Odyssey
Homer
Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- νηὸς ἐπʼ ἰκριόφιν καταλέξεται, ὄφρʼ ἂν ἐγώ γε
- ζώω, ἔπειτα δὲ παῖδες ἐνὶ μεγάροισι λίπωνται,
- ξείνους ξεινίζειν, ὅς τίς κʼ ἐμὰ δώμαθʼ ἵκηται.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- εὖ δὴ ταῦτά γʼ ἔφησθα, γέρον φίλε· σοὶ δὲ ἔοικεν
- Τηλέμαχον πείθεσθαι, ἐπεὶ πολὺ κάλλιον οὕτως.
- ἀλλʼ οὗτος μὲν νῦν σοὶ ἅμʼ ἕψεται, ὄφρα κεν εὕδῃ
- σοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν· ἐγὼ δʼ ἐπὶ νῆα μέλαιναν
- εἶμʼ, ἵνα θαρσύνω θʼ ἑτάρους εἴπω τε ἕκαστα.
- οἶος γὰρ μετὰ τοῖσι γεραίτερος εὔχομαι εἶναι·
- οἱ δʼ ἄλλοι φιλότητι νεώτεροι ἄνδρες ἕπονται,
- πάντες ὁμηλικίη μεγαθύμου Τηλεμάχοιο.
- ἔνθα κε λεξαίμην κοίλῃ παρὰ νηὶ μελαίνῃ
- νῦν· ἀτὰρ ἠῶθεν μετὰ Καύκωνας μεγαθύμους
- εἶμʼ ἔνθα χρεῖός μοι ὀφέλλεται, οὔ τι νέον γε
- οὐδʼ ὀλίγον. σὺ δὲ τοῦτον, ἐπεὶ τεὸν ἵκετο δῶμα,
- πέμψον σὺν δίφρῳ τε καὶ υἱέι· δὸς δέ οἱ ἵππους,
- οἵ τοι ἐλαφρότατοι θείειν καὶ κάρτος ἄριστοι.
- ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη
- φήνῃ εἰδομένη· θάμβος δʼ ἕλε πάντας ἰδόντας.
- θαύμαζεν δʼ ὁ γεραιός, ὅπως ἴδεν ὀφθαλμοῖς·
- Τηλεμάχου δʼ ἕλε χεῖρα, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
- ὦ φίλος, οὔ σε ἔολπα κακὸν καὶ ἄναλκιν ἔσεσθαι,
- εἰ δή τοι νέῳ ὧδε θεοὶ πομπῆες ἕπονται.
- οὐ μὲν γάρ τις ὅδʼ ἄλλος Ὀλύμπια δώματʼ ἐχόντων,
- ἀλλὰ Διὸς θυγάτηρ, κυδίστη Τριτογένεια,
- ἥ τοι καὶ πατέρʼ ἐσθλὸν ἐν Ἀργείοισιν ἐτίμα.
- ἀλλὰ ἄνασσʼ ἵληθι, δίδωθι δέ μοι κλέος ἐσθλόν,
- αὐτῷ καὶ παίδεσσι καὶ αἰδοίῃ παρακοίτι·
- σοὶ δʼ αὖ ἐγὼ ῥέξω βοῦν ἦνιν εὐρυμέτωπον
- ἀδμήτην, ἣν οὔ πω ὑπὸ ζυγὸν ἤγαγεν ἀνήρ·
- τήν τοι ἐγὼ ῥέξω χρυσὸν κέρασιν περιχεύας.
- ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη.
- τοῖσιν δʼ ἡγεμόνευε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,
- υἱάσι καὶ γαμβροῖσιν, ἑὰ πρὸς δώματα καλά.
- ἀλλʼ ὅτε δώμαθʼ ἵκοντο ἀγακλυτὰ τοῖο ἄνακτος,
- ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε·
- τοῖς δʼ ὁ γέρων ἐλθοῦσιν ἀνὰ κρητῆρα κέρασσεν
- οἴνου ἡδυπότοιο, τὸν ἑνδεκάτῳ ἐνιαυτῷ
- ὤιξεν ταμίη καὶ ἀπὸ κρήδεμνον ἔλυσε·
- τοῦ ὁ γέρων κρητῆρα κεράσσατο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃ
- εὔχετʼ ἀποσπένδων, κούρῃ Διὸς αἰγιόχοιο.
- αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιον θʼ, ὅσον ἤθελε θυμός,
- οἱ μὲν κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος,
- τὸν δʼ αὐτοῦ κοίμησε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,
- Τηλέμαχον, φίλον υἱὸν Ὀδυσσῆος θείοιο,
- τρητοῖς ἐν λεχέεσσιν ὑπʼ αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,
- πὰρʼ δʼ ἄρʼ ἐυμμελίην Πεισίστρατον, ὄρχαμον ἀνδρῶν,
- ὅς οἱ ἔτʼ ἠίθεος παίδων ἦν ἐν μεγάροισιν·
- αὐτὸς δʼ αὖτε καθεῦδε μυχῷ δόμου ὑψηλοῖο,
- τῷ δʼ ἄλοχος δέσποινα λέχος πόρσυνε καὶ εὐνήν.
- ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
- ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφι Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,
- ἐκ δʼ ἐλθὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ ξεστοῖσι λίθοισιν,
- οἵ οἱ ἔσαν προπάροιθε θυράων ὑψηλάων,
- λευκοί, ἀποστίλβοντες ἀλείφατος· οἷς ἔπι μὲν πρὶν
- Νηλεὺς ἵζεσκεν, θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος·
- ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κηρὶ δαμεὶς Ἄϊδόσδε βεβήκει,
- Νέστωρ αὖ τότʼ ἐφῖζε Γερήνιος, οὖρος Ἀχαιῶν,
- σκῆπτρον ἔχων. περὶ δʼ υἷες ἀολλέες ἠγερέθοντο
- ἐκ θαλάμων ἐλθόντες, Ἐχέφρων τε Στρατίος τε
- Περσεύς τʼ Ἄρητός τε καὶ ἀντίθεος Θρασυμήδης.
- τοῖσι δʼ ἔπειθʼ ἕκτος Πεισίστρατος ἤλυθεν ἥρως,
- πὰρ δʼ ἄρα Τηλέμαχον θεοείκελον εἷσαν ἄγοντες.
- τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
- καρπαλίμως μοι, τέκνα φίλα, κρηήνατʼ ἐέλδωρ,
- ὄφρʼ ἦ τοι πρώτιστα θεῶν ἱλάσσομʼ Ἀθήνην,
- ἥ μοι ἐναργὴς ἦλθε θεοῦ ἐς δαῖτα θάλειαν.
- ἀλλʼ ἄγʼ ὁ μὲν πεδίονδʼ ἐπὶ βοῦν, ἴτω, ὄφρα τάχιστα
- ἔλθῃσιν, ἐλάσῃ δὲ βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ·
- εἷς δʼ ἐπὶ Τηλεμάχου μεγαθύμου νῆα μέλαιναν
- πάντας ἰὼν ἑτάρους ἀγέτω, λιπέτω δὲ δύʼ οἴους·
- εἷς δʼ αὖ χρυσοχόον Λαέρκεα δεῦρο κελέσθω
- ἐλθεῖν, ὄφρα βοὸς χρυσὸν κέρασιν περιχεύῃ.
- οἱ δʼ ἄλλοι μένετʼ αὐτοῦ ἀολλέες, εἴπατε δʼ εἴσω
- δμῳῇσιν κατὰ δώματʼ ἀγακλυτὰ δαῖτα πένεσθαι,
- ἕδρας τε ξύλα τʼ ἀμφὶ καὶ ἀγλαὸν οἰσέμεν ὕδωρ.
- ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐποίπνυον. ἦλθε μὲν ἂρ βοῦς
- ἐκ πεδίου, ἦλθον δὲ θοῆς παρὰ νηὸς ἐίσης
- Τηλεμάχου ἕταροι μεγαλήτορος, ἦλθε δὲ χαλκεὺς
- ὅπλʼ ἐν χερσὶν ἔχων χαλκήια, πείρατα τέχνης,
- ἄκμονά τε σφῦραν τʼ ἐυποίητόν τε πυράγρην,
- οἷσίν τε χρυσὸν εἰργάζετο· ἦλθε δʼ Ἀθήνη
- ἱρῶν ἀντιόωσα. γέρων δʼ ἱππηλάτα Νέστωρ
- χρυσὸν ἔδωχʼ· ὁ δʼ ἔπειτα βοὸς κέρασιν περίχευεν
- ἀσκήσας, ἵνʼ ἄγαλμα θεὰ κεχάροιτο ἰδοῦσα.
- βοῦν δʼ ἀγέτην κεράων Στρατίος καὶ δῖος Ἐχέφρων.
- χέρνιβα δέ σφʼ Ἄρητος ἐν ἀνθεμόεντι λέβητι
- ἤλυθεν ἐκ θαλάμοιο φέρων, ἑτέρῃ δʼ ἔχεν οὐλὰς
- ἐν κανέῳ πέλεκυν δὲ μενεπτόλεμος Θρασυμήδης
- ὀξὺν ἔχων ἐν χειρὶ παρίστατο βοῦν ἐπικόψων.
- Περσεὺς δʼ ἀμνίον εἶχε· γέρων δʼ ἱππηλάτα Νέστωρ
- χέρνιβά τʼ οὐλοχύτας τε κατήρχετο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃ
- εὔχετʼ ἀπαρχόμενος, κεφαλῆς τρίχας ἐν πυρὶ βάλλων.
- αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ οὐλοχύτας προβάλοντο,
- αὐτίκα Νέστορος υἱὸς ὑπέρθυμος Θρασυμήδης
- ἤλασεν ἄγχι στάς· πέλεκυς δʼ ἀπέκοψε τένοντας
- αὐχενίους, λῦσεν δὲ βοὸς μένος. αἱ δʼ ὀλόλυξαν
- θυγατέρες τε νυοί τε καὶ αἰδοίη παράκοιτις
- Νέστορος, Εὐρυδίκη, πρέσβα Κλυμένοιο θυγατρῶν.
- οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀνελόντες ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείης
- ἔσχον· ἀτὰρ σφάξεν Πεισίστρατος, ὄρχαμος ἀνδρῶν.
- τῆς δʼ ἐπεὶ ἐκ μέλαν αἷμα ῥύη, λίπε δʼ ὀστέα θυμός,
- αἶψʼ ἄρα μιν διέχευαν, ἄφαρ δʼ ἐκ μηρία τάμνον
- πάντα κατὰ μοῖραν, κατά τε κνίσῃ ἐκάλυψαν
- δίπτυχα ποιήσαντες, ἐπʼ αὐτῶν δʼ ὠμοθέτησαν.
- καῖε δʼ ἐπὶ σχίζῃς ὁ γέρων, ἐπὶ δʼ αἴθοπα οἶνον
- λεῖβε· νέοι δὲ παρʼ αὐτὸν ἔχον πεμπώβολα χερσίν.
- αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρʼ ἐκάη καὶ σπλάγχνα πάσαντο,
- μίστυλλόν τʼ ἄρα τἆλλα καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειραν,
- ὤπτων δʼ ἀκροπόρους ὀβελοὺς ἐν χερσὶν ἔχοντες.
- τόφρα δὲ Τηλέμαχον λοῦσεν καλὴ Πολυκάστη,
- Νέστορος ὁπλοτάτη θυγάτηρ Νηληϊάδαο.
- αὐτὰρ ἐπεὶ λοῦσέν τε καὶ ἔχρισεν λίπʼ ἐλαίῳ,
- ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλεν ἠδὲ χιτῶνα,
- ἔκ ῥʼ ἀσαμίνθου βῆ δέμας ἀθανάτοισιν ὁμοῖος·
- πὰρ δʼ ὅ γε Νέστορʼ ἰὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, ποιμένα λαῶν.
- οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,
- δαίνυνθʼ ἑζόμενοι· ἐπὶ δʼ ἀνέρες ἐσθλοὶ ὄροντο
- οἶνον οἰνοχοεῦντες ἐνὶ χρυσέοις δεπάεσσιν.
- αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
- τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
- παῖδες ἐμοί, ἄγε Τηλεμάχῳ καλλίτριχας ἵππους
- ζεύξαθʼ ὑφʼ ἅρματʼ ἄγοντες, ἵνα πρήσσῃσιν ὁδοῖο.
- ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο,
- καρπαλίμως δʼ ἔζευξαν ὑφʼ ἅρμασιν ὠκέας ἵππους.
- ἐν δὲ γυνὴ ταμίη σῖτον καὶ οἶνον ἔθηκεν
- ὄψα τε, οἷα ἔδουσι διοτρεφέες βασιλῆες.
- ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος περικαλλέα βήσετο δίφρον·
- πὰρ δʼ ἄρα Νεστορίδης Πεισίστρατος, ὄρχαμος ἀνδρῶν,
- ἐς δίφρον τʼ ἀνέβαινε καὶ ἡνία λάζετο χερσί,
- μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην
- ἐς πεδίον, λιπέτην δὲ Πύλου αἰπὺ πτολίεθρον.
- οἱ δὲ πανημέριοι σεῖον ζυγὸν ἀμφὶς ἔχοντες.
- δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,
- ἐς Φηρὰς δʼ ἵκοντο Διοκλῆος ποτὶ δῶμα,
- υἱέος Ὀρτιλόχοιο, τὸν Ἀλφειὸς τέκε παῖδα.
- ἔνθα δὲ νύκτʼ ἄεσαν, ὁ δὲ τοῖς πὰρ ξείνια θῆκεν.
- ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
- ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον·
- ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου·
- μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην.
- ἷξον δʼ ἐς πεδίον πυρηφόρον, ἔνθα δʼ ἔπειτα
- ἦνον ὁδόν· τοῖον γὰρ ὑπέκφερον ὠκέες ἵπποι.
- δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί.
- οἱ δʼ ἷξον κοίλην Λακεδαίμονα κητώεσσαν,
- πρὸς δʼ ἄρα δώματʼ ἔλων Μενελάου κυδαλίμοιο.
- τὸν δʼ εὗρον δαινύντα γάμον πολλοῖσιν ἔτῃσιν
- υἱέος ἠδὲ θυγατρὸς ἀμύμονος ᾧ ἐνὶ οἴκῳ.
- τὴν μὲν Ἀχιλλῆος ῥηξήνορος υἱέι πέμπεν·
- ἐν Τροίῃ γὰρ πρῶτον ὑπέσχετο καὶ κατένευσε
- δωσέμεναι, τοῖσιν δὲ θεοὶ γάμον ἐξετέλειον.
- τὴν ἄρʼ ὅ γʼ ἔνθʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασι πέμπε νέεσθαι
- Μυρμιδόνων προτὶ ἄστυ περικλυτόν, οἷσιν ἄνασσεν.
- υἱέι δὲ Σπάρτηθεν Ἀλέκτορος ἤγετο κούρην,
- ὅς οἱ τηλύγετος γένετο κρατερὸς Μεγαπένθης
- ἐκ δούλης· Ἑλένῃ δὲ θεοὶ γόνον οὐκέτʼ ἔφαινον,
- ἐπεὶ δὴ τὸ πρῶτον ἐγείνατο παῖδʼ ἐρατεινήν,
- Ἑρμιόνην, ἣ εἶδος ἔχε χρυσέης Ἀφροδίτης.
- ὣς οἱ μὲν δαίνυντο καθʼ ὑψερεφὲς μέγα δῶμα
- γείτονες ἠδὲ ἔται Μενελάου κυδαλίμοιο,
- τερπόμενοι· μετὰ δέ σφιν ἐμέλπετο θεῖος ἀοιδὸς
- φορμίζων, δοιὼ δὲ κυβιστητῆρε κατʼ αὐτούς,
- μολπῆς ἐξάρχοντος, ἐδίνευον κατὰ μέσσους.
- τὼ δʼ αὖτʼ ἐν προθύροισι δόμων αὐτώ τε καὶ ἵππω,
- Τηλέμαχός θʼ ἥρως καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱός,
- στῆσαν· ὁ δὲ προμολὼν ἴδετο κρείων Ἐτεωνεύς,
- ὀτρηρὸς θεράπων Μενελάου κυδαλίμοιο,
- βῆ δʼ ἴμεν ἀγγελέων διὰ δώματα ποιμένι λαῶν,
- ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- ξείνω δή τινε τώδε, διοτρεφὲς ὦ Μενέλαε,
- ἄνδρε δύω, γενεῇ δὲ Διὸς μεγάλοιο ἔικτον.
- ἀλλʼ εἴπʼ, ἤ σφωιν καταλύσομεν ὠκέας ἵππους,
- ἦ ἄλλον πέμπωμεν ἱκανέμεν, ὅς κε φιλήσῃ.
- τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
- οὐ μὲν νήπιος ἦσθα, Βοηθοΐδη Ἐτεωνεῦ,
- τὸ πρίν· ἀτὰρ μὲν νῦν γε πάϊς ὣς νήπια βάζεις.
- ἦ μὲν δὴ νῶι ξεινήια πολλὰ φαγόντε
- ἄλλων ἀνθρώπων δεῦρʼ ἱκόμεθʼ, αἴ κέ ποθι Ζεὺς
- ἐξοπίσω περ παύσῃ ὀιζύος. ἀλλὰ λύʼ ἵππους
- ξείνων, ἐς δʼ αὐτοὺς προτέρω ἄγε θοινηθῆναι.
- ὣς φάθʼ, ὁ δὲ μεγάροιο διέσσυτο, κέκλετο δʼ ἄλλους
- ὀτρηροὺς θεράποντας ἅμα σπέσθαι ἑοῖ αὐτῷ.
- οἱ δʼ ἵππους μὲν λῦσαν ὑπὸ ζυγοῦ ἱδρώοντας,
- καὶ τοὺς μὲν κατέδησαν ἐφʼ ἱππείῃσι κάπῃσι,
- πὰρ δʼ ἔβαλον ζειάς, ἀνὰ δὲ κρῖ λευκὸν ἔμιξαν,
- ἅρματα δʼ ἔκλιναν πρὸς ἐνώπια παμφανόωντα,
- αὐτοὺς δʼ εἰσῆγον θεῖον δόμον. οἱ δὲ ἰδόντες
- θαύμαζον κατὰ δῶμα διοτρεφέος βασιλῆος·
- ὥς τε γὰρ ἠελίου αἴγλη πέλεν ἠὲ σελήνης
- δῶμα καθʼ ὑψερεφὲς Μενελάου κυδαλίμοιο.
- αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπησαν ὁρώμενοι ὀφθαλμοῖσιν,
- ἔς ῥʼ ἀσαμίνθους βάντες ἐυξέστας λούσαντο.
- τοὺς δʼ ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,
- ἀμφὶ δʼ ἄρα χλαίνας οὔλας βάλον ἠδὲ χιτῶνας,
- ἔς ῥα θρόνους ἕζοντο παρʼ Ἀτρεΐδην Μενέλαον.
- χέρνιβα δʼ ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσα
- καλῇ χρυσείῃ ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,
- νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.
- σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα,
- εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων.
- δαιτρὸς δὲ κρειῶν πίνακας παρέθηκεν ἀείρας
- παντοίων, παρὰ δέ σφι τίθει χρύσεια κύπελλα.
- τὼ καὶ δεικνύμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
- σίτου θʼ ἅπτεσθον καὶ χαίρετον. αὐτὰρ ἔπειτα
- δείπνου πασσαμένω εἰρησόμεθʼ, οἵ τινές ἐστον
- ἀνδρῶν· οὐ γὰρ σφῷν γε γένος ἀπόλωλε τοκήων,
- ἀλλʼ ἀνδρῶν γένος ἐστὲ διοτρεφέων βασιλήων
- σκηπτούχων, ἐπεὶ οὔ κε κακοὶ τοιούσδε τέκοιεν.
- ὣς φάτο, καί σφιν νῶτα βοὸς παρὰ πίονα θῆκεν
- ὄπτʼ ἐν χερσὶν ἑλών, τά ῥά οἱ γέρα πάρθεσαν αὐτῷ.
- οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
- αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
- δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε Νέστορος υἱόν,
- ἄγχι σχὼν κεφαλήν, ἵνα μὴ πευθοίαθʼ οἱ ἄλλοι·
- φράζεο, Νεστορίδη, τῷ ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ,
- χαλκοῦ τε στεροπὴν κὰδ δώματα ἠχήεντα
- χρυσοῦ τʼ ἠλέκτρου τε καὶ ἀργύρου ἠδʼ ἐλέφαντος.
- Ζηνός που τοιήδε γʼ Ὀλυμπίου ἔνδοθεν αὐλή,
- ὅσσα τάδʼ ἄσπετα πολλά· σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωντα.
- τοῦ δʼ ἀγορεύοντος ξύνετο ξανθὸς Μενέλαος,
- καί σφεας φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- τέκνα φίλʼ, ἦ τοι Ζηνὶ βροτῶν οὐκ ἄν τις ἐρίζοι·
- ἀθάνατοι γὰρ τοῦ γε δόμοι καὶ κτήματʼ ἔασιν·
- ἀνδρῶν δʼ ἤ κέν τίς μοι ἐρίσσεται, ἠὲ καὶ οὐκί,
- κτήμασιν. ἦ γὰρ πολλὰ παθὼν καὶ πόλλʼ ἐπαληθεὶς
- ἠγαγόμην ἐν νηυσὶ καὶ ὀγδοάτῳ ἔτει ἦλθον,
- Κύπρον Φοινίκην τε καὶ Αἰγυπτίους ἐπαληθείς,
- Αἰθίοπάς θʼ ἱκόμην καὶ Σιδονίους καὶ Ἐρεμβοὺς
- καὶ Λιβύην, ἵνα τʼ ἄρνες ἄφαρ κεραοὶ τελέθουσι.
- τρὶς γὰρ τίκτει μῆλα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν.
- ἔνθα μὲν οὔτε ἄναξ ἐπιδευὴς οὔτε τι ποιμὴν
- τυροῦ καὶ κρειῶν οὐδὲ γλυκεροῖο γάλακτος,
- ἀλλʼ αἰεὶ παρέχουσιν ἐπηετανὸν γάλα θῆσθαι.
- ἧος ἐγὼ περὶ κεῖνα πολὺν βίοτον συναγείρων
- ἠλώμην, τῆός μοι ἀδελφεὸν ἄλλος ἔπεφνεν
- λάθρῃ, ἀνωιστί, δόλῳ οὐλομένης ἀλόχοιο·
- ὣς οὔ τοι χαίρων τοῖσδε κτεάτεσσιν ἀνάσσω.
- καὶ πατέρων τάδε μέλλετʼ ἀκουέμεν, οἵ τινες ὑμῖν
- εἰσίν, ἐπεὶ μάλα πολλὰ πάθον, καὶ ἀπώλεσα οἶκον
- εὖ μάλα ναιετάοντα, κεχανδότα πολλὰ καὶ ἐσθλά.
- ὧν ὄφελον τριτάτην περ ἔχων ἐν δώμασι μοῖραν
- ναίειν, οἱ δʼ ἄνδρες σόοι ἔμμεναι, οἳ τότʼ ὄλοντο
- Τροίῃ ἐν εὐρείῃ ἑκὰς Ἄργεος ἱπποβότοιο.
- ἀλλʼ ἔμπης πάντας μὲν ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων
- πολλάκις ἐν μεγάροισι καθήμενος ἡμετέροισιν
- ἄλλοτε μέν τε γόῳ φρένα τέρπομαι, ἄλλοτε δʼ αὖτε
- παύομαι· αἰψηρὸς δὲ κόρος κρυεροῖο γόοιο.
- τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι, ἀχνύμενός περ,
- ὡς ἑνός, ὅς τέ μοι ὕπνον ἀπεχθαίρει καὶ ἐδωδὴν
- μνωομένῳ, ἐπεὶ οὔ τις Ἀχαιῶν τόσσʼ ἐμόγησεν,
- ὅσσʼ Ὀδυσεὺς ἐμόγησε καὶ ἤρατο. τῷ δʼ ἄρʼ ἔμελλεν
- αὐτῷ κήδεʼ ἔσεσθαι, ἐμοὶ δʼ ἄχος αἰὲν ἄλαστον
- κείνου, ὅπως δὴ δηρὸν ἀποίχεται, οὐδέ τι ἴδμεν,
- ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκεν. ὀδύρονταί νύ που αὐτὸν
- Λαέρτης θʼ ὁ γέρων καὶ ἐχέφρων Πηνελόπεια
- Τηλέμαχός θʼ, ὃν ἔλειπε νέον γεγαῶτʼ ἐνὶ οἴκῳ.
- ὣς φάτο, τῷ δʼ ἄρα πατρὸς ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο.
- δάκρυ δʼ ἀπὸ βλεφάρων χαμάδις βάλε πατρὸς ἀκούσας,
- χλαῖναν πορφυρέην ἄντʼ ὀφθαλμοῖιν ἀνασχὼν
- ἀμφοτέρῃσιν χερσί. νόησε δέ μιν Μενέλαος,
- μερμήριξε δʼ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,
- ἠέ μιν αὐτὸν πατρὸς ἐάσειε μνησθῆναι
- ἦ πρῶτʼ ἐξερέοιτο ἕκαστά τε πειρήσαιτο.
- ἧος ὁ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,
- ἐκ δʼ Ἑλένη θαλάμοιο θυώδεος ὑψορόφοιο
- ἤλυθεν Ἀρτέμιδι χρυσηλακάτῳ ἐικυῖα.
- τῇ δʼ ἄρʼ ἅμʼ Ἀδρήστη κλισίην εὔτυκτον ἔθηκεν,
- Ἀλκίππη δὲ τάπητα φέρεν μαλακοῦ ἐρίοιο,
- Φυλὼ δʼ ἀργύρεον τάλαρον φέρε, τόν οἱ ἔθηκεν
- Ἀλκάνδρη, Πολύβοιο δάμαρ, ὃς ἔναιʼ ἐνὶ Θήβῃς
- Αἰγυπτίῃς, ὅθι πλεῖστα δόμοις ἐν κτήματα κεῖται·
- ὃς Μενελάῳ δῶκε δύʼ ἀργυρέας ἀσαμίνθους,
- δοιοὺς δὲ τρίποδας, δέκα δὲ χρυσοῖο τάλαντα.
- χωρὶς δʼ αὖθʼ Ἑλένῃ ἄλοχος πόρε κάλλιμα δῶρα·
- χρυσέην τʼ ἠλακάτην τάλαρόν θʼ ὑπόκυκλον ὄπασσεν
- ἀργύρεον, χρυσῷ δʼ ἐπὶ χείλεα κεκράαντο.
- τόν ῥά οἱ ἀμφίπολος Φυλὼ παρέθηκε φέρουσα
- νήματος ἀσκητοῖο βεβυσμένον· αὐτὰρ ἐπʼ αὐτῷ
- ἠλακάτη τετάνυστο ἰοδνεφὲς εἶρος ἔχουσα.
- ἕζετο δʼ ἐν κλισμῷ, ὑπὸ δὲ θρῆνυς ποσὶν ἦεν.
- αὐτίκα δʼ ἥ γʼ ἐπέεσσι πόσιν ἐρέεινεν ἕκαστα·
- ἴδμεν δή, Μενέλαε διοτρεφές, οἵ τινες οἵδε
- ἀνδρῶν εὐχετόωνται ἱκανέμεν ἡμέτερον δῶ;
- ψεύσομαι ἦ ἔτυμον ἐρέω; κέλεται δέ με θυμός.
- οὐ γάρ πώ τινά φημι ἐοικότα ὧδε ἰδέσθαι
- οὔτʼ ἄνδρʼ οὔτε γυναῖκα, σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωσαν,
- ὡς ὅδʼ Ὀδυσσῆος μεγαλήτορος υἷι ἔοικε,
- Τηλεμάχῳ, τὸν ἔλειπε νέον γεγαῶτʼ ἐνὶ οἴκῳ
- κεῖνος ἀνήρ, ὅτʼ ἐμεῖο κυνώπιδος εἵνεκʼ Ἀχαιοὶ
- ἤλθεθʼ ὑπὸ Τροίην πόλεμον θρασὺν ὁρμαίνοντες.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
- οὕτω νῦν καὶ ἐγὼ νοέω, γύναι, ὡς σὺ ἐίσκεις·
- κείνου γὰρ τοιοίδε πόδες τοιαίδε τε χεῖρες
- ὀφθαλμῶν τε βολαὶ κεφαλή τʼ ἐφύπερθέ τε χαῖται.
- καὶ νῦν ἦ τοι ἐγὼ μεμνημένος ἀμφʼ Ὀδυσῆι
- μυθεόμην, ὅσα κεῖνος ὀιζύσας ἐμόγησεν
- ἀμφʼ ἐμοί, αὐτὰρ ὁ πικρὸν ὑπʼ ὀφρύσι δάκρυον εἶβε,
- χλαῖναν πορφυρέην ἄντʼ ὀφθαλμοῖιν ἀνασχών.
- τὸν δʼ αὖ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἀντίον ηὔδα·
- Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,
- κείνου μέν τοι ὅδʼ υἱὸς ἐτήτυμον, ὡς ἀγορεύεις·
- ἀλλὰ σαόφρων ἐστί, νεμεσσᾶται δʼ ἐνὶ θυμῷ
- ὧδʼ ἐλθὼν τὸ πρῶτον ἐπεσβολίας ἀναφαίνειν
- ἄντα σέθεν, τοῦ νῶι θεοῦ ὣς τερπόμεθʼ αὐδῇ.
- αὐτὰρ ἐμὲ προέηκε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ
- τῷ ἅμα πομπὸν ἕπεσθαι· ἐέλδετο γάρ σε ἰδέσθαι,
- ὄφρα οἱ ἤ τι ἔπος ὑποθήσεαι ἠέ τι ἔργον.
- πολλὰ γὰρ ἄλγεʼ ἔχει πατρὸς πάϊς οἰχομένοιο
- ἐν μεγάροις, ᾧ μὴ ἄλλοι ἀοσσητῆρες ἔωσιν,
- ὡς νῦν Τηλεμάχῳ ὁ μὲν οἴχεται, οὐδέ οἱ ἄλλοι
- εἴσʼ οἵ κεν κατὰ δῆμον ἀλάλκοιεν κακότητα.
- τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
- ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ φίλου ἀνέρος υἱὸς ἐμὸν δῶ
- ἵκεθʼ, ὃς εἵνεκʼ ἐμεῖο πολέας ἐμόγησεν ἀέθλους·
- καί μιν ἔφην ἐλθόντα φιλησέμεν ἔξοχον ἄλλων
- Ἀργείων, εἰ νῶιν ὑπεὶρ ἅλα νόστον ἔδωκε
- νηυσὶ θοῇσι γενέσθαι Ὀλύμπιος εὐρύοπα Ζεύς.
- καί κέ οἱ Ἄργεϊ νάσσα πόλιν καὶ δώματʼ ἔτευξα,
- ἐξ Ἰθάκης ἀγαγὼν σὺν κτήμασι καὶ τέκεϊ ᾧ
- καὶ πᾶσιν λαοῖσι, μίαν πόλιν ἐξαλαπάξας,
- αἳ περιναιετάουσιν, ἀνάσσονται δʼ ἐμοὶ αὐτῷ.
- καί κε θάμʼ ἐνθάδʼ ἐόντες ἐμισγόμεθʼ· οὐδέ κεν ἡμέας
- ἄλλο διέκρινεν φιλέοντέ τε τερπομένω τε,
- πρίν γʼ ὅτε δὴ θανάτοιο μέλαν νέφος ἀμφεκάλυψεν.
- ἀλλὰ τὰ μέν που μέλλεν ἀγάσσεσθαι θεὸς αὐτός,
- ὃς κεῖνον δύστηνον ἀνόστιμον οἶον ἔθηκεν.
- ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο.
- κλαῖε μὲν Ἀργείη Ἑλένη, Διὸς ἐκγεγαυῖα,
- κλαῖε δὲ Τηλέμαχός τε καὶ Ἀτρεΐδης Μενέλαος,
- οὐδʼ ἄρα Νέστορος υἱὸς ἀδακρύτω ἔχεν ὄσσε·
- μνήσατο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο,
- τόν ῥʼ Ἠοῦς ἔκτεινε φαεινῆς ἀγλαὸς υἱός·
- τοῦ ὅ γʼ ἐπιμνησθεὶς ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευεν·
- Ἀτρεΐδη, περὶ μέν σε βροτῶν πεπνυμένον εἶναι
- Νέστωρ φάσχʼ ὁ γέρων, ὅτʼ ἐπιμνησαίμεθα σεῖο
- οἷσιν ἐνὶ μεγάροισι, καὶ ἀλλήλους ἐρέοιμεν.
- καὶ νῦν, εἴ τί που ἔστι, πίθοιό μοι· οὐ γὰρ ἐγώ γε
- τέρπομʼ ὀδυρόμενος μεταδόρπιος, ἀλλὰ καὶ ἠὼς
- ἔσσεται ἠριγένεια· νεμεσσῶμαί γε μὲν οὐδὲν
- κλαίειν ὅς κε θάνῃσι βροτῶν καὶ πότμον ἐπίσπῃ.
- τοῦτό νυ καὶ γέρας οἶον ὀιζυροῖσι βροτοῖσιν,
- κείρασθαί τε κόμην βαλέειν τʼ ἀπὸ δάκρυ παρειῶν.
- καὶ γὰρ ἐμὸς τέθνηκεν ἀδελφεός, οὔ τι κάκιστος
- Ἀργείων· μέλλεις δὲ σὺ ἴδμεναι· οὐ γὰρ ἐγώ γε
- ἤντησʼ οὐδὲ ἴδον· περὶ δʼ ἄλλων φασὶ γενέσθαι
- Ἀντίλοχον, πέρι μὲν θείειν ταχὺν ἠδὲ μαχητήν.
- τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·
- ὦ φίλʼ, ἐπεὶ τόσα εἶπες, ὅσʼ ἂν πεπνυμένος ἀνὴρ
- εἴποι καὶ ῥέξειε, καὶ ὃς προγενέστερος εἴη·
- τοίου γὰρ καὶ πατρός, ὃ καὶ πεπνυμένα βάζεις,
- ῥεῖα δʼ ἀρίγνωτος γόνος ἀνέρος ᾧ τε Κρονίων
- ὄλβον ἐπικλώσῃ γαμέοντί τε γεινομένῳ τε,
- ὡς νῦν Νέστορι δῶκε διαμπερὲς ἤματα πάντα
- αὐτὸν μὲν λιπαρῶς γηρασκέμεν ἐν μεγάροισιν,
- υἱέας αὖ πινυτούς τε καὶ ἔγχεσιν εἶναι ἀρίστους.
- ἡμεῖς δὲ κλαυθμὸν μὲν ἐάσομεν, ὃς πρὶν ἐτύχθη,
- δόρπου δʼ ἐξαῦτις μνησώμεθα, χερσὶ δʼ ἐφʼ ὕδωρ
- χευάντων. μῦθοι δὲ καὶ ἠῶθέν περ ἔσονται
- Τηλεμάχῳ καὶ ἐμοὶ διαειπέμεν ἀλλήλοισιν.
- ὣς ἔφατʼ, Ἀσφαλίων δʼ ἄρʼ ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευεν,
- ὀτρηρὸς θεράπων Μενελάου κυδαλίμοιο.
- οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
- ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησʼ Ἑλένη Διὸς ἐκγεγαυῖα·
- αὐτίκʼ ἄρʼ εἰς οἶνον βάλε φάρμακον, ἔνθεν ἔπινον,
- νηπενθές τʼ ἄχολόν τε, κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων.
- ὃς τὸ καταβρόξειεν, ἐπὴν κρητῆρι μιγείη,
- οὔ κεν ἐφημέριός γε βάλοι κατὰ δάκρυ παρειῶν,
- οὐδʼ εἴ οἱ κατατεθναίη μήτηρ τε πατήρ τε,
- οὐδʼ εἴ οἱ προπάροιθεν ἀδελφεὸν ἢ φίλον υἱὸν
- χαλκῷ δηιόῳεν, ὁ δʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῷτο.
- τοῖα Διὸς θυγάτηρ ἔχε φάρμακα μητιόεντα,
- ἐσθλά, τά οἱ Πολύδαμνα πόρεν, Θῶνος παράκοιτις
- Αἰγυπτίη, τῇ πλεῖστα φέρει ζείδωρος ἄρουρα
- φάρμακα, πολλὰ μὲν ἐσθλὰ μεμιγμένα πολλὰ δὲ λυγρά·
- ἰητρὸς δὲ ἕκαστος ἐπιστάμενος περὶ πάντων
- ἀνθρώπων· ἦ γὰρ Παιήονός εἰσι γενέθλης.
- αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐνέηκε κέλευσέ τε οἰνοχοῆσαι,
- ἐξαῦτις μύθοισιν ἀμειβομένη προσέειπεν·
- Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφὲς ἠδὲ καὶ οἵδε
- ἀνδρῶν ἐσθλῶν παῖδες· ἀτὰρ θεὸς ἄλλοτε ἄλλῳ
- Ζεὺς ἀγαθόν τε κακόν τε διδοῖ· δύναται γὰρ ἅπαντα·
- ἦ τοι νῦν δαίνυσθε καθήμενοι ἐν μεγάροισι
- καὶ μύθοις τέρπεσθε· ἐοικότα γὰρ καταλέξω.
- πάντα μὲν οὐκ ἂν ἐγὼ μυθήσομαι οὐδʼ ὀνομήνω,
- ὅσσοι Ὀδυσσῆος ταλασίφρονός εἰσιν ἄεθλοι·
- ἀλλʼ οἷον τόδʼ ἔρεξε καὶ ἔτλη καρτερὸς ἀνὴρ
- δήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματʼ Ἀχαιοί.
- αὐτόν μιν πληγῇσιν ἀεικελίῃσι δαμάσσας,
- σπεῖρα κάκʼ ἀμφʼ ὤμοισι βαλών, οἰκῆι ἐοικώς,
- ἀνδρῶν δυσμενέων κατέδυ πόλιν εὐρυάγυιαν·
- ἄλλῳ δʼ αὐτὸν φωτὶ κατακρύπτων ἤισκε,
- δέκτῃ, ὃς οὐδὲν τοῖος ἔην ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν.
- τῷ ἴκελος κατέδυ Τρώων πόλιν, οἱ δʼ ἀβάκησαν
- πάντες· ἐγὼ δέ μιν οἴη ἀνέγνων τοῖον ἐόντα,
- καί μιν ἀνηρώτων· ὁ δὲ κερδοσύνῃ ἀλέεινεν.
- ἀλλʼ ὅτε δή μιν ἐγὼ λόεον καὶ χρῖον ἐλαίῳ,
- ἀμφὶ δὲ εἵματα ἕσσα καὶ ὤμοσα καρτερὸν ὅρκον
- μὴ μὲν πρὶν Ὀδυσῆα μετὰ Τρώεσσʼ ἀναφῆναι,
- πρίν γε τὸν ἐς νῆάς τε θοὰς κλισίας τʼ ἀφικέσθαι,
- καὶ τότε δή μοι πάντα νόον κατέλεξεν Ἀχαιῶν.
- πολλοὺς δὲ Τρώων κτείνας ταναήκεϊ χαλκῷ
- ἦλθε μετʼ Ἀργείους, κατὰ δὲ φρόνιν ἤγαγε πολλήν.
- ἔνθʼ ἄλλαι Τρῳαὶ λίγʼ ἐκώκυον· αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ
- χαῖρʼ, ἐπεὶ ἤδη μοι κραδίη τέτραπτο νέεσθαι
- ἂψ οἶκόνδʼ, ἄτην δὲ μετέστενον, ἣν Ἀφροδίτη
- δῶχʼ, ὅτε μʼ ἤγαγε κεῖσε φίλης ἀπὸ πατρίδος αἴης,
- παῖδά τʼ ἐμὴν νοσφισσαμένην θάλαμόν τε πόσιν τε
- οὔ τευ δευόμενον, οὔτʼ ἂρ φρένας οὔτε τι εἶδος.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·