Odyssey
Homer
Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- ἔμμεναι οἳ δὴ οἶκον ἀτιμάζοντες ἔδουσιν
- ἀνδρὸς ἀριστῆος· τί δʼ ἐλέγχεα ταῦτα τίθεσθε;
- οὗτος δὲ ξεῖνος μάλα μὲν μέγας ἠδʼ εὐπηγής,
- πατρὸς δʼ ἐξ ἀγαθοῦ γένος εὔχεται ἔμμεναι υἱός.
- ἀλλʼ ἄγε οἱ δότε τόξον ἐΰξοον, ὄφρα ἴδωμεν.
- ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
- εἴ κέ μιν ἐντανύσῃ, δώῃ δέ οἱ εὖχος Ἀπόλλων,
- ἕσσω μιν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε, εἵματα καλά,
- δώσω δʼ ὀξὺν ἄκοντα, κυνῶν ἀλκτῆρα καὶ ἀνδρῶν,
- καὶ ξίφος ἄμφηκες· δώσω δʼ ὑπὸ ποσσὶ πέδιλα,
- πέμψω δʼ ὅππη μιν κραδίη θυμός τε κελεύει.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- μῆτερ ἐμή, τόξον μὲν Ἀχαιῶν οὔ τις ἐμεῖο
- κρείσσων, ᾧ κʼ ἐθέλω, δόμεναί τε καὶ ἀρνήσασθαι,
- οὔθʼ ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσιν,
- οὔθʼ ὅσσοι νήσοισι πρὸς Ἤλιδος ἱπποβότοιο·
- τῶν οὔ τίς μʼ ἀέκοντα βιήσεται, αἴ κʼ ἐθέλωμι
- καὶ καθάπαξ ξείνῳ δόμεναι τάδε τόξα φέρεσθαι.
- ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε,
- ἱστόν τʼ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε
- ἔργον ἐποίχεσθαι· τόξον δʼ ἄνδρεσσι μελήσει
- πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ οἴκῳ.
- ἡ μὲν θαμβήσασα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει·
- παιδὸς γὰρ μῦθον πεπνυμένον ἔνθετο θυμῷ.
- ἐς δʼ ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶ
- κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα, φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον
- ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.
- αὐτὰρ ὁ τόξα λαβὼν φέρε καμπύλα δῖος ὑφορβός·
- μνηστῆρες δʼ ἄρα πάντες ὁμόκλεον ἐν μεγάροισιν·
- ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
- πῆ δὴ καμπύλα τόξα φέρεις, ἀμέγαρτε συβῶτα,
- πλαγκτέ; τάχʼ αὖ σʼ ἐφʼ ὕεσσι κύνες ταχέες κατέδονται
- οἶον ἀπʼ ἀνθρώπων, οὓς ἔτρεφες, εἴ κεν Ἀπόλλων
- ἡμῖν ἱλήκῃσι καὶ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι.
- ὣς φάσαν, αὐτὰρ, ὁ θῆκε φέρων αὐτῇ ἐνὶ χώρῃ,
- δείσας, οὕνεκα πολλοὶ ὁμόκλεον ἐν μεγάροισιν.
- Τηλέμαχος δʼ ἑτέρωθεν ἀπειλήσας ἐγεγώνει·
- ἄττα, πρόσω φέρε τόξα· τάχʼ οὐκ εὖ πᾶσι πιθήσεις
- μή σε καὶ ὁπλότερός περ ἐὼν ἀγρόνδε δίωμαι,
- βάλλων χερμαδίοισι· βίηφι δὲ φέρτερός εἰμι.
- αἲ γὰρ πάντων τόσσον, ὅσοι κατὰ δώματʼ ἔασι,
- μνηστήρων χερσίν τε βίηφί τε φέρτερος εἴην·
- τῷ κε τάχα στυγερῶς τινʼ ἐγὼ πέμψαιμι νέεσθαι
- ἡμετέρου ἐξ οἴκου, ἐπεὶ κακὰ μηχανόωνται.
- ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπʼ αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν
- μνηστῆρες, καὶ δὴ μέθιεν χαλεποῖο χόλοιο
- Τηλεμάχῳ· τὰ δὲ τόξα φέρων ἀνὰ δῶμα συβώτης
- ἐν χείρεσσʼ Ὀδυσῆϊ δαΐφρονι θῆκε παραστάς.
- ἐκ δὲ καλεσσάμενος προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν·
- Τηλέμαχος κέλεταί σε, περίφρων Εὐρύκλεια,
- κληῗσαι μεγάροιο θύρας πυκινῶς ἀραρυίας.
- ἢν δέ τις ἤ στοναχῆς ἠὲ κτύπου ἔνδον ἀκούσῃ
- ἀνδρῶν ἡμετέροισιν ἐν ἕρκεσι, μή τι θύραζε
- προβλώσκειν, ἀλλʼ αὐτοῦ ἀκὴν ἔμεναι παρὰ ἔργῳ.
- ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος,
- κλήϊσεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων.
- σιγῇ δʼ ἐξ οἴκοιο Φιλοίτιος ἆλτο θύραζε,
- κλήϊσεν δʼ ἄρʼ ἔπειτα θύρας εὐερκέος αὐλῆς.
- κεῖτο δʼ ὑπʼ αἰθούσῃ ὅπλον νεὸς ἀμφιελίσσης
- βύβλινον, ᾧ ῥʼ ἐπέδησε θύρας, ἐς δʼ ἤϊεν αὐτός·
- ἕζετʼ ἔπειτʼ ἐπὶ δίφρον ἰών, ἔνθεν περ ἀνέστη,
- εἰσορόων Ὀδυσῆα. ὁ δʼ ἤδη τόξον ἐνώμα
- πάντη ἀναστρωφῶν, πειρώμενος ἔνθα καὶ ἔνθα,
- μὴ κέρα ἶπες ἔδοιεν ἀποιχομένοιο ἄνακτος.
- ὧδε τις εἴπεσκεν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον·
- ἦ τις θηητὴρ καὶ ἐπίκλοπος ἔπλετο τόξων·
- ἤ ῥά νύ που τοιαῦτα καὶ αὐτῷ οἴκοθι κεῖται
- ἢ ὅ γʼ ἐφορμᾶται ποιησέμεν, ὡς ἐνὶ χερσὶ
- νωμᾷ ἔνθα καὶ ἔνθα κακῶν ἔμπαιος ἀλήτης.
- ἄλλος δʼ αὖ εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
- αἲ γὰρ δὴ τοσσοῦτον ὀνήσιος ἀντιάσειεν
- ὡς οὗτός ποτε τοῦτο δυνήσεται ἐντανύσασθαι.
- ὣς ἄρʼ ἔφαν μνηστῆρες· ἀτὰρ πολύμητις Ὀδυσσεύς,
- αὐτίκʼ ἐπεὶ μέγα τόξον ἐβάστασε καὶ ἴδε πάντη,
- ὡς ὅτʼ ἀνὴρ φόρμιγγος ἐπιστάμενος καὶ ἀοιδῆς
- ῥηϊδίως ἐτάνυσσε νέῳ περὶ κόλλοπι χορδήν,
- ἅψας ἀμφοτέρωθεν ἐϋστρεφὲς ἔντερον οἰός,
- ὣς ἄρʼ ἄτερ σπουδῆς τάνυσεν μέγα τόξον Ὀδυσσεύς.
- δεξιτερῇ ἄρα χειρὶ λαβὼν πειρήσατο νευρῆς·
- ἡ δʼ ὑπὸ καλὸν ἄεισε, χελιδόνι εἰκέλη αὐδήν.
- μνηστῆρσιν δʼ ἄρʼ ἄχος γένετο μέγα, πᾶσι δʼ ἄρα χρὼς
- ἐτράπετο· Ζεὺς δὲ μεγάλʼ ἔκτυπε σήματα φαίνων·
- γήθησέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς.
- ὅττι ῥά οἱ τέρας ἧκε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω·
- εἵλετο δʼ ὠκὺν ὀϊστόν, ὅ οἱ παρέκειτο τραπέζῃ
- γυμνός· τοὶ δʼ ἄλλοι κοίλης ἔντοσθε φαρέτρης
- κείατο, τῶν τάχʼ ἔμελλον Ἀχαιοὶ πειρήσεσθαι.
- τόν ῥʼ ἐπὶ πήχει ἑλὼν ἕλκεν νευρὴν γλυφίδας τε,
- αὐτόθεν ἐκ δίφροιο καθήμενος, ἧκε δʼ ὀϊστὸν
- ἄντα τιτυσκόμενος, πελέκεων δʼ οὐκ ἤμβροτε πάντων
- πρώτης στειλειῆς, διὰ δʼ ἀμπερὲς ἦλθε θύραζε
- ἰὸς χαλκοβαρής· ὁ δὲ Τηλέμαχον προσέειπε·
- Τηλέμαχʼ, οὔ σʼ ὁ ξεῖνος ἐνὶ μεγάροισιν ἐλέγχει
- ἥμενος, οὐδέ τι τοῦ σκοποῦ ἤμβροτον οὐδέ τι τόξον
- δὴν ἔκαμον τανύων· ἔτι μοι μένος ἔμπεδόν ἐστιν,
- οὐχ ὥς με μνηστῆρες ἀτιμάζοντες ὄνονται.
- νῦν δʼ ὥρη καὶ δόρπον Ἀχαιοῖσιν τετυκέσθαι
- ἐν φάει, αὐτὰρ ἔπειτα καὶ ἄλλως ἑψιάασθαι
- μολπῇ καὶ φόρμιγγι· τὰ γάρ τʼ ἀναθήματα δαιτός.
- ἦ καὶ ἐπʼ ὀφρύσι νεῦσεν· ὁ δʼ ἀμφέθετο ξίφος ὀξὺ
- Τηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο,
- ἀμφὶ δὲ χεῖρα φίλην βάλεν ἔγχεϊ, ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτοῦ
- πὰρ θρόνον ἑστήκει κεκορυθμένος αἴθοπι χαλκῷ.
- αὐτὰρ ὁ γυμνώθη ῥακέων πολύμητις Ὀδυσσεύς,
- ἆλτο δʼ ἐπὶ μέγαν οὐδόν, ἔχων βιὸν ἠδὲ φαρέτρην
- ἰῶν ἐμπλείην, ταχέας δʼ ἐκχεύατʼ ὀϊστοὺς
- αὐτοῦ πρόσθε ποδῶν, μετὰ δὲ μνηστῆρσιν ἔειπεν·
- οὗτος μὲν δὴ ἄεθλος ἀάατος ἐκτετέλεσται·
- νῦν αὖτε σκοπὸν ἄλλον, ὃν οὔ πώ τις βάλεν ἀνήρ,
- εἴσομαι, αἴ κε τύχωμι, πόρῃ δέ μοι εὖχος Ἀπόλλων.
- ἦ καὶ ἐπʼ Ἀντινόῳ ἰθύνετο πικρὸν ὀϊστόν.
- ἦ τοι ὁ καλὸν ἄλεισον ἀναιρήσεσθαι ἔμελλε,
- χρύσεον ἄμφωτον, καὶ δὴ μετὰ χερσὶν ἐνώμα,
- ὄφρα πίοι οἴνοιο· φόνος δέ οἱ οὐκ ἐνὶ θυμῷ
- μέμβλετο· τίς κʼ οἴοιτο μετʼ ἀνδράσι δαιτυμόνεσσι
- μοῦνον ἐνὶ πλεόνεσσι, καὶ εἰ μάλα καρτερὸς εἴη,
- οἷ τεύξειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν;
- τὸν δʼ Ὀδυσεὺς κατὰ λαιμὸν ἐπισχόμενος βάλεν ἰῷ,
- ἀντικρὺ δʼ ἁπαλοῖο διʼ αὐχένος ἤλυθʼ ἀκωκή.
- ἐκλίνθη δʼ ἑτέρωσε, δέπας δέ οἱ ἔκπεσε χειρὸς
- βλημένου, αὐτίκα δʼ αὐλὸς ἀνὰ ῥῖνας παχὺς ἦλθεν
- αἵματος ἀνδρομέοιο· θοῶς δʼ ἀπὸ εἷο τράπεζαν
- ὦσε ποδὶ πλήξας, ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε·
- σῖτός τε κρέα τʼ ὀπτὰ φορύνετο. τοὶ δʼ ὁμάδησαν
- μνηστῆρες κατὰ δώμαθʼ, ὅπως ἴδον ἄνδρα πεσόντα,
- ἐκ δὲ θρόνων ἀνόρουσαν ὀρινθέντες κατὰ δῶμα,
- πάντοσε παπταίνοντες ἐϋδμήτους ποτὶ τοίχους·
- οὐδέ πη ἀσπὶς ἔην οὐδʼ ἄλκιμον ἔγχος ἑλέσθαι.
- νείκειον δʼ Ὀδυσῆα χολωτοῖσιν ἐπέεσσι·
- ξεῖνε, κακῶς ἀνδρῶν τοξάζεαι· οὐκέτʼ ἀέθλων
- ἄλλων ἀντιάσεις· νῦν τοι σῶς αἰπὺς ὄλεθρος.
- καὶ γὰρ δὴ νῦν φῶτα κατέκτανες ὃς μέγʼ ἄριστος
- κούρων εἰν Ἰθάκῃ· τῷ σʼ ἐνθάδε γῦπες ἔδονται.
- ἴσκεν ἕκαστος ἀνήρ, ἐπεὶ ἦ φάσαν οὐκ ἐθέλοντα
- ἄνδρα κατακτεῖναι· τὸ δὲ νήπιοι οὐκ ἐνόησαν,
- ὡς δή σφιν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπτο.
- τοὺς δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ κύνες, οὔ μʼ ἔτʼ ἐφάσκεθʼ ὑπότροπον οἴκαδʼ ἱκέσθαι
- δήμου ἄπο Τρώων, ὅτι μοι κατεκείρετε οἶκον,
- δμῳῇσιν δὲ γυναιξὶ παρευνάζεσθε βιαίως,
- αὐτοῦ τε ζώοντος ὑπεμνάασθε γυναῖκα,
- οὔτε θεοὺς δείσαντες, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,
- οὔτε τινʼ ἀνθρώπων νέμεσιν κατόπισθεν ἔσεσθαι·
- νῦν ὑμῖν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπται.
- ὣς φάτο, τοὺς δʼ ἄρα πάντας ὑπὸ χλωρὸν δέος εἷλεν·
- πάπτηνεν δὲ ἕκαστος ὅπη φύγοι αἰπὺν ὄλεθρον.
- Εὐρύμαχος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπεν·
- εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος εἰλήλουθας,
- ταῦτα μὲν αἴσιμα εἶπας, ὅσα ῥέζεσκον Ἀχαιοί,
- πολλὰ μὲν ἐν μεγάροισιν ἀτάσθαλα, πολλὰ δʼ ἐπʼ ἀγροῦ.
- ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κεῖται ὃς αἴτιος ἔπλετο πάντων,
- Ἀντίνοος· οὗτος γὰρ ἐπίηλεν τάδε ἔργα,
- οὔ τι γάμου τόσσον κεχρημένος οὐδὲ χατίζων,
- ἀλλʼ ἄλλα φρονέων, τά οἱ οὐκ ἐτέλεσσε Κρονίων,
- ὄφρʼ Ἰθάκης κατὰ δῆμον ἐϋκτιμένης βασιλεύοι
- αὐτός, ἀτὰρ σὸν παῖδα κατακτείνειε λοχήσας.
- νῦν δʼ ὁ μὲν ἐν μοίρῃ πέφαται, σὺ δὲ φείδεο λαῶν
- σῶν· ἀτὰρ ἄμμες ὄπισθεν ἀρεσσάμενοι κατὰ δῆμον,
- ὅσσα τοι ἐκπέποται καὶ ἐδήδοται ἐν μεγάροισι,
- τιμὴν ἀμφὶς ἄγοντες ἐεικοσάβοιον ἕκαστος,
- χαλκόν τε χρυσόν τʼ ἀποδώσομεν, εἰς ὅ κε σὸν κῆρ
- ἰανθῇ· πρὶν δʼ οὔ τι νεμεσσητὸν κεχολῶσθαι.
- τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- Εὐρύμαχʼ, οὐδʼ εἴ μοι πατρώϊα πάντʼ ἀποδοῖτε,
- ὅσσα τε νῦν ὔμμʼ ἐστὶ καὶ εἴ ποθεν ἄλλʼ ἐπιθεῖτε,
- οὐδέ κεν ὣς ἔτι χεῖρας ἐμὰς λήξαιμι φόνοιο
- πρὶν πᾶσαν μνηστῆρας ὑπερβασίην ἀποτῖσαι.
- νῦν ὑμῖν παράκειται ἐναντίον ἠὲ μάχεσθαι
- ἢ φεύγειν, ὅς κεν θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξῃ·
- ἀλλά τινʼ οὐ φεύξεσθαι ὀΐομαι αἰπὺν ὄλεθρον.
- ὣς φάτο, τῶν δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ.
- τοῖσιν δʼ Εὐρύμαχος προσεφώνεε δεύτερον αὖτις·
- ὦ φίλοι, οὐ γὰρ σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους,
- ἀλλʼ ἐπεὶ ἔλλαβε τόξον ἐΰξοον ἠδὲ φαρέτρην,
- οὐδοῦ ἄπο ξεστοῦ τοξάσσεται, εἰς ὅ κε πάντας
- ἄμμε κατακτείνῃ· ἀλλὰ μνησώμεθα χάρμης.
- φάσγανά τε σπάσσασθε καὶ ἀντίσχεσθε τραπέζας
- ἰῶν ὠκυμόρων· ἐπὶ δʼ αὐτῷ πάντες ἔχωμεν
- ἀθρόοι, εἴ κέ μιν οὐδοῦ ἀπώσομεν ἠδὲ θυράων,
- ἔλθωμεν δʼ ἀνὰ ἄστυ, βοὴ δʼ ὤκιστα γένοιτο·
- τῷ κε τάχʼ οὗτος ἀνὴρ νῦν ὕστατα τοξάσσαιτο.
- ὣς ἄρα φωνήσας εἰρύσσατο φάσγανον ὀξὺ
- χάλκεον, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον, ἆλτο δʼ ἐπʼ αὐτῷ
- σμερδαλέα ἰάχων· ὁ δʼ ἁμαρτῆ δῖος Ὀδυσσεὺς
- ἰὸν ἀποπροίει, βάλε δὲ στῆθος παρὰ μαζόν,
- ἐν δέ οἱ ἥπατι πῆξε θοὸν βέλος· ἐκ δʼ ἄρα χειρὸς
- φάσγανον ἧκε χαμᾶζε, περιρρηδὴς δὲ τραπέζῃ
- κάππεσεν ἰδνωθείς, ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε
- καὶ δέπας ἀμφικύπελλον· ὁ δὲ χθόνα τύπτε μετώπῳ
- θυμῷ ἀνιάζων, ποσὶ δὲ θρόνον ἀμφοτέροισι
- λακτίζων ἐτίνασσε· κατʼ ὀφθαλμῶν δʼ ἔχυτʼ ἀχλύς.
- Ἀμφίνομος δʼ Ὀδυσῆος ἐείσατο κυδαλίμοιο
- ἀντίος ἀΐξας, εἴρυτο δὲ φάσγανον ὀξύ,
- εἴ πώς οἱ εἴξειε θυράων. ἀλλʼ ἄρα μιν φθῆ
- Τηλέμαχος κατόπισθε βαλὼν χαλκήρεϊ δουρὶ
- ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσεν·
- δούπησεν δὲ πεσών, χθόνα δʼ ἤλασε παντὶ μετώπῳ.
- Τηλέμαχος δʼ ἀπόρουσε, λιπὼν δολιχόσκιον ἔγχος
- αὐτοῦ ἐν Ἀμφινόμῳ· περὶ γὰρ δίε μή τις Ἀχαιῶν
- ἔγχος ἀνελκόμενον δολιχόσκιον ἢ ἐλάσειε
- φασγάνῳ ἀΐξας ἠὲ προπρηνέα τύψας.
- βῆ δὲ θέειν, μάλα δʼ ὦκα φίλον πατέρʼ εἰσαφίκανεν,
- ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- ὦ πάτερ, ἤδη τοι σάκος οἴσω καὶ δύο δοῦρε
- καὶ κυνέην πάγχαλκον, ἐπὶ κροτάφοις ἀραρυῖαν
- αὐτός τʼ ἀμφιβαλεῦμαι ἰών, δώσω δὲ συβώτῃ
- καὶ τῷ βουκόλῳ ἄλλα· τετευχῆσθαι γὰρ ἄμεινον.
- τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- οἶσε θέων, ἧός μοι ἀμύνεσθαι πάρʼ ὀϊστοί,
- μή μʼ ἀποκινήσωσι θυράων μοῦνον ἐόντα.
- ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί,
- βῆ δʼ ἴμεναι θάλαμόνδʼ, ὅθι οἱ κλυτὰ τεύχεα κεῖτο.
- ἔνθεν τέσσαρα μὲν σάκεʼ ἔξελε, δούρατα δʼ ὀκτὼ
- καὶ πίσυρας κυνέας χαλκήρεας ἱπποδασείας·