Περὶ παθῶν
Aelius Herodianus
Aelius Herodianus, Περὶ παθῶν, Grammatici Graeci 3.2, Lentz, Teubner, 1868
13. Ε. Οr. 57, 13, Ε. Gud. 210, 58 et Ε. M. 380, 30: ἐρῳδιόϲ ὁ Ἡρωδιανὸϲ ἐν τῷ περὶ παθῶν λέγει, ὅτι ὥϲπερ ἀπὸ τοῦ ἁρχρήϲειϲ
«ϲτῆϲε δ’ ἐν Ἀμνιϲῷ » (Od. τ 188) «ϲκῆπτρον μέν τοι δῶκε» (Ιl. Ι 38) τὸ γὰρ ἐντελὲϲ «τῷ δ’ ἕτερον μὲν ἔδωκεν » (Π. Π 250) οὕτωϲ οὖν καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου· τὸ μὲν γὰρ ἀκόλουθόν ἐϲτι κίνημα ἀπὸ τοῦ οἴγω ᾦγεν κατὰ παρατατικόν· «τὴν δ’ οὐ θεὸϲ ἄλλοϲ ἀνῷγεν » (Ιl. Ξ 168), ἀλλὰ τὸ κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ ε χηλοῦ δ’ ἄπο πῶμ’ ἀνέῳγεν » (Π. Π 221). καὶ ἀπὸ τοῦ ἁνδάνω ηνδανεν «ἀλλ’ οὐκ Ἀτρείδῃ Ἀγαμέμνονι ἥνδανε » (Ιl. Α 24) τὸ δὲ κατὰ πλεοναϲμὸν «κοὐδ’ Ἀγαμέμνονι πάμπαν ἑήνδανεα» (Οd. γ 143). καὶ πάλιν «ἕϲϲατο δ’ ἔκτοϲθεν» (Π. Κ 334) εἶτα ἐν ἑτέροιϲ «ἑέϲϲατο δέρμα» (Ιl. Κ 177). ἀπὸ δὲ τοῦ ὤθω βαρυτόνου τὸ «ὦϲα παρέξ ξ» (Od. ι 488) καὶ ὦϲε τὸ τρίτον. ὃ ἐν πλεοναϲμῷ φηϲι κὰδ δ’ ἄρ’ ἐπὶ ϲτόμ’ ἔωϲεν (Π. Π 410). οὕτωϲ οὖν ἐπὶ τούτου. ἐν ἑτέροιϲ γάρ φηϲιν ᾠψνοχόει δ’ υἱὸϲ Μενελάου» ( Οd. 0 141), ὅπερ κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ ε ἀκολούθωϲ πάλιν ἀπεφήνατο « νέκταρ ἐψνοχόει» (Δ 3). Π. Pr. Δ 3.
13a. οὐδέποτε, ὥϲ φηϲιν ὁ Ἡρωδιανόϲ, εὐθεῖα διαλέλυται, τὸ γὰρ εἶϲ ἕειϲ κατὰ πλεοναϲμὸν ἔχει τὸ ε, οὐ μὴν διελύθη. Choerob. p. 246 Gaisf.
[*](ad fr. 13. de voce ἐρψδιόϲ egit Herodianus in Mon. 18, 3, ad quem l. cf. Lehrsium, et in quinto Catholicae prsodiae (p. 116, 21), quem locum ipse citat in Mon., et in libro περὶ παθῶν ap. Or., ubi haec exstant: ἐρῳδιόϲ ϲεϲημείωται κατὰ τὸν)[*](τὸ ἑώρων πλεοναϲμὸν ἔχει τοῦ ε ὡϲ καὶ τὸ ἑώρακα, ὅπερ καὶ διὰ τοῦ o λέγεται κπολλοῦ γὰρ αὐτοὺϲ οὐχ ἑόρακά πω χρόνου» Ἄριϲτοφάνηϲ ἐν Πλούτῳ (v. 98). τοιοῦτον δέ ἐϲτι καὶ τὸ ἐώνημαι. ἀπὸ γὰρ τοῦ ὠνῶ ὤνημαι ἐϲτὶ τὸ ἀκόλουθον. Ἀθηναῖοι δὲ ἐώνημαι λέγουϲιν, οὕτωϲ καὶ τὸ ἐώθουν τήνδε μὲν δικροῖϲ ἐώθουν τὴν θεὸν κεκράγμαϲιν». Ἀριϲτοφάνηϲ ἐν Εἰρήνῃ (v. 637) καὶ τὸ ἀνῷγον καὶ ἀνέῳγον καὶ ἀνέῳξα «ἀνεῳγμέναϲ πύλαϲ» καὶ ἡ λοιπὴ κλίϲιϲ τοῦ ῥήματοϲ τούτου καὶ ἀνεψγνυν. ἔτι μὲν τοιοῦτο ἐώθουν ἐϲτὶ καὶ τὸ ἐξέωϲται καὶ ἐξεώϲθην καὶ ἀπεωϲμένοϲ. ταῦτα δὲ πάντα ἐϲτὶ ἀπὸ τοῦ ὤθω βαρυτόνου, ὅθεν ὦϲα· τὸ δὲ ἐώθουν ἀπὸ περιϲπωμένου τοῦ ὠθῶ. καὶ Ἀριϲτοφάνηϲ ἐν Λυϲιϲτράτῃ (ap. Aristoph. non leguntur) «ἀλλ’ ὅμωϲ ἐωϲάμεθα τὸν ϲτρατὸν ξὺν θεοῖϲ πρὸϲ ἑϲπέραν». τὸ ἐωνούμην Εὔπολιϲ Μαρικᾷ «εκρούων γε μὴν αὐτὰϲ ἐωνούμην ἐγώ». ἐνούρηϲεν ἐνεούρηϲεν Ἀττικῶϲ Εὔπολιϲ Αὐτολύκῳ «ἆρα ϲφόδρ’ ἐνεούρηϲεν ἐξούληϲ γέ ρων ;» καὶ Δημοϲθένηϲ ἐν τῷ κατὰ Κόνωνοϲ (p. 1257) «καὶ τὰϲ ἀμίδαϲ κατεϲκεδάννυϲαν καὶ προϲενεούρουν». ᾠνοχόει ἐῳνοχόει. τοιοῦτοϲ δὲ πλεοναϲμὸϲ φωνήεντόϲ ἐϲτι καὶ ἐπὶ τοῦ ἵϲηϲ ἐΐϲηϲ, ἕδνα ἕεδνα, εΐϲ ἕειϲ, ἕρϲα ἕερϲα (omisi ἧϲ ἕηϲ, quia Herodianus in hoe diaeresin statuit, ᾔδειν εἴδειν, μύω ἠμύω quia ab hoc loco aliena sunt, praeterea hyperbibasmum in ἡόρταζον ἑώρταζον, qui nihil commonionis habet cum pleonasmo vocalis et propter extelmsm formae ἑώρταζον cum ἑώρων similitudinem ab epitomatore huc tractus est). Conferri possunt praeterea hi loci: Choer. 593, 23 ἀπὸ τοῦ εἴκω τὸ ὁμοιῶ γένονεν οἶκα ὥϲπερ λείπω λέλοιπα, πείθω πέποιθα καὶ ἐν πλεοναϲμῷ τοῦ ε ἔοικε. Choer. 625 13 τὸ εἶπον καὶ εἶδον κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ ε γίνονται ἔειπον καὶ ἔειδον «καὶ τότε δὴ μετέειπε». Herodiani de ἑάφθη sententiam in Π. Pr. N 543 pronunciatum infra, ubi de dialysi sermo erit, afferam.)[*](ad fr. [13a] cf. Lehrs ad Herod. p. 60.)μόζω γίνεται ἁρμόδιοϲ, τὸν αὐτὸν τρόπον ἀπὸ τοῦ ῥοίζω γίνεται ῥοίδιοϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ἕ καὶ ἐκτάϲει τοῦ o εἰϲ ω ἐρῳδιόϲ καὶ μένει τὸ ι προϲγεγραμμένον. καὶ λέγουϲί τινεϲ, ὅτι ὤφειλε βαρύνεϲθαι· τὰ γὰρ διὰ τοῦ διοϲ πάντα βαρύνονται παυρίδιοϲ μοιχίδιοϲ. ἀλλ’ ἔϲτιν εἰπεῖν, ὅτι ἐξηκολούθηϲε τοῖϲ ἐπὶ ὀρνέων. τὰ γὰρ εἰϲ οϲ καθαρὰ τῷ ι παραληγόμενα ὑπὲρ τρεῖϲ ϲυλλαβὰϲ ἐπὶ ὀρνέων ὀξύνονται αἰγυπιόϲ χαραδριόϲ βομβυλιόϲ. οὕτω καὶ ἐρῳδιόϲ. λέγεται καὶ ῥῳδιόϲ παρ’ Ἱππώνακτι «κνεφαῖοϲ ἐλθὼν ῥῳδιῷ (sic) κατηυλίϲθην». καὶ ὡϲ μὲν πρὸϲ τὴν ϲυνήθειάν ἐϲτιν ἀφαίρεϲιϲ, ὡϲ δὲ πρὸϲ τὸν ϲχηματιϲμὸν ἐντελέϲ.
14. E. Or. 67, 21, E. M. 417, 16: ἠβαιόν ὀλίγον καὶ ὀλιγοχρόνιον. οἱ μὲν παρὰ τὴν βῆν, ἐπεὶ αὕτη ὀλίγη καὶ ταχέωϲ αὔξεται καὶ ἐλαττοῦται, ἀφ’ οὗ παρώνυμον ἠβαόϲ καὶ ἠβαιόϲ ὁ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον ἀκμάζων καὶ μαραινόμενοϲ πάλιν. καὶ εἰ ἐκ τοῦ ἥβη γίνεται, ὤφειλε δαϲύνεϲθαι· οὐκ ἔϲτι δὲ οὕτωϲ. ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ βῆναι γίνεται βαόϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ι βαιόϲ ὁ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον βεβηκώϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ η ἠβαιόϲ ὡϲ τὸ μύει ἠμύει βαιόν καὶ ἠβαιόν.
15. E. Or. 68, 18, E. M. 422, 12, E. Gud. 238, 30: ἠθεῖε προϲφώνηϲιϲ φιλοφρονητικὴ νεωτέρου ἀδελφοῦ πρὸϲ πρεϲβύτερον κατὰ τιμήν. ἢ παρὰ τὸ θεῖοϲ δεῖ αὐτὸ κανονίζειν καὶ κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ η αὐτὸ γεγονέναι ἠθεῖοϲ. πλεονάζει γὰρ τὸ η ἐν πολλαῖϲ λέξεϲιν ὡϲ τὸ μύω ἠμύω, πεδανόϲ ἠπεδανόϲ, βαιόϲ ἠβαιόϲ, εὐγενήϲ εὐηγενήϲ. ἢ παρὰ τὸ ἔθοϲ ἔθειοϲ ὡϲ τέλοϲ τέλειοϲ, ὄροϲ ὄρειοϲ, ὄνειδοϲ ὀνείδειοϲ καὶ τροπῇ τοῦ ἕ εἰϲ η καὶ καταβιβαϲμῷ τοῦ τόνου ἠθεῖοϲ. ἀναλογώτερον δέ ἐϲτιν ἐκ τοῦ θεῖοϲ αὐτὸ κανονίζειν ἤπερ ἐκ τοῦ ἔθοϲ. ἐκ γὰρ τοῦ θεῖοϲ καὶ ἡ αὐτὴ τάϲιϲ ϲώζεται καὶ ὀλίγα πάθη δίδοται, ἐκ δὲ τοῦ ἔθοϲ καὶ ἀλλότριοϲ ὁ τόνοϲ καὶ πολλὰ τὰ πάθη δίδοται.
[*](τόνονοὐδὲν γὰρ διὰ τὸῦ διοc ὀξύνεται. ἐτυμολογοῦϲι δὲ αὐτὸν οἱ μὲν παρὰ τὸ ἕλουϲ Γδιον εἰναι ἐλψδιόϲ καὶ τροπῇ τοῦ λ εἰϲ ρ ἐρψδιόϲ· οἱ δὲ παρὰ τὸ ῥοίζω ροιδιόϲ καὶ ρῳδιόϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ε ἐρψδιόϲ. οὕτωϲ Ἡρωδιανόϲ ἐν τῷ περὶ παθῶν. Quem locum si conferas cum E. Gud. et E. M., ubi Herodianus suppresso libri nomine citatur, intelleges et primam ab Orione allatam originationem non Herodiani esso et plenissimo ab E. M. Herodiani sententiam et verba sorvata esse, quare E. M. adnotamentum ut ex Herodiani libro profectum exhIbui, ut a Lehrsio l. c. emendatum est.)[*](ad fr. *14. in principio adieci οἴ μέν. Quae in E. M. sequuntur, non Herodianea esse iudico, sed quum etiam ap. Hesych. alterius etymi οἶον ἄβαιον, οὗ οὐκ ἔϲτιν ἐπιβῆναι διὰ ϲμικρότητα mentio fiat, credibile est memoratum fuisse ab Herodiano, quod legimus in E. M. παρὰ τὸ βῶ βαιόν καὶ κατὰ ϲύνθεϲιν τῆϲ ϲτερήϲεωϲ ἀβαιόν τὸ μὴ ἔχον βάϲιν καὶ ἠβαιόν ὡϲ ἄπειροϲ ἤπειροϲ ncque tamen expositionem conclusam esse verbis: πρὸϲ οὖν διαφορὰν τοῦ ϲημαινομένου τὸ πάθοϲ, sed potius ea huius posterioris originationis reprobatione, qua accentum adversari dicebat pariter atquo fecit in vocabulo ἠθεῖοϲ.)[*](ad fr. 15. Verbum κανονίζειν ab epitomatore pro παράγειν vel simili intrusum est. Pros. Π. Ζ 518: ἠθεῖε: Ἀρίϲταρχοϲ προπεριϲπᾶ ὡϲ οἰκεῖε. καὶ ἴϲωϲ παρὰ τὸ θεῖοϲ, λέγω δὲ τὸ ϲημαντικὸν τοῦ ἐπαίνου, κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ η ἐγέ-)16. Ε. M. 430, 57: ἠμύω ἐκ τοῦ μύω πλεοναϲμῷ τοῦ η. ὁ δὲ Ἡcίοδοϲ «ἀμύοντα χαμᾶζε εἶπε διὰ τοῦ α καὶ ἔϲτιν εἰπεῖν ὅτι ὥϲπερ τὸ ϲταφίϲ γίνεται ὀϲταφίϲ καὶ ἀϲταφίϲ κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ α καὶ τοῦ ο, οὐ κατὰ τροπήν, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ μύω πλεονάζει καὶ τὸ α καὶ τὸ η «ἐπί τ’ ἠμύει ἀϲταχύεϲϲιν» (Ιl. B 148).
17. Ε. M. 464, 35, Schol. ad Οppian. Halieut. II 111: ἰαύω —ὁ Ἡρωδιανὸϲ λέγει παρὰ τὸ αὔω πλεοναϲμῷ τοῦ ι κἀΰπνουϲ νύκταϲ ἴαυον » (Οd. τ 340), ἄγρυπνοϲ διετέλουν.
18. Steph. B. 209, 18: Γνήϲ ἔθνοϲ οἰκῆϲαν τὴν Ῥόδον, ἔνθεν καὶ ίγνητεϲ οἱ ἰθαγενεῖϲ. λέγεται γὰρ καὶ μετὰ τοῦ ι γνητεϲ.
19. Steph. B. 482, 10: Ὄαξοϲ πόλιϲ Κρήτηϲ, Ἐλευθέρνηϲ οὐ πόρρω, καθὰ Ξξενίων, ἀπὸ Ὀάξου τοῦ Ἀκακαλλίδοϲ τῆϲ θυγατρὸϲ τοῦ Μίνω. τινὲϲ δὲ διὰ τὸ καταγῆναι τὸν τόπον καὶ κρημνώδη ὑπάρχειν. καλοῦϲι γὰρ τοὺϲ τοιούτουϲ τόπουϲ ἄξουϲ. καθάπερ καὶ ἡμεῖϲ ἀγμούϲ.
20. Ep. Cr. Ι 316, 18, E. M. 614, 34: ὅου — «ὅου κράτοϲ ἐϲτὶ μέγιϲτον (Od. α 70). ἄρθρον ὑποτακτικόν. τὸ δὲ ο λέγεται πλεονάζειν. λέγει δὲ Ἡρωδιανὸϲ ὅτι ὁ πλεοναϲμὸϲ τὸν οἰκεῖον τόνον φυλάττει οἶον ὥρακα ἑώρακα. εἰ ἄρα οὖν καὶ τὸ ο κατὰ πλεοναϲμὸν ἐγένετο, ὤφειλεν εἶναι δοῦ περιϲπώμενον. οὐκ ἔϲτι δὲ πλεοναϲμόϲ,