Historia Ecclesiastica

Theodoret, Bishop of Cyrus

Theodoret, Bishop of Cyrus. Theodoret Kirchengeschichte. Parmentier, Léon, editor. Leipzig: Hinrichs, 1911.

διέλαμπε δὲ συνέσει τε καὶ βίῳ ὁ θεῖος Ἀκάκιος ἰθύνων τὴν Βέροιαν· Λεόντιος δὲ τὸ Γαλατῶν ἐποίμαινεν ἔθνος, πολλοῖς εἴδεσιν ἀρετῆς λαμπρυνόμενος.

Ὁ δὲ μέγας Ἰωάννης τοὺς τῆς ἐκκλησίας δεξάμενος οἴακας τάς τε παρά τινων γιγνομένας ἀδικίας σὺν παρρησίᾳ διήλεγχε, καὶ βασιλεῖ καὶ βασιλίδι παρῄνει τὰ πρόσφορα, καὶ τοὺς ἱερέας ἠξίου κατὰ τοὺς κειμένους πολιτεύεσθαι νόμους, τοὺς δὲ τούτους παραβαίνειν τολμῶντας ἐπιβαίνειν τῶν ἀνακτόρων ἐκώλυεν, οὐ χρῆναι λέγων τῆς μὲν τῶν ἱερέων ἀπολαύειν τιμῆς, τὴν δὲ τῶν ἀληθινῶν ἱερέων μὴ ζηλοῦν βιοτήν.

καὶ ταύτην ἐποιεῖτο τὴν προμήθειαν οὐ μόνον ἐκείνης τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ τῆς Θρᾴκης ἁπάσης εἰς (εἰς δὲ αὕτη ἡγεμονίας διῄρηται)· καὶ τῆς Ἀσίας ὅλης (ὑπὸ ἕνδεκα δὲ καὶ ἀρχόντων ἰθύνεται). καὶ μέντοι καὶ τὴν Ποντικὴν τούτοις κατεκόσμει τοῖς νόμοις· ἰσαρίθμους δὲ καὶ αὕτη ἔχει τῇ Ἀσίᾳ τοὺς ἡγουμένους.

[*]([λ΄])

Μαθὼν δὲ τὴν Φοινίκην ἔτι περὶ τὰς τῶν δαιμόνων τελετὰς [*](1—3 ob. S. 268, 11 — 3/4 vgl. Socrat. VI 3, 4—5. Sozomeu. VIIl 2 8—18 vgl. Theodoret bei Photius 273 S. 507 b, 22. Sozomen. VIII 3, 12> Socrat. VI 4, 1—4. 11, 8 f. 15, 8. Pallad. Dialog, de vita S. Joh. Chrys. 5 u. Symeon. Vita Joh. Chiys. 18—20 u. 30 — 19—S. 330, 8 vgl. Marci diaconi Porphyrii S. 24, 8 f. 33, 10 f. 44 f (Teubner). Joh. Chrys. Epist. 123 und 126) [*](* 8—S. 331, 10 Niceph. H. E. XIII 3 — 10—S. 330, 6 Cass. X 4 — 14—S. 331, 10 Georg. Alexandrin. Vita Chrys. 23 S. 189 [Photii Biblioth. 96 S. 80a, 41]. Symeon. Vita Joh. Chrys. 20 PG 114, 1096 D. Incerti Vita Chrys. 39—44 S. Joh. Chrys. opera VIII 319, 37] — 14—18 Tbeopban. 77, 5. Exc. Bar. f. 223r — 14—S. 330, 18 Michael Syr. VIII 1 S. 5) [*](B V HN (n) + GS (s) = r AL (y)) [*](3 Ταύρῳ] στρῶ Bn ι Μάξιμος] μάμοσ s ι 4 μοψουεστίασ y μουψουεστίασ BV μομψουεστίασ n μαμψουεστίασ s ι καὶ2 nur in V ι 5 δὲ] τε V > B ι τε > V ι 6 τὸ] τὸ τῶν V ι 8 κθ am Rand HSS ι 9 γενομένας B ι 13 τῶν1 > V ι ἀληθινῶν Bs ἀληθῶν Vny Nic. ι 14 βιώτην B ι μόνον BVn Tbeopban. Symeon Georg, μόνης sy ι 16 διῄρηται ἡγεμονίας ~ B, Georg, wie im Text ι 18 τῆ ἀσία B Nic. Georg, τῆς ἀσίας Vry Inc. Vita Chrys., vgl. S. 319,5; 330, 11 ι ἡγεμόνας r ι 19 λݲ am Rand HSS ι δαιμόνων = εἰδώλων V Nic., daemonibus Cass.)

330
μεμηνέναι, ἀσκητὰς μὲν ζήλῳ θείῳ πυρπολουμένους συνέλεξε, νόμοις δὲ αὐτοὺς ὁπλίσας βασιλικοῖς κατὰ τῶν εἰδωλικῶν ἐξέπεμψε τεμενῶν. τὰ δὲ τοῖς καταλύουσι τεχνίταις καὶ τοῖς τούτων ὑπουργοῖς χορηγούμενα χρήματα οὐκ ἐκ ταμιείων βασιλικῶν λαμβάνων ἀνήλισκεν, ἀλλὰ τὰς πλούτῳ κομώσας καὶ πίστει λαμπρυνομένας γυναῖκας φιλοτίμως ταῦτα παρέχειν ἀνέπειθε, τὴν ἐκ τῆς χορηγίας φυομένην εὐλογίαν ἐπιδεικνύς. τοὺς μὲν οὑν ὑπολειφθέντας τῶν δαιμόνων σηκοὺς τοῦτον τὸν τρόπον ἐκ βάθρων ἀνέσπασεν.

[*]([λα΄])

Ὁρῶν δὲ καὶ τὸν Σκυθικὸν ὅμιλον ὑπὸ τῆς Ἀρειανικῆς θηρευθέντα σαγήνης, ἀντεμηχανήσατο καὶ αὐτὸς καὶ πόρον ἄγρας ἐξηῦρεν. ὁμογλώττους γὰρ ἐκείνοις πρεσβυτέρους καὶ διακόνους καὶ τοὺς τὰ θεῖα ὑπαναγιγνώσκοντας λόγια προβαλλόμενος, μίαν τούτοις ἀπένειμεν ἐκκλησίαν, καὶ διὰ τούτων πολλοὺς τῶν πλανωμένων ἐθήρευσεν.

αὐτός τε γὰρ θαμινὰ ἐκεῖσε φοιτῶν διελέγετο, ἑρμηνευτῇ χτώμενος τὴν ἑκατέραν γλῶτταν ἐπισταμένῳ τινί· καὶ τοὺς λέγειν ἐπισταμένους τοῦτο παρεσκεύαζε ὁρᾶν. ταῦτα μὲν οὑν ἔνδον ἐν τῇ πόλει διετέλει ποιῶν καὶ πολλοὺς τῶν ἐξηπατημένων ἐζώγρει, τῶν ἀποστολικῶν κηρυγμάτων ἐπιδεικνὺς τὴν ἀλήθειαν.

[*]([λβ΄])

Μαθὼν δέ τινας τῶν νομάδων Σκυθῶν παρὰ τὸν Ἴστρον ἐσκηνημένους διψῆν μὲν τῆς σωτηρίας, ἐστερῆσθαι δὲ τοῦ τὸ νᾶμα [*](19—S. 331, 2 vgl. Theodoret bei Photius Biblioth. 273 S. 508b, 20) [*](* 9 Chrysost. Laudatio a Leone imp. 13 S. 276, 17 ed. Savilius — 9—S. 331, 11 Cass. X 5) [*](B V HN (n) + GS (s) = r AL (y)) [*](1 μεμηνέναι Vry Nic. Georg. μαινομένην B, vgl. S. 317, 13; 318, 1 ι 4 ταμείων B, vgl. S. 188, 21 ι 7 ἐπιδεικνύσ Bs Georg. ὑποδεικνύς A δεικνύσ VnL, vgl. Ζ. 18 ι 9 λα am Rand HSS ι καὶ > V ι Σκυθικὸν] Κελτικὸν B Georg. Photius, vgl. τῶν Κελτικῶν Inc. Vita Chrys. Κελτοὺς Symeon populum Celticorum Cass., auch Κελτῶν Chiysost. Laudatio a Leone imp.; Σκυθῶν Nic. Michael; vgl. Γότθων im Register ob. S. 276, 27 ι 10 ἐξεῦρεν Vn Georg. ι 11 ὁμογλώττους = Georg.] ὁμογλώττητουσ (sic) B, ὁμογλώσσους Nic. Photius, lnc. Vita Chrys. ι ἐκείνοις BVr Georg, ἐκείνων y ι 11/12 τοὺς τὰ θεῖα = Georg.] πρὸς τὸ θεῖον B ι 14 θαμινὰ B frequenter Cass. τὰ πλεῖστα Vry τὰ πολλὰ Nic. > Georg. ι 15 τὴν B τῶν V τῶ ry ι γλῶτταν Bn Georg. γλώσσαν Vsy ι ἐπισταμένῳ Bry ἐπισταμένων V, vgl. Georg.: ἑρμηνευταῖς χρώμενος τῶν ἐκατέρων γλῶτταν ἐπισταμένοις ι 19 λβ am Rand HSS ι Σκυθῶν > n, Scythas Cass. ι 20 ἐσκηνημένους B ἐσκηνωμένουσ Vry Georg., vgl. S. 261, 6 ι διψᾶν V ι τοῦτον ἅμα B)

331
προσφέροντος, ἐπεζήτησεν ἄνδρας τὴν ἀποστολικὴν φιλοσοφίαν ἐζηλωκότας, καὶ τούτους ἐκείνοις ἐπέστησεν.

ἐγὼ δέ τοι καὶ γράμμασιν ἐντετύχηκα παρ’ αὐτοῦ γραφεῖσι πρὸς Λεόντιον τὸν Ἀγκύρας ἐπίσκοπον, δι’ ὦν καὶ τῶν Σκυθῶν ἐδήλωσε τὴν μεταβολὴν καὶ πεμφθῆναι οἱ ἄνδρας πρὸς τὴν τούτων ποδηγίαν ἐπιτηδείους ἠξίωσεν.

ἐν τῇ χώρᾳ δὲ τῇ ἡμετέρᾳ τὴν Μαρκίωνος νόσον κώμαις τισὶν ἐπισκῆψαι μαθών, ἐπέστειλε τῷ τηνικαῦτα ποιμαίνοντι, καὶ προτρέπων ἐξελάσαι τὴν νόσον καὶ τὴν ἀπὸ τῶν βασιλικῶν νόμων ἐπικουρίαν ὀρέγων. ὅπως μὲν οὖν τὴν τῶν ἐκκλησιῶν μέριμναν ἐν τῇ ψυχῇ περιέφερε κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον, ἱκανὰ καὶ ταῦτα διδάξαι.