Περὶ παθῶν
Aelius Herodianus
Aelius Herodianus, Περὶ παθῶν, Grammatici Graeci 3.2, Lentz, Teubner, 1868
150. Ep. Hom. 373, 29: παρείατο. Καλλίμαχοϲ «κούρη δὲ παρείατο δακρυχέουϲα. τινὲϲ πλεοναϲμὸν ἡγήϲαντο τοῦ α. ἀντὶ τοῦ παρῆν γάρ ἐϲτι ἢ καὶ παρέζετο. οὐκ ἔϲτι δὲ πλεοναϲμόϲ, ἀλλὰ πληθυντικόν ἐϲτιν ἀντὶ ἑνικοῦ τιθέμενον ὡϲ τὸ «οἱ δ’ εἵατ’ εἰν ἀγορῇ (Od 503).
[*](καὶ κρινθῆναι οἶον «ὁ δ’ ἐκλίνθη καὶ ἀλεύατο κῆρα μέλαιναν» (Γ102) «ἐκλίνθη δὲ μάχη3 «διακρινθῆτε μάχεϲθαι» (Od. ω 532).— In parte, quam ex E. M. recepi, οὐκ ἄρα scripsi pro οἶμαι colato E. Oud. 312, 24 s. v. κεκλιμένοϲ, ubi οὖ γὰρ τὸ κλίνω, ἀλλὰ τὸ περικεκλιμένοϲ, quae verba sic fere mutanda sunt οὐκ ἄρα παρὰ τὸ κλίνω, ἀλλὰ τὸ κεκλιμένοϲ ἀντὶ τοῦ περιεχόμενοϲ, et ἀλλ’ pro ἄλλοι. Verba ab οἷον «κύϲε — ἀμφοτέρωθεν» ex cod. Paria. 2638 et E. Gud. adieci, quibus etiam subscriptio debetur. Sed omisi, quae ibi exstant sed desunt in E. M. ἤ ἀπὸ τοῦ δικληΐϲ δικλίϲ, δικληΐδεϲ δικλίδεϲ. οὐκ ἀναγκαῖον δέ, ut ab Herodiano aliena et ab epitomatore adiecta.)[*](ad fr. *148. II. Pr. 153 Herodianus dicit: πᾶϲαι δ’ ἐγγὺϲ ἁλὸϲ νέαται Πύλου ἠμαθόεντοϲ. ὡϲ κέαται. ϲημοίνει δὲ τὸ ναίονται γενόμενον παρὰ τὸ νῶ, οὖ παραγωγὸν τὸ ναίω· ὅϲοι δὲ παροξύνουϲιν ὡϲ ἐπὶ τοῦ ἔϲχαται κατὰ τὸ νοητὸν παραλαμβάνουϲιν οὐδ’ εὐθεῖαν δὲ ὑγιῶϲ παροξύνουϲιν· ὀφείλει γὰρ ὁμοτονεῖν τῷ νέατοι. Ἀπολλώνιοϲ (? Ἀπολλόδωροϲ ex Schol. L) δὲ διὰ τοῦ κ γράφει κέαται. Hinc concludi possit , quum Herodianum κέαται ex κεῖται pariter atque Choer. 698, 28 repetivisse probabile sit, eum etiam νέαται ex νεῖται praesente propa gasse sed comparatione formae νέαται cum κέαται nihil aliud significare voluit atque hoc: νέαται correpta paenultima α assumpsisse, quae autem primitiva. forma speciei νέαται sit, hoc loco, ubi de accentu tantum agebatur, nihil attinuit in libro yero περὶ παθῶν, ubi de origine quaerebatur, duas explicationes esse pronunciavit, quarum alter, ex qua νέαται perfectum esse dicebatur, principatum concessit, atque Herodiani sententiam etiam Eustath. 743, 42 (τὸ νέαται ϲυγκοπὲν ἐκ τοῦ νεναίαται [scr. νενέαται] i. e. per aphaeresin natum) repraesentavit. Neqne de origine Herodianea nostri fr. dubitare sinit quum adnotamenti conformatio, de qua iam saepius diximus, tum dictio ἆρον, quae compluries in Herodianeis se offert e. g. E. M. 663, 54.)[*](ad fr. 5149. cf. Herod. in E. M. 601, 20 νενόηται, ὅθεν καὶ νενοέαται Ἰωνικῶϲ γίνεται. Praeterea auctorum testimonia Herodianeam originem produnt. De Hecataeo iam Cram. adnotavit eius verba fere cum Herodoto IV 86 congruere, qui forsitan ab illo petiverit idem observavit haec in E. M. 578, 42 confusa esse et ibid. p. 322, 20 Anacreontis locum allatum quidem esse, sed auctore suppresso.)[*](ad fr. *150. Inserui ἢ ante καὶ παρέζετο; acceperunt enim aut pro παρἦντο ab ἧμαι aut pro παρῆντο ab εἰμί, de quibus cf. Il. Pr. Z 336. Herodiani autem)151. E. M. 63, 18: ἅλιαϲ: ἔϲτιν ἅλιϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ α ἅλιοϲ· ἔϲτι δὲ μονῆρεϲ τὸ ἐπίρρημα· οὐδὲν γάρ ἐϲτιν εἰϲ αϲ ἐπίρρημα προπαροξύτονον, ἀλλ’ ἢ ὀξύτονον ἑκάϲ ἀγκάϲ ἢ παροξύτονον ὡϲ τὸ «ἀτρέμαϲ ἧϲο » (Β 200). οὕτωϲ Ἡρωδιανόϲ.
152. Steph. B. 383, 21: Κρήτην τὴν νῆϲον Κρεήτην ἔφη Ἀρχίλοχοϲ κατὰ πλεοναϲμόν.
153. E. M. 666, 35, Ep. Hom. 335, 11: πετεηνόϲ. ὁ Ἡρωδιανὸϲ. τὸ πετηνόν ὡϲ ῥηματικὸν διὰ τοῦ η ἐκ τοῦ πετῶ πετήϲω πετηνόν καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ἕ ποιητικῶϲ πετεηνόν. πάντοτε δὲ ὁ ποιητὴϲ διὰ τοῦ ε καὶ η προφέρει.
152a. Schol. ad Od. μ 417: θεείου. εἴγε ἀπὸ τοῦ θείου διαίρεϲιϲ, διὰ τί τὸ θεείου διὰ διφθόγγου, φαμὲν οὖν ὅτι πλεοναϲμόϲ ἐϲτι τοῦ ε ὡϲ εἰϲ ἕειϲ.
152b. Ep. Hom. 412, 8: τεόν. τὸ κοινὸν ϲόν, Δωρικὸν τεόν· πέπονθε γὰρ πλεοναϲμὸν τοῦ e καὶ τροπὴν τοῦ ϲ εἰϲ τ, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν πρωτοτύπων τροπὴ μόνη γίνεται ϲύ τύ· ἐπὶ δὲ τῶν κτητικῶν οὔτε ἡ τροπὴ χωρὶϲ πλεοναϲμοῦ οὕτε ὁ πλεοναϲμὸϲ ἄνευ τῆϲ τροπῆϲ παρὰ Δωριεῦϲι ϲόν τεόν, ϲῇ τεῇ « ἤδη γάρ με καὶ ἄλλο τεὴ ἐπίνυϲϲεν ἐφετμή » (Ξ 249).
[*](esse ex dictione: οὐκ ἔϲτι πλεοναϲμόϲ, ἀλλά cf. E. M. 44, 5 concludimus. Ex eodem fonte derivata sunt haec: E. M. 252, 54: δεδμήατο. δαμῶ δμῶ δευτέραϲ ϲυζυγίαϲ, δέδμηκα δέδμημαι ἐδέδμηντο καὶ Ἰωνικῶϲ δεδμέατο ὁ κανών· ταῦτα δ τὰ Ἰωνικὰ ϲυϲτέλλουϲι τὴν προπαραλήγουϲαν— καὶ ἐκτάϲει τοῦ ϲ εἰϲ η δεδμήατο χρόνου ὑπερϲυντελίκου et ibid. l. 46: δεδέχαται. ἐκ τοῦ δέχω δέξω δέδεχα δέδεγμαι δέδεξαι δέδεκται καὶ Ἰωνικῶϲ δαδέχαται καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ι δειδέχαται. Sed non ab Herodiano est quod ibid. 50 traditur δεδοίαται. δαίω τὸ μερίζω, ὁ παθητικὸϲ παρακείμενοϲ δέδαιμαι δέδαιται καὶ τὸ Ἰωνικὸν δεδαίαται καὶ ὤφειλεν ϲυϲταλῆναι ἡ προπαραλήγουϲα, ἀλλὰ διὰ τὸ μέτρον ἔμεινε τὸ ι «διχθὰ δεδαίαται», nam grammaticum δεδαίαται sic potius declinasse opinor δέδαϲμαι δέδαϲται καὶ ἀποβολῇ τοῦ ϲ δέδοται καὶ Ἰωνικῶϲ δεδάαται καὶ ἐπενθέϲει τοῦ ι δεδαίαται collato eius de ἐδήδοται adnotamento in E. M. 316, 25.)[*](ad fr.151. ἀγκάϲ pro ἐμπάϲ scipsit Lob. El.1 409, qui affert etiam lo. Alex. 38, 11: τὰ εἰϲ αϲ — ὀξύνεται — τὸ μέντοι πέλαϲ βαρύνεται καὶ τὸ ἀτρέμαϲ· τὸ δὲ ἅλιαϲ παρ’ Ἱππώνακτι προπαροξύνεται ἀπὸ τοῦ ἅλιϲ πλεονάϲαν τῷ α. ad fr. 153. ef. Choer. Ep. in Psalm. 110, 6, Lob. Rhem. 188 accentum in πετεηνόϲ, qui secundum Herodiani praeceptum in E. M. 614, 40 ὁ πλεοναϲμὸϲ. τὸν οἰκεῖον τόνον φυλάϲϲει, ἡ δὲ διαίρεϲιϲ ἀλλάϲϲει si quidem diaeresis est mutari debebat, non retractum esse propter characterem suspicatur, sed Herodiano πετεηνόϲ est pleonasmus poeticus, idem Lobeckius etiam θέειον huic canoni re fragari adnotat, sed Lehrsius Herod. p. 60 iure admonet hanc regulam non posse non apud ipsum Herodianum suas cautiones habuisse.)[*](sd fr. [152b]. cf. Apollon. de pron. 105, qui τεΐν statim ex τίν μετ’ ἐπενθέϲεωϲ τοῦ ε exsistere iubet, quum in Ep. Hom. 409, 28 ex τίν τείν et τεΐν per dialysin repetatur: Herodianum idem atque Apollonium sensisse arbitror.)154. E. M. 31, 43: αἰέλουροϲ. τοῦτο οὐκ ἔϲτι πλεοναϲμόϲ, ἀλλ’ ἀντίθεϲιϲ· παρὰ γὰρ τὸ αἰόλον καὶ τὴν οὐράν ἐτυμολογεῖται αἰέλουροϲ. οὕτωϲ Ἡρωδιανὸϲ περὶ παθῶν.
155. E. M. 790, 20: φέρενα. τοῦτο κατὰ διάλεκτον· οἱ γὰρ Αἰολεῖϲ λέγουϲι τὴν φερνήν φέρεναν, ἴϲωϲ προϲφυέϲτερον παρὰ τὸ φέρειν· προίξ γάρ ἐϲτιν. ἦν γὰρ ἠλογημένον τὸ φερνή. τὰ γὰρ εἰϲ νη λήγοντα διϲύλλαβα ἔχοντα πρὸ τέλουϲ τὸ ρ βαρύνεται οἷον Τάρνη, πτέρνη· μόνον τὸ φερνή ὀξύνεται. ἐὰν δὲ δώϲῃ τιϲ τόνον μὴ πλεοναϲμὸν Αἰολικὸν εἶναι καὶ εἴπῃ φερένη καὶ μιμήϲηται τὸ Ἑλένη, ἀπολέλυται τὸ ἠλογημένον. περὶ παθῶν.