Περὶ παθῶν

Aelius Herodianus

Aelius Herodianus, Περὶ παθῶν, Grammatici Graeci 3.2, Lentz, Teubner, 1868

151. E. M. 63, 18: ἅλιαϲ: ἔϲτιν ἅλιϲ καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ α ἅλιοϲ· ἔϲτι δὲ μονῆρεϲ τὸ ἐπίρρημα· οὐδὲν γάρ ἐϲτιν εἰϲ αϲ ἐπίρρημα προπαροξύτονον, ἀλλ’ ἢ ὀξύτονον ἑκάϲ ἀγκάϲ ἢ παροξύτονον ὡϲ τὸ «ἀτρέμαϲ ἧϲο » (Β 200). οὕτωϲ Ἡρωδιανόϲ.

152. Steph. B. 383, 21: Κρήτην τὴν νῆϲον Κρεήτην ἔφη Ἀρχίλοχοϲ κατὰ πλεοναϲμόν.

153. E. M. 666, 35, Ep. Hom. 335, 11: πετεηνόϲ. ὁ Ἡρωδιανὸϲ. τὸ πετηνόν ὡϲ ῥηματικὸν διὰ τοῦ η ἐκ τοῦ πετῶ πετήϲω πετηνόν καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ἕ ποιητικῶϲ πετεηνόν. πάντοτε δὲ ὁ ποιητὴϲ διὰ τοῦ ε καὶ η προφέρει.

152a. Schol. ad Od. μ 417: θεείου. εἴγε ἀπὸ τοῦ θείου διαίρεϲιϲ, διὰ τί τὸ θεείου διὰ διφθόγγου, φαμὲν οὖν ὅτι πλεοναϲμόϲ ἐϲτι τοῦ ε ὡϲ εἰϲ ἕειϲ.

152b. Ep. Hom. 412, 8: τεόν. τὸ κοινὸν ϲόν, Δωρικὸν τεόν· πέπονθε γὰρ πλεοναϲμὸν τοῦ e καὶ τροπὴν τοῦ ϲ εἰϲ τ, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν πρωτοτύπων τροπὴ μόνη γίνεται ϲύ τύ· ἐπὶ δὲ τῶν κτητικῶν οὔτε ἡ τροπὴ χωρὶϲ πλεοναϲμοῦ οὕτε ὁ πλεοναϲμὸϲ ἄνευ τῆϲ τροπῆϲ παρὰ Δωριεῦϲι ϲόν τεόν, ϲῇ τεῇ « ἤδη γάρ με καὶ ἄλλο τεὴ ἐπίνυϲϲεν ἐφετμή » (Ξ 249).

[*](esse ex dictione: οὐκ ἔϲτι πλεοναϲμόϲ, ἀλλά cf. E. M. 44, 5 concludimus. Ex eodem fonte derivata sunt haec: E. M. 252, 54: δεδμήατο. δαμῶ δμῶ δευτέραϲ ϲυζυγίαϲ, δέδμηκα δέδμημαι ἐδέδμηντο καὶ Ἰωνικῶϲ δεδμέατο ὁ κανών· ταῦτα δ τὰ Ἰωνικὰ ϲυϲτέλλουϲι τὴν προπαραλήγουϲαν— καὶ ἐκτάϲει τοῦ ϲ εἰϲ η δεδμήατο χρόνου ὑπερϲυντελίκου et ibid. l. 46: δεδέχαται. ἐκ τοῦ δέχω δέξω δέδεχα δέδεγμαι δέδεξαι δέδεκται καὶ Ἰωνικῶϲ δαδέχαται καὶ πλεοναϲμῷ τοῦ ι δειδέχαται. Sed non ab Herodiano est quod ibid. 50 traditur δεδοίαται. δαίω τὸ μερίζω, ὁ παθητικὸϲ παρακείμενοϲ δέδαιμαι δέδαιται καὶ τὸ Ἰωνικὸν δεδαίαται καὶ ὤφειλεν ϲυϲταλῆναι ἡ προπαραλήγουϲα, ἀλλὰ διὰ τὸ μέτρον ἔμεινε τὸ ι «διχθὰ δεδαίαται», nam grammaticum δεδαίαται sic potius declinasse opinor δέδαϲμαι δέδαϲται καὶ ἀποβολῇ τοῦ ϲ δέδοται καὶ Ἰωνικῶϲ δεδάαται καὶ ἐπενθέϲει τοῦ ι δεδαίαται collato eius de ἐδήδοται adnotamento in E. M. 316, 25.)[*](ad fr.151. ἀγκάϲ pro ἐμπάϲ scipsit Lob. El.1 409, qui affert etiam lo. Alex. 38, 11: τὰ εἰϲ αϲ — ὀξύνεται — τὸ μέντοι πέλαϲ βαρύνεται καὶ τὸ ἀτρέμαϲ· τὸ δὲ ἅλιαϲ παρ’ Ἱππώνακτι προπαροξύνεται ἀπὸ τοῦ ἅλιϲ πλεονάϲαν τῷ α. ad fr. 153. ef. Choer. Ep. in Psalm. 110, 6, Lob. Rhem. 188 accentum in πετεηνόϲ, qui secundum Herodiani praeceptum in E. M. 614, 40 ὁ πλεοναϲμὸϲ. τὸν οἰκεῖον τόνον φυλάϲϲει, ἡ δὲ διαίρεϲιϲ ἀλλάϲϲει si quidem diaeresis est mutari debebat, non retractum esse propter characterem suspicatur, sed Herodiano πετεηνόϲ est pleonasmus poeticus, idem Lobeckius etiam θέειον huic canoni re fragari adnotat, sed Lehrsius Herod. p. 60 iure admonet hanc regulam non posse non apud ipsum Herodianum suas cautiones habuisse.)[*](sd fr. [152b]. cf. Apollon. de pron. 105, qui τεΐν statim ex τίν μετ’ ἐπενθέϲεωϲ τοῦ ε exsistere iubet, quum in Ep. Hom. 409, 28 ex τίν τείν et τεΐν per dialysin repetatur: Herodianum idem atque Apollonium sensisse arbitror.)

227

154. E. M. 31, 43: αἰέλουροϲ. τοῦτο οὐκ ἔϲτι πλεοναϲμόϲ, ἀλλ’ ἀντίθεϲιϲ· παρὰ γὰρ τὸ αἰόλον καὶ τὴν οὐράν ἐτυμολογεῖται αἰέλουροϲ. οὕτωϲ Ἡρωδιανὸϲ περὶ παθῶν.

155. E. M. 790, 20: φέρενα. τοῦτο κατὰ διάλεκτον· οἱ γὰρ Αἰολεῖϲ λέγουϲι τὴν φερνήν φέρεναν, ἴϲωϲ προϲφυέϲτερον παρὰ τὸ φέρειν· προίξ γάρ ἐϲτιν. ἦν γὰρ ἠλογημένον τὸ φερνή. τὰ γὰρ εἰϲ νη λήγοντα διϲύλλαβα ἔχοντα πρὸ τέλουϲ τὸ ρ βαρύνεται οἷον Τάρνη, πτέρνη· μόνον τὸ φερνή ὀξύνεται. ἐὰν δὲ δώϲῃ τιϲ τόνον μὴ πλεοναϲμὸν Αἰολικὸν εἶναι καὶ εἴπῃ φερένη καὶ μιμήϲηται τὸ Ἑλένη, ἀπολέλυται τὸ ἠλογημένον. περὶ παθῶν.

156. E. M. 261, 14: δειελόc: Ἰλιάδοϲ Φ (232) «εἰϲόκεν ἔλθῃ δειελὸϲ ὀψὲ δύων» ἡ δείλη δειελόϲ εἴρηται ὡϲ ἑϲπέρα ἕϲπεροϲ, ὠνή ὦνοϲ, χολή χόλοϲ· ϲύνηθεϲ Ἴωϲι τὸ ἑ πλεονάζειν ἥιοϲ ἠέλιοϲ, δειλινόν δειελινόν οἷον «δειελινὸν κλίνοντοϲ ὑπὸ ζόφον ἠελίοιο» (Apollon. Rhod. I 452).

157. Ep. Hom. 178, 18: ἐλεόθρεπτοϲ. τὰ εἰϲ οϲ λήγοντα οὐδέτερα κατ’ ἀρχὴν ϲυντιθέμενα ἐκβάλλει τὸ ϲ οἷον πάθοϲ παθολόγοϲ, εἶδοϲ Εἰδοθέα, ϲκότοϲ ϲκυτοτόμοϲ ϲκυτοτόμων ὄχ’ ἄριϲτοϲ» (H 221), ἦθοϲ ἠθολόγοϲ. διὸ παρὰ τὸ ἕλοϲ ὤφειλεν ἑλόθρεπτοϲ, ἀλλ’ ἐγένετο πλεοναϲμὸϲ τοῦ ε· οὐ γὰρ παρὰ τὴν γενικὴν τὴν ἕλεοϲ· οὐ γὰρ εἴωθεν γενικὴ ϲυντίθεϲθαι· τὸ θυοϲκόοϲ κατὰ πλεοναϲμὸν τοῦ ϲ λέγομεν.