Περὶ παθῶν

Aelius Herodianus

Aelius Herodianus, Περὶ παθῶν, Grammatici Graeci 3.2, Lentz, Teubner, 1868

46c. ἕϲταϲαν. δαϲυντέον τὸ ἕϲταϲαν. ὑπερϲυντέλικοϲ γάρ ἐϲτι ϲυγκεκομμένοϲ, ὁ δὲ παρακείμενοϲ δαϲὺ ἔχει τὸ ε καὶ ὁ ὑπερϲυντέλικοϲ· οἱ δὲ ἀόριϲτοι ψιλόν, ἐπεὶ καὶ κατὰ ἀποβολὴν τοῦ ε λέγονται· «ϲτὰν δὲ μεταϲτοιχεί» (Π. Ψ 358). καὶ ὁ πρότεροϲ «ϲτῆϲαν ἀείραντεϲ» (Od. β 425) οὐκέτι δὲ ὁ ἕϲταϲαν ϲτάϲαν. Π. Pr. Β 777.

[*](μὲν Ἡρωδιανὸϲ ἀναγινώϲκει κτλ. Ex eodem fonte sua derivavit Choer. Orth. 206, 9 ἐκεῖνοϲ: ει δίφθογγοϲ. καὶ γὰρ οἱ Δωριεῖϲ κῆνοϲ καὶ τῆνοϲ διὰ τοῦ η ποιοῦϲι τὴν γραφήν. ἔθοϲ γὰρ ἔχουϲι τὴν ει δίφθογγον τρέπειν οἷον πλείων μείων πλήων μήων. αἰ δὲ πρωτότυποι ἀντωνυμίαι, αἰ μονοπρόϲωποι, ἀπὸ φωνήεντοϲ θέλουϲιν ἄρχεϲθαι οἶον αὐτόϲ, οὗτοϲ. οὕτωϲ οὖν καὶ τὸ ἐκεῖνοϲ προϲέλαβε τὸ ε διὰ τὸν κανόνα τοῦτον.)[*](ad fr. [46 c] ncertum est, quam passionem Herodianus in ὤν pro ἐών statuerit, utrum contractionem ut in E. M. 350, 31 ἐών καὶ κατὰ ϲυνοίρεϲιν ὤν an aphaeresin. Sed vix dubitari potest, quin adnotamentum in An. Paris. III 333, 22, quod in brevius contractum est in E. M. 350, 38, ab eo profectum sit, nam accurata Homerici usus observatio eum auctorem prodit (cf. infr. fr. 325): δεῖ γινώϲκειν, ὅτι τὸ ἐών τοῦ ὤν ἐντελέϲτερόν ἐϲτιν οἶρν «Ἀργείων ἀγέραϲτοϲ ἔω» (Α 119), οὗ τὸ δεύτερον ἔῃϲ «ὥϲ τε ἔπειτ’ ἔῃϲ», καὶ πάλιν «δηρὸν ἔῃ κρειῶν» (Μ 300). ὅτι δὲ τὸ ἐών τοῦ ὤν ἐντελέϲτερον, πρόδηλον καὶ ἀπὸ τοῦ παρηγμένου, λέγω δὴ τοῦ εἰμί· ὁ μέντοι ποιητὴϲ ἐπὶ ταῖϲ μετοχαῖϲ οὐδέποτε παρέλειψε τὸ ε οἶον ἀρϲενικῶϲ μὲν «ἤδη δὴν ἀπεὼν καὶ ἀμφαδὸν ἠὲ κρυφηδόν» (ξ 330). θηλυκῶϲ δέ «ήλίβατοϲ μεγάλη, πολιῆϲ ἁλὸϲ ἐγγὺϲ ἐοῦϲα» (0 619), οὐδετέρωϲ δέ «κυρτὸν ἐὸν κορυφοῦται» (Δ 426). αἱ δὲ πλάγιαι ὅλαι· ἐπὶ μὲν οὖν γενικῆϲ «ἐκ δὲ ϲτέατοϲ ἔνεικε μέγαν τροχὸν ἔνδον ἐόντοϲ» (φ 178 et 182), ἐπὶ δὲ δοτικῆϲ «εὑψόθ’ ἐόντι Δίΐ (Κ 16), ἐπὶ δὲ αἰτιατικῆϲ «ἔνδον ἐόνταμ» (Ν 363). δυϊκῶϲ δὲ «ὅφελόϲ τι γενώμεθα καὶ δύ’ ἐόντε» ( Ν 236), πληθυντικῶϲ «Κρόνον ἀμφὶϲ ἐόντεϲ» (Ξ 274), γενικῇ «εχαριζομένη παρεόντων » (α 140), αἰτιατικῇ επαυροτέρουϲ ἐόνταϲ» (Ο 407), «ὡϲ δὲ ἴδεν νεῦρόν τι καὶ ὄγκουϲ ἐκτὸϲ ἐόνταϲ» (Δ 151).)

185

47. E. M. 634, 12: ὁρτή ἀπὸ τοῦ ἑορτή κατὰ ἀφαίρεϲιν. περὶ παθῶν.

48. E. M. 719, 5: ϲκορακιϲμόϲ. οἱ παλαιοὶ παρὰ δύο λέξειϲ διεζευγμέναϲ παραγωγὰ ποιοῦϲι πολλάκιϲ· Νέα πόλιϲ Νεαπολίτηϲ, παρὰ ποταμὸν παραποτάμιοϲ. οὕτω καὶ τὸ ϲκορακίζειν· ἐϲ κόρακαϲ ἐϲκορακίζειν καὶ ἀποβολῇ τοῦ ε ϲκορακίζειν. οὕτωϲ Ὦροϲ, ἀλλὰ καὶ Ὠρίων καὶ Ἡρωδιανὸϲ περὶ παθῶν.

49. E.M. 469, 50: ἔϲτιν τὸ ἱήϊοϲ, ἐπίθετον Ἀπόλλωνοϲ, ὁ τοξότηϲ, ἀπὸ τοῦ ἵημι παρὰ τὴν ἕϲιν τῶν βελῶν· τινὲϲ δὲ ψιλοῦϲιν, ἐπεὶ ἰάϲεωϲ αἴτιοϲ ὁ θεόϲ. τὸ δὲ «ἤϊε Φοῖβε» (0 365) κατὰ ἀποβολὴν τοῦ ι γέγονεν. Ἀρίϲταρχοϲ δαϲύνει, ἐπεὶ παρὰ τὸ ἵημι ἐγένετο· οἱ δὲ ψιλοῦϲιν ἀπὸ τῆϲ ἰάϲεωϲ. ἄμεινον δὲ ψιλοῦϲθαι· τὸ γὰρ η πρὸ φωνήεντοϲ ψιλοῦται.

48a. Ἐξάδιοϲ. παρὰ τῷ ποιητῇ ἀπὸ τοῦ ε τὸ ὄνομα ἤρξατο, παρὰ δὲ τοῖϲ νεωτέροιϲ καὶ χωρὶϲ τοῦ ε εὑρέθη, ὡϲ καὶ Ὀϊλεύϲ μὲν παρὰ τῷ ποιητῇ καὶ παρ’ Ἡϲιόδῳ. Π. Pr. Α 264.

49a. ἀάπτουϲ. ἐμοὶ δοκεῖ παρὰ τὸ ἰάπτω γεγενῆϲθαι, ὃ ϲημαίνει τὸ διαφθείρω καὶ βλάπτω· ἔνθεν τὸ «πολλὰϲ δ’ ἰφθίμουϲ ψυχὰϲ Ἄϊδι προΐαψεν » καὶ μέϲον αὐτοῦ κατ’ ἔλλειψιν τοῦ α «μέγα δ’ ἴψαο λαὸν Ἀχαιῶν » (454). ἔνθεν καὶ τὸ ἴψ· ἔϲτι δὲ θηρίον διατρῶγον τὰ ξύλα. ἀπὸ δὴ τούτου τοῦ ἰάπϲω τὸ ἀϊάπτουϲ ἦν καὶ κατ’ ἔλλειψιν τοῦ ι ἀάπτουϲ ἤτοι τὰϲ μὴ δυναμέναϲ διαφθαρῆναι καὶ βλαβῆναι, ἢ κατ’ ἐπίταϲιν τὰϲ ἄγαν δυναμέναϲ βλάψαι καὶ διαφθεῖραι. Π. Pr. Α 567.

[*](ad fr. 47. ὁρτή pro ὁρτή scripsi cum Lob. El. I 63, qui hoc praeceptum. rectum esse dicit, si ad usum, in quo ἑορτή praevaluit, exigatur, si ad verita tem ἑορτή esse auctum. Atque sic, si fr. 13 ἐρῳδιόϲ compares, Herodianum ab epitomatore non mutilatum pronunciasse credideris.)[*](ad fr. 48. Et Orum et Orionem (p. 143, 21) Herodianum expilasse, claret. De re cf. Π. Pr. ε μεταμάζιον: οὕτωϲ μεταμάζιον ἕν ποιητέον ὡϲ τὸ μετάφρενον καὶ ἐνώπιον. παρῆκται δὲ παρὰ τὸ μαζόϲ καὶ τὴν μετά ὡϲ παρὰ τὸ χθονόϲ καὶ τὴν ἐπί ἐπιχθόνιοϲ, παρὰ ποταμὸν παραποτάμιοϲ. γίνεται γὰρ καὶ ἀπὸ δύο λέξεων κατὰ παράθεϲιν ἕν τι παραγωγὸν ὡϲ τὸ Νεαπολίτηϲ καὶ ἄλλα μυρία St. B. 707, 4 628, 13, Ep. Hom. 59, E. M. 273, 25, quos locos inter fragmenta περὶ ϲχημάτων referens tractabo. — Ex Horodiano petita videtur etiam notatio E. Orion. p. 117, 20 νέρθεν ἀποβολῇ τοῦ ε παρὰ τὴν ἔραν ἔνεροϲ ἐνέροθεν, ἔνερθεν ϲυγκοπῇ, νέρθεν cf. Ep. Hom. 290. 18. Congruit Apoll. de adv. 603 cf. Lob. El. I 49.)[*](ad fr. *49. In E. M. cum quo ef. E. Or. 75, 24 et 78, 14 longum adnotaφρενον mentum est, ex quo quae comparata Π. Pr. Ο 365 Ηerodianea esse docet, extraxi. Ε libro περὶ παθῶν hanc adnotationem fluxisse concludi potest ex diserta. affectionis mentione, quae in Π. Pr. abest: ἤϊε Ἀρίϲταρχοϲ δαϲύνει ἀπὸ τῆϲ)

186

50. Steph. B. 329, 1: Ἰθώμη, πόλιϲ Θεϲϲαλίαϲ τῆϲ Πελαϲγιώτιδοϲ· μηρὸϲ «οἵ τ’ εἶχεν Τρίκκην καὶ Ἰθώμην κλωμακόεϲϲαν » (Β 729) ἔϲτι καὶ Μεϲϲήνηϲ. καλεῖται δὲ ὁ τόποϲ τῆϲ Θεϲϲαλίαϲ Θούμαιον ἀποβολῇ τοῦ ι καὶ τροπῇ τοῦ ω εἰϲ τὴν ου δίφθογγον.

51. E. Gud. 350, 36: κτίλοϲ: ἀπὸ τοῦ ἵκω ἱκτόϲ ὡϲ τάϲϲω τακτόϲ, πλέκω πλεκτόϲ καὶ ὥϲπερ παρὰ τὸ πένθοϲ γίνεται πενθίλοϲ ὡϲ ναυτίλοϲ, οὕτωϲ οὖν καὶ ἱκτόϲ ἱκτίλοϲ. καὶ ἀφαιρέϲει τοῦ ι κτίλοϲ. τοῦτο Ἡρωδιανὸϲ περὶ παθῶν.

52. Ζonar. 1332: μάϲθλη: Ἡρωδιανὸϲ ἀπὸ τοῦ ἱμάϲϲω.