Odyssey
Homer
Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- καλά, τά μοι κατὰ οἶκον ἀκηδέα καπνὸς ἀμέρδει
- πατρὸς ἀποιχομένοιο· ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα.
- νῦν δʼ ἐθέλω καταθέσθαι, ἵνʼ οὐ πυρὸς ἵξετʼ ἀϋτμή.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
- αἲ γὰρ δή ποτε, τέκνον, ἐπιφροσύνας ἀνέλοιο
- οἴκου κήδεσθαι καὶ κτήματα πάντα φυλάσσειν.
- ἀλλʼ ἄγε, τίς τοι ἔπειτα μετοιχομένη φάος οἴσει;
- δμῳὰς δʼ οὐκ εἴας προβλωσκέμεν, αἵ κεν ἔφαινον.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- ξεῖνος ὅδʼ· οὐ γὰρ ἀεργὸν ἀνέξομαι ὅς κεν ἐμῆς γε
- χοίνικος ἅπτηται, καὶ τηλόθεν εἰληλουθώς.
- ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος.
- κλήϊσεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων.
- τὼ δʼ ἄρʼ ἀναΐξαντʼ Ὀδυσεὺς καὶ φαίδιμος υἱὸς
- ἐσφόρεον κόρυθάς τε καὶ ἀσπίδας ὀμφαλοέσσας
- ἔγχεά τʼ ὀξυόεντα· πάροιθε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη,
- χρύσεον λύχνον ἔχουσα, φάος περικαλλὲς ἐποίει.
- δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεεν ὃν πατέρʼ αἶψα·
- ὦ πάτερ, ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι.
- ἔμπης μοι τοῖχοι μεγάρων καλαί τε μεσόδμαι,
- εἰλάτιναί τε δοκοί, καὶ κίονες ὑψόσʼ ἔχοντες
- φαίνοντʼ ὀφθαλμοῖς ὡς εἰ πυρὸς αἰθομένοιο.
- ἦ μάλα τις θεὸς ἔνδον, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι.
- τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- σίγα καὶ κατὰ σὸν νόον ἴσχανε μηδʼ ἐρέεινε·
- αὕτη τοι δίκη ἐστὶ θεῶν, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.
- ἀλλὰ σὺ μὲν κατάλεξαι, ἐγὼ δʼ ὑπολείψομαι αὐτοῦ,
- ὄφρα κʼ ἔτι δμῳὰς καὶ μητέρα σὴν ἐρεθίζω·
- ἡ δέ μʼ ὀδυρομένη εἰρήσεται ἀμφὶς ἕκαστα.
- ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει
- κείων ἐς θάλαμον, δαΐδων ὕπο λαμπομενάων,
- ἔνθα πάρος κοιμᾶθʼ, ὅτε μιν γλυκὺς ὕπνος ἱκάνοι·
- ἔνθʼ ἄρα καὶ τότʼ ἔλεκτο καὶ Ἠῶ δῖαν ἔμιμνεν.
- αὐτὰρ ὁ ἐν μεγάρῳ ὑπελείπετο δῖος Ὀδυσσεύς,
- μνηστήρεσσι φόνον σὺν Ἀθήνῃ μερμηρίζων.
- ἡ δʼ ἴεν ἐκ θαλάμοιο περίφρων Πηνελόπεια,
- Ἀρτέμιδι ἰκέλη ἠὲ χρυσέῃ Ἀφροδίτῃ.
- τῇ παρὰ μὲν κλισίην πυρὶ κάτθεσαν, ἔνθʼ ἄρʼ ἐφῖζε,
- δινωτὴν ἐλέφαντι καὶ ἀργύρῳ· ἥν ποτε τέκτων
- ποίησʼ Ἰκμάλιος, καὶ ὑπὸ θρῆνυν ποσὶν ἧκε
- προσφυέʼ ἐξ αὐτῆς, ὅθʼ ἐπὶ μέγα βάλλετο κῶας.
- ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια.
- ἦλθον δὲ δμῳαὶ λευκώλενοι ἐκ μεγάροιο.
- αἱ δʼ ἀπὸ μὲν σῖτον πολὺν ᾕρεον ἠδὲ τραπέζας
- καὶ δέπα, ἔνθεν ἄρʼ ἄνδρες ὑπερμενέοντες ἔπινον·
- πῦρ δʼ ἀπὸ λαμπτήρων χαμάδις βάλον, ἄλλα δʼ ἐπʼ αὐτῶν
- νήησαν ξύλα πολλά, φόως ἔμεν ἠδὲ θέρεσθαι.
- ἡ δʼ Ὀδυσῆʼ ἐνένιπε Μελανθὼ δεύτερον αὖτις·
- ξεῖνʼ, ἔτι καὶ νῦν ἐνθάδʼ ἀνιήσεις διὰ νύκτα
- δινεύων κατὰ οἶκον, ὀπιπεύσεις δὲ γυναῖκας;
- ἀλλʼ ἔξελθε θύραζε, τάλαν, καὶ δαιτὸς ὄνησο·
- ἢ τάχα καὶ δαλῷ βεβλημένος εἶσθα θύραζε.
- τὴν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- δαιμονίη, τί μοι ὧδʼ ἐπέχεις κεκοτηότι θυμῷ;
- ἦ ὅτι δὴ ῥυπόω, κακὰ δὲ χροῒ εἵματα εἷμαι,
- πτωχεύω δʼ ἀνὰ δῆμον; ἀναγκαίη γὰρ ἐπείγει.
- τοιοῦτοι πτωχοὶ καὶ ἀλήμονες ἄνδρες ἔασι
- καὶ γὰρ ἐγώ ποτε οἶκον ἐν ἀνθρώποισιν ἔναιον
- ὄλβιος ἀφνειὸν καὶ πολλάκι δόσκον ἀλήτῃ,
- τοίῳ ὁποῖος ἔοι καὶ ὅτευ κεχρημένος ἔλθοι·
- ἦσαν δὲ δμῶες μάλα μυρίοι, ἄλλα τε πολλὰ
- οἷσίν τʼ εὖ ζώουσι καὶ ἀφνειοὶ καλέονται.
- ἀλλὰ Ζεὺς ἀλάπαξε Κρονίων· ἤθελε γάρ που·
- τῷ νῦν μήποτε καὶ σύ, γύναι, ἀπὸ πᾶσαν ὀλέσσῃς
- ἀγλαΐην, τῇ νῦν γε μετὰ δμῳῇσι κέκασσαι·
- μή πώς τοι δέσποινα κοτεσσαμένη χαλεπήνῃ,
- ἢ Ὀδυσεὺς ἔλθῃ· ἔτι γὰρ καὶ ἐλπίδος αἶσα.
- εἰ δʼ ὁ μὲν ὣς ἀπόλωλε καὶ οὐκέτι νόστιμός ἐστιν,
- ἀλλʼ ἤδη παῖς τοῖος Ἀπόλλωνός γε ἕκητι,
- Τηλέμαχος· τὸν δʼ οὔ τις ἐνὶ μεγάροισι γυναικῶν
- λήθει ἀτασθάλλουσʼ, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐστίν.
- ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσε περίφρων Πηνελόπεια,
- ἀμφίπολον δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
- πάντως, θαρσαλέη, κύον ἀδεές, οὔ τί με λήθεις
- ἔρδουσα μέγα ἔργον, ὃ σῇ κεφαλῇ ἀναμάξεις·
- πάντα γὰρ εὖ ᾔδησθʼ, ἐπεὶ ἐξ ἐμεῦ ἔκλυες αὐτῆς
- ὡς τὸν ξεῖνον ἔμελλον ἐνὶ μεγάροισιν ἐμοῖσιν
- ἀμφὶ πόσει εἴρεσθαι, ἐπεὶ πυκινῶς ἀκάχημαι.
- ἦ ῥα καὶ Εὐρυνόμην ταμίην πρὸς μῦθον ἔειπεν·
- Εὐρυνόμη, φέρε δὴ δίφρον καὶ κῶας ἐπʼ αὐτοῦ,
- ὄφρα καθεζόμενος εἴπῃ ἔπος ἠδʼ ἐπακούσῃ
- ὁ ξεῖνος ἐμέθεν· ἐθέλω δέ μιν ἐξερέεσθαι.
- ὣς ἔφαθʼ, ἡ δὲ μάλʼ ὀτραλέως κατέθηκε φέρουσα
- δίφρον ἐΰξεστον καὶ ἐπʼ αὐτῷ κῶας ἔβαλλεν·
- ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς.
- τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνε, τὸ μέν σε πρῶτον ἐγὼν εἰρήσομαι αὐτή·
- τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι, οὐκ ἄν τίς σε βροτῶν ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν
- νεικέοι· ἦ γάρ σευ κλέος οὐρανὸν εὐρὺν ἱκάνει,
- ὥς τέ τευ ἢ βασιλῆος ἀμύμονος, ὅς τε θεουδὴς
- ἀνδράσιν ἐν πολλοῖσι καὶ ἰφθίμοισιν ἀνάσσων
- εὐδικίας ἀνέχῃσι, φέρῃσι δὲ γαῖα μέλαινα
- πυροὺς καὶ κριθάς, βρίθῃσι δὲ δένδρεα καρπῷ,
- τίκτῃ δʼ ἔμπεδα μῆλα, θάλασσα δὲ παρέχῃ ἰχθῦς
- ἐξ εὐηγεσίης, ἀρετῶσι δὲ λαοὶ ὑπʼ αὐτοῦ.
- τῷ ἐμὲ νῦν τὰ μὲν ἄλλα μετάλλα σῷ ἐνὶ οἴκῳ,
- μηδʼ ἐμὸν ἐξερέεινε γένος καὶ πατρίδα γαῖαν,
- μή μοι μᾶλλον θυμὸν ἐνιπλήσῃς ὀδυνάων
- μνησαμένῳ μάλα δʼ εἰμὶ πολύστονος· οὐδέ τί με χρὴ
- οἴκῳ ἐν ἀλλοτρίῳ γοόωντά τε μυρόμενόν τε
- ἧσθαι, ἐπεὶ κάκιον πενθήμεναι ἄκριτον αἰεί·
- μή τίς μοι δμῳῶν νεμεσήσεται, ἠὲ σύ γʼ αὐτή,
- φῇ δὲ δακρυπλώειν βεβαρηότα με φρένας οἴνῳ.
- τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν ἐμὴν ἀρετὴν εἶδός τε δέμας τε
- ὤλεσαν ἀθάνατοι, ὅτε Ἴλιον εἰσανέβαινον
- Ἀργεῖοι, μετὰ τοῖσι δʼ ἐμὸς πόσις ᾖεν Ὀδυσσεύς
- εἰ κεῖνός γʼ ἐλθὼν τὸν ἐμὸν βίον ἀμφιπολεύοι,
- μεῖζον κε κλέος εἴη ἐμὸν καὶ κάλλιον οὕτως.
- νῦν δʼ ἄχομαι· τόσα γάρ μοι ἐπέσσευεν κακὰ δαίμων.
- ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι,
- Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ,
- οἵ τʼ αὐτὴν Ἰθάκην εὐδείελον ἀμφινέμονται,
- οἵ μʼ ἀεκαζομένην μνῶνται, τρύχουσι δὲ οἶκον.
- τῷ οὔτε ξείνων ἐμπάξομαι οὔθʼ ἱκετάων
- οὔτε τι κηρύκων, οἳ δημιοεργοὶ ἔασιν·
- ἀλλʼ Ὀδυσῆ ποθέουσα φίλον κατατήκομαι ἦτορ.
- οἱ δὲ γάμον σπεύδουσιν· ἐγὼ δὲ δόλους τολυπεύω.
- φᾶρος μέν μοι πρῶτον ἐνέπνευσε φρεσὶ δαίμων,
- στησαμένῃ μέγαν ἱστόν, ἐνὶ μεγάροισιν ὑφαίνειν,
- λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δʼ αὐτοῖς μετέειπον·
- κοῦροι, ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,
- μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶρος
- ἐκτελέσω—μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται—
- Λαέρτῃ ἥρωϊ ταφήϊον, εἰς ὅτε κέν μιν
- μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο·
- μή τίς μοι κατὰ δῆμον Ἀχαιϊάδων νεμεσήσῃ,
- αἴ κεν ἄτερ σπείρου κεῖται πολλὰ κτεατίσσας.
- ὣς ἐφάμην, τοῖσιν δʼ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.
- ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκον μέγαν ἱστόν,
- νύκτας δʼ ἀλλύεσκον, ἐπεὶ δαΐδας παραθείμην.
- ὣς τρίετες μὲν ἔληθον ἐγὼ καὶ ἔπειθον Ἀχαιούς·
- ἀλλʼ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
- μηνῶν φθινόντων, περὶ δʼ ἤματα πόλλʼ ἐτελέσθη,
- καὶ τότε δή με διὰ δμῳάς, κύνας οὐκ ἀλεγούσας,
- εἷλον ἐπελθόντες καὶ ὁμόκλησαν ἐπέεσσιν.
- ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσα, καὶ οὐκ ἐθέλουσʼ, ὑπʼ ἀνάγκης·
- νῦν δʼ οὔτʼ ἐκφυγέειν δύναμαι γάμον οὔτε τινʼ ἄλλην
- μῆτιν ἔθʼ εὑρίσκω· μάλα δʼ ὀτρύνουσι τοκῆες
- γήμασθʼ, ἀσχαλάᾳ δὲ πάϊς βίοτον κατεδόντων,
- γιγνώσκων· ἤδη γὰρ ἀνὴρ οἶός τε μάλιστα
- οἴκου κήδεσθαι, τῷ τε Ζεὺς κῦδος ὀπάζει.
- ἀλλὰ καὶ ὥς μοι εἰπὲ τεὸν γένος, ὁππόθεν ἐσσί.
- οὐ γὰρ ἀπὸ δρυός ἐσσι παλαιφάτου οὐδʼ ἀπὸ πέτρης.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος,
- οὐκέτʼ ἀπολλήξεις τὸν ἐμὸν γόνον ἐξερέουσα;
- ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω· ἦ μέν μʼ ἀχέεσσί γε δώσεις
- πλείοσιν ἢ ἔχομαι· ἡ γὰρ δίκη, ὁππότε πάτρης
- ἧς ἀπέῃσιν ἀνὴρ τόσσον χρόνον ὅσσον ἐγὼ νῦν,
- πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεʼ ἀλώμενος, ἄλγεα πάσχων·
- ἀλλὰ καὶ ὣς ἐρέω ὅ μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς.
- Κρήτη τις γαῖʼ ἔστι, μέσῳ ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ,
- καλὴ καὶ πίειρα, περίρρυτος· ἐν δʼ ἄνθρωποι
- πολλοί, ἀπειρέσιοι, καὶ ἐννήκοντα πόληες.
- ἄλλη δʼ ἄλλων γλῶσσα μεμιγμένη· ἐν μὲν Ἀχαιοί,
- ἐν δʼ Ἐτεόκρητες μεγαλήτορες, ἐν δὲ Κύδωνες,
- Δωριέες τε τριχάϊκες δῖοί τε Πελασγοί.
- τῇσι δʼ ἐνὶ Κνωσός, μεγάλη πόλις, ἔνθα τε Μίνως
- ἐννέωρος βασίλευε Διὸς μεγάλου ὀαριστής,
- πατρὸς ἐμοῖο πατήρ, μεγαθύμου Δευκαλίωνος
- Δευκαλίων δʼ ἐμὲ τίκτε καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα·
- ἀλλʼ ὁ μὲν ἐν νήεσσι κορωνίσιν Ἴλιον ἴσω
- ᾤχεθʼ ἅμʼ Ἀτρείδῃσιν, ἐμοὶ δʼ ὄνομα κλυτὸν Αἴθων,
- ὁπλότερος γενεῇ· ὁ δʼ ἄρα πρότερος καὶ ἀρείων.
- ἔνθʼ Ὀδυσῆα ἐγὼν ἰδόμην καὶ ξείνια δῶκα.
- καὶ γὰρ τὸν Κρήτηνδε κατήγαγεν ἲς ἀνέμοιο,
- ἱέμενον Τροίηνδε παραπλάγξασα Μαλειῶν·
- στῆσε δʼ ἐν Ἀμνισῷ, ὅθι τε σπέος Εἰλειθυίης,
- ἐν λιμέσιν χαλεποῖσι, μόγις δʼ ὑπάλυξεν ἀέλλας.
- αὐτίκα δʼ Ἰδομενῆα μετάλλα ἄστυδʼ ἀνελθών·
- ξεῖνον γάρ οἱ ἔφασκε φίλον τʼ ἔμεν αἰδοῖόν τε.
- τῷ δʼ ἤδη δεκάτη ἢ ἑνδεκάτη πέλεν ἠὼς
- οἰχομένῳ σὺν νηυσὶ κορωνίσιν Ἴλιον εἴσω.
- τὸν μὲν ἐγὼ πρὸς δώματʼ ἄγων ἐῢ ἐξείνισσα,
- ἐνδυκέως φιλέων, πολλῶν κατὰ οἶκον ἐόντων·
- καί οἱ τοῖς ἄλλοις ἑτάροις, οἳ ἅμʼ αὐτῷ ἕποντο,
- δημόθεν ἄλφιτα δῶκα καὶ αἴθοπα οἶνον ἀγείρας
- καὶ βοῦς ἱρεύσασθαι, ἵνα πλησαίατο θυμόν.
- ἔνθα δυώδεκα μὲν μένον ἤματα δῖοι Ἀχαιοί·
- εἴλει γὰρ Βορέης ἄνεμος μέγας οὐδʼ ἐπὶ γαίῃ
- εἴα ἵστασθαι, χαλεπὸς δέ τις ὤρορε δαίμων.
- τῇ τρισκαιδεκάτῃ δʼ ἄνεμος πέσε, τοὶ δʼ ἀνάγοντο.
- ἴσκε ψεύδεα πολλὰ λέγων ἐτύμοισιν ὁμοῖα·
- τῆς δʼ ἄρʼ ἀκουούσης ῥέε δάκρυα, τήκετο δὲ χρώς·
- ὡς δὲ χιὼν κατατήκετʼ ἐν ἀκροπόλοισιν ὄρεσσιν,
- ἥν τʼ Εὖρος κατέτηξεν, ἐπὴν Ζέφυρος καταχεύῃ·
- τηκομένης δʼ ἄρα τῆς ποταμοὶ πλήθουσι ῥέοντες·
- ὣς τῆς τήκετο καλὰ παρήϊα δάκρυ χεούσης,
- κλαιούσης ἑὸν ἄνδρα παρήμενον. αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- θυμῷ μὲν γοόωσαν ἑὴν ἐλέαιρε γυναῖκα,
- ὀφθαλμοὶ δʼ ὡς εἰ κέρα ἕστασαν ἠὲ σίδηρος
- ἀτρέμας ἐν βλεφάροισι· δόλῳ δʼ ὅ γε δάκρυα κεῦθεν.
- ἡ δʼ ἐπεὶ οὖν τάρφθη πολυδακρύτοιο γόοιο,
- ἐξαῦτίς μιν ἔπεσσιν ἀμειβομένη προσέειπε·
- νῦν μὲν δή σευ, ξεῖνέ γʼ, ὀΐω πειρήσεσθαι,
- εἰ ἐτεὸν δὴ κεῖθι σὺν ἀντιθέοις ἑτάροισι
- ξείνισας ἐν μεγάροισιν ἐμὸν πόσιν, ὡς ἀγορεύεις.
- εἰπέ μοι ὁπποῖʼ ἄσσα περὶ χροῒ εἵματα ἕστο,
- αὐτός θʼ οἷος ἔην, καὶ ἑταίρους, οἵ οἱ ἕποντο.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι, ἀργαλέον τόσσον χρόνον ἀμφὶς ἐόντα
- εἰπέμεν· ἤδη γάρ οἱ ἐεικοστὸν ἔτος ἐστὶν
- ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβη καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθε πάτρης·
- αὐτάρ τοι ἐρέω ὥς μοι ἰνδάλλεται ἦτορ.
- χλαῖναν πορφυρέην οὔλην ἔχε δῖος Ὀδυσσεύς,
- διπλῆν· αὐτάρ οἱ περόνη χρυσοῖο τέτυκτο
- αὐλοῖσιν διδύμοισι· πάροιθε δὲ δαίδαλον ἦεν·
- ἐν προτέροισι πόδεσσι κύων ἔχε ποικίλον ἐλλόν,
- ἀσπαίροντα λάων· τὸ δὲ θαυμάζεσκον ἅπαντες,
- ὡς οἱ χρύσεοι ἐόντες ὁ μὲν λάε νεβρὸν ἀπάγχων,
- αὐτὰρ ὁ ἐκφυγέειν μεμαὼς ἤσπαιρε πόδεσσι.
- τὸν δὲ χιτῶνʼ ἐνόησα περὶ χροῒ σιγαλόεντα,
- οἷόν τε κρομύοιο λοπὸν κάτα ἰσχαλέοιο·
- τὼς μὲν ἔην μαλακός, λαμπρὸς δʼ ἦν ἠέλιος ὥς·
- ἦ μὲν πολλαί γʼ αὐτὸν ἐθηήσαντο γυναῖκες.
- ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
- οὐκ οἶδʼ ἢ τάδε ἕστο περὶ χροῒ οἴκοθʼ Ὀδυσσεύς,
- ἦ τις ἑταίρων δῶκε θοῆς ἐπὶ νηὸς ἰόντι,
- ἤ τίς που καὶ ξεῖνος, ἐπεὶ πολλοῖσιν Ὀδυσσεὺς
- ἔσκε φίλος· παῦροι γὰρ Ἀχαιῶν ἦσαν ὁμοῖοι.
- καί οἱ ἐγὼ χάλκειον ἄορ καὶ δίπλακα δῶκα
- καλὴν πορφυρέην καὶ τερμιόεντα χιτῶνα,
- αἰδοίως δʼ ἀπέπεμπον ἐϋσσέλμου ἐπὶ νηός.
- καὶ μέν οἱ κῆρυξ ὀλίγον προγενέστερος αὐτοῦ
- εἵπετο· καὶ τόν τοι μυθήσομαι, οἷος ἔην περ.
- γυρὸς ἐν ὤμοισιν, μελανόχροος, οὐλοκάρηνος,
- Εὐρυβάτης δʼ ὄνομʼ ἔσκε· τίεν δέ μιν ἔξοχον ἄλλων
- ὧν ἑτάρων Ὀδυσεύς, ὅτι οἱ φρεσὶν ἄρτια ᾔδη.
- ὣς φάτο, τῇ δʼ ἔτι μᾶλλον ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο,
- σήματʼ ἀναγνούσῃ τά οἱ ἔμπεδα πέφραδʼ Ὀδυσσεύς.
- ἡ δʼ ἐπεὶ οὖν τάρφθη πολυδακρύτοιο γόοιο.
- καὶ τότε μιν μύθοισιν ἀμειβομένη προσέειπε·
- νῦν μὲν δή μοι, ξεῖνε, πάρος περ ἐὼν ἐλεεινός,
- ἐν μεγάροισιν ἐμοῖσι φίλος τʼ ἔσῃ αἰδοῖός τε·
- αὐτὴ γὰρ τάδε εἵματʼ ἐγὼ πόρον, οἷʼ ἀγορεύεις,
- πτύξασʼ ἐκ θαλάμου, περόνην τʼ ἐπέθηκα φαεινὴν
- κείνῳ ἄγαλμʼ ἔμεναι· τὸν δʼ οὐχ ὑποδέξομαι αὖτις
- οἴκαδε νοστήσαντα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν.
- τῷ ῥα κακῇ αἴσῃ κοίλης ἐπὶ νηὸς Ὀδυσσεὺς
- ᾤχετʼ ἐποψόμενος Κακοΐλιον οὐκ ὀνομαστήν.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος,
- μηκέτι νῦν χρόα καλὸν ἐναίρεο, μηδέ τι θυμὸν
- τῆκε, πόσιν γοόωσα. νεμεσσῶμαί γε μὲν οὐδέν·
- καὶ γάρ τίς τʼ ἀλλοῖον ὀδύρεται ἄνδρʼ ὀλέσασα
- κουρίδιον, τῷ τέκνα τέκῃ φιλότητι μιγεῖσα,
- ἢ Ὀδυσῆʼ, ὅν φασι θεοῖς ἐναλίγκιον εἶναι.
- ἀλλὰ γόου μὲν παῦσαι, ἐμεῖο δὲ σύνθεο μῦθον·
- νημερτέως γάρ τοι μυθήσομαι οὐδʼ ἐπικεύσω
- ὡς ἤδη Ὀδυσῆος ἐγὼ περὶ νόστου ἄκουσα
- ἀγχοῦ, Θεσπρωτῶν ἀνδρῶν ἐν πίονι δήμῳ,
- ζωοῦ· αὐτὰρ ἄγει κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλὰ
- αἰτίζων ἀνὰ δῆμον. ἀτὰρ ἐρίηρας ἑταίρους
- ὤλεσε καὶ νῆα γλαφυρὴν ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ,
- Θρινακίης ἄπο νήσου ἰών· ὀδύσαντο γὰρ αὐτῷ
- Ζεύς τε καὶ Ἠέλιος· τοῦ γὰρ βόας ἔκταν ἑταῖροι.
- οἱ μὲν πάντες ὄλοντο πολυκλύστῳ ἐνὶ πόντῳ·
- τὸν δʼ ἄρʼ ἐπὶ τρόπιος νεὸς ἔκβαλε κῦμʼ ἐπὶ χέρσου,
- Φαιήκων ἐς γαῖαν, οἳ ἀγχίθεοι γεγάασιν,
- οἳ δή μιν περὶ κῆρι θεὸν ὣς τιμήσαντο
- καί οἱ πολλὰ δόσαν πέμπειν τέ μιν ἤθελον αὐτοὶ
- οἴκαδʼ ἀπήμαντον. καί κεν πάλαι ἐνθάδʼ Ὀδυσσεὺς
- ἤην· ἀλλʼ ἄρα οἱ τό γε κέρδιον εἴσατο θυμῷ,
- χρήματʼ ἀγυρτάζειν πολλὴν ἐπὶ γαῖαν ἰόντι·
- ὣς περὶ κέρδεα πολλὰ καταθνητῶν ἀνθρώπων
- οἶδʼ Ὀδυσεύς, οὐδʼ ἄν τις ἐρίσσειε βροτὸς ἄλλος.
- ὥς μοι Θεσπρωτῶν βασιλεὺς μυθήσατο Φείδων·
- ὤμνυε δὲ πρὸς ἔμʼ αὐτόν, ἀποσπένδων ἐνὶ οἴκῳ,
- νῆα κατειρύσθαι καὶ ἐπαρτέας ἔμμεν ἑταίρους,
- οἳ δή μιν πέμψουσι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν.
- ἀλλʼ ἐμὲ πρὶν ἀπέπεμψε· τύχησε γὰρ ἐρχομένη νηῦς
- ἀνδρῶν Θεσπρωτῶν ἐς Δουλίχιον πολύπυρον.
- καί μοι κτήματʼ ἔδειξεν, ὅσα ξυναγείρατʼ Ὀδυσσεύς·
- καί νύ κεν ἐς δεκάτην γενεὴν ἕτερόν γʼ ἔτι βόσκοι,
- ὅσσα οἱ ἐν μεγάροις κειμήλια κεῖτο ἄνακτος.
- τὸν δʼ ἐς Δωδώνην φάτο βήμεναι, ὄφρα θεοῖο
- ἐκ δρυὸς ὑψικόμοιο Διὸς βουλὴν ἐπακούσαι,
- ὅππως νοστήσειε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
- ἤδη δὴν ἀπεών, ἤ ἀμφαδὸν ἦε κρυφηδόν.
- ὣς ὁ μὲν οὕτως ἐστὶ σόος καὶ ἐλεύσεται ἤδη
- ἄγχι μάλʼ, οὐδʼ ἔτι τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης
- δηρὸν ἀπεσσεῖται· ἔμπης δέ τοι ὅρκια δώσω.
- ἴστω νῦν Ζεὺς πρῶτα, θεῶν ὕπατος καὶ ἄριστος,
- ἱστίη τʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος, ἣν ἀφικάνω·
- ἦ μέν τοι τάδε πάντα τελείεται ὡς ἀγορεύω.
- τοῦδʼ αὐτοῦ λυκάβαντος ἐλεύσεται ἐνθάδʼ Ὀδυσσεύς,
- τοῦ μὲν φθίνοντος μηνός, τοῦ δʼ ἱσταμένοιο.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
- αἲ γὰρ τοῦτο, ξεῖνε, ἔπος τετελεσμένον εἴη·
- τῷ κε τάχα γνοίης φιλότητά τε πολλά τε δῶρα
- ἐξ ἐμεῦ, ὡς ἄν τίς σε συναντόμενος μακαρίζοι.
- ἀλλά μοι ὧδʼ ἀνὰ θυμὸν ὀΐεται, ὡς ἔσεταί περ·
- οὔτʼ Ὀδυσεὺς ἔτι οἶκον ἐλεύσεται, οὔτε σὺ πομπῆς
- τεύξῃ, ἐπεὶ οὐ τοῖοι σημάντορές εἰσʼ ἐνὶ οἴκῳ
- οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκε μετʼ ἀνδράσιν, εἴ ποτʼ ἔην γε,
- ξείνους αἰδοίους ἀποπεμπέμεν ἠδὲ δέχεσθαι.
- ἀλλά μιν, ἀμφίπολοι, ἀπονίψατε, κάτθετε δʼ εὐνήν,
- δέμνια καὶ χλαίνας καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα,
- ὥς κʼ εὖ θαλπιόων χρυσόθρονον Ἠῶ ἵκηται.
- ἠῶθεν δὲ μάλʼ ἦρι λοέσσαι τε χρῖσαί τε,
- ὥς κʼ ἔνδον παρὰ Τηλεμάχῳ δείπνοιο μέδηται
- ἥμενος ἐν μεγάρῳ· τῷ δʼ ἄλγιον ὅς κεν ἐκείνων
- τοῦτον ἀνιάζῃ θυμοφθόρος· οὐδέ τι ἔργον
- ἐνθάδʼ ἔτι πρήξει, μάλα περ κεχολωμένος αἰνῶς.
- πῶς γὰρ ἐμεῦ σύ, ξεῖνε, δαήσεαι εἴ τι γυναικῶν
- ἀλλάων περίειμι νόον καὶ ἐπίφρονα μῆτιν,
- εἴ κεν ἀϋσταλέος, κακὰ εἱμένος ἐν μεγάροισιν
- δαινύῃ; ἄνθρωποι δὲ μινυνθάδιοι τελέθουσιν.
- ὃς μὲν ἀπηνὴς αὐτὸς ἔῃ καὶ ἀπηνέα εἰδῇ,
- τῷ δὲ καταρῶνται πάντες βροτοὶ ἄλγεʼ ὀπίσσω
- ζωῷ, ἀτὰρ τεθνεῶτί γʼ ἐφεψιόωνται ἅπαντες·
- ὃς δʼ ἂν ἀμύμων αὐτὸς ἔῃ καὶ ἀμύμονα εἰδῇ,
- τοῦ μέν τε κλέος εὐρὺ δὶα ξεῖνοι φορέουσι
- πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, πολλοί τέ μιν ἐσθλὸν ἔειπον.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος,
- ἦ τοι ἐμοὶ χλαῖναι καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα
- ἤχθεθʼ, ὅτε πρῶτον Κρήτης ὄρεα νιφόεντα
- νοσφισάμην ἐπὶ νηὸς ἰὼν δολιχηρέτμοιο,
- κείω δʼ ὡς τὸ πάρος περ ἀΰπνους νύκτας ἴαυον·
- πολλὰς γὰρ δὴ νύκτας ἀεικελίῳ ἐνὶ κοίτῃ
- ἄεσα καί τʼ ἀνέμεινα ἐΰθρονον Ἠῶ δῖαν.
- οὐδέ τί μοι ποδάνιπτρα ποδῶν ἐπιήρανα θυμῷ
- γίγνεται· οὐδὲ γυνὴ ποδὸς ἅψεται ἡμετέροιο
- τάων αἵ τοι δῶμα κάτα δρήστειραι ἔασιν,
- εἰ μή τις γρηῦς ἔστι παλαιή, κεδνὰ ἰδυῖα,
- ἥ τις δὴ τέτληκε τόσα φρεσὶν ὅσσα τʼ ἐγώ περ·
- τῇ δʼ οὐκ ἂν φθονέοιμι ποδῶν ἅψασθαι ἐμεῖο.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνε φίλʼ· οὐ γάρ πώ τις ἀνὴρ πεπνυμένος ὧδε
- ξείνων τηλεδαπῶν φιλίων ἐμὸν ἵκετο δῶμα,
- ὡς σὺ μάλʼ εὐφραδέως πεπνυμένα πάντʼ ἀγορεύεις·
- ἔστι δέ μοι γρηῢς πυκινὰ φρεσὶ μήδεʼ ἔχουσα
- ἣ κεῖνον δύστηνον ἐῢ τρέφεν ἠδʼ ἀτίταλλε,
- δεξαμένη χείρεσσʼ, ὅτε μιν πρῶτον τέκε μήτηρ,
- ἥ σε πόδας νίψει, ὀλιγηπελέουσά περ ἔμπης.
- ἀλλʼ ἄγε νῦν ἀνστᾶσα, περίφρων Εὐρύκλεια,
- νίψον σοῖο ἄνακτος ὁμήλικα· καί που Ὀδυσσεὺς
- ἤδη τοιόσδʼ ἐστὶ πόδας τοιόσδε τε χεῖρας·
- αἶψα γὰρ ἐν κακότητι βροτοὶ καταγηράσκουσιν.
- ὣς ἄρʼ ἔφη, γρηῢς δὲ κατέσχετο χερσὶ πρόσωπα,
- δάκρυα δʼ ἔκβαλε θερμά, ἔπος δʼ ὀλοφυδνὸν ἔειπεν·
- ὤ μοι ἐγὼ σέο, τέκνον, ἀμήχανος· ἦ σε περὶ Ζεὺς
- ἀνθρώπων ἤχθηρε θεουδέα θυμὸν ἔχοντα.
- οὐ γάρ πώ τις τόσσα βροτῶν Διὶ τερπικεραύνῳ
- πίονα μηρίʼ ἔκηʼ οὐδʼ ἐξαίτους ἑκατόμβας,
- ὅσσα σὺ τῷ ἐδίδους, ἀρώμενος ἧος ἵκοιο
- γῆράς τε λιπαρὸν θρέψαιό τε φαίδιμον υἱόν·
- νῦν δέ τοι οἴῳ πάμπαν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ.
- οὕτω που καὶ κείνῳ ἐφεψιόωντο γυναῖκες
- ξείνων τηλεδαπῶν, ὅτε τευ κλυτὰ δώμαθʼ ἵκοιτο,
- ὡς σέθεν αἱ κύνες αἵδε καθεψιόωνται ἅπασαι,
- τάων νῦν λώβην τε καὶ αἴσχεα πόλλʼ ἀλεείνων
- οὐκ ἐάας νίζειν· ἐμὲ δʼ οὐκ ἀέκουσαν ἄνωγε
- κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια.
- τῷ σε πόδας νίψω ἅμα τʼ αὐτῆς Πηνελοπείης
- καὶ σέθεν εἵνεκʼ, ἐπεί μοι ὀρώρεται ἔνδοθι θυμὸς
- κήδεσιν. ἀλλʼ ἄγε νῦν ξυνίει ἔπος, ὅττι κεν εἴπω·
- πολλοὶ δὴ ξεῖνοι ταλαπείριοι ἐνθάδʼ ἵκοντο,
- ἀλλʼ οὔ πώ τινά φημι ἐοικότα ὧδε ἰδέσθαι
- ὡς σὺ δέμας φωνήν τε πόδας τʼ Ὀδυσῆϊ ἔοικας.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γρηῦ, οὕτω φασὶν ὅσοι ἴδον ὀφθαλμοῖσιν
- ἡμέας ἀμφοτέρους, μάλα εἰκέλω ἀλλήλοιϊν
- ἔμμεναι, ὡς σύ περ αὐτὴ ἐπιφρονέουσʼ ἀγορεύεις.
- ὣς ἄρʼ ἔφη, γρηῢς δὲ λέβηθʼ ἕλε παμφανόωντα
- τοῦ πόδας ἐξαπένιζεν, ὕδωρ δʼ ἐνεχεύατο πουλὺ
- ψυχρόν, ἔπειτα δὲ θερμὸν ἐπήφυσεν. αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- ἷζεν ἐπʼ ἐσχαρόφιν, ποτὶ δὲ σκότον ἐτράπετʼ αἶψα·
- αὐτίκα γὰρ κατὰ θυμὸν ὀΐσατο, μή ἑ λαβοῦσα
- οὐλὴν ἀμφράσσαιτο καὶ ἀμφαδὰ ἔργα γένοιτο.
- νίζε δʼ ἄρʼ ἆσσον ἰοῦσα ἄναχθʼ ἑόν· αὐτίκα δʼ ἔγνω
- οὐλήν, τήν ποτέ μιν σῦς ἤλασε λευκῷ ὀδόντι
- Παρνησόνδʼ ἐλθόντα μετʼ Αὐτόλυκόν τε καὶ υἷας,
- μητρὸς ἑῆς πάτερʼ ἐσθλόν, ὃς ἀνθρώπους ἐκέκαστο
- κλεπτοσύνῃ θʼ ὅρκῳ τε· θεὸς δέ οἱ αὐτὸς ἔδωκεν
- Ἑρμείας· τῷ γὰρ κεχαρισμένα μηρία καῖεν
- ἀρνῶν ἠδʼ ἐρίφων· ὁ δέ οἱ πρόφρων ἅμʼ ὀπήδει.
- Αὐτόλυκος δʼ ἐλθὼν Ἰθάκης ἐς πίονα δῆμον
- παῖδα νέον γεγαῶτα κιχήσατο θυγατέρος ἧς·
- τόν ῥά οἱ Εὐρύκλεια φίλοις ἐπὶ γούνασι θῆκε
- παυομένῳ δόρποιο, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
- Αὐτόλυκʼ, αὐτὸς νῦν ὄνομʼ εὕρεο ὅττι κε θῆαι
- παιδὸς παιδὶ φίλῳ· πολυάρητος δέ τοί ἐστιν.
- τὴν δʼ αὖτʼ Αὐτόλυκος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·
- γαμβρὸς ἐμὸς θυγάτηρ τε, τίθεσθʼ ὄνομʼ ὅττι κεν εἴπω·
- πολλοῖσιν γὰρ ἐγώ γε ὀδυσσάμενος τόδʼ ἱκάνω,
- ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξὶν ἀνὰ χθόνα πουλυβότειραν·
- τῷ δʼ Ὀδυσεὺς ὄνομʼ ἔστω ἐπώνυμον· αὐτὰρ ἐγώ γε,
- ὁππότʼ ἂν ἡβήσας μητρώϊον ἐς μέγα δῶμα
- ἔλθῃ Παρνησόνδʼ, ὅθι πού μοι κτήματʼ ἔασι,
- τῶν οἱ ἐγὼ δώσω καί μιν χαίροντʼ ἀποπέμψω.
- τῶν ἕνεκʼ ἦλθʼ Ὀδυσεύς, ἵνα οἱ πόροι ἀγλαὰ δῶρα.
- τὸν μὲν ἄρʼ Αὐτόλυκός τε καὶ υἱέες Αὐτολύκοιο
- χερσίν τʼ ἠσπάζοντο ἔπεσσί τε μειλιχίοισι·
- μήτηρ δʼ Ἀμφιθέη μητρὸς περιφῦσʼ Ὀδυσῆϊ
- κύσσʼ ἄρα μιν κεφαλήν τε καὶ ἄμφω φάεα καλά.
- Αὐτόλυκος δʼ υἱοῖσιν ἐκέκλετο κυδαλίμοισι
- δεῖπνον ἐφοπλίσσαι· τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν,
- αὐτίκα δʼ εἰσάγαγον βοῦν ἄρσενα πενταέτηρον·
- τὸν δέρον ἀμφί θʼ ἕπον, καί μιν διέχευαν ἅπαντα,
- μίστυλλόν τʼ ἄρʼ ἐπισταμένως πεῖράν τʼ ὀβελοῖσιν,
- ὤπτησάν τε περιφραδέως, δάσσαντό τε μοίρας.
- ὣς τότε μὲν πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα
- δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης·
- ἦμος δʼ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν,
- δὴ τότε κοιμήσαντο καὶ ὕπνου δῶρον ἕλοντο.
- ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
- βάν ῥʼ ἴμεν ἐς θήρην, ἠμὲν κύνες ἠδὲ καὶ αὐτοὶ
- υἱέες Αὐτολύκου· μετὰ τοῖσι δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς
- ἤϊεν· αἰπὺ δʼ ὄρος προσέβαν καταειμένον ὕλῃ
- Παρνησοῦ, τάχα δʼ ἵκανον πτύχας ἠνεμοέσσας.
- Ἠέλιος μὲν ἔπειτα νέον προσέβαλλεν ἀρούρας
- ἐξ ἀκαλαρρείταο βαθυρρόου Ὠκεανοῖο,
- οἱ δʼ ἐς βῆσσαν ἵκανον ἐπακτῆρες· πρὸ δʼ ἄρʼ αὐτῶν
- ἴχνιʼ ἐρευνῶντες κύνες ἤϊσαν, αὐτὰρ ὄπισθεν
- υἱέες Αὐτολύκου· μετὰ τοῖσι δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς
- ἤϊεν ἄγχι κυνῶν, κραδάων δολιχόσκιον ἔγχος.
- ἔνθα δʼ ἄρʼ ἐν λόχμῃ πυκινῇ κατέκειτο μέγας σῦς·
- τὴν μὲν ἄρʼ οὔτʼ ἀνέμων διάει μένος ὑγρὸν ἀέντων,
- οὔτε μιν Ἠέλιος φαέθων ἀκτῖσιν ἔβαλλεν,
- οὔτʼ ὄμβρος περάασκε διαμπερές· ὣς ἄρα πυκνὴ
- ἦεν, ἀτὰρ φύλλων ἐνέην χύσις ἤλιθα πολλή.
- τὸν δʼ ἀνδρῶν τε κυνῶν τε περὶ κτύπος ἦλθε ποδοῖϊν,
- ὡς ἐπάγοντες ἐπῇσαν· ὁ δʼ ἀντίος ἐκ ξυλόχοιο
- φρίξας εὖ λοφιήν, πῦρ δʼ ὀφθαλμοῖσι δεδορκώς,
- στῆ ῥʼ αὐτῶν σχεδόθεν· ὁ δʼ ἄρα πρώτιστος Ὀδυσσεὺς
- ἔσσυτʼ ἀνασχόμενος δολιχὸν δόρυ χειρὶ παχείῃ,
- οὐτάμεναι μεμαώς· ὁ δέ μιν φθάμενος ἔλασεν σῦς
- γουνὸς ὕπερ, πολλὸν δὲ διήφυσε σαρκὸς ὀδόντι
- λικριφὶς ἀΐξας, οὐδʼ ὀστέον ἵκετο φωτός.
- τὸν δʼ Ὀδυσεὺς οὔτησε τυχὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον,
- ἀντικρὺ δὲ διῆλθε φαεινοῦ δουρὸς ἀκωκή·
- κὰδ δʼ ἔπεσʼ ἐν κονίῃσι μακών, ἀπὸ δʼ ἔπτατο θυμός.
- τὸν μὲν ἄρʼ Αὐτολύκου παῖδες φίλοι ἀμφεπένοντο,
- ὠτειλὴν δʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἀντιθέοιο
- δῆσαν ἐπισταμένως, ἐπαοιδῇ δʼ αἷμα κελαινὸν
- ἔσχεθον, αἶψα δʼ ἵκοντο φίλου πρὸς δώματα πατρός.
- τὸν μὲν ἄρʼ Αὐτόλυκός τε καὶ υἱέες Αὐτολύκοιο
- εὖ ἰησάμενοι ἠδʼ ἀγλαὰ δῶρα πορόντες
- καρπαλίμως χαίροντα φίλην ἐς πατρίδʼ ἔπεμπον
- εἰς Ἰθάκην. τῷ μέν ῥα πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ
- χαῖρον νοστήσαντι καὶ ἐξερέεινον ἕκαστα,
- οὐλὴν ὅττι πάθοι· ὁ δʼ ἄρα σφίσιν εὖ κατέλεξεν
- ὥς μιν θηρεύοντʼ ἔλασεν σῦς λευκῷ ὀδόντι,
- Παρνησόνδʼ ἐλθόντα σὺν υἱάσιν Αὐτολύκοιο.
- τὴν γρηῢς χείρεσσι καταπρηνέσσι λαβοῦσα
- γνῶ ῥʼ ἐπιμασσαμένη, πόδα δὲ προέηκε φέρεσθαι·
- ἐν δὲ λέβητι πέσε κνήμη, κανάχησε δὲ χαλκός,
- ἂψ δʼ ἑτέρωσʼ ἐκλίθη· τὸ δʼ ἐπὶ χθονὸς ἐξέχυθʼ ὕδωρ.
- τὴν δʼ ἅμα χάρμα καὶ ἄλγος ἕλε φρένα, τὼ δέ οἱ ὄσσε
- δακρυόφι πλῆσθεν, θαλερὴ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.
- ἁψαμένη δὲ γενείου Ὀδυσσῆα προσέειπεν·
- ἦ μάλʼ Ὀδυσσεύς ἐσσι, φίλον τέκος· οὐδέ σʼ ἐγώ γε
- πρὶν ἔγνων, πρὶν πάντα ἄνακτʼ ἐμὸν ἀμφαφάασθαι.
- ἦ καὶ Πηνελόπειαν ἐσέδρακεν ὀφθαλμοῖσι,
- πεφραδέειν ἐθέλουσα φίλον πόσιν ἔνδον ἐόντα.
- ἡ δʼ οὔτʼ ἀθρῆσαι δύνατʼ ἀντίη οὔτε νοῆσαι·
- τῇ γὰρ Ἀθηναίη νόον ἔτραπεν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- χεῖρʼ ἐπιμασσάμενος φάρυγος λάβε δεξιτερῆφι,
- τῇ δʼ ἑτέρῃ ἕθεν ἆσσον ἐρύσσατο φώνησέν τε.
- μαῖα, τίη μʼ ἐθέλεις ὀλέσαι; σὺ δέ μʼ ἔτρεφες αὐτὴ
- τῷ σῷ ἐπὶ μαζῷ· νῦν δʼ ἄλγεα πολλὰ μογήσας
- ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.
- ἀλλʼ ἐπεὶ ἐφράσθης καί τοι θεὸς ἔμβαλε θυμῷ,
- σίγα, μή τίς τʼ ἄλλος ἐνὶ μεγάροισι πύθηται.
- ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται·
- εἴ χʼ ὑπʼ ἐμοί γε θεὸς δαμάσῃ μνηστῆρας ἀγαυούς,
- οὐδὲ τροφοῦ οὔσης σεῦ ἀφέξομαι, ὁππότʼ ἂν ἄλλας
- δμῳὰς ἐν μεγάροισιν ἐμοῖς κτείνωμι γυναῖκας.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Εὐρύκλεια·
- τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.
- οἶσθα μὲν οἷον ἐμὸν μένος ἔμπεδον οὐδʼ ἐπιεικτόν,
- ἕξω δʼ ὡς ὅτε τις στερεὴ λίθος ἠὲ σίδηρος.
- ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
- εἴ χʼ ὑπό σοι γε θεὸς δαμάσῃ μνηστῆρας ἀγαυούς,
- δὴ τότε τοι καταλέξω ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκας,
- αἵ τέ σʼ ἀτιμάζουσι καὶ αἳ νηλείτιδές εἰσι.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς
- μαῖα, τίη δὲ σὺ τὰς μυθήσεαι; οὐδέ τί σε χρή.
- εὖ νυ καὶ αὐτὸς ἐγὼ φράσομαι καὶ εἴσομʼ ἑκάστην·
- ἀλλʼ ἔχε σιγῇ μῦθον, ἐπίτρεψον δὲ θεοῖσιν.
- ὣς ἄρʼ ἔφη, γρηῢς δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει
- οἰσομένη ποδάνιπτρα· τὰ γὰρ πρότερʼ ἔκχυτο πάντα.
- αὐτὰρ ἐπεὶ νίψεν τε καὶ ἤλειψεν λίπʼ ἐλαίῳ,
- αὖτις ἄρʼ ἀσσοτέρω πυρὸς ἕλκετο δίφρον Ὀδυσσεὺς
- θερσόμενος, οὐλὴν δὲ κατὰ ῥακέεσσι κάλυψε.
- τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνε, τὸ μέν σʼ ἔτι τυτθὸν ἐγὼν εἰρήσομαι αὐτή·
- καὶ γὰρ δὴ κοίτοιο τάχʼ ἔσσεται ἡδέος ὥρη,
- ὅν τινά γʼ ὕπνος ἕλοι γλυκερός, καὶ κηδόμενόν περ.
- αὐτὰρ ἐμοὶ καὶ πένθος ἀμέτρητον πόρε δαίμων·
- ἤματα μὲν γὰρ τέρπομʼ ὀδυρομένη, γοόωσα,
- ἔς τʼ ἐμὰ ἔργʼ ὁρόωσα καὶ ἀμφιπόλων ἐνὶ οἴκῳ·
- αὐτὰρ ἐπὴν νὺξ ἔλθῃ, ἕλῃσί τε κοῖτος ἅπαντας,
- κεῖμαι ἐνὶ λέκτρῳ, πυκιναὶ δέ μοι ἀμφʼ ἀδινὸν κῆρ
- ὀξεῖαι μελεδῶνες ὀδυρομένην ἐρέθουσιν.
- ὡς δʼ ὅτε Πανδαρέου κούρη, χλωρηῒς ἀηδών,
- καλὸν ἀείδῃσιν ἔαρος νέον ἱσταμένοιο,
- δενδρέων ἐν πετάλοισι καθεζομένη πυκινοῖσιν,
- ἥ τε θαμὰ τρωπῶσα χέει πολυηχέα φωνήν,
- παῖδʼ ὀλοφυρομένη Ἴτυλον φίλον, ὅν ποτε χαλκῷ
- κτεῖνε διʼ ἀφραδίας, κοῦρον Ζήθοιο ἄνακτος,
- ὣς καὶ ἐμοὶ δίχα θυμὸς ὀρώρεται ἔνθα καὶ ἔνθα,
- ἠὲ μένω παρὰ παιδὶ καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσω,
- κτῆσιν ἐμήν, δμῶάς τε καὶ ὑψερεφὲς μέγα δῶμα,
- εὐνήν τʼ αἰδομένη πόσιος δήμοιό τε φῆμιν,
- ἦ ἤδη ἅμʼ ἕπωμαι Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος
- μνᾶται ἐνὶ μεγάροισι, πορὼν ἀπερείσια ἕδνα.
- παῖς δʼ ἐμὸς ἧος ἔην ἔτι νήπιος ἠδὲ χαλίφρων,
- γήμασθʼ οὔ μʼ εἴα πόσιος κατὰ δῶμα λιποῦσαν·
- νῦν δʼ ὅτε δὴ μέγας ἐστὶ καὶ ἥβης μέτρον ἱκάνει,
- καὶ δή μʼ ἀρᾶται πάλιν ἐλθέμεν ἐκ μεγάροιο,
- κτήσιος ἀσχαλόων, τήν οἱ κατέδουσιν Ἀχαιοί.
- ἀλλʼ ἄγε μοι τὸν ὄνειρον ὑπόκριναι καὶ ἄκουσον.
- χῆνές μοι κατὰ οἶκον ἐείκοσι πυρὸν ἔδουσιν
- ἐξ ὕδατος, καί τέ σφιν ἰαίνομαι εἰσορόωσα·
- ἐλθὼν δʼ ἐξ ὄρεος μέγας αἰετὸς ἀγκυλοχείλης
- πᾶσι κατʼ αὐχένας ἦξε καὶ ἔκτανεν· οἱ δʼ ἐκέχυντο
- ἀθρόοι ἐν μεγάροις, ὁ δʼ ἐς αἰθέρα δῖαν ἀέρθη.
- αὐτὰρ ἐγὼ κλαῖον καὶ ἐκώκυον ἔν περ ὀνείρῳ,
- ἀμφὶ δʼ ἔμʼ ἠγερέθοντο ἐϋπλοκαμῖδες Ἀχαιαί,
- οἴκτρʼ ὀλοφυρομένην ὅ μοι αἰετὸς ἔκτανε χῆνας.
- ἂψ δʼ ἐλθὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ προὔχοντι μελάθρῳ,
- φωνῇ δὲ βροτέῃ κατερήτυε φώνησέν τε·
- θάρσει, Ἰκαρίου κούρη τηλεκλειτοῖο·
- οὐκ ὄναρ, ἀλλʼ ὕπαρ ἐσθλόν, ὅ τοι τετελεσμένον ἔσται.
- χῆνες μὲν μνηστῆρες, ἐγὼ δέ τοι αἰετὸς ὄρνις
- ἦα πάρος, νῦν αὖτε τεὸς πόσις εἰλήλουθα,
- ὃς πᾶσι μνηστῆρσιν ἀεικέα πότμον ἐφήσω.
- ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐμὲ μελιηδὴς ὕπνος ἀνῆκε·
- παπτήνασα δὲ χῆνας ἐνὶ μεγάροισι νόησα
- πυρὸν ἐρεπτομένους παρὰ πύελον, ἧχι πάρος περ.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι, οὔ πως ἔστιν ὑποκρίνασθαι ὄνειρον
- ἄλλῃ ἀποκλίναντʼ, ἐπεὶ ἦ ῥά τοι αὐτὸς Ὀδυσσεὺς
- πέφραδʼ ὅπως τελέει· μνηστῆρσι δὲ φαίνετʼ ὄλεθρος
- πᾶσι μάλʼ, οὐδέ κέ τις θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξει.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν ὄνειροι ἀμήχανοι ἀκριτόμυθοι
- γίγνοντʼ, οὐδέ τι πάντα τελείεται ἀνθρώποισι.
- δοιαὶ γάρ τε πύλαι ἀμενηνῶν εἰσὶν ὀνείρων·
- αἱ μὲν γὰρ κεράεσσι τετεύχαται, αἱ δʼ ἐλέφαντι·
- τῶν οἳ μέν κʼ ἔλθωσι διὰ πριστοῦ ἐλέφαντος,
- οἵ ῥʼ ἐλεφαίρονται, ἔπεʼ ἀκράαντα φέροντες·
- οἱ δὲ διὰ ξεστῶν κεράων ἔλθωσι θύραζε,
- οἵ ῥʼ ἔτυμα κραίνουσι, βροτῶν ὅτε κέν τις ἴδηται.
- ἀλλʼ ἐμοὶ οὐκ ἐντεῦθεν ὀΐομαι αἰνὸν ὄνειρον
- ἐλθέμεν· ἦ κʼ ἀσπαστὸν ἐμοὶ καὶ παιδὶ γένοιτο.
- ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
- ἥδε δὴ ἠὼς εἶσι δυσώνυμος, ἥ μʼ Ὀδυσῆος
- οἴκου ἀποσχήσει· νῦν γὰρ καταθήσω ἄεθλον,
- τοὺς πελέκεας, τοὺς κεῖνος ἐνὶ μεγάροισιν ἑοῖσιν
- ἵστασχʼ ἑξείης, δρυόχους ὥς, δώδεκα πάντας·
- στὰς δʼ ὅ γε πολλὸν ἄνευθε διαρρίπτασκεν ὀϊστόν.