Odyssey
Homer
Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- χρίεται, εὖτʼ ἂν ἴῃ Χαρίτων χορὸν ἱμερόεντα·
- καί μιν μακροτέρην καὶ πάσσονα θῆκεν ἰδέσθαι,
- λευκοτέρην δʼ ἄρα μιν θῆκε πριστοῦ ἐλέφαντος.
- ἡ μὲν ἄρʼ ὣς ἔρξασʼ ἀπεβήσετο δῖα θεάων,
- ἦλθον δʼ ἀμφίπολοι λευκώλενοι ἐκ μεγάροιο
- φθόγγῳ ἐπερχόμεναι· τὴν δὲ γλυκὺς ὕπνος ἀνῆκε,
- καί ῥʼ ἀπομόρξατο χερσὶ παρειὰς φώνησέν τε·
- ἦ με μάλʼ αἰνοπαθῆ μαλακὸν περὶ κῶμʼ ἐκάλυψεν.
- αἴθε μοι ὣς μαλακὸν θάνατον πόροι Ἄρτεμις ἁγνὴ
- αὐτίκα νῦν, ἵνα μηκέτʼ ὀδυρομένη κατὰ θυμὸν
- αἰῶνα φθινύθω, πόσιος ποθέουσα φίλοιο
- παντοίην ἀρετήν, ἐπεὶ ἔξοχος ἦεν Ἀχαιῶν.
- ὣς φαμένη κατέβαινʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα,
- οὐκ οἴη· ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύʼ ἕποντο.
- ἡ δʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,
- στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,
- ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα·
- ἀμφίπολος δʼ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη.
- τῶν δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατʼ, ἔρῳ δʼ ἄρα θυμὸν ἔθελχθεν,
- πάντες δʼ ἠρήσαντο παραὶ λεχέεσσι κλιθῆναι.
- ἡ δʼ αὖ Τηλέμαχον προσεφώνεεν, ὃν φίλον υἱόν·
- Τηλέμαχʼ, οὐκέτι τοι φρένες ἔμπεδοι οὐδὲ νόημα·
- παῖς ἔτʼ ἐὼν καὶ μᾶλλον ἐνὶ φρεσὶ κέρδεʼ ἐνώμας·
- νῦν δʼ, ὅτε δὴ μέγας ἐσσὶ καὶ ἥβης μέτρον ἱκάνεις,
- καί κέν τις φαίη γόνον ἔμμεναι ὀλβίου ἀνδρός,
- ἐς μέγεθος καὶ κάλλος ὁρώμενος, ἀλλότριος φώς,
- οὐκέτι τοι φρένες εἰσὶν ἐναίσιμοι οὐδὲ νόημα.
- οἷον δὴ τόδε ἔργον ἐνὶ μεγάροισιν ἐτύχθη,
- ὃς τὸν ξεῖνον ἔασας ἀεικισθήμεναι οὕτως.
- πῶς νῦν, εἴ τι ξεῖνος ἐν ἡμετέροισι δόμοισιν
- ἥμενος ὧδε πάθοι ῥυστακτύος ἐξ ἀλεγεινῆς;
- σοί κʼ αἶσχος λώβη τε μετʼ ἀνθρώποισι πέλοιτο.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- μῆτερ ἐμή, τὸ μὲν οὔ σε νεμεσσῶμαι κεχολῶσθαι·
- αὐτὰρ ἐγὼ θυμῷ νοέω καὶ οἶδα ἕκαστα,
- ἐσθλά τε καὶ τὰ χέρεια· πάρος δʼ ἔτι νήπιος ἦα.
- ἀλλά τοι οὐ δύναμαι πεπνυμένα πάντα νοῆσαι·
- ἐκ γάρ με πλήσσουσι παρήμενοι ἄλλοθεν ἄλλος
- οἵδε κακὰ φρονέοντες, ἐμοὶ δʼ οὐκ εἰσὶν ἀρωγοί.
- οὐ μέν τοι ξείνου γε καὶ Ἴρου μῶλος ἐτύχθη
- μνηστήρων ἰότητι, βίῃ δʼ ὅ γε φέρτερος ἦεν.
- αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,
- οὕτω νῦν μνηστῆρες ἐν ἡμετέροισι δόμοισι
- νεύοιεν κεφαλὰς δεδμημένοι, οἱ μὲν ἐν αὐλῇ,
- οἱ δʼ ἔντοσθε δόμοιο, λελῦτο δὲ γυῖα ἑκάστου,
- ὡς νῦν Ἶρος κεῖνος ἐπʼ αὐλείῃσι θύρῃσιν
- ἧσται νευστάζων κεφαλῇ, μεθύοντι ἐοικώς,
- οὐδʼ ὀρθὸς στῆναι δύναται ποσὶν οὐδὲ νέεσθαι
- οἴκαδʼ, ὅπη οἱ νόστος, ἐπεὶ φίλα γυῖα λέλυνται.
- ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον·
- Εὐρύμαχος δʼ ἐπέεσσι προσηύδα Πηνελόπειαν·
- κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρον Πηνελόπεια,
- εἰ πάντες σε ἴδοιεν ἀνʼ Ἴασον Ἄργος Ἀχαιοί,
- πλέονές κε μνηστῆρες ἐν ὑμετέροισι δόμοισιν
- ἠῶθεν δαινύατʼ, ἐπεὶ περίεσσι γυναικῶν
- εἶδός τε μέγεθός τε ἰδὲ φρένας ἔνδον ἐΐσας.
- τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια·
- Εὐρύμαχʼ, ἦ τοι ἐμὴν ἀρετὴν εἶδός τε δέμας τε
- ὤλεσαν ἀθάνατοι, ὅτε Ἴλιον εἰσανέβαινον
- Ἀργεῖοι, μετὰ τοῖσι δʼ ἐμὸς πόσις ᾖεν Ὀδυσσεύς.
- εἰ κεῖνός γʼ ἐλθὼν τὸν ἐμὸν βίον ἀμφιπολεύοι,
- μεῖζόν κε κλέος εἴη ἐμὸν καὶ κάλλιον οὕτως.
- νῦν δʼ ἄχομαι· τόσα γάρ μοι ἐπέσσευεν κακὰ δαίμων.
- ἦ μὲν δὴ ὅτε τʼ ᾖε λιπὼν κάτα πατρίδα γαῖαν,
- δεξιτερὴν ἐπὶ καρπῷ ἑλὼν ἐμὲ χεῖρα προσηύδα·
- ὦ γύναι, οὐ γὰρ ὀΐω ἐϋκνήμιδας Ἀχαιοὺς
- ἐκ Τροίης εὖ πάντας ἀπήμονας ἀπονέεσθαι·
- καὶ γὰρ Τρῶάς φασι μαχητὰς ἔμμεναι ἄνδρας,
- ἠμὲν ἀκοντιστὰς ἠδὲ ῥυτῆρας ὀϊστῶν
- ἵππων τʼ ὠκυπόδων ἐπιβήτορας, οἵ κε τάχιστα
- ἔκριναν μέγα νεῖκος ὁμοιΐου πολέμοιο.
- τῷ οὐκ οἶδʼ ἤ κέν μʼ ἀνέσει θεός, ἦ κεν ἁλώω
- αὐτοῦ ἐνὶ Τροίῃ· σοὶ δʼ ἐνθάδε πάντα μελόντων.
- μεμνῆσθαι πατρὸς καὶ μητέρος ἐν μεγάροισιν
- ὡς νῦν, ἢ ἔτι μᾶλλον ἐμεῦ ἀπονόσφιν ἐόντος·
- αὐτὰρ ἐπὴν δὴ παῖδα γενειήσαντα ἴδηαι,
- γήμασθʼ ᾧ κʼ ἐθέλῃσθα, τεὸν κατὰ δῶμα λιποῦσα.
- κεῖνος τὼς ἀγόρευε· τὰ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.
- νὺξ δʼ ἔσται ὅτε δὴ στυγερὸς γάμος ἀντιβολήσει
- οὐλομένης ἐμέθεν, τῆς τε Ζεὺς ὄλβον ἀπηύρα.
- ἀλλὰ τόδʼ αἰνὸν ἄχος κραδίην καὶ θυμὸν ἱκάνει·
- μνηστήρων οὐχ ἥδε δίκη τὸ πάροιθε τέτυκτο·
- οἵ τʼ ἀγαθήν τε γυναῖκα καὶ ἀφνειοῖο θύγατρα
- μνηστεύειν ἐθέλωσι καὶ ἀλλήλοις ἐρίσωσιν,
- αὐτοὶ τοί γʼ ἀπάγουσι βόας καὶ ἴφια μῆλα,
- κούρης δαῖτα φίλοισι, καὶ ἀγλαὰ δῶρα διδοῦσιν·
- ἀλλʼ οὐκ ἀλλότριον βίοτον νήποινον ἔδουσιν.
- ὣς φάτο, γήθησεν δὲ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,
- οὕνεκα τῶν μὲν δῶρα παρέλκετο, θέλγε δὲ θυμὸν
- μειλιχίοις ἐπέεσσι, νόος δέ οἱ ἄλλα μενοίνα.
- τὴν δʼ αὖτʼ Ἀντίνοος προσέφη, Εὐπείθεος υἱός,
- κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρον Πηνελόπεια,
- δῶρα μὲν ὅς κʼ ἐθέλῃσιν Ἀχαιῶν ἐνθάδʼ ἐνεῖκαι,
- δέξασθʼ. οὐ γὰρ καλὸν ἀνήνασθαι δόσιν ἐστίν·
- ἡμεῖς δʼ οὔτʼ ἐπὶ ἔργα πάρος γʼ ἴμεν οὔτε πῃ ἄλλῃ,
- πρίν γέ σε τῷ γήμασθαι Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος.
- ὣς ἔφατʼ Ἀντίνοος, τοῖσιν δʼ ἐπιήνδανε μῦθος·
- δῶρα δʼ ἄρʼ οἰσέμεναι πρόεσαν κήρυκα ἕκαστος.
- Ἀντινόῳ μὲν ἔνεικε μέγαν περικαλλέα πέπλον,
- ποικίλον· ἐν δʼ ἀρʼ ἔσαν περόναι δυοκαίδεκα πᾶσαι
- χρύσειαι, κληῗσιν ἐϋγνάμπτοις ἀραρυῖαι.
- ὅρμον δʼ Εὐρυμάχῳ πολυδαίδαλον αὐτίκʼ ἔνεικε.
- χρύσεον, ἠλέκτροισιν ἐερμένον ἠέλιον ὥς.
- ἕρματα δʼ Εὐρυδάμαντι δύω θεράποντες ἔνεικαν,
- τρίγληνα μορόεντα· χάρις δʼ ἀπελάμπετο πολλή.
- ἐκ δʼ ἄρα Πεισάνδροιο Πολυκτορίδαο ἄνακτος
- ἴσθμιον ἤνεικεν θεράπων, περικαλλὲς ἄγαλμα.
- ἄλλο δʼ ἄρʼ ἄλλος δῶρον Ἀχαιῶν καλὸν ἔνεικεν.
- ἡ μὲν ἔπειτʼ ἀνέβαινʼ ὑπερώϊα δῖα γυναικῶν,
- τῇ δʼ ἄρʼ ἅμʼ ἀμφίπολοι ἔφερον περικαλλέα δῶρα
- οἱ δʼ εἰς ὀρχηστύν τε καὶ ἱμερόεσσαν ἀοιδὴν
- τρεψάμενοι τέρποντο, μένον δʼ ἐπὶ ἕσπερον ἐλθεῖν.
- τοῖσι δὲ τερπομένοισι μέλας ἐπὶ ἕσπερος ἦλθεν.
- αὐτίκα λαμπτῆρας τρεῖς ἵστασαν ἐν μεγάροισιν,
- ὄφρα φαείνοιεν· περὶ δὲ ξύλα κάγκανα θῆκαν,
- αὖα πάλαι, περίκηλα, νέον κεκεασμένα χαλκῷ,
- καὶ δαΐδας μετέμισγον· ἀμοιβηδὶς δʼ ἀνέφαινον
- δμῳαὶ Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος. αὐτὰρ ὁ τῇσιν
- αὐτὸς διογενῆς μετέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- δμῳαὶ Ὀδυσσῆος, δὴν οἰχομένοιο ἄνακτος,
- ἔρχεσθε πρὸς δώμαθʼ, ἵνʼ αἰδοίη βασίλεια·
- τῇ δὲ παρʼ ἠλάκατα στροφαλίζετε, τέρπετε δʼ αὐτὴν
- ἥμεναι ἐν μεγάρῳ, ἢ εἴρια πείκετε χερσίν·
- αὐτὰρ ἐγὼ τούτοισι φάος πάντεσσι παρέξω.
- ἤν περ γάρ κʼ ἐθέλωσιν ἐΰθρονον Ἠῶ μίμνειν,
- οὔ τί με νικήσουσι· πολυτλήμων δὲ μάλʼ εἰμί.
- ὣς ἔφαθʼ, αἱ δʼ ἐγέλασσαν, ἐς ἀλλήλας δὲ ἴδοντο.
- τὸν δʼ αἰσχρῶς ἐνένιπε Μελανθὼ καλλιπάρῃος,
- τὴν Δολίος μὲν ἔτικτε, κόμισσε δὲ Πηνελόπεια,
- παῖδα δὲ ὣς ἀτίταλλε, δίδου δʼ ἄρʼ ἀθύρματα θυμῷ·
- ἀλλʼ οὐδʼ ὣς ἔχε πένθος ἐνὶ φρεσὶ Πηνελοπείης,
- ἀλλʼ ἥ γʼ Εὐρυμάχῳ μισγέσκετο καὶ φιλέεσκεν.
- ἥ ῥʼ Ὀδυσῆʼ ἐνένιπεν ὀνειδείοις ἐπέεσσιν·
- ξεῖνε τάλαν, σύ γέ τις φρένας ἐκπεπαταγμένος ἐσσί,
- οὐδʼ ἐθέλεις εὕδειν χαλκήϊον ἐς δόμον ἐλθών,
- ἠέ που ἐς λέσχην, ἀλλʼ ἐνθάδε πόλλʼ ἀγορεύεις,
- θαρσαλέως πολλοῖσι μετʼ ἀνδράσιν, οὐδέ τι θυμῷ
- ταρβεῖς· ἦ ῥά σε οἶνος ἔχει φρένας, ἤ νύ τοι αἰεὶ
- τοιοῦτος νόος ἐστίν· ὃ καὶ μεταμώνια βάζεις.
- ἦ ἀλύεις, ὅτι Ἶρον ἐνίκησας τὸν ἀλήτην;
- μή τίς τοι τάχα Ἴρου ἀμείνων ἄλλος ἀναστῇ,
- ὅς τίς σʼ ἀμφὶ κάρη κεκοπὼς χερσὶ στιβαρῇσι
- δώματος ἐκπέμψῃσι, φορύξας αἵματι πολλῷ.
- τὴν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ἦ τάχα Τηλεμάχῳ ἐρέω, κύον, οἷʼ ἀγορεύεις,
- κεῖσʼ ἐλθών, ἵνα σʼ αὖθι διὰ μελεϊστὶ τάμῃσιν.
- ὣς εἰπὼν ἐπέεσσι διεπτοίησε γυναῖκας.
- βὰν δʼ ἴμεναι διὰ δῶμα, λύθεν δʼ ὑπὸ γυῖα ἑκάστης
- ταρβοσύνῃ· φὰν γάρ μιν ἀληθέα μυθήσασθαι.
- αὐτὰρ ὁ πὰρ λαμπτῆρσι φαείνων αἰθομένοισιν
- ἑστήκειν ἐς πάντας ὁρώμενος· ἄλλα δέ οἱ κῆρ
- ὥρμαινε φρεσὶν ᾗσιν, ἅ ῥʼ οὐκ ἀτέλεστα γένοντο.
- μνηστῆρας δʼ οὐ πάμπαν ἀγήνορας εἴα Ἀθήνη
- λώβης ἴσχεσθαι θυμαλγέος, ὄφρʼ ἔτι μᾶλλον
- δύη ἄχος κραδίην Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος.
- τοῖσιν δʼ Εὐρύμαχος, Πολύβου πάϊς, ἦρχʼ ἀγορεύειν,
- κερτομέων Ὀδυσῆα· γέλω δʼ ἑτάροισιν ἔτευχε.
- κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγακλειτῆς βασιλείης,
- ὄφρʼ εἴπω τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι κελεύει.
- οὐκ ἀθεεὶ ὅδʼ ἀνὴρ Ὀδυσήϊον ἐς δόμον ἵκει·
- ἔμπης μοι δοκέει δαίδων σέλας ἔμμεναι αὐτοῦ
- κὰκ κεφαλῆς, ἐπεὶ οὔ οἱ ἔνι τρίχες οὐδʼ ἠβαιαί.
- ἦ ῥʼ, ἅμα τε προσέειπεν Ὀδυσσῆα πτολίπορθον·
- ξεῖνʼ, ἦ ἄρ κʼ ἐθέλοις θητευέμεν, εἴ σʼ ἀνελοίμην,
- ἀγροῦ ἐπʼ ἐσχατιῆς—μισθὸς δέ τοι ἄρκιος ἔσται—
- αἱμασιάς τε λέγων καὶ δένδρεα μακρὰ φυτεύων;
- ἔνθα κʼ ἐγὼ σῖτον μὲν ἐπηετανὸν παρέχοιμι,
- εἵματα δʼ ἀμφιέσαιμι ποσίν θʼ ὑποδήματα δοίην.
- ἀλλʼ ἐπεὶ οὖν δὴ ἔργα κάκʼ ἔμμαθες, οὐκ ἐθελήσεις
- ἔργον ἐποίχεσθαι, ἀλλὰ πτώσσειν κατὰ δῆμον
- βούλεαι, ὄφρʼ ἄν ἔχῃς βόσκειν σὴν γαστέρʼ ἄναλτον.
- τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- Εὐρύμαχʼ, εἰ γὰρ νῶϊν ἔρις ἔργοιο γένοιτο
- ὥρῃ ἐν εἰαρινῇ, ὅτε τʼ ἤματα μακρὰ πέλονται,
- ἐν ποίῃ, δρέπανον μὲν ἐγὼν εὐκαμπὲς ἔχοιμι,
- καὶ δὲ σὺ τοῖον ἔχοις, ἵνα πειρησαίμεθα ἔργου
- νήστιες ἄχρι μάλα κνέφαος, ποίη δὲ παρείη.
- εἰ δʼ αὖ καὶ βόες εἶεν ἐλαυνέμεν, οἵ περ ἄριστοι,
- αἴθωνες, μεγάλοι, ἄμφω κεκορηότε ποίης,
- ἥλικες, ἰσοφόροι, τῶν τε σθένος οὐκ ἀλαπαδνόν,
- τετράγυον δʼ εἴη, εἴκοι δʼ ὑπὸ βῶλος ἀρότρῳ·
- τῷ κέ μʼ ἴδοις, εἰ ὦλκα διηνεκέα προταμοίμην.
- εἰ δʼ αὖ καὶ πόλεμόν ποθεν ὁρμήσειε Κρονίων
- σήμερον, αὐτὰρ ἐμοὶ σάκος εἴη καὶ δύο δοῦρε
- καὶ κυνέη πάγχαλκος, ἐπὶ κροτάφοις ἀραρυῖα,
- τῷ κέ μʼ ἴδοις πρώτοισιν ἐνὶ προμάχοισι μιγέντα,
- οὐδʼ ἄν μοι τὴν γαστέρʼ ὀνειδίζων ἀγορεύοις.
- ἀλλὰ μάλʼ ὑβρίξεις, καί τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής·
- καί πού τις δοκέεις μέγας ἔμμεναι ἠδὲ κραταιός,
- οὕνεκα πὰρ παύροισι καὶ οὐκ ἀγαθοῖσιν ὁμιλεῖς.
- εἰ δʼ Ὀδυσεὺς ἔλθοι καὶ ἵκοιτʼ ἐς πατρίδα γαῖαν,
- αἶψά κέ τοι τὰ θύρετρα, καὶ εὐρέα περ μάλʼ ἐόντα,
- φεύγοντι στείνοιτο διὲκ προθύροιο θύραζε.
- ὣς ἔφατʼ, Εὐρύμαχος δʼ ἐχολώσατο κηρόθι μᾶλλον,
- καί μιν ὑπόδρα ἰδὼν ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- ἆ δείλʼ, ἦ τάχα τοι τελέω κακόν, οἷʼ ἀγορεύεις
- θαρσαλέως πολλοῖσι μετʼ ἀνδράσιν, οὐδέ τι θυμῷ
- ταρβεῖς· ἦ ῥά σε οἶνος ἔχει φρένας, ἤ νύ τοι αἰεὶ
- τοιοῦτος νόος ἐστίν· ὃ καὶ μεταμώνια βάζεις.
- ἦ ἀλύεις, ὅτι Ἶρον ἐνίκησας τὸν ἀλήτην;
- ὣς ἄρα φωνήσας σφέλας ἔλλαβεν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- Ἀμφινόμου πρὸς γοῦνα καθέζετο Δουλιχιῆος,
- Εὐρύμαχον δείσας· ὁ δʼ ἄρʼ οἰνοχόον βάλε χεῖρα
- δεξιτερήν· πρόχοος δὲ χαμαὶ βόμβησε πεσοῦσα,
- αὐτὰρ ὅ γʼ οἰμώξας πέσεν ὕπτιος ἐν κονίῃσι.
- μνηστῆρες δʼ ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα,
- ὧδε δέ τις εἴπεσκεν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον·
- αἴθʼ ὤφελλʼ ὁ ξεῖνος ἀλώμενος ἄλλοθʼ ὀλέσθαι
- πρὶν ἐλθεῖν· τῷ οὔ τι τόσον κέλαδον μετέθηκε.
- νῦν δὲ περὶ πτωχῶν ἐριδαίνομεν, οὐδέ τι δαιτὸς
- ἐσθλῆς ἔσσεται ἦδος, ἐπεὶ τὰ χερείονα νικᾷ.
- τοῖσι δὲ καὶ μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο
- δαιμόνιοι, μαίνεσθε καὶ οὐκέτι κεύθετε θυμῷ
- βρωτὺν οὐδὲ ποτῆτα· θεῶν νύ τις ὔμμʼ ὀροθύνει.
- ἀλλʼ εὖ δαισάμενοι κατακείετε οἴκαδʼ ἰόντες,
- ὁππότε θυμὸς ἄνωγε· διώκω δʼ οὔ τινʼ ἐγώ γε.
- ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες
- Τηλέμαχον θαύμαζον, ὃ θαρσαλέως ἀγόρευε.
- τοῖσιν δʼ Ἀμφίνομος ἀγορήσατο καὶ μετέειπε
- Νίσου φαίδιμος υἱός, Ἀρητιάδαο ἄνακτος·
- ὦ φίλοι, οὐκ ἂν δή τις ἐπὶ ῥηθέντι δικαίῳ
- ἀντιβίοις ἐπέεσσι καθαπτόμενος χαλεπαίνοι·
- μήτε τι τὸν ξεῖνον στυφελίζετε μήτε τινʼ ἄλλον
- δμώων, οἳ κατὰ δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο.
- ἀλλʼ ἄγετʼ, οἰνοχόος μὲν ἐπαρξάσθω δεπάεσσιν,
- ὄφρα σπείσαντες κατακείομεν οἴκαδʼ ἰόντες·
- τὸν ξεῖνον δὲ ἐῶμεν ἐνὶ μεγάροις Ὀδυσῆος
- Τηλεμάχῳ μελέμεν· τοῦ γὰρ φίλον ἵκετο δῶμα.
- ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ἑαδότα μῦθον ἔειπε.
- τοῖσιν δὲ κρητῆρα κεράσσατο Μούλιος ἥρως,
- κῆρυξ Δουλιχιεύς· θεράπων δʼ ἦν Ἀμφινόμοιο·
- νώμησεν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπισταδόν· οἱ δὲ θεοῖσι
- σπείσαντες μακάρεσσι πίον μελιηδέα οἶνον.
- αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιόν θʼ ὅσον ἤθελε θυμός,
- βάν ῥʼ ἴμεναι κείοντες ἑὰ πρὸς δώμαθʼ ἕκαστος.
- αὐτὰρ ὁ ἐν μεγάρῳ ὑπελείπετο δῖος Ὀδυσσεύς,
- μνηστήρεσσι φόνον σὺν Ἀθήνῃ μερμηρίζων·
- αἶψα δὲ Τηλέμαχον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- Τηλέμαχε, χρὴ τεύχεʼ ἀρήϊα κατθέμεν εἴσω
- πάντα μάλʼ· αὐτὰρ μνηστῆρας μαλακοῖς ἐπέεσσι
- παρφάσθαι, ὅτε κέν σε μεταλλῶσιν ποθέοντες·
- ἐκ καπνοῦ κατέθηκʼ, ἐπεὶ οὐκέτι τοῖσιν ἐῴκει
- οἷά ποτε Τροίηνδε κιὼν κατέλειπεν Ὀδυσσεύς,
- ἀλλὰ κατῄκισται, ὅσσον πυρὸς ἵκετʼ ἀϋτμή.
- πρὸς δʼ ἔτι καὶ τόδε μεῖζον ἐνὶ φρεσὶν ἔβαλε δαίμων
- μή πως οἰνωθέντες, ἔριν στήσαντες ἐν ὑμῖν,
- ἀλλήλους τρώσητε καταισχύνητέ τε δαῖτα
- καὶ μνηστύν· αὐτὸς γὰρ ἐφέλκεται ἄνδρα σίδηρος.
- ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί,
- ἐκ δὲ καλεσσάμενος προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν·
- μαῖʼ, ἄγε δή μοι ἔρυξον ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκας,
- ὄφρα κεν ἐς θάλαμον καταθείομαι ἔντεα πατρὸς
- καλά, τά μοι κατὰ οἶκον ἀκηδέα καπνὸς ἀμέρδει
- πατρὸς ἀποιχομένοιο· ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα.
- νῦν δʼ ἐθέλω καταθέσθαι, ἵνʼ οὐ πυρὸς ἵξετʼ ἀϋτμή.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
- αἲ γὰρ δή ποτε, τέκνον, ἐπιφροσύνας ἀνέλοιο
- οἴκου κήδεσθαι καὶ κτήματα πάντα φυλάσσειν.
- ἀλλʼ ἄγε, τίς τοι ἔπειτα μετοιχομένη φάος οἴσει;
- δμῳὰς δʼ οὐκ εἴας προβλωσκέμεν, αἵ κεν ἔφαινον.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- ξεῖνος ὅδʼ· οὐ γὰρ ἀεργὸν ἀνέξομαι ὅς κεν ἐμῆς γε
- χοίνικος ἅπτηται, καὶ τηλόθεν εἰληλουθώς.
- ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος.
- κλήϊσεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων.
- τὼ δʼ ἄρʼ ἀναΐξαντʼ Ὀδυσεὺς καὶ φαίδιμος υἱὸς
- ἐσφόρεον κόρυθάς τε καὶ ἀσπίδας ὀμφαλοέσσας
- ἔγχεά τʼ ὀξυόεντα· πάροιθε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη,
- χρύσεον λύχνον ἔχουσα, φάος περικαλλὲς ἐποίει.
- δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεεν ὃν πατέρʼ αἶψα·
- ὦ πάτερ, ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι.
- ἔμπης μοι τοῖχοι μεγάρων καλαί τε μεσόδμαι,
- εἰλάτιναί τε δοκοί, καὶ κίονες ὑψόσʼ ἔχοντες
- φαίνοντʼ ὀφθαλμοῖς ὡς εἰ πυρὸς αἰθομένοιο.
- ἦ μάλα τις θεὸς ἔνδον, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι.
- τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- σίγα καὶ κατὰ σὸν νόον ἴσχανε μηδʼ ἐρέεινε·
- αὕτη τοι δίκη ἐστὶ θεῶν, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.
- ἀλλὰ σὺ μὲν κατάλεξαι, ἐγὼ δʼ ὑπολείψομαι αὐτοῦ,
- ὄφρα κʼ ἔτι δμῳὰς καὶ μητέρα σὴν ἐρεθίζω·
- ἡ δέ μʼ ὀδυρομένη εἰρήσεται ἀμφὶς ἕκαστα.
- ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει
- κείων ἐς θάλαμον, δαΐδων ὕπο λαμπομενάων,
- ἔνθα πάρος κοιμᾶθʼ, ὅτε μιν γλυκὺς ὕπνος ἱκάνοι·
- ἔνθʼ ἄρα καὶ τότʼ ἔλεκτο καὶ Ἠῶ δῖαν ἔμιμνεν.
- αὐτὰρ ὁ ἐν μεγάρῳ ὑπελείπετο δῖος Ὀδυσσεύς,
- μνηστήρεσσι φόνον σὺν Ἀθήνῃ μερμηρίζων.
- ἡ δʼ ἴεν ἐκ θαλάμοιο περίφρων Πηνελόπεια,
- Ἀρτέμιδι ἰκέλη ἠὲ χρυσέῃ Ἀφροδίτῃ.
- τῇ παρὰ μὲν κλισίην πυρὶ κάτθεσαν, ἔνθʼ ἄρʼ ἐφῖζε,
- δινωτὴν ἐλέφαντι καὶ ἀργύρῳ· ἥν ποτε τέκτων
- ποίησʼ Ἰκμάλιος, καὶ ὑπὸ θρῆνυν ποσὶν ἧκε
- προσφυέʼ ἐξ αὐτῆς, ὅθʼ ἐπὶ μέγα βάλλετο κῶας.
- ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια.
- ἦλθον δὲ δμῳαὶ λευκώλενοι ἐκ μεγάροιο.
- αἱ δʼ ἀπὸ μὲν σῖτον πολὺν ᾕρεον ἠδὲ τραπέζας
- καὶ δέπα, ἔνθεν ἄρʼ ἄνδρες ὑπερμενέοντες ἔπινον·
- πῦρ δʼ ἀπὸ λαμπτήρων χαμάδις βάλον, ἄλλα δʼ ἐπʼ αὐτῶν
- νήησαν ξύλα πολλά, φόως ἔμεν ἠδὲ θέρεσθαι.
- ἡ δʼ Ὀδυσῆʼ ἐνένιπε Μελανθὼ δεύτερον αὖτις·
- ξεῖνʼ, ἔτι καὶ νῦν ἐνθάδʼ ἀνιήσεις διὰ νύκτα
- δινεύων κατὰ οἶκον, ὀπιπεύσεις δὲ γυναῖκας;
- ἀλλʼ ἔξελθε θύραζε, τάλαν, καὶ δαιτὸς ὄνησο·
- ἢ τάχα καὶ δαλῷ βεβλημένος εἶσθα θύραζε.
- τὴν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- δαιμονίη, τί μοι ὧδʼ ἐπέχεις κεκοτηότι θυμῷ;
- ἦ ὅτι δὴ ῥυπόω, κακὰ δὲ χροῒ εἵματα εἷμαι,
- πτωχεύω δʼ ἀνὰ δῆμον; ἀναγκαίη γὰρ ἐπείγει.
- τοιοῦτοι πτωχοὶ καὶ ἀλήμονες ἄνδρες ἔασι
- καὶ γὰρ ἐγώ ποτε οἶκον ἐν ἀνθρώποισιν ἔναιον
- ὄλβιος ἀφνειὸν καὶ πολλάκι δόσκον ἀλήτῃ,
- τοίῳ ὁποῖος ἔοι καὶ ὅτευ κεχρημένος ἔλθοι·
- ἦσαν δὲ δμῶες μάλα μυρίοι, ἄλλα τε πολλὰ
- οἷσίν τʼ εὖ ζώουσι καὶ ἀφνειοὶ καλέονται.
- ἀλλὰ Ζεὺς ἀλάπαξε Κρονίων· ἤθελε γάρ που·
- τῷ νῦν μήποτε καὶ σύ, γύναι, ἀπὸ πᾶσαν ὀλέσσῃς
- ἀγλαΐην, τῇ νῦν γε μετὰ δμῳῇσι κέκασσαι·
- μή πώς τοι δέσποινα κοτεσσαμένη χαλεπήνῃ,
- ἢ Ὀδυσεὺς ἔλθῃ· ἔτι γὰρ καὶ ἐλπίδος αἶσα.
- εἰ δʼ ὁ μὲν ὣς ἀπόλωλε καὶ οὐκέτι νόστιμός ἐστιν,
- ἀλλʼ ἤδη παῖς τοῖος Ἀπόλλωνός γε ἕκητι,
- Τηλέμαχος· τὸν δʼ οὔ τις ἐνὶ μεγάροισι γυναικῶν
- λήθει ἀτασθάλλουσʼ, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐστίν.
- ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσε περίφρων Πηνελόπεια,
- ἀμφίπολον δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
- πάντως, θαρσαλέη, κύον ἀδεές, οὔ τί με λήθεις
- ἔρδουσα μέγα ἔργον, ὃ σῇ κεφαλῇ ἀναμάξεις·
- πάντα γὰρ εὖ ᾔδησθʼ, ἐπεὶ ἐξ ἐμεῦ ἔκλυες αὐτῆς
- ὡς τὸν ξεῖνον ἔμελλον ἐνὶ μεγάροισιν ἐμοῖσιν
- ἀμφὶ πόσει εἴρεσθαι, ἐπεὶ πυκινῶς ἀκάχημαι.
- ἦ ῥα καὶ Εὐρυνόμην ταμίην πρὸς μῦθον ἔειπεν·
- Εὐρυνόμη, φέρε δὴ δίφρον καὶ κῶας ἐπʼ αὐτοῦ,
- ὄφρα καθεζόμενος εἴπῃ ἔπος ἠδʼ ἐπακούσῃ
- ὁ ξεῖνος ἐμέθεν· ἐθέλω δέ μιν ἐξερέεσθαι.
- ὣς ἔφαθʼ, ἡ δὲ μάλʼ ὀτραλέως κατέθηκε φέρουσα
- δίφρον ἐΰξεστον καὶ ἐπʼ αὐτῷ κῶας ἔβαλλεν·
- ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς.
- τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνε, τὸ μέν σε πρῶτον ἐγὼν εἰρήσομαι αὐτή·
- τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι, οὐκ ἄν τίς σε βροτῶν ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν
- νεικέοι· ἦ γάρ σευ κλέος οὐρανὸν εὐρὺν ἱκάνει,
- ὥς τέ τευ ἢ βασιλῆος ἀμύμονος, ὅς τε θεουδὴς
- ἀνδράσιν ἐν πολλοῖσι καὶ ἰφθίμοισιν ἀνάσσων
- εὐδικίας ἀνέχῃσι, φέρῃσι δὲ γαῖα μέλαινα
- πυροὺς καὶ κριθάς, βρίθῃσι δὲ δένδρεα καρπῷ,
- τίκτῃ δʼ ἔμπεδα μῆλα, θάλασσα δὲ παρέχῃ ἰχθῦς
- ἐξ εὐηγεσίης, ἀρετῶσι δὲ λαοὶ ὑπʼ αὐτοῦ.
- τῷ ἐμὲ νῦν τὰ μὲν ἄλλα μετάλλα σῷ ἐνὶ οἴκῳ,
- μηδʼ ἐμὸν ἐξερέεινε γένος καὶ πατρίδα γαῖαν,
- μή μοι μᾶλλον θυμὸν ἐνιπλήσῃς ὀδυνάων
- μνησαμένῳ μάλα δʼ εἰμὶ πολύστονος· οὐδέ τί με χρὴ
- οἴκῳ ἐν ἀλλοτρίῳ γοόωντά τε μυρόμενόν τε
- ἧσθαι, ἐπεὶ κάκιον πενθήμεναι ἄκριτον αἰεί·
- μή τίς μοι δμῳῶν νεμεσήσεται, ἠὲ σύ γʼ αὐτή,
- φῇ δὲ δακρυπλώειν βεβαρηότα με φρένας οἴνῳ.
- τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια·
- ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν ἐμὴν ἀρετὴν εἶδός τε δέμας τε
- ὤλεσαν ἀθάνατοι, ὅτε Ἴλιον εἰσανέβαινον
- Ἀργεῖοι, μετὰ τοῖσι δʼ ἐμὸς πόσις ᾖεν Ὀδυσσεύς
- εἰ κεῖνός γʼ ἐλθὼν τὸν ἐμὸν βίον ἀμφιπολεύοι,
- μεῖζον κε κλέος εἴη ἐμὸν καὶ κάλλιον οὕτως.
- νῦν δʼ ἄχομαι· τόσα γάρ μοι ἐπέσσευεν κακὰ δαίμων.
- ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι,
- Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ,
- οἵ τʼ αὐτὴν Ἰθάκην εὐδείελον ἀμφινέμονται,
- οἵ μʼ ἀεκαζομένην μνῶνται, τρύχουσι δὲ οἶκον.
- τῷ οὔτε ξείνων ἐμπάξομαι οὔθʼ ἱκετάων
- οὔτε τι κηρύκων, οἳ δημιοεργοὶ ἔασιν·
- ἀλλʼ Ὀδυσῆ ποθέουσα φίλον κατατήκομαι ἦτορ.
- οἱ δὲ γάμον σπεύδουσιν· ἐγὼ δὲ δόλους τολυπεύω.
- φᾶρος μέν μοι πρῶτον ἐνέπνευσε φρεσὶ δαίμων,
- στησαμένῃ μέγαν ἱστόν, ἐνὶ μεγάροισιν ὑφαίνειν,
- λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δʼ αὐτοῖς μετέειπον·
- κοῦροι, ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,
- μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶρος
- ἐκτελέσω—μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται—
- Λαέρτῃ ἥρωϊ ταφήϊον, εἰς ὅτε κέν μιν
- μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο·
- μή τίς μοι κατὰ δῆμον Ἀχαιϊάδων νεμεσήσῃ,
- αἴ κεν ἄτερ σπείρου κεῖται πολλὰ κτεατίσσας.
- ὣς ἐφάμην, τοῖσιν δʼ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.
- ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκον μέγαν ἱστόν,
- νύκτας δʼ ἀλλύεσκον, ἐπεὶ δαΐδας παραθείμην.
- ὣς τρίετες μὲν ἔληθον ἐγὼ καὶ ἔπειθον Ἀχαιούς·
- ἀλλʼ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
- μηνῶν φθινόντων, περὶ δʼ ἤματα πόλλʼ ἐτελέσθη,
- καὶ τότε δή με διὰ δμῳάς, κύνας οὐκ ἀλεγούσας,
- εἷλον ἐπελθόντες καὶ ὁμόκλησαν ἐπέεσσιν.
- ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσα, καὶ οὐκ ἐθέλουσʼ, ὑπʼ ἀνάγκης·
- νῦν δʼ οὔτʼ ἐκφυγέειν δύναμαι γάμον οὔτε τινʼ ἄλλην
- μῆτιν ἔθʼ εὑρίσκω· μάλα δʼ ὀτρύνουσι τοκῆες
- γήμασθʼ, ἀσχαλάᾳ δὲ πάϊς βίοτον κατεδόντων,
- γιγνώσκων· ἤδη γὰρ ἀνὴρ οἶός τε μάλιστα
- οἴκου κήδεσθαι, τῷ τε Ζεὺς κῦδος ὀπάζει.
- ἀλλὰ καὶ ὥς μοι εἰπὲ τεὸν γένος, ὁππόθεν ἐσσί.
- οὐ γὰρ ἀπὸ δρυός ἐσσι παλαιφάτου οὐδʼ ἀπὸ πέτρης.
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
- ὦ γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος,
- οὐκέτʼ ἀπολλήξεις τὸν ἐμὸν γόνον ἐξερέουσα;
- ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω· ἦ μέν μʼ ἀχέεσσί γε δώσεις
- πλείοσιν ἢ ἔχομαι· ἡ γὰρ δίκη, ὁππότε πάτρης
- ἧς ἀπέῃσιν ἀνὴρ τόσσον χρόνον ὅσσον ἐγὼ νῦν,
- πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεʼ ἀλώμενος, ἄλγεα πάσχων·
- ἀλλὰ καὶ ὣς ἐρέω ὅ μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς.
- Κρήτη τις γαῖʼ ἔστι, μέσῳ ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ,
- καλὴ καὶ πίειρα, περίρρυτος· ἐν δʼ ἄνθρωποι
- πολλοί, ἀπειρέσιοι, καὶ ἐννήκοντα πόληες.
- ἄλλη δʼ ἄλλων γλῶσσα μεμιγμένη· ἐν μὲν Ἀχαιοί,