Περὶ παθῶν
Aelius Herodianus
Aelius Herodianus, Περὶ παθῶν, Grammatici Graeci 3.2, Lentz, Teubner, 1868
43b. Arcad. 69, 22: τὸ μαυρόϲ ἀπὸ τοῦ ἀμαυρόϲ γέγονε.
43c. Ιo. Al. 18 , 29: πάντων οὐκ ἐκ τοῦ ἁπάντων, ὥϲ τινεϲ φαϲίν, ἀφαιρέϲει τοῦ α γέγονεν, ἐπεὶ ἔδει καὶ τὸ παντόϲ καὶ τὸ παντί βαρύνεϲθαι ἐκ τοῦ ἅπαντοϲ ἅπαντι ἀφῃρημένα.
43d. Schol. ad Od. λ 539: κατ’ ἀϲφοδελὸν λειμῶνα: ἄδηλον πότερον ϲφοδελόν ἢ ἀϲφοδελόν. λέγεται καὶ χωρὶϲ τοῦ α. τινὲϲ δὲ γράφουϲι ϲποδελόν διὰ τὴν ϲποδὸν τῶν καιομένων νεκρῶν. ἄμεινον δὲ ἀϲφοδελὸν τὸν τόπον τὸν ἔχοντα ἀϲφόδελον, ἥτιϲ ἐϲτὶ βοτάνη ὁμοία ϲκίλλῃ.
43e. Herod. in Βekk. Anecd. 1148: τὸ ἄρα ἀπέβαλε τὸ α καὶ ἐγένετο ῥά καὶ ἐνεκλίθη.
[*](ad fr. 42. Ne quid praetermittam, quod ad anadiplasiasmum pertineat, commemoro Ηerodianum hoc nomine etiam repetitionem eiusdem vocabuli in parathesi insignivisse: Il. Pr. ε 31: Ἄρεϲ Ἄρεϲ: Ἰξίων τὸ δεύτερον ὀξύνει ἵν’ ᾖ ἀντὶ τοῦ βλαπτικέ οὐδέποτε γὰρ κλητικὴ ἀναδιπλαϲιάζεται παρὰ τῷ ποιητῇ· οὐχ οὕτωϲ δὲ ἡ παράδοϲιϲ. cf. Lob. El. Ι 179.)[*](ad fr. 43. Epimerismorum articulo in E. M. subscriptus est Methodius, cuius nomine plurima in E. M. insignita sunt, quae ex Herodianeis fontibus)[*](ad fr. [43a] cf. Ep. Cr.Ι 265, ubi exponitur quosdam λαόϲ ab ἁλαόϲ, Παφίην τὴν Ἀφροδίτην ab ἀπαφίϲκειν repetivisse, et Hesiodum μαυροῦϲι pro ἀμαυροῦϲι)44. Ep. Hon. 437, 22 coIl. E. M. 405, 23: ποῖόν ἐϲτιν ἀναλογώ τερον καὶ κυριώτερον καὶ πρῶτον τὸ χθέϲ ἢ τὸ ἐχθέϲ; τὸ ἐχθέϲ. καὶ δῆλον, πρῶτον μὲν ἀπὸ τῆϲ ἐτυμολογίαϲ, ὅτι ἐχθέϲ εἴρηται παρὰ τὸ ἐκτὸϲ γεγενῆϲθαι τῆϲ ϲήμερον. παρὰ τὸ ἐκτὸϲ τοῦ χρόνου γεγονὸϲ κατάϲτημα ἐκτέϲ καὶ τροπῇ τῶν ψιλῶν εἰϲ δαϲέα ἐχθέϲ· καθώϲ ἐϲτιν καὶ ἐπινοῆϲαι ἐπὶ τοῦ ἔχθοϲ· τὸ γὰρ ἀπόβλητον καὶ ἐκτὸϲ ἡμῶν τοιοῦτον. δεύτερον δέ, ἐπεὶ κανών ἐϲτιν ὁ λέγων, ὅτι πᾶν ἐπίρρημα μονοϲύλλαβον ἀπαθὲϲ κατ’ ἰδίαν ῥητὸν μακροκαταληκτεῖ φύϲει ἢ θέϲει οἷον μή, νή, πλήν, δήν, πύξ, λάξ, μάψ, ἄψ καὶ τὰ τοιαῦτα. οὐ μάχεται τὸ ψό ἐν Ποιμέϲι Ϲοφοκλέουϲ· ἐπίφθεγμα γάρ· χωρὶϲ τοῦ πρίν. πρόϲκειται «κμονοϲύλλαβα» διὰ τὰ διϲύλλαβα. πρόϲκειται «ἀπαθέϲ» διὰ τὸ δίϲ καὶ τρίϲ. ταῦτα γὰρ κατὰ πάθοϲ εἰϲὶν ἐκ τοῦ δυάκιϲ καὶ τριάκιϲ. πρόϲκειται «κατ’ ἰδίαν ῥητόν» διὰ τὸ λα ἐπιτατικὸν μόριον καὶ τὸ α τὸ ϲτερητικόν. εἰ ἄρα οὖν τὸ χθέϲ ἐπίρρημά ἐϲτι καὶ μονοϲύλλαβον καὶ κατ’ ἰδίαν ῥητόν, ἔδει αὐτὸ εἶναι μακροκατάληκτον εἴτε φύϲει εἴτε θέϲει· ὥϲτε τὸ ἐχθέϲ ἀναλογώτερόν ἐϲτιν ἐκφεῦγον τὴν παραλογίαν τοῦ χθέϲ. μιμεῖται δὲ τὸ αἰέϲ. τρίτον δὲ ὅτι τὸ ε ἐπὶ φωνήεντι πέφυκεν πλεονάζειν εἶπον ἔειπον. ἀφαιρεῖται δὲ ὅτε μετὰ ϲυμφώνου ὑπάρχει ἔβη βῆ. οὕτωϲ οὖν καὶ ἐχθέϲ χθέϲ. ἀφαιρέϲει ἄρα καὶ οὐ πλεοναϲμῷ· τὸ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τοῦ ἐθέλω καὶ θέλω. πρῶτον τὸ ἐθέλω καὶ δεύτερον τὸ θέλω.
[*](fluxerunt collato utroque loco verba constitui, nam in Ep. verba cum praecedentibus, quae manifesto non ab Herodiano profecta sunt, sic connexa sunt οὕτωϲ δ’ ἔχειν φηϲὶν Ἡρωδιανὸϲ καὶ τὸ ἐτώϲιον. Quod autem in particula an recedente de αἴϲυλοϲ praecipitur ἄϲω τὸ βλάπτω ἄϲυλοϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ι αἴϲυλοϲ καὶ μετὰ τοῦ ϲτερητικοῦ α ἀαίϲυλοϲ ὁ μὴ καθήκων καὶ ἀφαιρέϲει τῆϲ ϲτερήϲεωϲ ἔμεινε τὸ αὐτὸ ϲημαινόμενον, differt ab Herodiani sententia, quam tradidit Arcad. 56, 11 τὸ αἶϲυλοϲ προπαροξύνεται ὡϲ ϲύνθετον ἀπὸ τοῦ ᾶ (sc. epitatico) καὶ τοῦ ϲυλῶ ὁ πολλὰ ϲυλῶν. Caeterum in hac mira sane opinione, qua α privativum abiici posse retento intellectu negativo putabatur, praeivit Philoxenus, cui Herod. in ΙI. Pr. Ϲ 410 adstipulatur, οὐκ ἐτόϲ idem quod οὐκ ἀετέωϲ non sine veritate i. q. vere signifcare pronuncians cf. Lob. El. I 24 et Hergk ad Ibyc. fr. 50 ubi ex Et. Sorb. ap. Gaisf. E. M. 387. 42 haec proferuntur: ὁ δὲ Ἡρωδιανὸϲ ϲυντίθεται (scr. ϲυγκατατίθεται) πρώτῳ (scr. πρώτῃ) ἐτυμολογιῶν οὕτω λέγων· τὸ παρ’ Ὁμὴρῳ ἐτώϲιον τινέϲ οἴονται παρὰ τὸ ἐτῶν ἐτώϲιον, ἀλλὰ μάχεται ὁ νοῦϲ· οἱ δὲ οὕτωϲ· ἀήτων ἀητώϲιοϲ, ϲυϲτολῇ ἀετώϲιον παρ’ Ἰβύκῳ· τοῦτο ἀφαιρέϲει ἐτήϲιον (ἐτώϲιον). ἢ οὕτωϲ, ἄετοϲ ἀετώϲιοϲ ὁ μὴ ἀληθήϲ, ἀλλὰ μάταιοϲ. de ἀγήϲ ab ἀαγήϲ orto cf. adnot. ad fr. 32.)[*](ad fr *44. Textum constitui in Epimerismorum articulum inserens omissa. verba καὶ δῆλον —δεύτερον δὲ et οὐ μάχεται — πρίν, porro μιμεῖται usque ad finem ex E. M. Praeterea pro verbis τὸ ἀπόβλητον ἐκτὸϲ ἡμῶν, quae sensu carent, dedi ex Apoll. de adverb. 558, 1 (τὸ ἐχθέϲ παρὰ τὸ ἐκτὸϲ τοῦ χρόνου πεπτωκέναι τὸ κατάϲτημα ἐϲχημάτιϲται τῶν ψιλῶν ἀντιϲτοίχων εἰϲ τὰ δαϲέα μεταπεϲόντων) καθώϲ ἐϲτιν ἐπινοῆϲαι καὶ ἐπὶ τοῦ ἔχθοϲ τὸ γὰρ ἀπόβλητον καὶ ἐκτὸϲ ἡμῶν τοιοῦτον. Pro ε φωνῆεν scr. ε ἐπὶ φωνήεντι. Caeterum Herodia nus de re consentit cum Apollonio de adv. 556 seqq., qui rursus Τryphoni ad-)[*](dixisse et additur: ἡ τοῦ μακροῦ α ἀφαίρεϲιϲ ϲπάνιοϲ· καὶ ἴϲωϲ ἐν τῷ «βάλε δὴ βάλε κηρύλοϲ εἴην », quem locum propter eximiam doctrinam insignem in Prosod. Cathol. p. 108, 5 recepi.)45. E. M. 318, 18: ἐθέλω· ἰϲτέον ὅτι δύο θέματά εἰϲι, θέλω καὶ ἐθέλω. καὶ τὸ μὲν τεθέληκα ἀπὸ τοῦ θέλω ἐϲτίν, ἐπειδὴ πᾶϲ παρακείμενοϲ ἀπὸ ϲυμφώνου ἀρχόμενοϲ πάντωϲ καὶ τὸν ἐνεϲτῶτα ἔχει ἀπὸ ϲυμφώνου ἀρχόμενον οἷον τέτυφα, ὅτι τύπτω. τὸ δὲ ἐθελήμων ἀπὸ τοῦ ἐθέλω ἐϲτίν. καὶ δεῖ γινώϲκειν, ὅτι ἀεὶ τὸ τριϲύλλαβον εὑρίϲκεται παρὰ τῷ ποιητῇ ἐθέλω. ἀμέλει ἐν τῷ «μήτε ϲὺ Πηλείδή’ θέλ’ ἐριζέμεναι» (Ιl. Α 277) δηλονότι κράϲει ἐγένετο τοῦ η καὶ ε εἰϲ η. μηδεὶϲ δὲ οἰέϲθω, ὅτι τὸ ἐθέλω ἐκ τοῦ θέλω ἐϲτὶ κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ ε τὸ γὰρ ε ἐπὶ φωνήεντι πέφυκε πλεονάζεϲθαι ὡϲ τὸ εἶπαϲ ἔειπαϲ, ἐπὶ ϲυμφώνῳ δὲ οὐ πλεονάζεται. τὸ δὲ θέλω δοκεῖ ἐκ τοῦ ἐθέλω εἶναι· τὸ γὰρ ε τὸ μετὰ ϲυμφώνου ὑπάρχον πέφυκε πολλάκιϲ ἀποβάλλεϲθαι ὡϲ τὸ ἔφη φῆ, ἔβη βῆ. δοκεῖ δὲ τὸ θέλω ἀναλογώτερον εἶναι τοῦ ἐθέλω· τὸ γὰρ ἐθέλω παράλογον κατά τι ἐϲτί. τὰ γὰρ διὰ τοῦ λω ὑπὲρ δύο ϲυλλαβὰϲ τῷ ε παραληγόμενα, μὴ ἔχοντα ἕτερον λ προηγούμένον; περιϲπᾶται οἶον ὠφελῶ, ἀμελῶ. τὸ δὲ ἐθέλω βαρύνεται. τούτου χάριν τὸ θέλω ἀναλογώτερον ἐϲτὶ τοῦ ἐθέλω. ἔχομεν γάρ τινα ῥήματα διϲύλλαβα βαρυνόμενα οἷον μέλω, ἕλω, κέλω. πρόϲκειται «μὴ ἔχοντα ἕτερον λ προηγούμενον» διὰ τὸ ἀνατέλλω.
46. Ep. Hom. 234, 5, E. M. 508, 29, An. Ox. ΙΙ 442, 15: ἑκεῖνοϲ: ζητοῦϲί τινεϲ, ποῖόν ἐϲτιν ἀναλογώτερον τὸ κεῖνοϲ ἢ τὸ ἐκεῖνοϲ. ἔϲτι δὲ εἰπεῖν, ὅτι κατά τι μέν ἐϲτιν ἀναλογώτερον τὸ κεῖνοϲ, κατά τι
46a. ἡ ἐμέ αἰτιατική, ὅτε φυλάϲϲει τὸ ε, ὀρθοτονεῖται, εἰ δὲ ἀποβάλοι, ἐγκλιτική ἐϲτιν. Π. Pr. Ζ 355, Arcad. 142, 24.
[*](stipulatur Cf. Velsen Tryph. p. 48. Herodianus utriusque vestigia premens ita. ut ipsa antecessorum verba reciperet, quod in veteribus non mirandum est, rem plenissime absolvit neqne de origine Herodianea fraρmenti nostri dubitari potest. si reputaveris omnia congruere cum iis, quae aliunde Herodianea esse constat cf. de πρίν Mon. 45, 32, de δίϲ et τρίϲ ex δυάκιϲ et τριάκιϲ ortis E. M. 279, 7 de ψό Mon. 46, 17. de epitaticis inseparabilibus Arcad. 182, 1. Neque regulae, qua aphaeresin vocalis e ante consonam, pleonasmum vero ante vocalem locum habere praecipitur, ἐρῳδιόϲ vocali ε auctum obstat, quum ρ similitudinem quandam cum vocalibus habeat.)[*](ad fr *45. Pro θέλημα scripsi ἐθελήμων, sed ἕλω, pro quo Arcad. πέλω praebet, intactum reliqui propter Theogn. 143, 29. Hoc fragmentum Herodianeum esse docet comparatio Il. Pr. Α 277: Πηλείδη’ θελ: Ἀρίϲταρχοϲ ἀποφαίνεται ὡϲ κατὰ τὴν Ὁμηρικὴν ϲυνήθειαν τὸ ῥῆμα κατὰ τὸν ἐνεϲτῶτα ἀπὸ τοῦ ε ἄρχεται. ἀλλὰ μὴν καὶ η κίνηϲιϲ ἡ τοῦ παρατατικοῦ «ἀλλ’ ὅδ’ ἀνὴρ ἐθέλει» (287) «ἤθελε Μηριόνηϲ» (Ιl. Κ 229). καὶ ἐνθάδε οὖν ἄμεινον τῇ ϲυνηθεϲτέρᾳ ἀναγνώϲει προϲέχονταϲ ἐπὶ τὴν δη ϲυλλαβὴν ὀξεῖαν παραλαμβάνειν, ἵνα κρᾶϲιϲ ᾖ τοῦ ἔθελε τριϲυλλάβου γενομένου, ὡϲ καὶ ϲύνηθέϲ ἐϲτι τῶ ποιητῇ. τὸ μέντοι ῥῆμα τῶν παραλόγων κατὰ τόνον ἐϲτὶ τριϲύλλαβον ὅν, ὡϲ δείκνυται ἐν τοῖϲ περὶ ῥημάτων —et Arcadii p. 158, 9—21.)[*](ad fr, *46. Si fr. 45 iure Herodiano assignavimus, etiam hoc eiusdem auctoris esse evincit canta expositionis ratio. Huc accedit, quod in principio adnotamenti etiam Herodiani nomen exstat: «κεῖνόϲ θ’ ὣϲ ἀγόρευεν » (Β 330) ὁ)δὲ τὸ ἐκεῖνοϲ. καθὸ μέν ἐϲτ λέγειν, ὅτι οὐδέποτε πρωτότυποϲ ἀντωνυμία ἀπαθὴϲ οὖϲα ὑπερβαίνει τὴν διϲυλλαβίαν οἷον ἐγώ, αὐτόϲ, οὗτοϲ, τὸ κεῖνοϲ ἐϲτὶ ἀναλογώτερον. πρόϲκειται «πρωτότυποϲ» διὰ τὸ νωΐτεροϲ, ϲφωΐτεροϲ· παραγωγοὶ γὰρ αὗται αἱ ἀντωνυμίαι· «ἀπαθεῖϲ» εἴπομεν διὰ τὸ οὑτοϲί, ἐκεινοϲί. καθὸ δὲ αἱ μονοπρόϲωποι ἀντωνυμίαι ἀπὸ φωνήεντοϲ θέλουϲιν ἄρχεϲθαι, οἷον οὗτοϲ, αὐτόϲ, ὅδε, ἀναλογώτερόν ἐϲτι τὸ ἐκεῖνοϲ, ἵνα ἀπὸ φωνήεντοϲ ἄρξηται.
46b. ἴϲκοντεϲ: ὁ Ἀϲκαλωνίτηϲ κατὰ ἀφαίρεϲίν φηϲιν εἶναι τοῦ ε τὸ ἴϲκοντεϲ. Ἀρίϲταρχοϲ δὲ ἐκτεταμένωϲ ἀναγινώϲκει παρὰ εἴϲκω ἐκδεξάμενοϲ· ἄμεινον δὲ ἡ τοῦ Πτολεμαίου ἀνάγνωϲιϲ· πρὸ γὰρ τῆϲ διὰ τοῦ ϲκω παραγωγῆϲ ϲπάνιόν ἐϲτι δίφθογγον εὑρεθῆναι, ὅτι μὴ τὴν αυ ταύτῃ οὖν μοι δοκεῖ ἀπὸ τοῦ εἴδω εἶναι ὁ μέλλων εἴϲω· καὶ ἅμα τῇ ἐπενθέϲει τοῦ κ ἐΐϲκω γεγενῆϲθαι κατὰ τὴν διαίρεϲιν, ἵνα μὴ δίφθογγοϲ γένηται, καὶ ἀποβολῇ τοῦ ε ἴϲκω. οὕτωϲ οὖν καὶ τὸ ἴϲκοντεϲ ὀφείλομεν κατὰ ἀποβολὴν τοῦ ἕ ἀναγινώϲκειν. οὐ γὰρ μέτρον κωλύει. Π Pr. 41 cf. Λ 709.