In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

Haec igitur fueruut ad invicem relata, nempe quod mains quodque gravius est, fuitque prima gravitas, boc est gravitas E, ad minorem relata magnitudinem, quae est BD: igitur consentaneum est, ut maior gravitas sit maioris magnitudinis, boc est gravitas C magnitudinis BZ; sed gravitas C reperiebatur in toto corpore | [*](f. 9v) infinito, igitur aequalis erit finiti infinitique corporis gravitas, itaque falsum est, ut gravitas finita in corpore infinito inveniatur. verum [*](8 et sqq. motus] concio ῥοπαί 34 BD] BC omnes falso)

<Aristoteles> erravit assumendo meusuram gravitatis E ad gravitateni f.9 C esse sicut mensuram iiiagiiitiidiues BD ad maguitiidiuem BZ, cum ad totum corpus infinitum rejerri deberet.

Etenim gravitas E est pars gravitatis C, eademque proportio est, quae est magnitudiuis BD cum magnitudine BA; sed fmiti ad infinitum nulla est proportio, ueque invenituv etiam gravitatis partis corporis infiniti proportio ad gravitatem corporis iufiniti in se, sed assumptum fuit, habere proportionem ad earn, ut vero absurdi- tatem exageraret, assumpsit gravitatem magnitudiuis BH esse maiorem gravitate C, quaiidoquidem maguitudo BH maior est magni- tudine BZ. quare cum ita res se habeat gravitas partis maior erit gravitate totius, quod fieri uon potest.

Quare fieri nou poterit, ut infiniti corporis gravitas sit iinita, quod et in levitate perabsurdum est. cum igitur non inveuiatur infiniti corporis gravitas fiuita, sed cousonum omnino sit, ut infiniti corporis gravitas infiuita existat, declarato uou iuveniri gravitatem infinitam simul etiam explicabitur uon inveniri corpus infinitum, non iuveniri autem gravitatem infinitam bunc in modum declaratur. praemisit autea fundameuta quaedam, quorum uuum est. Si alicuius meusurae gravitas super tanto spatio tauto tempore moveatur, gravitas maioris mensurae minore tempore eodem super spatio movebitur. verba καὶ ἔτι idem fere sibi uolunt ac μεῖζον; sed ipse universaliorem dictiouem fecit, quam si dixisset, maiorem, siquidem de infinito voce μεγέθη uti secundum veritatem uon est, cum καὶ ἔτι de infinito quoque enuntiari possit.

Primum igitur praemisit, ut dixi, atqtie posuit, quod si taut a gravitas per tautum spatium tanto tempore movetur, tauta et amplius per idem spatium minore tempore movebitur. manifestum namque est quod maius est, esse etiam gravius, quodque gravius est, quia celerius descendit, idem spatium breviore tempore iutersecaturum. atque ex fuudamentis hoc unum est, quod antea praemiserat.

Secundum est, quod proportio duorum temporum ad duas gra- vitates est proportio permutata, vel (ut ipse ait) conversa. tertium vero fuudamentum est, fiuitam magnitudinem spatium terminatum finito tempore decurrere. quibus quidem fuudamentis positis ac praemissis, si imaginemur, inquit, infinitam gravitatem inveniri, fiet utiqueuecessario ut hoc absurdum dicamus, nempe conseutaueum esse, ut unum idemque moveatur ac nou moveatur. movebitur quidem, uam infinitum omni fiuito maius est, cumque statuerimus ex infinito fiuitum quippiam aliquo tempore per aliquod spatium moveri, necessario [*](2 BD ad . . ΒΖ] scripsi: ΒΖ ad . . BC Al: ΒΖ ad . . ΒΖ codd. 26 Primum] coniectura: postquam igitur praemisimus codd.: siquidem ex praemissis Al (omisso atque))

fiet, lit infinitum per idem spatiuin miuore tempore moveatiir. [*](f.9v) deinde ait, quare movebitiir, qiiaudcxiiiidem si statuerimiis eo modo moveri, hoc est miuore tempore, necessario sequitur, quod per idem spatium moveatur. eatur. ut vero absolute moveatur, id omniuo consentameum uou est; sed [movebitur hac de causa, non movebitur autem, quia] couseutaneum est, ut ea sit temporum inter se proportio, quae est proportio illorum, sed e contravio, nos siquidem posuimus finitam gravitatem per spatium finitum tempore limitato motum iri: consentaneum igitur est, ut ea sit temporis limitati ad tempus, quo infinitum per idem spatium movetur, proportio, qualis est proportio gravis infiniti ad finitam gravitatem. itaque posita fuitanalogia, cuius mentionem fecit, ad tempus, quod sit omnium temporum minimum, at si consentaneum est, ut illud tempus omnium temporum, quae ponimtur, minimum sit, certe id quod hoc modo se habet, tempus minime est. atqui si motas omnis erit in tempore et fieri non poterit, ut statuatur tempus, in quo infinitum moveatur, peuitus igitur immobile erit.

Verum si quispiam dixerit, inveniri tempus minimum, in quo infinitum movetur, nihil etiam vetat, quin osteudamus, ubi quispiam posuerit gravitatem iuflnitam, absurdum et iuconveniens ex hac po- sitione seqiii. etenim cum exstiterit eiusmodi tempus minimum finitum, sicuti esset posita in comparatione ad tempus, in quo in- finita quaedam gravitas movetur, erit ea gravitas, quae fuit ab initio (sic!) perspicuum est itaque motum iri in hoc tempore per idem spatium, per quod <finitum> movebatur, quod fuit ab initio, verum per idem <tempus> infinitum movetur, si possibile sit, tit moveatur per hoc spatium, qua re aequali tempore finitum iufiuitum- que uuum idem que spatium iutersecarent , quod sane absurdum existit; fieri itaque non potest, iufinitam esse gravitatem. |

[*](f. 10r)

Hoc autem fundamentum, quod praemisit, uempe finitum omne tempore fiuito finitum spatium iutersecare, legitimum est, quia verum existit; et hoc inde fit, quia statuit tempus, quo infinita gravitas movetur, esse finitum. atqui ex hoc ordine non invenitur infinitum tempus habere analogiam ad gravitatem, ex quo sequitur, infinitum non moveri.