In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

Secundum est, quod proportio duorum temporum ad duas gra- vitates est proportio permutata, vel (ut ipse ait) conversa. tertium vero fuudamentum est, fiuitam magnitudinem spatium terminatum finito tempore decurrere. quibus quidem fuudamentis positis ac praemissis, si imaginemur, inquit, infinitam gravitatem inveniri, fiet utiqueuecessario ut hoc absurdum dicamus, nempe conseutaueum esse, ut unum idemque moveatur ac nou moveatur. movebitur quidem, uam infinitum omni fiuito maius est, cumque statuerimus ex infinito fiuitum quippiam aliquo tempore per aliquod spatium moveri, necessario [*](2 BD ad . . ΒΖ] scripsi: ΒΖ ad . . BC Al: ΒΖ ad . . ΒΖ codd. 26 Primum] coniectura: postquam igitur praemisimus codd.: siquidem ex praemissis Al (omisso atque))

fiet, lit infinitum per idem spatiuin miuore tempore moveatiir. [*](f.9v) deinde ait, quare movebitiir, qiiaudcxiiiidem si statuerimiis eo modo moveri, hoc est miuore tempore, necessario sequitur, quod per idem spatium moveatur. eatur. ut vero absolute moveatur, id omniuo consentameum uou est; sed [movebitur hac de causa, non movebitur autem, quia] couseutaneum est, ut ea sit temporum inter se proportio, quae est proportio illorum, sed e contravio, nos siquidem posuimus finitam gravitatem per spatium finitum tempore limitato motum iri: consentaneum igitur est, ut ea sit temporis limitati ad tempus, quo infinitum per idem spatium movetur, proportio, qualis est proportio gravis infiniti ad finitam gravitatem. itaque posita fuitanalogia, cuius mentionem fecit, ad tempus, quod sit omnium temporum minimum, at si consentaneum est, ut illud tempus omnium temporum, quae ponimtur, minimum sit, certe id quod hoc modo se habet, tempus minime est. atqui si motas omnis erit in tempore et fieri non poterit, ut statuatur tempus, in quo infinitum moveatur, peuitus igitur immobile erit.

Verum si quispiam dixerit, inveniri tempus minimum, in quo infinitum movetur, nihil etiam vetat, quin osteudamus, ubi quispiam posuerit gravitatem iuflnitam, absurdum et iuconveniens ex hac po- sitione seqiii. etenim cum exstiterit eiusmodi tempus minimum finitum, sicuti esset posita in comparatione ad tempus, in quo in- finita quaedam gravitas movetur, erit ea gravitas, quae fuit ab initio (sic!) perspicuum est itaque motum iri in hoc tempore per idem spatium, per quod <finitum> movebatur, quod fuit ab initio, verum per idem <tempus> infinitum movetur, si possibile sit, tit moveatur per hoc spatium, qua re aequali tempore finitum iufiuitum- que uuum idem que spatium iutersecarent , quod sane absurdum existit; fieri itaque non potest, iufinitam esse gravitatem. |

[*](f. 10r)

Hoc autem fundamentum, quod praemisit, uempe finitum omne tempore fiuito finitum spatium iutersecare, legitimum est, quia verum existit; et hoc inde fit, quia statuit tempus, quo infinita gravitas movetur, esse finitum. atqui ex hoc ordine non invenitur infinitum tempus habere analogiam ad gravitatem, ex quo sequitur, infinitum non moveri.

Atqui verba: ex eadem comparatione, in qua infinitum esset, ostendunt, hunc ordinem eum velle eandemque explicationem, quae in iufmito est. quod etiam ait: at necesse est, si in [*](2 deinde, quare suspectum 5. 6 movebitur — quia om. codd., et iure quidem, cum haec verba ab Al suppleta esse videantur ut locum corruptum sanaret 22 ’] quod sequitur corruptum videtur 33 ’] fiaita codd. 34 atqui et sq.] ita Al: codd. corrupti 35 tempus—infinitum (36) om. codd. 37 verba] a 11 39 at] a 13)

qiiautolibet tempore etc. uou est alia propositio, sed ubi ab- [*](f. 10r) surda, quae eonsequebautur, absolvit, senteutiam amplificat et iiiterpvetaudo ait: at uecesse est, si in quantolibet tempore et reliqiia, quae sequuutur; quasi dixisset hoc consentaneum esse ac necessario contiDgere, dum quispiam iu tempore minimo illud statuerit, aut iu uuiversum, dum statuerit quispiam gravitatem in- fiuitam tiuito tempore quautolibet moveri: inveniet gravitatem aliam fiuitam eodem tempore per aliquod spatium finitum moveri; quod si absurdum et iucouveuieus est, ut fiuitum infiuitumque uno eodemque tempore per uuum atque idem spatium moveautur, reliquum est igitur, ut uegemus infiuitum minimo aut quantolibet terminato tempore moveri. hoc autem subverso, explicatior nobis tota sen- tentia evadet; nam converso ordine osteuditur, uon iuveuiri gra- vitatem infinitam, eodemque modo etiam declaratur non inveniri levitatem infinitam, cuius motus ad supera fertur. ad hunc mochim nos intelleximus, quod intendehat, hoc est non inveniri corpus infinitum, si nee levitas nee gravitas infinita in eo deprehenduntur. non enim fieri potest, ut infiniti corporis motus finitus existat.

Nee id te praetereat, decet, his verbis non esse declaratum uon inveniri infinitum corpus in universum, sed nullum eorum corporum, quae incUnatione feruntur, infinitum esse; etenim, qui concesserit infinitum quippiam inveniri, concedit sine diihio ipsum non moveri, praeterea quod neqae gravitatem habeat, neque levitatem, prout de caelo etiam affirmamus non esse leve neque grave, ut etiam ab Aristotele edoctum est.