hac quaestione disceptaverunt, oppositas sententias praemiserimus. nos nempe ut uHo modo afficiamur longius abest, quam ut quispiam opinetur, nos contrarias sententias absente auctorediiudicare atque condemnare causamque nostram agere: esset enim res prorsus nobis Ι iudigna philosopbiam pro- [*](f. 16v) fitentibus. ii etenim qui verum iustumque inquirere uolunt, se ipsos sicut positarum sententiarum disquisitores exhibere debent, uon autem adoersarios.

Deinde ponit opiniones aliorum. omnes quidem pbilosopbi muudum generatum esse dicunt, sed non omnes uno atque eodem modo. nonuulli enim dicunt ea ratione esse generatum, ut possit etiam aeternus remanere. quidam vero generatum quidem muudum faciuut, sed quemadmodum quidvis aliud eorum, quae geuerata sunt; omnia euim, quae ortum babeut, iuterire constat, nonuulli autem eum hoc modo generari ac iuterire asserunt, nempe interdum dum generari, interdum vero iuterire.