Odyssey
Homer
Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- τοῖσι δὲ τερπομένοισι μέλας ἐπὶ ἕσπερος ἦλθε·
- δὴ τότε κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος.
- Τηλέμαχος δʼ, ὅθι οἱ θάλαμος περικαλλέος αὐλῆς
- ὑψηλὸς δέδμητο περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ,
- ἔνθʼ ἔβη εἰς εὐνὴν πολλὰ φρεσὶ μερμηρίζων.
- τῷ δʼ ἄρʼ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε κεδνὰ ἰδυῖα
- Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο,
- τήν ποτε Λαέρτης πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσιν
- πρωθήβην ἔτʼ ἐοῦσαν, ἐεικοσάβοια δʼ ἔδωκεν,
- ἶσα δέ μιν κεδνῇ ἀλόχῳ τίεν ἐν μεγάροισιν,
- εὐνῇ δʼ οὔ ποτʼ ἔμικτο, χόλον δʼ ἀλέεινε γυναικός·
- ἥ οἱ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε, καί ἑ μάλιστα
- δμῳάων φιλέεσκε, καὶ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα.
- ὤιξεν δὲ θύρας θαλάμου πύκα ποιητοῖο,
- ἕζετο δʼ ἐν λέκτρῳ, μαλακὸν δʼ ἔκδυνε χιτῶνα·
- καὶ τὸν μὲν γραίης πυκιμηδέος ἔμβαλε χερσίν.
- ἡ μὲν τὸν πτύξασα καὶ ἀσκήσασα χιτῶνα,
- πασσάλῳ ἀγκρεμάσασα παρὰ τρητοῖσι λέχεσσι
- βῆ ῥʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο, θύρην δʼ ἐπέρυσσε κορώνῃ
- ἀργυρέῃ, ἐπὶ δὲ κληῖδʼ ἐτάνυσσεν ἱμάντι.
- ἔνθʼ ὅ γε παννύχιος, κεκαλυμμένος οἰὸς ἀώτῳ,
- βούλευε φρεσὶν ᾗσιν ὁδὸν τὴν πέφραδʼ Ἀθήνη.
- ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
- ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφιν Ὀδυσσῆος φίλος υἱὸς
- εἵματα ἑσσάμενος, περὶ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτʼ ὤμῳ,
- ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
- βῆ δʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο θεῷ ἐναλίγκιος ἄντην.
- αἶψα δὲ κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσε
- κηρύσσειν ἀγορήνδε κάρη κομόωντας Ἀχαιούς.
- οἱ μὲν ἐκήρυσσον, τοὶ δʼ ἠγείροντο μάλʼ ὦκα.
- αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἤγερθεν ὁμηγερέες τʼ ἐγένοντο,
- βῆ ῥʼ ἴμεν εἰς ἀγορήν, παλάμῃ δʼ ἔχε χάλκεον ἔγχος,
- οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω κύνες ἀργοὶ ἕποντο.
- θεσπεσίην δʼ ἄρα τῷ γε χάριν κατέχευεν Ἀθήνη.
- τὸν δʼ ἄρα πάντες λαοὶ ἐπερχόμενον θηεῦντο·
- ἕζετο δʼ ἐν πατρὸς θώκῳ, εἶξαν δὲ γέροντες.
- τοῖσι δʼ ἔπειθʼ ἥρως Αἰγύπτιος ἦρχʼ ἀγορεύειν,
- ὃς δὴ γήραϊ κυφὸς ἔην καὶ μυρία ᾔδη.
- καὶ γὰρ τοῦ φίλος υἱὸς ἅμʼ ἀντιθέῳ Ὀδυσῆι
- Ἴλιον εἰς ἐύπωλον ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσίν,
- Ἄντιφος αἰχμητής· τὸν δʼ ἄγριος ἔκτανε Κύκλωψ
- ἐν σπῆι γλαφυρῷ, πύματον δʼ ὡπλίσσατο δόρπον.
- τρεῖς δέ οἱ ἄλλοι ἔσαν, καὶ ὁ μὲν μνηστῆρσιν ὁμίλει,
- Εὐρύνομος, δύο δʼ αἰὲν ἔχον πατρώια ἔργα.
- ἀλλʼ οὐδʼ ὣς τοῦ λήθετʼ ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων.
- τοῦ ὅ γε δάκρυ χέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·
- κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
- οὔτε ποθʼ ἡμετέρη ἀγορὴ γένετʼ οὔτε θόωκος
- ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς δῖος ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσί.
- νῦν δὲ τίς ὧδʼ ἤγειρε; τίνα χρειὼ τόσον ἵκει
- ἠὲ νέων ἀνδρῶν ἢ οἳ προγενέστεροί εἰσιν;
- ἠέ τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυεν ἐρχομένοιο,
- ἥν χʼ ἡμῖν σάφα εἴποι, ὅτε πρότερός γε πύθοιτο;
- ἦέ τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκεται ἠδʼ ἀγορεύει;
- ἐσθλός μοι δοκεῖ εἶναι, ὀνήμενος. εἴθε οἱ αὐτῷ
- Ζεὺς ἀγαθὸν τελέσειεν, ὅτι φρεσὶν ᾗσι μενοινᾷ.
- ὣς φάτο, χαῖρε δὲ φήμῃ Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,
- οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν ἧστο, μενοίνησεν δʼ ἀγορεύειν,
- στῆ δὲ μέσῃ ἀγορῇ· σκῆπτρον δέ οἱ ἔμβαλε χειρὶ
- κῆρυξ Πεισήνωρ πεπνυμένα μήδεα εἰδώς.
- πρῶτον ἔπειτα γέροντα καθαπτόμενος προσέειπεν·
- ὦ γέρον, οὐχ ἑκὰς οὗτος ἀνήρ, τάχα δʼ εἴσεαι αὐτός,
- ὃς λαὸν ἤγειρα· μάλιστα δέ μʼ ἄλγος ἱκάνει.
- οὔτε τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυον ἐρχομένοιο,
- ἥν χʼ ὑμῖν σάφα εἴπω, ὅτε πρότερός γε πυθοίμην,
- οὔτε τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκομαι οὐδʼ ἀγορεύω,
- ἀλλʼ ἐμὸν αὐτοῦ χρεῖος, ὅ μοι κακὰ ἔμπεσεν οἴκῳ
- δοιά· τὸ μὲν πατέρʼ ἐσθλὸν ἀπώλεσα, ὅς ποτʼ ἐν ὑμῖν
- τοίσδεσσιν βασίλευε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν·
- νῦν δʼ αὖ καὶ πολὺ μεῖζον, ὃ δὴ τάχα οἶκον ἅπαντα
- πάγχυ διαρραίσει, βίοτον δʼ ἀπὸ πάμπαν ὀλέσσει.
- μητέρι μοι μνηστῆρες ἐπέχραον οὐκ ἐθελούσῃ,
- τῶν ἀνδρῶν φίλοι υἷες, οἳ ἐνθάδε γʼ εἰσὶν ἄριστοι,
- οἳ πατρὸς μὲν ἐς οἶκον ἀπερρίγασι νέεσθαι
- Ἰκαρίου, ὥς κʼ αὐτὸς ἐεδνώσαιτο θύγατρα,
- δοίη δʼ ᾧ κʼ ἐθέλοι καί οἱ κεχαρισμένος ἔλθοι·
- οἱ δʼ εἰς ἡμέτερον πωλεύμενοι ἤματα πάντα,
- βοῦς ἱερεύοντες καὶ ὄις καὶ πίονας αἶγας
- εἰλαπινάζουσιν πίνουσί τε αἴθοπα οἶνον
- μαψιδίως· τὰ δὲ πολλὰ κατάνεται. οὐ γὰρ ἔπʼ ἀνήρ,
- οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκεν, ἀρὴν ἀπὸ οἴκου ἀμῦναι.
- ἡμεῖς δʼ οὔ νύ τι τοῖοι ἀμυνέμεν· ἦ καὶ ἔπειτα
- λευγαλέοι τʼ ἐσόμεσθα καὶ οὐ δεδαηκότες ἀλκήν.
- ἦ τʼ ἂν ἀμυναίμην, εἴ μοι δύναμίς γε παρείη.
- οὐ γὰρ ἔτʼ ἀνσχετὰ ἔργα τετεύχαται, οὐδʼ ἔτι καλῶς
- οἶκος ἐμὸς διόλωλε. νεμεσσήθητε καὶ αὐτοί,
- ἄλλους τʼ αἰδέσθητε περικτίονας ἀνθρώπους,
- οἳ περιναιετάουσι· θεῶν δʼ ὑποδείσατε μῆνιν,
- μή τι μεταστρέψωσιν ἀγασσάμενοι κακὰ ἔργα.
- λίσσομαι ἠμὲν Ζηνὸς Ὀλυμπίου ἠδὲ Θέμιστος,
- ἥ τʼ ἀνδρῶν ἀγορὰς ἠμὲν λύει ἠδὲ καθίζει·
- σχέσθε, φίλοι, καί μʼ οἶον ἐάσατε πένθεϊ λυγρῷ
- τείρεσθʼ, εἰ μή πού τι πατὴρ ἐμὸς ἐσθλὸς Ὀδυσσεὺς
- δυσμενέων κάκʼ ἔρεξεν ἐυκνήμιδας Ἀχαιούς,
- τῶν μʼ ἀποτινύμενοι κακὰ ῥέζετε δυσμενέοντες,
- τούτους ὀτρύνοντες. ἐμοὶ δέ κε κέρδιον εἴη
- ὑμέας ἐσθέμεναι κειμήλιά τε πρόβασίν τε.
- εἴ χʼ ὑμεῖς γε φάγοιτε, τάχʼ ἄν ποτε καὶ τίσις εἴη·
- τόφρα γὰρ ἂν κατὰ ἄστυ ποτιπτυσσοίμεθα μύθῳ
- χρήματʼ ἀπαιτίζοντες, ἕως κʼ ἀπὸ πάντα δοθείη·
- νῦν δέ μοι ἀπρήκτους ὀδύνας ἐμβάλλετε θυμῷ.
- ὣς φάτο χωόμενος, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃ
- δάκρυʼ ἀναπρήσας· οἶκτος δʼ ἕλε λαὸν ἅπαντα.
- ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀκὴν ἔσαν, οὐδέ τις ἔτλη
- Τηλέμαχον μύθοισιν ἀμείψασθαι χαλεποῖσιν·
- Ἀντίνοος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπε·
- Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ἔειπες
- ἡμέας αἰσχύνων· ἐθέλοις δέ κε μῶμον ἀνάψαι.
- σοὶ δʼ οὔ τι μνηστῆρες Ἀχαιῶν αἴτιοί εἰσιν,
- ἀλλὰ φίλη μήτηρ, ἥ τοι πέρι κέρδεα οἶδεν.
- ἤδη γὰρ τρίτον ἐστὶν ἔτος, τάχα δʼ εἶσι τέταρτον,
- ἐξ οὗ ἀτέμβει θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.
- πάντας μέν ῥʼ ἔλπει καὶ ὑπίσχεται ἀνδρὶ ἑκάστῳ
- ἀγγελίας προϊεῖσα, νόος δέ οἱ ἄλλα μενοινᾷ.
- ἡ δὲ δόλον τόνδʼ ἄλλον ἐνὶ φρεσὶ μερμήριξε·
- στησαμένη μέγαν ἱστὸν ἐνὶ μεγάροισιν ὕφαινε,
- λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δʼ ἡμῖν μετέειπε·
- κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,
- μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶρος
- ἐκτελέσω, μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται,
- Λαέρτῃ ἥρωι ταφήιον, εἰς ὅτε κέν μιν
- μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο,
- μή τίς μοι κατὰ δῆμον Ἀχαιϊάδων νεμεσήσῃ.
- αἴ κεν ἄτερ σπείρου κεῖται πολλὰ κτεατίσσας.
- ὣς ἔφαθʼ, ἡμῖν δʼ αὖτʼ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.
- ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκεν μέγαν ἱστόν,
- νύκτας δʼ ἀλλύεσκεν, ἐπεὶ δαΐδας παραθεῖτο.
- ὣς τρίετες μὲν ἔληθε δόλῳ καὶ ἔπειθεν Ἀχαιούς·
- ἀλλʼ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
- καὶ τότε δή τις ἔειπε γυναικῶν, ἣ σάφα ᾔδη,
- καὶ τήν γʼ ἀλλύουσαν ἐφεύρομεν ἀγλαὸν ἱστόν.
- ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσε καὶ οὐκ ἐθέλουσʼ ὑπʼ ἀνάγκης·
- σοὶ δʼ ὧδε μνηστῆρες ὑποκρίνονται, ἵνʼ εἰδῇς
- αὐτὸς σῷ θυμῷ, εἰδῶσι δὲ πάντες Ἀχαιοί·
- μητέρα σὴν ἀπόπεμψον, ἄνωχθι δέ μιν γαμέεσθαι
- τῷ ὅτεῴ τε πατὴρ κέλεται καὶ ἁνδάνει αὐτῇ.
- εἰ δʼ ἔτʼ ἀνιήσει γε πολὺν χρόνον υἷας Ἀχαιῶν,
- τὰ φρονέουσʼ ἀνὰ θυμόν, ὅ οἱ πέρι δῶκεν Ἀθήνη
- ἔργα τʼ ἐπίστασθαι περικαλλέα καὶ φρένας ἐσθλὰς
- κέρδεά θʼ, οἷʼ οὔ πώ τινʼ ἀκούομεν οὐδὲ παλαιῶν,
- τάων αἳ πάρος ἦσαν ἐυπλοκαμῖδες Ἀχαιαί,
- Τυρώ τʼ Ἀλκμήνη τε ἐυστέφανός τε Μυκήνη·
- τάων οὔ τις ὁμοῖα νοήματα Πηνελοπείῃ
- ᾔδη· ἀτὰρ μὲν τοῦτό γʼ ἐναίσιμον οὐκ ἐνόησε.
- τόφρα γὰρ οὖν βίοτόν τε τεὸν καὶ κτήματʼ ἔδονται,
- ὄφρα κε κείνη τοῦτον ἔχῃ νόον, ὅν τινά οἱ νῦν
- ἐν στήθεσσι τιθεῖσι θεοί. μέγα μὲν κλέος αὐτῇ
- ποιεῖτʼ, αὐτὰρ σοί γε ποθὴν πολέος βιότοιο.
- ἡμεῖς δʼ οὔτʼ ἐπὶ ἔργα πάρος γʼ ἴμεν οὔτε πῃ ἄλλῃ,
- πρίν γʼ αὐτὴν γήμασθαι Ἀχαιῶν ᾧ κʼ ἐθέλῃσι.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστι δόμων ἀέκουσαν ἀπῶσαι
- ἥ μʼ ἔτεχʼ, ἥ μʼ ἔθρεψε· πατὴρ δʼ ἐμὸς ἄλλοθι γαίης,
- ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε· κακὸν δέ με πόλλʼ ἀποτίνειν
- Ἰκαρίῳ, αἴ κʼ αὐτὸς ἑκὼν ἀπὸ μητέρα πέμψω.
- ἐκ γὰρ τοῦ πατρὸς κακὰ πείσομαι, ἄλλα δὲ δαίμων
- δώσει, ἐπεὶ μήτηρ στυγερὰς ἀρήσετʼ ἐρινῦς
- οἴκου ἀπερχομένη· νέμεσις δέ μοι ἐξ ἀνθρώπων
- ἔσσεται· ὣς οὐ τοῦτον ἐγώ ποτε μῦθον ἐνίψω.
- ὑμέτερος δʼ εἰ μὲν θυμὸς νεμεσίζεται αὐτῶν,
- ἔξιτέ μοι μεγάρων, ἄλλας δʼ ἀλεγύνετε δαῖτας
- ὑμὰ κτήματʼ ἔδοντες ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους.
- εἰ δʼ ὑμῖν δοκέει τόδε λωίτερον καὶ ἄμεινον
- ἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι,
- κείρετʼ· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας,
- αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι.
- νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.
- ὣς φάτο Τηλέμαχος, τῷ δʼ αἰετὼ εὐρύοπα Ζεὺς
- ὑψόθεν ἐκ κορυφῆς ὄρεος προέηκε πέτεσθαι.
- τὼ δʼ ἕως μέν ῥʼ ἐπέτοντο μετὰ πνοιῇς ἀνέμοιο
- πλησίω ἀλλήλοισι τιταινομένω πτερύγεσσιν·
- ἀλλʼ ὅτε δὴ μέσσην ἀγορὴν πολύφημον ἱκέσθην,
- ἔνθʼ ἐπιδινηθέντε τιναξάσθην πτερὰ πυκνά,
- ἐς δʼ ἰδέτην πάντων κεφαλάς, ὄσσοντο δʼ ὄλεθρον·
- δρυψαμένω δʼ ὀνύχεσσι παρειὰς ἀμφί τε δειρὰς
- δεξιὼ ἤιξαν διά τʼ οἰκία καὶ πόλιν αὐτῶν.
- θάμβησαν δʼ ὄρνιθας, ἐπεὶ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν·
- ὥρμηναν δʼ ἀνὰ θυμὸν ἅ περ τελέεσθαι ἔμελλον.
- τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως Ἁλιθέρσης
- Μαστορίδης· ὁ γὰρ οἶος ὁμηλικίην ἐκέκαστο
- ὄρνιθας γνῶναι καὶ ἐναίσιμα μυθήσασθαι·
- ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·
- κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
- μνηστῆρσιν δὲ μάλιστα πιφαυσκόμενος τάδε εἴρω·
- τοῖσιν γὰρ μέγα πῆμα κυλίνδεται· οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς
- δὴν ἀπάνευθε φίλων ὧν ἔσσεται, ἀλλά που ἤδη
- ἐγγὺς ἐὼν τοῖσδεσσι φόνον καὶ κῆρα φυτεύει
- πάντεσσιν· πολέσιν δὲ καὶ ἄλλοισιν κακὸν ἔσται,
- οἳ νεμόμεσθʼ Ἰθάκην ἐυδείελον. ἀλλὰ πολὺ πρὶν
- φραζώμεσθʼ, ὥς κεν καταπαύσομεν· οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ
- παυέσθων· καὶ γάρ σφιν ἄφαρ τόδε λώιόν ἐστιν.
- οὐ γὰρ ἀπείρητος μαντεύομαι, ἀλλʼ ἐὺ εἰδώς·
- καὶ γὰρ κείνῳ φημὶ τελευτηθῆναι ἅπαντα,
- ὥς οἱ ἐμυθεόμην, ὅτε Ἴλιον εἰσανέβαινον
- Ἀργεῖοι, μετὰ δέ σφιν ἔβη πολύμητις Ὀδυσσεύς.
- φῆν κακὰ πολλὰ παθόντʼ, ὀλέσαντʼ ἄπο πάντας ἑταίρους,
- ἄγνωστον πάντεσσιν ἐεικοστῷ ἐνιαυτῷ
- οἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.
- τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος Πολύβου πάϊς ἀντίον ηὔδα·
- ὦ γέρον, εἰ δʼ ἄγε νῦν μαντεύεο σοῖσι τέκεσσιν
- οἴκαδʼ ἰών, μή πού τι κακὸν πάσχωσιν ὀπίσσω·
- ταῦτα δʼ ἐγὼ σέο πολλὸν ἀμείνων μαντεύεσθαι.
- ὄρνιθες δέ τε πολλοὶ ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιο
- φοιτῶσʼ, οὐδέ τε πάντες ἐναίσιμοι· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- ὤλετο τῆλʼ, ὡς καὶ σὺ καταφθίσθαι σὺν ἐκείνῳ
- ὤφελες. οὐκ ἂν τόσσα θεοπροπέων ἀγόρευες,
- οὐδέ κε Τηλέμαχον κεχολωμένον ὧδʼ ἀνιείης,
- σῷ οἴκῳ δῶρον ποτιδέγμενος, αἴ κε πόρῃσιν.
- ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
- αἴ κε νεώτερον ἄνδρα παλαιά τε πολλά τε εἰδὼς
- παρφάμενος ἐπέεσσιν ἐποτρύνῃς χαλεπαίνειν,
- αὐτῷ μέν οἱ πρῶτον ἀνιηρέστερον ἔσται,
- πρῆξαι δʼ ἔμπης οὔ τι δυνήσεται εἵνεκα τῶνδε·
- σοὶ δέ, γέρον, θωὴν ἐπιθήσομεν, ἥν κʼ ἐνὶ θυμῷ
- τίνων ἀσχάλλῃς· χαλεπὸν δέ τοι ἔσσεται ἄλγος.
- Τηλεμάχῳ δʼ ἐν πᾶσιν ἐγὼν ὑποθήσομαι αὐτός·
- μητέρα ἣν ἐς πατρὸς ἀνωγέτω ἀπονέεσθαι·
- οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδνα
- πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι.
- οὐ γὰρ πρὶν παύσεσθαι ὀίομαι υἷας Ἀχαιῶν
- μνηστύος ἀργαλέης, ἐπεὶ οὔ τινα δείδιμεν ἔμπης,
- οὔτʼ οὖν Τηλέμαχον μάλα περ πολύμυθον ἐόντα,
- οὔτε θεοπροπίης ἐμπαζόμεθʼ, ἣν σύ, γεραιέ,
- μυθέαι ἀκράαντον, ἀπεχθάνεαι δʼ ἔτι μᾶλλον.
- χρήματα δʼ αὖτε κακῶς βεβρώσεται, οὐδέ ποτʼ ἶσα
- ἔσσεται, ὄφρα κεν ἥ γε διατρίβῃσιν Ἀχαιοὺς
- ὃν γάμον· ἡμεῖς δʼ αὖ ποτιδέγμενοι ἤματα πάντα
- εἵνεκα τῆς ἀρετῆς ἐριδαίνομεν, οὐδὲ μετʼ ἄλλας
- ἐρχόμεθʼ, ἃς ἐπιεικὲς ὀπυιέμεν ἐστὶν ἑκάστῳ.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Εὐρύμαχʼ ἠδὲ καὶ ἄλλοι, ὅσοι μνηστῆρες ἀγαυοί,
- ταῦτα μὲν οὐχ ὑμέας ἔτι λίσσομαι οὐδʼ ἀγορεύω·
- ἤδη γὰρ τὰ ἴσασι θεοὶ καὶ πάντες Ἀχαιοί.
- ἀλλʼ ἄγε μοι δότε νῆα θοὴν καὶ εἴκοσʼ ἑταίρους,
- οἵ κέ μοι ἔνθα καὶ ἔνθα διαπρήσσωσι κέλευθον.
- εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
- νόστον πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,
- ἤν τίς μοι εἴπῃσι βροτῶν ἢ ὄσσαν ἀκούσω
- ἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισιν·
- εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσω,
- ἦ τʼ ἄν, τρυχόμενός περ, ἔτι τλαίην ἐνιαυτόν·
- εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσω μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,
- νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
- σῆμά τέ οἱ χεύω καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξω
- πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δώσω.
- ἦ τοι ὅ γʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, τοῖσι δʼ ἀνέστη
- Μέντωρ, ὅς ῥʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἦεν ἑταῖρος,
- καί οἱ ἰὼν ἐν νηυσὶν ἐπέτρεπεν οἶκον ἅπαντα,
- πείθεσθαί τε γέροντι καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσειν·
- ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
- κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
- μή τις ἔτι πρόφρων ἀγανὸς καὶ ἤπιος ἔστω
- σκηπτοῦχος βασιλεύς, μηδὲ φρεσὶν αἴσιμα εἰδώς,
- ἀλλʼ αἰεὶ χαλεπός τʼ εἴη καὶ αἴσυλα ῥέζοι·
- ὡς οὔ τις μέμνηται Ὀδυσσῆος θείοιο
- λαῶν οἷσιν ἄνασσε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν.
- ἀλλʼ ἦ τοι μνηστῆρας ἀγήνορας οὔ τι μεγαίρω
- ἔρδειν ἔργα βίαια κακορραφίῃσι νόοιο·
- σφὰς γὰρ παρθέμενοι κεφαλὰς κατέδουσι βιαίως
- οἶκον Ὀδυσσῆος, τὸν δʼ οὐκέτι φασὶ νέεσθαι.
- νῦν δʼ ἄλλῳ δήμῳ νεμεσίζομαι, οἷον ἅπαντες
- ἧσθʼ ἄνεῳ, ἀτὰρ οὔ τι καθαπτόμενοι ἐπέεσσι
- παύρους μνηστῆρας καταπαύετε πολλοὶ ἐόντες.
- τὸν δʼ Εὐηνορίδης Λειώκριτος ἀντίον ηὔδα·
- Μέντορ ἀταρτηρέ, φρένας ἠλεέ, ποῖον ἔειπες
- ἡμέας ὀτρύνων καταπαυέμεν. ἀργαλέον δὲ
- ἀνδράσι καὶ πλεόνεσσι μαχήσασθαι περὶ δαιτί.
- εἴ περ γάρ κʼ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος αὐτὸς ἐπελθὼν
- δαινυμένους κατὰ δῶμα ἑὸν μνηστῆρας ἀγαυοὺς
- ἐξελάσαι μεγάροιο μενοινήσειʼ ἐνὶ θυμῷ,
- οὔ κέν οἱ κεχάροιτο γυνή, μάλα περ χατέουσα,
- ἐλθόντʼ, ἀλλά κεν αὐτοῦ ἀεικέα πότμον ἐπίσποι,
- εἰ πλεόνεσσι μάχοιτο· σὺ δʼ οὐ κατὰ μοῖραν ἔειπες.
- ἀλλʼ ἄγε, λαοὶ μὲν σκίδνασθʼ ἐπὶ ἔργα ἕκαστος,
- τούτῳ δʼ ὀτρυνέει Μέντωρ ὁδὸν ἠδʼ Ἁλιθέρσης,
- οἵ τέ οἱ ἐξ ἀρχῆς πατρώιοί εἰσιν ἑταῖροι.
- ἀλλʼ ὀίω, καὶ δηθὰ καθήμενος ἀγγελιάων
- πεύσεται εἰν Ἰθάκῃ, τελέει δʼ ὁδὸν οὔ ποτε ταύτην.
- ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, λῦσεν δʼ ἀγορὴν αἰψηρήν.
- οἱ μὲν ἄρʼ ἐσκίδναντο ἑὰ πρὸς δώμαθʼ ἕκαστος,
- μνηστῆρες δʼ ἐς δώματʼ ἴσαν θείου Ὀδυσῆος.
- Τηλέμαχος δʼ ἀπάνευθε κιὼν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης,
- χεῖρας νιψάμενος πολιῆς ἁλὸς εὔχετʼ Ἀθήνῃ·
- κλῦθί μευ, ὃ χθιζὸς θεὸς ἤλυθες ἡμέτερον δῶ
- καί μʼ ἐν νηὶ κέλευσας ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον
- νόστον πευσόμενον πατρὸς δὴν οἰχομένοιο
- ἔρχεσθαι· τὰ δὲ πάντα διατρίβουσιν Ἀχαιοί,
- μνηστῆρες δὲ μάλιστα κακῶς ὑπερηνορέοντες.
- ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνη,
- Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν,
- καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- Τηλέμαχʼ, οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,
- εἰ δή τοι σοῦ πατρὸς ἐνέστακται μένος ἠύ,
- οἷος κεῖνος ἔην τελέσαι ἔργον τε ἔπος τε·
- οὔ τοι ἔπειθʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται οὐδʼ ἀτέλεστος.
- εἰ δʼ οὐ κείνου γʼ ἐσσὶ γόνος καὶ Πηνελοπείης,
- οὐ σέ γʼ ἔπειτα ἔολπα τελευτήσειν, ἃ μενοινᾷς.
- παῦροι γάρ τοι παῖδες ὁμοῖοι πατρὶ πέλονται,
- οἱ πλέονες κακίους, παῦροι δέ τε πατρὸς ἀρείους.
- ἀλλʼ ἐπεὶ οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,
- οὐδέ σε πάγχυ γε μῆτις Ὀδυσσῆος προλέλοιπεν,
- ἐλπωρή τοι ἔπειτα τελευτῆσαι τάδε ἔργα.
- τῶ νῦν μνηστήρων μὲν ἔα βουλήν τε νόον τε
- ἀφραδέων, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοι·
- οὐδέ τι ἴσασιν θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν,
- ὃς δή σφι σχεδόν ἐστιν, ἐπʼ ἤματι πάντας ὀλέσθαι.
- σοὶ δʼ ὁδὸς οὐκέτι δηρὸν ἀπέσσεται ἣν σὺ μενοινᾷς·
- τοῖος γάρ τοι ἑταῖρος ἐγὼ πατρώιός εἰμι,
- ὅς τοι νῆα θοὴν στελέω καὶ ἅμʼ ἕψομαι αὐτός.
- ἀλλὰ σὺ μὲν πρὸς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει,
- ὅπλισσόν τʼ ἤια καὶ ἄγγεσιν ἄρσον ἅπαντα,
- οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσι, καὶ ἄλφιτα, μυελὸν ἀνδρῶν,
- δέρμασιν ἐν πυκινοῖσιν· ἐγὼ δʼ ἀνὰ δῆμον ἑταίρους
- αἶψʼ ἐθελοντῆρας συλλέξομαι. εἰσὶ δὲ νῆες
- πολλαὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέαι ἠδὲ παλαιαί·
- τάων μέν τοι ἐγὼν ἐπιόψομαι ἥ τις ἀρίστη,
- ὦκα δʼ ἐφοπλίσσαντες ἐνήσομεν εὐρέι πόντῳ.
- ὣς φάτʼ Ἀθηναίη κούρη Διός· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν
- Τηλέμαχος παρέμιμνεν, ἐπεὶ θεοῦ ἔκλυεν αὐδήν.
- βῆ δʼ ἰέναι πρὸς δῶμα, φίλον τετιημένος ἦτορ,
- εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας ἐν μεγάροισιν,
- αἶγας ἀνιεμένους σιάλους θʼ εὕοντας ἐν αὐλῇ.
- Ἀντίνοος δʼ ἰθὺς γελάσας κίε Τηλεμάχοιο,
- ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
- Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, μή τί τοι ἄλλο
- ἐν στήθεσσι κακὸν μελέτω ἔργον τε ἔπος τε,
- ἀλλά μοι ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν, ὡς τὸ πάρος περ.
- ταῦτα δέ τοι μάλα πάντα τελευτήσουσιν Ἀχαιοί,
- νῆα καὶ ἐξαίτους ἐρέτας, ἵνα θᾶσσον ἵκηαι
- ἐς Πύλον ἠγαθέην μετʼ ἀγαυοῦ πατρὸς ἀκουήν.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστιν ὑπερφιάλοισι μεθʼ ὑμῖν
- δαίνυσθαί τʼ ἀκέοντα καὶ εὐφραίνεσθαι ἕκηλον.
- ἦ οὐχ ἅλις ὡς τὸ πάροιθεν ἐκείρετε πολλὰ καὶ ἐσθλὰ
- κτήματʼ ἐμά, μνηστῆρες, ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα;
- νῦν δʼ ὅτε δὴ μέγας εἰμὶ καὶ ἄλλων μῦθον ἀκούων
- πυνθάνομαι, καὶ δή μοι ἀέξεται ἔνδοθι θυμός,
- πειρήσω, ὥς κʼ ὔμμι κακὰς ἐπὶ κῆρας ἰήλω,
- ἠὲ Πύλονδʼ ἐλθών, ἢ αὐτοῦ τῷδʼ ἐνὶ δήμῳ.
- εἶμι μέν, οὐδʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται ἣν ἀγορεύω,
- ἔμπορος· οὐ γὰρ νηὸς ἐπήβολος οὐδʼ ἐρετάων
- γίγνομαι· ὥς νύ που ὔμμιν ἐείσατο κέρδιον εἶναι.
- ἦ ῥα, καὶ ἐκ χειρὸς χεῖρα σπάσατʼ Ἀντινόοιο
- ῥεῖα· μνηστῆρες δὲ δόμον κάτα δαῖτα πένοντο.
- οἱ δʼ ἐπελώβευον καὶ ἐκερτόμεον ἐπέεσσιν.
- ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
- ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν μερμηρίζει.
- ἤ τινας ἐκ Πύλου ἄξει ἀμύντορας ἠμαθόεντος
- ἢ ὅ γε καὶ Σπάρτηθεν, ἐπεί νύ περ ἵεται αἰνῶς·
- ἠὲ καὶ εἰς Ἐφύρην ἐθέλει, πίειραν ἄρουραν,
- ἐλθεῖν, ὄφρʼ ἔνθεν θυμοφθόρα φάρμακʼ ἐνείκῃ,
- ἐν δὲ βάλῃ κρητῆρι καὶ ἡμέας πάντας ὀλέσσῃ.
- ἄλλος δʼ αὖτʼ εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
- τίς δʼ οἶδʼ, εἴ κε καὶ αὐτὸς ἰὼν κοίλης ἐπὶ νηὸς
- τῆλε φίλων ἀπόληται ἀλώμενος ὥς περ Ὀδυσσεύς;
- οὕτω κεν καὶ μᾶλλον ὀφέλλειεν πόνον ἄμμιν·
- κτήματα γάρ κεν πάντα δασαίμεθα, οἰκία δʼ αὖτε
- τούτου μητέρι δοῖμεν ἔχειν ἠδʼ ὅς τις ὀπυίοι.
- ὣς φάν, ὁ δʼ ὑψόροφον θάλαμον κατεβήσετο πατρὸς
- εὐρύν, ὅθι νητὸς χρυσὸς καὶ χαλκὸς ἔκειτο
- ἐσθής τʼ ἐν χηλοῖσιν ἅλις τʼ ἐυῶδες ἔλαιον·
- ἐν δὲ πίθοι οἴνοιο παλαιοῦ ἡδυπότοιο
- ἕστασαν, ἄκρητον θεῖον ποτὸν ἐντὸς ἔχοντες,
- ἑξείης ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες, εἴ ποτʼ Ὀδυσσεὺς
- οἴκαδε νοστήσειε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσας.
- κληισταὶ δʼ ἔπεσαν σανίδες πυκινῶς ἀραρυῖαι,
- δικλίδες· ἐν δὲ γυνὴ ταμίη νύκτας τε καὶ ἦμαρ
- ἔσχʼ, ἣ πάντʼ ἐφύλασσε νόου πολυϊδρείῃσιν,
- Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο.
- τὴν τότε Τηλέμαχος προσέφη θαλαμόνδε καλέσσας·
- μαῖʼ, ἄγε δή μοι οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσον
- ἡδύν, ὅτις μετὰ τὸν λαρώτατος ὃν σὺ φυλάσσεις
- κεῖνον ὀιομένη τὸν κάμμορον, εἴ ποθεν ἔλθοι
- διογενὴς Ὀδυσεὺς θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξας.
- δώδεκα δʼ ἔμπλησον καὶ πώμασιν ἄρσον ἅπαντας.
- ἐν δέ μοι ἄλφιτα χεῦον ἐϋρραφέεσσι δοροῖσιν·
- εἴκοσι δʼ ἔστω μέτρα μυληφάτου ἀλφίτου ἀκτῆς.
- αὐτὴ δʼ οἴη ἴσθι· τὰ δʼ ἁθρόα πάντα τετύχθω·
- ἑσπέριος γὰρ ἐγὼν αἱρήσομαι, ὁππότε κεν δὴ
- μήτηρ εἰς ὑπερῷʼ ἀναβῇ κοίτου τε μέδηται.
- εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
- νόστον πευσόμενος πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσω.
- ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια,
- καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- τίπτε δέ τοι, φίλε τέκνον, ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημα
- ἔπλετο; πῇ δʼ ἐθέλεις ἰέναι πολλὴν ἐπὶ γαῖαν
- μοῦνος ἐὼν ἀγαπητός; ὁ δʼ ὤλετο τηλόθι πάτρης
- διογενὴς Ὀδυσεὺς ἀλλογνώτῳ ἐνὶ δήμῳ.
- οἱ δέ τοι αὐτίκʼ ἰόντι κακὰ φράσσονται ὀπίσσω,
- ὥς κε δόλῳ φθίῃς, τάδε δʼ αὐτοὶ πάντα δάσονται.
- ἀλλὰ μένʼ αὖθʼ ἐπὶ σοῖσι καθήμενος· οὐδέ τί σε χρὴ
- πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον κακὰ πάσχειν οὐδʼ ἀλάλησθαι.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- θάρσει, μαῖʼ, ἐπεὶ οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἥδε γε βουλή.
- ἀλλʼ ὄμοσον μὴ μητρὶ φίλῃ τάδε μυθήσασθαι,
- πρίν γʼ ὅτʼ ἂν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται,
- ἢ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,
- ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.
- ὣς ἄρʼ ἔφη, γρῆυς δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ἀπώμνυ.
- αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,
- αὐτίκʼ ἔπειτά οἱ οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσεν,
- ἐν δέ οἱ ἄλφιτα χεῦεν ἐϋρραφέεσσι δοροῖσι.
- Τηλέμαχος δʼ ἐς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει.
- ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
- Τηλεμάχῳ ἐικυῖα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντῃ,
- καί ῥα ἑκάστῳ φωτὶ παρισταμένη φάτο μῦθον,
- ἑσπερίους δʼ ἐπὶ νῆα θοὴν ἀγέρεσθαι ἀνώγει.
- ἡ δʼ αὖτε Φρονίοιο Νοήμονα φαίδιμον υἱὸν
- ᾔτεε νῆα θοήν· ὁ δέ οἱ πρόφρων ὑπέδεκτο.
- δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,
- καὶ τότε νῆα θοὴν ἅλαδʼ εἴρυσε, πάντα δʼ ἐν αὐτῇ
- ὅπλʼ ἐτίθει, τά τε νῆες ἐύσσελμοι φορέουσι.
- στῆσε δʼ ἐπʼ ἐσχατιῇ λιμένος, περὶ δʼ ἐσθλοὶ ἑταῖροι
- ἁθρόοι ἠγερέθοντο· θεὰ δʼ ὤτρυνεν ἕκαστον.
- ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
- βῆ ῤʼ ἰέναι πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο·
- ἔνθα μνηστήρεσσιν ἐπὶ γλυκὺν ὕπνον ἔχευε,
- πλάζε δὲ πίνοντας, χειρῶν δʼ ἔκβαλλε κύπελλα.
- οἱ δʼ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν, οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν
- ἥατʼ, ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν.
- αὐτὰρ Τηλέμαχον προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνη
- ἐκπροκαλεσσαμένη μεγάρων ἐὺ ναιεταόντων,