Odyssey
Homer
Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- δέμνια καὶ χλαίνας καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα,
- ὥς κʼ εὖ θαλπιόων χρυσόθρονον Ἠῶ ἵκηται.
- ἠῶθεν δὲ μάλʼ ἦρι λοέσσαι τε χρῖσαί τε,
- ὥς κʼ ἔνδον παρὰ Τηλεμάχῳ δείπνοιο μέδηται
- ἥμενος ἐν μεγάρῳ· τῷ δʼ ἄλγιον ὅς κεν ἐκείνων
- τοῦτον ἀνιάζῃ θυμοφθόρος· οὐδέ τι ἔργον
- ἐνθάδʼ ἔτι πρήξει, μάλα περ κεχολωμένος αἰνῶς.
- πῶς γὰρ ἐμεῦ σύ, ξεῖνε, δαήσεαι εἴ τι γυναικῶν
- ἀλλάων περίειμι νόον καὶ ἐπίφρονα μῆτιν,
- εἴ κεν ἀϋσταλέος, κακὰ εἱμένος ἐν μεγάροισιν
- δαινύῃ; ἄνθρωποι δὲ μινυνθάδιοι τελέθουσιν.
- ὃς μὲν ἀπηνὴς αὐτὸς ἔῃ καὶ ἀπηνέα εἰδῇ,
- τῷ δὲ καταρῶνται πάντες βροτοὶ ἄλγεʼ ὀπίσσω
- ζωῷ, ἀτὰρ τεθνεῶτί γʼ ἐφεψιόωνται ἅπαντες·
- ὃς δʼ ἂν ἀμύμων αὐτὸς ἔῃ καὶ ἀμύμονα εἰδῇ,
- τοῦ μέν τε κλέος εὐρὺ δὶα ξεῖνοι φορέουσι
- πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, πολλοί τέ μιν ἐσθλὸν ἔειπον.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος,
- ἦ τοι ἐμοὶ χλαῖναι καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα
- ἤχθεθʼ, ὅτε πρῶτον Κρήτης ὄρεα νιφόεντα
- νοσφισάμην ἐπὶ νηὸς ἰὼν δολιχηρέτμοιο,
- κείω δʼ ὡς τὸ πάρος περ ἀΰπνους νύκτας ἴαυον·
- πολλὰς γὰρ δὴ νύκτας ἀεικελίῳ ἐνὶ κοίτῃ
- ἄεσα καί τʼ ἀνέμεινα ἐΰθρονον Ἠῶ δῖαν.
- οὐδέ τί μοι ποδάνιπτρα ποδῶν ἐπιήρανα θυμῷ
- γίγνεται· οὐδὲ γυνὴ ποδὸς ἅψεται ἡμετέροιο
- τάων αἵ τοι δῶμα κάτα δρήστειραι ἔασιν,
- εἰ μή τις γρηῦς ἔστι παλαιή, κεδνὰ ἰδυῖα,
- ἥ τις δὴ τέτληκε τόσα φρεσὶν ὅσσα τʼ ἐγώ περ·
- τῇ δʼ οὐκ ἂν φθονέοιμι ποδῶν ἅψασθαι ἐμεῖο.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνε φίλʼ· οὐ γάρ πώ τις ἀνὴρ πεπνυμένος ὧδε
- ξείνων τηλεδαπῶν φιλίων ἐμὸν ἵκετο δῶμα,
- ὡς σὺ μάλʼ εὐφραδέως πεπνυμένα πάντʼ ἀγορεύεις·
- ἔστι δέ μοι γρηῢς πυκινὰ φρεσὶ μήδεʼ ἔχουσα
- ἣ κεῖνον δύστηνον ἐῢ τρέφεν ἠδʼ ἀτίταλλε,
- δεξαμένη χείρεσσʼ, ὅτε μιν πρῶτον τέκε μήτηρ,
- ἥ σε πόδας νίψει, ὀλιγηπελέουσά περ ἔμπης.
- ἀλλʼ ἄγε νῦν ἀνστᾶσα, περίφρων Εὐρύκλεια,
- νίψον σοῖο ἄνακτος ὁμήλικα· καί που Ὀδυσσεὺς
- ἤδη τοιόσδʼ ἐστὶ πόδας τοιόσδε τε χεῖρας·
- αἶψα γὰρ ἐν κακότητι βροτοὶ καταγηράσκουσιν.
- ὣς ἄρʼ ἔφη, γρηῢς δὲ κατέσχετο χερσὶ πρόσωπα,
- δάκρυα δʼ ἔκβαλε θερμά, ἔπος δʼ ὀλοφυδνὸν ἔειπεν·
- ὤ μοι ἐγὼ σέο, τέκνον, ἀμήχανος· ἦ σε περὶ Ζεὺς
- ἀνθρώπων ἤχθηρε θεουδέα θυμὸν ἔχοντα.
- οὐ γάρ πώ τις τόσσα βροτῶν Διὶ τερπικεραύνῳ
- πίονα μηρίʼ ἔκηʼ οὐδʼ ἐξαίτους ἑκατόμβας,
- ὅσσα σὺ τῷ ἐδίδους, ἀρώμενος ἧος ἵκοιο
- γῆράς τε λιπαρὸν θρέψαιό τε φαίδιμον υἱόν·
- νῦν δέ τοι οἴῳ πάμπαν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ.
- οὕτω που καὶ κείνῳ ἐφεψιόωντο γυναῖκες
- ξείνων τηλεδαπῶν, ὅτε τευ κλυτὰ δώμαθʼ ἵκοιτο,
- ὡς σέθεν αἱ κύνες αἵδε καθεψιόωνται ἅπασαι,
- τάων νῦν λώβην τε καὶ αἴσχεα πόλλʼ ἀλεείνων
- οὐκ ἐάας νίζειν· ἐμὲ δʼ οὐκ ἀέκουσαν ἄνωγε
- κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια.
- τῷ σε πόδας νίψω ἅμα τʼ αὐτῆς Πηνελοπείης
- καὶ σέθεν εἵνεκʼ, ἐπεί μοι ὀρώρεται ἔνδοθι θυμὸς
- κήδεσιν. ἀλλʼ ἄγε νῦν ξυνίει ἔπος, ὅττι κεν εἴπω·
- πολλοὶ δὴ ξεῖνοι ταλαπείριοι ἐνθάδʼ ἵκοντο,
- ἀλλʼ οὔ πώ τινά φημι ἐοικότα ὧδε ἰδέσθαι
- ὡς σὺ δέμας φωνήν τε πόδας τʼ Ὀδυσῆϊ ἔοικας.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γρηῦ, οὕτω φασὶν ὅσοι ἴδον ὀφθαλμοῖσιν
- ἡμέας ἀμφοτέρους, μάλα εἰκέλω ἀλλήλοιϊν
- ἔμμεναι, ὡς σύ περ αὐτὴ ἐπιφρονέουσʼ ἀγορεύεις.
- ὣς ἄρʼ ἔφη, γρηῢς δὲ λέβηθʼ ἕλε παμφανόωντα
- τοῦ πόδας ἐξαπένιζεν, ὕδωρ δʼ ἐνεχεύατο πουλὺ
- ψυχρόν, ἔπειτα δὲ θερμὸν ἐπήφυσεν. αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- ἷζεν ἐπʼ ἐσχαρόφιν, ποτὶ δὲ σκότον ἐτράπετʼ αἶψα·
- αὐτίκα γὰρ κατὰ θυμὸν ὀΐσατο, μή ἑ λαβοῦσα
- οὐλὴν ἀμφράσσαιτο καὶ ἀμφαδὰ ἔργα γένοιτο.
- νίζε δʼ ἄρʼ ἆσσον ἰοῦσα ἄναχθʼ ἑόν· αὐτίκα δʼ ἔγνω
- οὐλήν, τήν ποτέ μιν σῦς ἤλασε λευκῷ ὀδόντι
- Παρνησόνδʼ ἐλθόντα μετʼ Αὐτόλυκόν τε καὶ υἷας,
- μητρὸς ἑῆς πάτερʼ ἐσθλόν, ὃς ἀνθρώπους ἐκέκαστο
- κλεπτοσύνῃ θʼ ὅρκῳ τε· θεὸς δέ οἱ αὐτὸς ἔδωκεν
- Ἑρμείας· τῷ γὰρ κεχαρισμένα μηρία καῖεν
- ἀρνῶν ἠδʼ ἐρίφων· ὁ δέ οἱ πρόφρων ἅμʼ ὀπήδει.
- Αὐτόλυκος δʼ ἐλθὼν Ἰθάκης ἐς πίονα δῆμον
- παῖδα νέον γεγαῶτα κιχήσατο θυγατέρος ἧς·
- τόν ῥά οἱ Εὐρύκλεια φίλοις ἐπὶ γούνασι θῆκε
- παυομένῳ δόρποιο, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
- Αὐτόλυκʼ, αὐτὸς νῦν ὄνομʼ εὕρεο ὅττι κε θῆαι
- παιδὸς παιδὶ φίλῳ· πολυάρητος δέ τοί ἐστιν.
- τὴν δʼ αὖτʼ Αὐτόλυκος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·
- γαμβρὸς ἐμὸς θυγάτηρ τε, τίθεσθʼ ὄνομʼ ὅττι κεν εἴπω·
- πολλοῖσιν γὰρ ἐγώ γε ὀδυσσάμενος τόδʼ ἱκάνω,
- ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξὶν ἀνὰ χθόνα πουλυβότειραν·
- τῷ δʼ Ὀδυσεὺς ὄνομʼ ἔστω ἐπώνυμον· αὐτὰρ ἐγώ γε,
- ὁππότʼ ἂν ἡβήσας μητρώϊον ἐς μέγα δῶμα
- ἔλθῃ Παρνησόνδʼ, ὅθι πού μοι κτήματʼ ἔασι,
- τῶν οἱ ἐγὼ δώσω καί μιν χαίροντʼ ἀποπέμψω.
- τῶν ἕνεκʼ ἦλθʼ Ὀδυσεύς, ἵνα οἱ πόροι ἀγλαὰ δῶρα.
- τὸν μὲν ἄρʼ Αὐτόλυκός τε καὶ υἱέες Αὐτολύκοιο
- χερσίν τʼ ἠσπάζοντο ἔπεσσί τε μειλιχίοισι·
- μήτηρ δʼ Ἀμφιθέη μητρὸς περιφῦσʼ Ὀδυσῆϊ
- κύσσʼ ἄρα μιν κεφαλήν τε καὶ ἄμφω φάεα καλά.
- Αὐτόλυκος δʼ υἱοῖσιν ἐκέκλετο κυδαλίμοισι
- δεῖπνον ἐφοπλίσσαι· τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν,
- αὐτίκα δʼ εἰσάγαγον βοῦν ἄρσενα πενταέτηρον·
- τὸν δέρον ἀμφί θʼ ἕπον, καί μιν διέχευαν ἅπαντα,
- μίστυλλόν τʼ ἄρʼ ἐπισταμένως πεῖράν τʼ ὀβελοῖσιν,
- ὤπτησάν τε περιφραδέως, δάσσαντό τε μοίρας.
- ὣς τότε μὲν πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα
- δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης·
- ἦμος δʼ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν,
- δὴ τότε κοιμήσαντο καὶ ὕπνου δῶρον ἕλοντο.
- ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
- βάν ῥʼ ἴμεν ἐς θήρην, ἠμὲν κύνες ἠδὲ καὶ αὐτοὶ
- υἱέες Αὐτολύκου· μετὰ τοῖσι δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς
- ἤϊεν· αἰπὺ δʼ ὄρος προσέβαν καταειμένον ὕλῃ
- Παρνησοῦ, τάχα δʼ ἵκανον πτύχας ἠνεμοέσσας.
- Ἠέλιος μὲν ἔπειτα νέον προσέβαλλεν ἀρούρας
- ἐξ ἀκαλαρρείταο βαθυρρόου Ὠκεανοῖο,
- οἱ δʼ ἐς βῆσσαν ἵκανον ἐπακτῆρες· πρὸ δʼ ἄρʼ αὐτῶν
- ἴχνιʼ ἐρευνῶντες κύνες ἤϊσαν, αὐτὰρ ὄπισθεν
- υἱέες Αὐτολύκου· μετὰ τοῖσι δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς
- ἤϊεν ἄγχι κυνῶν, κραδάων δολιχόσκιον ἔγχος.
- ἔνθα δʼ ἄρʼ ἐν λόχμῃ πυκινῇ κατέκειτο μέγας σῦς·
- τὴν μὲν ἄρʼ οὔτʼ ἀνέμων διάει μένος ὑγρὸν ἀέντων,
- οὔτε μιν Ἠέλιος φαέθων ἀκτῖσιν ἔβαλλεν,
- οὔτʼ ὄμβρος περάασκε διαμπερές· ὣς ἄρα πυκνὴ
- ἦεν, ἀτὰρ φύλλων ἐνέην χύσις ἤλιθα πολλή.
- τὸν δʼ ἀνδρῶν τε κυνῶν τε περὶ κτύπος ἦλθε ποδοῖϊν,
- ὡς ἐπάγοντες ἐπῇσαν· ὁ δʼ ἀντίος ἐκ ξυλόχοιο
- φρίξας εὖ λοφιήν, πῦρ δʼ ὀφθαλμοῖσι δεδορκώς,
- στῆ ῥʼ αὐτῶν σχεδόθεν· ὁ δʼ ἄρα πρώτιστος Ὀδυσσεὺς
- ἔσσυτʼ ἀνασχόμενος δολιχὸν δόρυ χειρὶ παχείῃ,
- οὐτάμεναι μεμαώς· ὁ δέ μιν φθάμενος ἔλασεν σῦς
- γουνὸς ὕπερ, πολλὸν δὲ διήφυσε σαρκὸς ὀδόντι
- λικριφὶς ἀΐξας, οὐδʼ ὀστέον ἵκετο φωτός.
- τὸν δʼ Ὀδυσεὺς οὔτησε τυχὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον,
- ἀντικρὺ δὲ διῆλθε φαεινοῦ δουρὸς ἀκωκή·
- κὰδ δʼ ἔπεσʼ ἐν κονίῃσι μακών, ἀπὸ δʼ ἔπτατο θυμός.
- τὸν μὲν ἄρʼ Αὐτολύκου παῖδες φίλοι ἀμφεπένοντο,
- ὠτειλὴν δʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἀντιθέοιο
- δῆσαν ἐπισταμένως, ἐπαοιδῇ δʼ αἷμα κελαινὸν
- ἔσχεθον, αἶψα δʼ ἵκοντο φίλου πρὸς δώματα πατρός.
- τὸν μὲν ἄρʼ Αὐτόλυκός τε καὶ υἱέες Αὐτολύκοιο
- εὖ ἰησάμενοι ἠδʼ ἀγλαὰ δῶρα πορόντες
- καρπαλίμως χαίροντα φίλην ἐς πατρίδʼ ἔπεμπον
- εἰς Ἰθάκην. τῷ μέν ῥα πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ
- χαῖρον νοστήσαντι καὶ ἐξερέεινον ἕκαστα,
- οὐλὴν ὅττι πάθοι· ὁ δʼ ἄρα σφίσιν εὖ κατέλεξεν
- ὥς μιν θηρεύοντʼ ἔλασεν σῦς λευκῷ ὀδόντι,
- Παρνησόνδʼ ἐλθόντα σὺν υἱάσιν Αὐτολύκοιο.
- τὴν γρηῢς χείρεσσι καταπρηνέσσι λαβοῦσα
- γνῶ ῥʼ ἐπιμασσαμένη, πόδα δὲ προέηκε φέρεσθαι·
- ἐν δὲ λέβητι πέσε κνήμη, κανάχησε δὲ χαλκός,
- ἂψ δʼ ἑτέρωσʼ ἐκλίθη· τὸ δʼ ἐπὶ χθονὸς ἐξέχυθʼ ὕδωρ.
- τὴν δʼ ἅμα χάρμα καὶ ἄλγος ἕλε φρένα, τὼ δέ οἱ ὄσσε
- δακρυόφι πλῆσθεν, θαλερὴ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.
- ἁψαμένη δὲ γενείου Ὀδυσσῆα προσέειπεν·
- ἦ μάλʼ Ὀδυσσεύς ἐσσι, φίλον τέκος· οὐδέ σʼ ἐγώ γε
- πρὶν ἔγνων, πρὶν πάντα ἄνακτʼ ἐμὸν ἀμφαφάασθαι.
- ἦ καὶ Πηνελόπειαν ἐσέδρακεν ὀφθαλμοῖσι,
- πεφραδέειν ἐθέλουσα φίλον πόσιν ἔνδον ἐόντα.
- ἡ δʼ οὔτʼ ἀθρῆσαι δύνατʼ ἀντίη οὔτε νοῆσαι·
- τῇ γὰρ Ἀθηναίη νόον ἔτραπεν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- χεῖρʼ ἐπιμασσάμενος φάρυγος λάβε δεξιτερῆφι,
- τῇ δʼ ἑτέρῃ ἕθεν ἆσσον ἐρύσσατο φώνησέν τε.
- μαῖα, τίη μʼ ἐθέλεις ὀλέσαι; σὺ δέ μʼ ἔτρεφες αὐτὴ
- τῷ σῷ ἐπὶ μαζῷ· νῦν δʼ ἄλγεα πολλὰ μογήσας