In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

At quonam modo conveniunt eiusmodi sermones huic rei, de qua uos pertractaraus? dicemus: quaudo movebuntur corpora, quae natura supra infracpie ad eoruni perfectionem moveutur, non convenit, ut quicquani hac in re inquiramus, hoc est in motu eorum ad haec duo loca, nisi inclinationem eius, quod potestate est, ad perfectiouem, hoc est ad actum et iinem; similiter in reliquis motibus; non est enim, ut quispiam banc causam quaerat, cur scilicet quod curatur ad sanitatem moveatur, quasi non conveuiat ei, quod curatur, ut ad valetudinem, sed ad albedinem revertatur, et quod febrescit, ex eo, quod tale, ad febrem, non ad . . . regrediatur. moveri enim eodem iure se habet, quo transmutari et augeri, in proprium eorum finem. quemadmodum enim quod augetur, cum mutaticr, quatenus augetur, profecto non ad sanitatem, sed ad maiorem magnitudinem revertitur — etenim ad quantitatem quaudam transmutatur — ita levia etiam et gravia, siquidem haec superiora petunt, nempa levia, ilia autem ad inferiora praecipitantur, nempe gravia. ea enim, quae motu locali, et quae ceteris motibus feruutur, in hoc potissimum difterunt inter se, siquidem quae locali motu moventur, iuitium motus in se habere videntur, reliqua vero extriusecus, quemadmodum id, quod curatur, et quod augescit; quamquam haec duo etiam, dum parvum motus initium acquiruut extrinsecus, interdum ex se ipsis transmutautur, id siquidem ad valetudinem, hoc autem, veluti quando febricitat, vel id ad morbum, hoc vero, quatenus alitur. et quia id, quod curatur, haec duo admittit, nempe valetudinem et morbum, ideo si eius motus in valetudinem existat, ut plurimum ex se ad eam movetur, si vero ad morbum, pariter ex se. <et> quemadmodum dicimus haec duo interdum ex se cum parvum motus principium extrinsecus sumpserint, eo magis leve et grave; sed initium motus in illis inveniri videtur, quoniam horum duorum materia, hoc est subiectum eorum, proxime ad rei substantiam accedit. signum autem est, quod eiusmodi quidem motu moventur, quandoquidem ex eorum essentia ahsoluta inveniuntur. quae vero ortu generantur, nondum [*](14 post non (id codd. Al legunt caliditatem 15 eodem — quo emendavi: enim transmutari . . finem, eo iure se habent, quo id quod augelur; quod enim . . Al 18 etenim supplevi: et quod transmutatur Al 28 febricitat et alitur fort, transponenda sunt 36 signum—quod (37) emendavi: ac illi, quod in ea invenitur; eiusmodi Al)

Perspicuum est, inquit, id, quod est potevAia ens, ita ut in locum revertatur, in locum reverti, et si in hoc quantum et in boc quale, ad hoc ferri, iu quantum perfectionem acquiret; hoc autem totum eo feretur, quo actus potentiae invenitur.