Odyssey
Homer
Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- ἄνδρα μοι ἔννεπε, μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ
- πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν·
- πολλῶν δʼ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω,
- πολλὰ δʼ ὅ γʼ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα ὃν κατὰ θυμόν,
- ἀρνύμενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων.
- ἀλλʼ οὐδʼ ὣς ἑτάρους ἐρρύσατο, ἱέμενός περ·
- αὐτῶν γὰρ σφετέρῃσιν ἀτασθαλίῃσιν ὄλοντο,
- νήπιοι, οἳ κατὰ βοῦς Ὑπερίονος Ἠελίοιο
- ἤσθιον· αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ.
- τῶν ἁμόθεν γε, θεά, θύγατερ Διός, εἰπὲ καὶ ἡμῖν.
- ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες, ὅσοι φύγον αἰπὺν ὄλεθρον,
- οἴκοι ἔσαν, πόλεμόν τε πεφευγότες ἠδὲ θάλασσαν·
- τὸν δʼ οἶον νόστου κεχρημένον ἠδὲ γυναικὸς
- νύμφη πότνιʼ ἔρυκε Καλυψὼ δῖα θεάων
- ἐν σπέσσι γλαφυροῖσι, λιλαιομένη πόσιν εἶναι.
- ἀλλʼ ὅτε δὴ ἔτος ἦλθε περιπλομένων ἐνιαυτῶν,
- τῷ οἱ ἐπεκλώσαντο θεοὶ οἶκόνδε νέεσθαι
- εἰς Ἰθάκην, οὐδʼ ἔνθα πεφυγμένος ἦεν ἀέθλων
- καὶ μετὰ οἷσι φίλοισι. θεοὶ δʼ ἐλέαιρον ἅπαντες
- νόσφι Ποσειδάωνος· ὁ δʼ ἀσπερχὲς μενέαινεν
- ἀντιθέῳ Ὀδυσῆι πάρος ἣν γαῖαν ἱκέσθαι.
- ἀλλʼ ὁ μὲν Αἰθίοπας μετεκίαθε τηλόθʼ ἐόντας,
- Αἰθίοπας τοὶ διχθὰ δεδαίαται, ἔσχατοι ἀνδρῶν,
- οἱ μὲν δυσομένου Ὑπερίονος οἱ δʼ ἀνιόντος,
- ἀντιόων ταύρων τε καὶ ἀρνειῶν ἑκατόμβης.
- ἔνθʼ ὅ γʼ ἐτέρπετο δαιτὶ παρήμενος· οἱ δὲ δὴ ἄλλοι
- Ζηνὸς ἐνὶ μεγάροισιν Ὀλυμπίου ἁθρόοι ἦσαν.
- τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
- μνήσατο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀμύμονος Αἰγίσθοιο,
- τόν ῥʼ Ἀγαμεμνονίδης τηλεκλυτὸς ἔκτανʼ Ὀρέστης·
- τοῦ ὅ γʼ ἐπιμνησθεὶς ἔπεʼ ἀθανάτοισι μετηύδα·
- ὢ πόποι, οἷον δή νυ θεοὺς βροτοὶ αἰτιόωνται·
- ἐξ ἡμέων γάρ φασι κάκʼ ἔμμεναι, οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ
- σφῇσιν ἀτασθαλίῃσιν ὑπὲρ μόρον ἄλγεʼ ἔχουσιν,
- ὡς καὶ νῦν Αἴγισθος ὑπὲρ μόρον Ἀτρεΐδαο
- γῆμʼ ἄλοχον μνηστήν, τὸν δʼ ἔκτανε νοστήσαντα,
- εἰδὼς αἰπὺν ὄλεθρον, ἐπεὶ πρό οἱ εἴπομεν ἡμεῖς,
- Ἑρμείαν πέμψαντες, ἐύσκοπον ἀργεϊφόντην,
- μήτʼ αὐτὸν κτείνειν μήτε μνάασθαι ἄκοιτιν·
- ἐκ γὰρ Ὀρέσταο τίσις ἔσσεται Ἀτρεΐδαο,
- ὁππότʼ ἂν ἡβήσῃ τε καὶ ἧς ἱμείρεται αἴης.
- ὣς ἔφαθʼ Ἑρμείας, ἀλλʼ οὐ φρένας Αἰγίσθοιο
- πεῖθʼ ἀγαθὰ φρονέων· νῦν δʼ ἁθρόα πάντʼ ἀπέτισεν.
- τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων,
- καὶ λίην κεῖνός γε ἐοικότι κεῖται ὀλέθρῳ·
- ὡς ἀπόλοιτο καὶ ἄλλος, ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι·
- ἀλλά μοι ἀμφʼ Ὀδυσῆι δαΐφρονι δαίεται ἦτορ,
- δυσμόρῳ, ὃς δὴ δηθὰ φίλων ἄπο πήματα πάσχει
- νήσῳ ἐν ἀμφιρύτῃ, ὅθι τʼ ὀμφαλός ἐστι θαλάσσης.
- νῆσος δενδρήεσσα, θεὰ δʼ ἐν δώματα ναίει,
- Ἄτλαντος θυγάτηρ ὀλοόφρονος, ὅς τε θαλάσσης
- πάσης βένθεα οἶδεν, ἔχει δέ τε κίονας αὐτὸς
- μακράς, αἳ γαῖάν τε καὶ οὐρανὸν ἀμφὶς ἔχουσιν.
- τοῦ θυγάτηρ δύστηνον ὀδυρόμενον κατερύκει,
- αἰεὶ δὲ μαλακοῖσι καὶ αἱμυλίοισι λόγοισιν
- θέλγει, ὅπως Ἰθάκης ἐπιλήσεται· αὐτὰρ Ὀδυσσεύς,
- ἱέμενος καὶ καπνὸν ἀποθρῴσκοντα νοῆσαι
- ἧς γαίης, θανέειν ἱμείρεται. οὐδέ νυ σοί περ
- ἐντρέπεται φίλον ἦτορ, Ὀλύμπιε. οὔ νύ τʼ Ὀδυσσεὺς
- Ἀργείων παρὰ νηυσὶ χαρίζετο ἱερὰ ῥέζων
- Τροίῃ ἐν εὐρείῃ; τί νύ οἱ τόσον ὠδύσαο, Ζεῦ;
- τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
- τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.
- πῶς ἂν ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἐγὼ θείοιο λαθοίμην,
- ὃς περὶ μὲν νόον ἐστὶ βροτῶν, περὶ δʼ ἱρὰ θεοῖσιν
- ἀθανάτοισιν ἔδωκε, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν;
- ἀλλὰ Ποσειδάων γαιήοχος ἀσκελὲς αἰεὶ
- Κύκλωπος κεχόλωται, ὃν ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν,
- ἀντίθεον Πολύφημον, ὅου κράτος ἐστὶ μέγιστον
- πᾶσιν Κυκλώπεσσι· Θόωσα δέ μιν τέκε νύμφη,
- Φόρκυνος θυγάτηρ ἁλὸς ἀτρυγέτοιο μέδοντος,
- ἐν σπέσσι γλαφυροῖσι Ποσειδάωνι μιγεῖσα.
- ἐκ τοῦ δὴ Ὀδυσῆα Ποσειδάων ἐνοσίχθων
- οὔ τι κατακτείνει, πλάζει δʼ ἀπὸ πατρίδος αἴης.
- ἀλλʼ ἄγεθʼ, ἡμεῖς οἵδε περιφραζώμεθα πάντες
- νόστον, ὅπως ἔλθῃσι· Ποσειδάων δὲ μεθήσει
- ὃν χόλον· οὐ μὲν γάρ τι δυνήσεται ἀντία πάντων
- ἀθανάτων ἀέκητι θεῶν ἐριδαινέμεν οἶος.
- τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων,
- εἰ μὲν δὴ νῦν τοῦτο φίλον μακάρεσσι θεοῖσιν,
- νοστῆσαι Ὀδυσῆα πολύφρονα ὅνδε δόμονδε,
- Ἑρμείαν μὲν ἔπειτα διάκτορον ἀργεϊφόντην
- νῆσον ἐς Ὠγυγίην ὀτρύνομεν, ὄφρα τάχιστα
- νύμφῃ ἐυπλοκάμῳ εἴπῃ νημερτέα βουλήν,
- νόστον Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὥς κε νέηται·
- αὐτὰρ ἐγὼν Ἰθάκηνδʼ ἐσελεύσομαι, ὄφρα οἱ υἱὸν
- μᾶλλον ἐποτρύνω καί οἱ μένος ἐν φρεσὶ θείω,
- εἰς ἀγορὴν καλέσαντα κάρη κομόωντας Ἀχαιοὺς
- πᾶσι μνηστήρεσσιν ἀπειπέμεν, οἵ τέ οἱ αἰεὶ
- μῆλʼ ἁδινὰ σφάζουσι καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς.
- πέμψω δʼ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
- νόστον πευσόμενον πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσῃ,
- ἠδʼ ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν.
- ὣς εἰποῦσʼ ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
- ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφʼ ὑγρὴν
- ἠδʼ ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο·
- εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος, ἀκαχμένον ὀξέι χαλκῷ,
- βριθὺ μέγα στιβαρόν, τῷ δάμνησι στίχας ἀνδρῶν
- ἡρώων, τοῖσίν τε κοτέσσεται ὀβριμοπάτρη.
- βῆ δὲ κατʼ Οὐλύμποιο καρήνων ἀίξασα,
- στῆ δʼ Ἰθάκης ἐνὶ δήμῳ ἐπὶ προθύροις Ὀδυσῆος,
- οὐδοῦ ἐπʼ αὐλείου· παλάμῃ δʼ ἔχε χάλκεον ἔγχος,
- εἰδομένη ξείνῳ, Ταφίων ἡγήτορι Μέντῃ.
- εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας. οἱ μὲν ἔπειτα
- πεσσοῖσι προπάροιθε θυράων θυμὸν ἔτερπον
- ἥμενοι ἐν ῥινοῖσι βοῶν, οὓς ἔκτανον αὐτοί·
- κήρυκες δʼ αὐτοῖσι καὶ ὀτρηροὶ θεράποντες
- οἱ μὲν οἶνον ἔμισγον ἐνὶ κρητῆρσι καὶ ὕδωρ,
- οἱ δʼ αὖτε σπόγγοισι πολυτρήτοισι τραπέζας
- νίζον καὶ πρότιθεν, τοὶ δὲ κρέα πολλὰ δατεῦντο.
- τὴν δὲ πολὺ πρῶτος ἴδε Τηλέμαχος θεοειδής,
- ἧστο γὰρ ἐν μνηστῆρσι φίλον τετιημένος ἦτορ,
- ὀσσόμενος πατέρʼ ἐσθλὸν ἐνὶ φρεσίν, εἴ ποθεν ἐλθὼν
- μνηστήρων τῶν μὲν σκέδασιν κατὰ δώματα θείη,
- τιμὴν δʼ αὐτὸς ἔχοι καὶ δώμασιν οἷσιν ἀνάσσοι.
- τὰ φρονέων, μνηστῆρσι μεθήμενος, εἴσιδʼ Ἀθήνην.
- βῆ δʼ ἰθὺς προθύροιο, νεμεσσήθη δʼ ἐνὶ θυμῷ
- ξεῖνον δηθὰ θύρῃσιν ἐφεστάμεν· ἐγγύθι δὲ στὰς
- χεῖρʼ ἕλε δεξιτερὴν καὶ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος,
- καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- χαῖρε, ξεῖνε, παρʼ ἄμμι φιλήσεαι· αὐτὰρ ἔπειτα
- δείπνου πασσάμενος μυθήσεαι ὅττεό σε χρή.
- ὣς εἰπὼν ἡγεῖθʼ, ἡ δʼ ἕσπετο Παλλὰς Ἀθήνη.
- οἱ δʼ ὅτε δή ῥʼ ἔντοσθεν ἔσαν δόμου ὑψηλοῖο,
- ἔγχος μέν ῥʼ ἔστησε φέρων πρὸς κίονα μακρὴν
- δουροδόκης ἔντοσθεν ἐυξόου, ἔνθα περ ἄλλα
- ἔγχεʼ Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος ἵστατο πολλά,
- αὐτὴν δʼ ἐς θρόνον εἷσεν ἄγων, ὑπὸ λῖτα πετάσσας,
- καλὸν δαιδάλεον· ὑπὸ δὲ θρῆνυς ποσὶν ἦεν.
- πὰρ δʼ αὐτὸς κλισμὸν θέτο ποικίλον, ἔκτοθεν ἄλλων
- μνηστήρων, μὴ ξεῖνος ἀνιηθεὶς ὀρυμαγδῷ
- δείπνῳ ἁδήσειεν, ὑπερφιάλοισι μετελθών,
- ἠδʼ ἵνα μιν περὶ πατρὸς ἀποιχομένοιο ἔροιτο.
- χέρνιβα δʼ ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσα
- καλῇ χρυσείῃ, ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,
- νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.
- σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα,
- εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων·
- δαιτρὸς δὲ κρειῶν πίνακας παρέθηκεν ἀείρας
- παντοίων, παρὰ δέ σφι τίθει χρύσεια κύπελλα·
- κῆρυξ δʼ αὐτοῖσιν θάμʼ ἐπῴχετο οἰνοχοεύων.
- ἐς δʼ ἦλθον μνηστῆρες ἀγήνορες. οἱ μὲν ἔπειτα
- ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε,
- τοῖσι δὲ κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,
- σῖτον δὲ δμῳαὶ παρενήνεον ἐν κανέοισιν,
- κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο.
- οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
- αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο
- μνηστῆρες, τοῖσιν μὲν ἐνὶ φρεσὶν ἄλλα μεμήλει,
- μολπή τʼ ὀρχηστύς τε· τὰ γάρ τʼ ἀναθήματα δαιτός·
- κῆρυξ δʼ ἐν χερσὶν κίθαριν περικαλλέα θῆκεν
- Φημίῳ, ὅς ῥʼ ἤειδε παρὰ μνηστῆρσιν ἀνάγκῃ.
- ἦ τοι ὁ φορμίζων ἀνεβάλλετο καλὸν ἀείδειν.
- αὐτὰρ Τηλέμαχος προσέφη γλαυκῶπιν Ἀθήνην,
- ἄγχι σχὼν κεφαλήν, ἵνα μὴ πευθοίαθʼ οἱ ἄλλοι·
- ξεῖνε φίλʼ, ἦ καί μοι νεμεσήσεαι ὅττι κεν εἴπω;
- τούτοισιν μὲν ταῦτα μέλει, κίθαρις καὶ ἀοιδή,
- ῥεῖʼ, ἐπεὶ ἀλλότριον βίοτον νήποινον ἔδουσιν,
- ἀνέρος, οὗ δή που λεύκʼ ὀστέα πύθεται ὄμβρῳ
- κείμενʼ ἐπʼ ἠπείρου, ἢ εἰν ἁλὶ κῦμα κυλίνδει.
- εἰ κεῖνόν γʼ Ἰθάκηνδε ἰδοίατο νοστήσαντα,
- πάντες κʼ ἀρησαίατʼ ἐλαφρότεροι πόδας εἶναι
- ἢ ἀφνειότεροι χρυσοῖό τε ἐσθῆτός τε.
- νῦν δʼ ὁ μὲν ὣς ἀπόλωλε κακὸν μόρον, οὐδέ τις ἡμῖν
- θαλπωρή, εἴ πέρ τις ἐπιχθονίων ἀνθρώπων
- φῇσιν ἐλεύσεσθαι· τοῦ δʼ ὤλετο νόστιμον ἦμαρ.
- ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
- τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
- ὁπποίης τʼ ἐπὶ νηὸς ἀφίκεο· πῶς δέ σε ναῦται
- ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο;
- οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀίομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι.
- καί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐὺ εἰδῶ,
- ἠὲ νέον μεθέπεις ἦ καὶ πατρώιός ἐσσι
- ξεῖνος, ἐπεὶ πολλοὶ ἴσαν ἀνέρες ἡμέτερον δῶ
- ἄλλοι, ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἐπίστροφος ἦν ἀνθρώπων.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- τοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
- Μέντης Ἀγχιάλοιο δαΐφρονος εὔχομαι εἶναι
- υἱός, ἀτὰρ Ταφίοισι φιληρέτμοισιν ἀνάσσω.
- νῦν δʼ ὧδε ξὺν νηὶ κατήλυθον ἠδʼ ἑτάροισιν
- πλέων ἐπὶ οἴνοπα πόντον ἐπʼ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους,
- ἐς Τεμέσην μετὰ χαλκόν, ἄγω δʼ αἴθωνα σίδηρον.
- νηῦς δέ μοι ἥδʼ ἕστηκεν ἐπʼ ἀγροῦ νόσφι πόληος,
- ἐν λιμένι Ῥείθρῳ ὑπὸ Νηίῳ ὑλήεντι.
- ξεῖνοι δʼ ἀλλήλων πατρώιοι εὐχόμεθʼ εἶναι
- ἐξ ἀρχῆς, εἴ πέρ τε γέροντʼ εἴρηαι ἐπελθὼν
- Λαέρτην ἥρωα, τὸν οὐκέτι φασὶ πόλινδε
- ἔρχεσθʼ, ἀλλʼ ἀπάνευθεν ἐπʼ ἀγροῦ πήματα πάσχειν
- γρηὶ σὺν ἀμφιπόλῳ, ἥ οἱ βρῶσίν τε πόσιν τε
- παρτιθεῖ, εὖτʼ ἄν μιν κάματος κατὰ γυῖα λάβῃσιν
- ἑρπύζοντʼ ἀνὰ γουνὸν ἀλωῆς οἰνοπέδοιο.
- νῦν δʼ ἦλθον· δὴ γάρ μιν ἔφαντʼ ἐπιδήμιον εἶναι,
- σὸν πατέρʼ· ἀλλά νυ τόν γε θεοὶ βλάπτουσι κελεύθου.
- οὐ γάρ πω τέθνηκεν ἐπὶ χθονὶ δῖος Ὀδυσσεύς,
- ἀλλʼ ἔτι που ζωὸς κατερύκεται εὐρέι πόντῳ
- νήσῳ ἐν ἀμφιρύτῃ, χαλεποὶ δέ μιν ἄνδρες ἔχουσιν
- ἄγριοι, οἵ που κεῖνον ἐρυκανόωσʼ ἀέκοντα.
- αὐτὰρ νῦν τοι ἐγὼ μαντεύσομαι, ὡς ἐνὶ θυμῷ
- ἀθάνατοι βάλλουσι καὶ ὡς τελέεσθαι ὀίω,
- οὔτε τι μάντις ἐὼν οὔτʼ οἰωνῶν σάφα εἰδώς.
- οὔ τοι ἔτι δηρόν γε φίλης ἀπὸ πατρίδος αἴης
- ἔσσεται, οὐδʼ εἴ πέρ τε σιδήρεα δέσματʼ ἔχῃσιν·
- φράσσεται ὥς κε νέηται, ἐπεὶ πολυμήχανός ἐστιν.
- ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
- εἰ δὴ ἐξ αὐτοῖο τόσος πάϊς εἰς Ὀδυσῆος.
- αἰνῶς μὲν κεφαλήν τε καὶ ὄμματα καλὰ ἔοικας
- κείνῳ, ἐπεὶ θαμὰ τοῖον ἐμισγόμεθʼ ἀλλήλοισιν,
- πρίν γε τὸν ἐς Τροίην ἀναβήμεναι, ἔνθα περ ἄλλοι
- Ἀργείων οἱ ἄριστοι ἔβαν κοίλῃς ἐνὶ νηυσίν·
- ἐκ τοῦ δʼ οὔτʼ Ὀδυσῆα ἐγὼν ἴδον οὔτʼ ἔμʼ ἐκεῖνος.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
- μήτηρ μέν τέ μέ φησι τοῦ ἔμμεναι, αὐτὰρ ἐγώ γε
- οὐκ οἶδʼ· οὐ γάρ πώ τις ἑὸν γόνον αὐτὸς ἀνέγνω.
- ὡς δὴ ἐγώ γʼ ὄφελον μάκαρός νύ τευ ἔμμεναι υἱὸς
- ἀνέρος, ὃν κτεάτεσσιν ἑοῖς ἔπι γῆρας ἔτετμε.
- νῦν δʼ ὃς ἀποτμότατος γένετο θνητῶν ἀνθρώπων,
- τοῦ μʼ ἔκ φασι γενέσθαι, ἐπεὶ σύ με τοῦτʼ ἐρεείνεις.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- οὐ μέν τοι γενεήν γε θεοὶ νώνυμνον ὀπίσσω
- θῆκαν, ἐπεὶ σέ γε τοῖον ἐγείνατο Πηνελόπεια.
- ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·
- τίς δαίς, τίς δὲ ὅμιλος ὅδʼ ἔπλετο; τίπτε δέ σε χρεώ;
- εἰλαπίνη ἠὲ γάμος; ἐπεὶ οὐκ ἔρανος τάδε γʼ ἐστίν·
- ὥς τέ μοι ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσι
- δαίνυσθαι κατὰ δῶμα. νεμεσσήσαιτό κεν ἀνὴρ
- αἴσχεα πόλλʼ ὁρόων, ὅς τις πινυτός γε μετέλθοι.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- ξεῖνʼ, ἐπεὶ ἂρ δὴ ταῦτά μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς,
- μέλλεν μέν ποτε οἶκος ὅδʼ ἀφνειὸς καὶ ἀμύμων
- ἔμμεναι, ὄφρʼ ἔτι κεῖνος ἀνὴρ ἐπιδήμιος ἦεν·
- νῦν δʼ ἑτέρως ἐβόλοντο θεοὶ κακὰ μητιόωντες,
- οἳ κεῖνον μὲν ἄιστον ἐποίησαν περὶ πάντων
- ἀνθρώπων, ἐπεὶ οὔ κε θανόντι περ ὧδʼ ἀκαχοίμην,
- εἰ μετὰ οἷς ἑτάροισι δάμη Τρώων ἐνὶ δήμῳ,
- ἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσεν.
- τῷ κέν οἱ τύμβον μὲν ἐποίησαν Παναχαιοί,
- ἠδέ κε καὶ ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατʼ ὀπίσσω.
- νῦν δέ μιν ἀκλειῶς ἅρπυιαι ἀνηρείψαντο·
- οἴχετʼ ἄιστος ἄπυστος, ἐμοὶ δʼ ὀδύνας τε γόους τε
- κάλλιπεν. οὐδέ τι κεῖνον ὀδυρόμενος στεναχίζω
- οἶον, ἐπεί νύ μοι ἄλλα θεοὶ κακὰ κήδεʼ ἔτευξαν.
- ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι,
- Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ,
- ἠδʼ ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσιν,
- τόσσοι μητέρʼ ἐμὴν μνῶνται, τρύχουσι δὲ οἶκον.
- ἡ δʼ οὔτʼ ἀρνεῖται στυγερὸν γάμον οὔτε τελευτὴν
- ποιῆσαι δύναται· τοὶ δὲ φθινύθουσιν ἔδοντες
- οἶκον ἐμόν· τάχα δή με διαρραίσουσι καὶ αὐτόν.
- τὸν δʼ ἐπαλαστήσασα προσηύδα Παλλὰς Ἀθήνη·
- ὢ πόποι, ἦ δὴ πολλὸν ἀποιχομένου Ὀδυσῆος
- δεύῃ, ὅ κε μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφείη.
- εἰ γὰρ νῦν ἐλθὼν δόμου ἐν πρώτῃσι θύρῃσι
- σταίη, ἔχων πήληκα καὶ ἀσπίδα καὶ δύο δοῦρε,
- τοῖος ἐὼν οἷόν μιν ἐγὼ τὰ πρῶτʼ ἐνόησα
- οἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ πίνοντά τε τερπόμενόν τε,
- ἐξ Ἐφύρης ἀνιόντα παρʼ Ἴλου Μερμερίδαο—
- ᾤχετο γὰρ καὶ κεῖσε θοῆς ἐπὶ νηὸς Ὀδυσσεὺς
- φάρμακον ἀνδροφόνον διζήμενος, ὄφρα οἱ εἴη
- ἰοὺς χρίεσθαι χαλκήρεας· ἀλλʼ ὁ μὲν οὔ οἱ
- δῶκεν, ἐπεί ῥα θεοὺς νεμεσίζετο αἰὲν ἐόντας,
- ἀλλὰ πατήρ οἱ δῶκεν ἐμός· φιλέεσκε γὰρ αἰνῶς—
- τοῖος ἐὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν Ὀδυσσεύς·
- πάντες κʼ ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε.
- ἀλλʼ ἦ τοι μὲν ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται,
- ἤ κεν νοστήσας ἀποτίσεται, ἦε καὶ οὐκί,
- οἷσιν ἐνὶ μεγάροισι· σὲ δὲ φράζεσθαι ἄνωγα,
- ὅππως κε μνηστῆρας ἀπώσεαι ἐκ μεγάροιο.
- εἰ δʼ ἄγε νῦν ξυνίει καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων·
- αὔριον εἰς ἀγορὴν καλέσας ἥρωας Ἀχαιοὺς
- μῦθον πέφραδε πᾶσι, θεοὶ δʼ ἐπὶ μάρτυροι ἔστων.
- μνηστῆρας μὲν ἐπὶ σφέτερα σκίδνασθαι ἄνωχθι,
- μητέρα δʼ, εἴ οἱ θυμὸς ἐφορμᾶται γαμέεσθαι,
- ἂψ ἴτω ἐς μέγαρον πατρὸς μέγα δυναμένοιο·
- οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδνα
- πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι.
- σοὶ δʼ αὐτῷ πυκινῶς ὑποθήσομαι, αἴ κε πίθηαι·
- νῆʼ ἄρσας ἐρέτῃσιν ἐείκοσιν, ἥ τις ἀρίστη,
- ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,
- ἤν τίς τοι εἴπῃσι βροτῶν, ἢ ὄσσαν ἀκούσῃς
- ἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισι.
- πρῶτα μὲν ἐς Πύλον ἐλθὲ καὶ εἴρεο Νέστορα δῖον,
- κεῖθεν δὲ Σπάρτηνδε παρὰ ξανθὸν Μενέλαον·
- ὃς γὰρ δεύτατος ἦλθεν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων.
- εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσῃς,
- ἦ τʼ ἂν τρυχόμενός περ ἔτι τλαίης ἐνιαυτόν·
- εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσῃς μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,
- νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
- σῆμά τέ οἱ χεῦαι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξαι
- πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δοῦναι.
- αὐτὰρ ἐπὴν δὴ ταῦτα τελευτήσῃς τε καὶ ἔρξῃς,
- φράζεσθαι δὴ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν
- ὅππως κε μνηστῆρας ἐνὶ μεγάροισι τεοῖσι
- κτείνῃς ἠὲ δόλῳ ἢ ἀμφαδόν· οὐδέ τί σε χρὴ
- νηπιάας ὀχέειν, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐσσι.
- ἢ οὐκ ἀίεις οἷον κλέος ἔλλαβε δῖος Ὀρέστης
- πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, ἐπεὶ ἔκτανε πατροφονῆα,
- Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα;
- καὶ σύ, φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,
- ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.
- αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆα θοὴν κατελεύσομαι ἤδη
- ἠδʼ ἑτάρους, οἵ πού με μάλʼ ἀσχαλόωσι μένοντες·
- σοὶ δʼ αὐτῷ μελέτω, καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν ταῦτα φίλα φρονέων ἀγορεύεις,
- ὥς τε πατὴρ ᾧ παιδί, καὶ οὔ ποτε λήσομαι αὐτῶν.
- ἀλλʼ ἄγε νῦν ἐπίμεινον, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο,
- ὄφρα λοεσσάμενός τε τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ,
- δῶρον ἔχων ἐπὶ νῆα κίῃς, χαίρων ἐνὶ θυμῷ,
- τιμῆεν, μάλα καλόν, ὅ τοι κειμήλιον ἔσται
- ἐξ ἐμεῦ, οἷα φίλοι ξεῖνοι ξείνοισι διδοῦσι.
- τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- μή μʼ ἔτι νῦν κατέρυκε, λιλαιόμενόν περ ὁδοῖο.
- δῶρον δʼ ὅττι κέ μοι δοῦναι φίλον ἦτορ ἀνώγῃ,
- αὖτις ἀνερχομένῳ δόμεναι οἶκόνδε φέρεσθαι,
- καὶ μάλα καλὸν ἑλών· σοὶ δʼ ἄξιον ἔσται ἀμοιβῆς.
- ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη,
- ὄρνις δʼ ὣς ἀνόπαια διέπτατο· τῷ δʼ ἐνὶ θυμῷ
- θῆκε μένος καὶ θάρσος, ὑπέμνησέν τέ ἑ πατρὸς
- μᾶλλον ἔτʼ ἢ τὸ πάροιθεν. ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσι νοήσας
- θάμβησεν κατὰ θυμόν· ὀίσατο γὰρ θεὸν εἶναι.
- αὐτίκα δὲ μνηστῆρας ἐπῴχετο ἰσόθεος φώς.
- τοῖσι δʼ ἀοιδὸς ἄειδε περικλυτός, οἱ δὲ σιωπῇ
- ἥατʼ ἀκούοντες· ὁ δʼ Ἀχαιῶν νόστον ἄειδε
- λυγρόν, ὃν ἐκ Τροίης ἐπετείλατο Παλλὰς Ἀθήνη.
- τοῦ δʼ ὑπερωιόθεν φρεσὶ σύνθετο θέσπιν ἀοιδὴν
- κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια·
- κλίμακα δʼ ὑψηλὴν κατεβήσετο οἷο δόμοιο,
- οὐκ οἴη, ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύʼ ἕποντο.
- ἡ δʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,
- στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,
- ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα·
- ἀμφίπολος δʼ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη.
- δακρύσασα δʼ ἔπειτα προσηύδα θεῖον ἀοιδόν·
- Φήμιε, πολλὰ γὰρ ἄλλα βροτῶν θελκτήρια οἶδας,
- ἔργʼ ἀνδρῶν τε θεῶν τε, τά τε κλείουσιν ἀοιδοί·
- τῶν ἕν γέ σφιν ἄειδε παρήμενος, οἱ δὲ σιωπῇ
- οἶνον πινόντων· ταύτης δʼ ἀποπαύεʼ ἀοιδῆς
- λυγρῆς, ἥ τέ μοι αἰεὶ ἐνὶ στήθεσσι φίλον κῆρ
- τείρει, ἐπεί με μάλιστα καθίκετο πένθος ἄλαστον.
- τοίην γὰρ κεφαλὴν ποθέω μεμνημένη αἰεί,
- ἀνδρός, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- μῆτερ ἐμή, τί τʼ ἄρα φθονέεις ἐρίηρον ἀοιδὸν
- τέρπειν ὅππῃ οἱ νόος ὄρνυται; οὔ νύ τʼ ἀοιδοὶ
- αἴτιοι, ἀλλά ποθι Ζεὺς αἴτιος, ὅς τε δίδωσιν
- ἀνδράσιν ἀλφηστῇσιν, ὅπως ἐθέλῃσιν, ἑκάστῳ.
- τούτῳ δʼ οὐ νέμεσις Δαναῶν κακὸν οἶτον ἀείδειν·
- τὴν γὰρ ἀοιδὴν μᾶλλον ἐπικλείουσʼ ἄνθρωποι,
- ἥ τις ἀκουόντεσσι νεωτάτη ἀμφιπέληται.
- σοὶ δʼ ἐπιτολμάτω κραδίη καὶ θυμὸς ἀκούειν·
- οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς οἶος ἀπώλεσε νόστιμον ἦμαρ
- ἐν Τροίῃ, πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι φῶτες ὄλοντο.
- ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε,
- ἱστόν τʼ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε
- ἔργον ἐποίχεσθαι· μῦθος δʼ ἄνδρεσσι μελήσει
- πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ οἴκῳ.
- ἡ μὲν θαμβήσασα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει·
- παιδὸς γὰρ μῦθον πεπνυμένον ἔνθετο θυμῷ.
- ἐς δʼ ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶ
- κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον
- ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.
- μνηστῆρες δʼ ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα,
- πάντες δʼ ἠρήσαντο παραὶ λεχέεσσι κλιθῆναι.
- τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἤρχετο μύθων·
- μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕβριν ἔχοντες,
- νῦν μὲν δαινύμενοι τερπώμεθα, μηδὲ βοητὺς
- ἔστω, ἐπεὶ τόδε καλὸν ἀκουέμεν ἐστὶν ἀοιδοῦ
- τοιοῦδʼ οἷος ὅδʼ ἐστί, θεοῖς ἐναλίγκιος αὐδήν.
- ἠῶθεν δʼ ἀγορήνδε καθεζώμεσθα κιόντες
- πάντες, ἵνʼ ὕμιν μῦθον ἀπηλεγέως ἀποείπω,
- ἐξιέναι μεγάρων· ἄλλας δʼ ἀλεγύνετε δαῖτας,
- ὑμὰ κτήματʼ ἔδοντες, ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους.
- εἰ δʼ ὕμιν δοκέει τόδε λωίτερον καὶ ἄμεινον
- ἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι,
- κείρετʼ· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας,
- αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι·
- νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.
- ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες
- Τηλέμαχον θαύμαζον, ὃ θαρσαλέως ἀγόρευεν.
- τὸν δʼ αὖτʼ Ἀντίνοος προσέφη, Εὐπείθεος υἱός·
- Τηλέμαχʼ, ἦ μάλα δή σε διδάσκουσιν θεοὶ αὐτοὶ
- ὑψαγόρην τʼ ἔμεναι καὶ θαρσαλέως ἀγορεύειν·
- μὴ σέ γʼ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλῆα Κρονίων
- ποιήσειεν, ὅ τοι γενεῇ πατρώιόν ἐστιν.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Ἀντίνοʼ, ἦ καί μοι νεμεσήσεαι ὅττι κεν εἴπω;
- καί κεν τοῦτʼ ἐθέλοιμι Διός γε διδόντος ἀρέσθαι.
- ἦ φῂς τοῦτο κάκιστον ἐν ἀνθρώποισι τετύχθαι;
- οὐ μὲν γάρ τι κακὸν βασιλευέμεν· αἶψά τέ οἱ δῶ
- ἀφνειὸν πέλεται καὶ τιμηέστερος αὐτός.
- ἀλλʼ ἦ τοι βασιλῆες Ἀχαιῶν εἰσὶ καὶ ἄλλοι
- πολλοὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέοι ἠδὲ παλαιοί,
- τῶν κέν τις τόδʼ ἔχῃσιν, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς·
- αὐτὰρ ἐγὼν οἴκοιο ἄναξ ἔσομʼ ἡμετέροιο
- καὶ δμώων, οὕς μοι ληίσσατο δῖος Ὀδυσσεύς.
- τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος Πολύβου πάϊς ἀντίον ηὔδα·
- Τηλέμαχʼ, ἦ τοι ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται,
- ὅς τις ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλεύσει Ἀχαιῶν·
- κτήματα δʼ αὐτὸς ἔχοις καὶ δώμασιν οἷσιν ἀνάσσοις.
- μὴ γὰρ ὅ γʼ ἔλθοι ἀνὴρ ὅς τίς σʼ ἀέκοντα βίηφιν
- κτήματʼ ἀπορραίσει, Ἰθάκης ἔτι ναιετοώσης.
- ἀλλʼ ἐθέλω σε, φέριστε, περὶ ξείνοιο ἐρέσθαι,
- ὁππόθεν οὗτος ἀνήρ, ποίης δʼ ἐξ εὔχεται εἶναι
- γαίης, ποῦ δέ νύ οἱ γενεὴ καὶ πατρὶς ἄρουρα.
- ἠέ τινʼ ἀγγελίην πατρὸς φέρει ἐρχομένοιο,
- ἦ ἑὸν αὐτοῦ χρεῖος ἐελδόμενος τόδʼ ἱκάνει;
- οἷον ἀναΐξας ἄφαρ οἴχεται, οὐδʼ ὑπέμεινε
- γνώμεναι· οὐ μὲν γάρ τι κακῷ εἰς ὦπα ἐῴκει.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Εὐρύμαχʼ, ἦ τοι νόστος ἀπώλετο πατρὸς ἐμοῖο·
- οὔτʼ οὖν ἀγγελίῃ ἔτι πείθομαι, εἴ ποθεν ἔλθοι,
- οὔτε θεοπροπίης ἐμπάζομαι, ἥν τινα μήτηρ
- ἐς μέγαρον καλέσασα θεοπρόπον ἐξερέηται.
- ξεῖνος δʼ οὗτος ἐμὸς πατρώιος ἐκ Τάφου ἐστίν,
- Μέντης δʼ Ἀγχιάλοιο δαΐφρονος εὔχεται εἶναι
- υἱός, ἀτὰρ Ταφίοισι φιληρέτμοισιν ἀνάσσει.
- ὣς φάτο Τηλέμαχος, φρεσὶ δʼ ἀθανάτην θεὸν ἔγνω.
- οἱ δʼ εἰς ὀρχηστύν τε καὶ ἱμερόεσσαν ἀοιδὴν
- τρεψάμενοι τέρποντο, μένον δʼ ἐπὶ ἕσπερον ἐλθεῖν.
- τοῖσι δὲ τερπομένοισι μέλας ἐπὶ ἕσπερος ἦλθε·
- δὴ τότε κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος.
- Τηλέμαχος δʼ, ὅθι οἱ θάλαμος περικαλλέος αὐλῆς
- ὑψηλὸς δέδμητο περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ,
- ἔνθʼ ἔβη εἰς εὐνὴν πολλὰ φρεσὶ μερμηρίζων.
- τῷ δʼ ἄρʼ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε κεδνὰ ἰδυῖα
- Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο,
- τήν ποτε Λαέρτης πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσιν
- πρωθήβην ἔτʼ ἐοῦσαν, ἐεικοσάβοια δʼ ἔδωκεν,
- ἶσα δέ μιν κεδνῇ ἀλόχῳ τίεν ἐν μεγάροισιν,
- εὐνῇ δʼ οὔ ποτʼ ἔμικτο, χόλον δʼ ἀλέεινε γυναικός·
- ἥ οἱ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε, καί ἑ μάλιστα
- δμῳάων φιλέεσκε, καὶ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα.
- ὤιξεν δὲ θύρας θαλάμου πύκα ποιητοῖο,
- ἕζετο δʼ ἐν λέκτρῳ, μαλακὸν δʼ ἔκδυνε χιτῶνα·
- καὶ τὸν μὲν γραίης πυκιμηδέος ἔμβαλε χερσίν.
- ἡ μὲν τὸν πτύξασα καὶ ἀσκήσασα χιτῶνα,
- πασσάλῳ ἀγκρεμάσασα παρὰ τρητοῖσι λέχεσσι
- βῆ ῥʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο, θύρην δʼ ἐπέρυσσε κορώνῃ
- ἀργυρέῃ, ἐπὶ δὲ κληῖδʼ ἐτάνυσσεν ἱμάντι.
- ἔνθʼ ὅ γε παννύχιος, κεκαλυμμένος οἰὸς ἀώτῳ,
- βούλευε φρεσὶν ᾗσιν ὁδὸν τὴν πέφραδʼ Ἀθήνη.
- ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,
- ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφιν Ὀδυσσῆος φίλος υἱὸς
- εἵματα ἑσσάμενος, περὶ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτʼ ὤμῳ,
- ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,
- βῆ δʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο θεῷ ἐναλίγκιος ἄντην.
- αἶψα δὲ κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσε
- κηρύσσειν ἀγορήνδε κάρη κομόωντας Ἀχαιούς.
- οἱ μὲν ἐκήρυσσον, τοὶ δʼ ἠγείροντο μάλʼ ὦκα.
- αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἤγερθεν ὁμηγερέες τʼ ἐγένοντο,
- βῆ ῥʼ ἴμεν εἰς ἀγορήν, παλάμῃ δʼ ἔχε χάλκεον ἔγχος,
- οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω κύνες ἀργοὶ ἕποντο.
- θεσπεσίην δʼ ἄρα τῷ γε χάριν κατέχευεν Ἀθήνη.
- τὸν δʼ ἄρα πάντες λαοὶ ἐπερχόμενον θηεῦντο·
- ἕζετο δʼ ἐν πατρὸς θώκῳ, εἶξαν δὲ γέροντες.
- τοῖσι δʼ ἔπειθʼ ἥρως Αἰγύπτιος ἦρχʼ ἀγορεύειν,
- ὃς δὴ γήραϊ κυφὸς ἔην καὶ μυρία ᾔδη.
- καὶ γὰρ τοῦ φίλος υἱὸς ἅμʼ ἀντιθέῳ Ὀδυσῆι
- Ἴλιον εἰς ἐύπωλον ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσίν,
- Ἄντιφος αἰχμητής· τὸν δʼ ἄγριος ἔκτανε Κύκλωψ
- ἐν σπῆι γλαφυρῷ, πύματον δʼ ὡπλίσσατο δόρπον.
- τρεῖς δέ οἱ ἄλλοι ἔσαν, καὶ ὁ μὲν μνηστῆρσιν ὁμίλει,
- Εὐρύνομος, δύο δʼ αἰὲν ἔχον πατρώια ἔργα.
- ἀλλʼ οὐδʼ ὣς τοῦ λήθετʼ ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων.
- τοῦ ὅ γε δάκρυ χέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·
- κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
- οὔτε ποθʼ ἡμετέρη ἀγορὴ γένετʼ οὔτε θόωκος
- ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς δῖος ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσί.
- νῦν δὲ τίς ὧδʼ ἤγειρε; τίνα χρειὼ τόσον ἵκει
- ἠὲ νέων ἀνδρῶν ἢ οἳ προγενέστεροί εἰσιν;
- ἠέ τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυεν ἐρχομένοιο,
- ἥν χʼ ἡμῖν σάφα εἴποι, ὅτε πρότερός γε πύθοιτο;
- ἦέ τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκεται ἠδʼ ἀγορεύει;
- ἐσθλός μοι δοκεῖ εἶναι, ὀνήμενος. εἴθε οἱ αὐτῷ
- Ζεὺς ἀγαθὸν τελέσειεν, ὅτι φρεσὶν ᾗσι μενοινᾷ.
- ὣς φάτο, χαῖρε δὲ φήμῃ Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,
- οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν ἧστο, μενοίνησεν δʼ ἀγορεύειν,
- στῆ δὲ μέσῃ ἀγορῇ· σκῆπτρον δέ οἱ ἔμβαλε χειρὶ
- κῆρυξ Πεισήνωρ πεπνυμένα μήδεα εἰδώς.
- πρῶτον ἔπειτα γέροντα καθαπτόμενος προσέειπεν·
- ὦ γέρον, οὐχ ἑκὰς οὗτος ἀνήρ, τάχα δʼ εἴσεαι αὐτός,
- ὃς λαὸν ἤγειρα· μάλιστα δέ μʼ ἄλγος ἱκάνει.
- οὔτε τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυον ἐρχομένοιο,
- ἥν χʼ ὑμῖν σάφα εἴπω, ὅτε πρότερός γε πυθοίμην,
- οὔτε τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκομαι οὐδʼ ἀγορεύω,
- ἀλλʼ ἐμὸν αὐτοῦ χρεῖος, ὅ μοι κακὰ ἔμπεσεν οἴκῳ
- δοιά· τὸ μὲν πατέρʼ ἐσθλὸν ἀπώλεσα, ὅς ποτʼ ἐν ὑμῖν
- τοίσδεσσιν βασίλευε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν·
- νῦν δʼ αὖ καὶ πολὺ μεῖζον, ὃ δὴ τάχα οἶκον ἅπαντα
- πάγχυ διαρραίσει, βίοτον δʼ ἀπὸ πάμπαν ὀλέσσει.
- μητέρι μοι μνηστῆρες ἐπέχραον οὐκ ἐθελούσῃ,
- τῶν ἀνδρῶν φίλοι υἷες, οἳ ἐνθάδε γʼ εἰσὶν ἄριστοι,
- οἳ πατρὸς μὲν ἐς οἶκον ἀπερρίγασι νέεσθαι
- Ἰκαρίου, ὥς κʼ αὐτὸς ἐεδνώσαιτο θύγατρα,
- δοίη δʼ ᾧ κʼ ἐθέλοι καί οἱ κεχαρισμένος ἔλθοι·
- οἱ δʼ εἰς ἡμέτερον πωλεύμενοι ἤματα πάντα,
- βοῦς ἱερεύοντες καὶ ὄις καὶ πίονας αἶγας
- εἰλαπινάζουσιν πίνουσί τε αἴθοπα οἶνον
- μαψιδίως· τὰ δὲ πολλὰ κατάνεται. οὐ γὰρ ἔπʼ ἀνήρ,
- οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκεν, ἀρὴν ἀπὸ οἴκου ἀμῦναι.
- ἡμεῖς δʼ οὔ νύ τι τοῖοι ἀμυνέμεν· ἦ καὶ ἔπειτα
- λευγαλέοι τʼ ἐσόμεσθα καὶ οὐ δεδαηκότες ἀλκήν.
- ἦ τʼ ἂν ἀμυναίμην, εἴ μοι δύναμίς γε παρείη.
- οὐ γὰρ ἔτʼ ἀνσχετὰ ἔργα τετεύχαται, οὐδʼ ἔτι καλῶς
- οἶκος ἐμὸς διόλωλε. νεμεσσήθητε καὶ αὐτοί,
- ἄλλους τʼ αἰδέσθητε περικτίονας ἀνθρώπους,
- οἳ περιναιετάουσι· θεῶν δʼ ὑποδείσατε μῆνιν,
- μή τι μεταστρέψωσιν ἀγασσάμενοι κακὰ ἔργα.
- λίσσομαι ἠμὲν Ζηνὸς Ὀλυμπίου ἠδὲ Θέμιστος,
- ἥ τʼ ἀνδρῶν ἀγορὰς ἠμὲν λύει ἠδὲ καθίζει·
- σχέσθε, φίλοι, καί μʼ οἶον ἐάσατε πένθεϊ λυγρῷ
- τείρεσθʼ, εἰ μή πού τι πατὴρ ἐμὸς ἐσθλὸς Ὀδυσσεὺς
- δυσμενέων κάκʼ ἔρεξεν ἐυκνήμιδας Ἀχαιούς,
- τῶν μʼ ἀποτινύμενοι κακὰ ῥέζετε δυσμενέοντες,
- τούτους ὀτρύνοντες. ἐμοὶ δέ κε κέρδιον εἴη
- ὑμέας ἐσθέμεναι κειμήλιά τε πρόβασίν τε.
- εἴ χʼ ὑμεῖς γε φάγοιτε, τάχʼ ἄν ποτε καὶ τίσις εἴη·
- τόφρα γὰρ ἂν κατὰ ἄστυ ποτιπτυσσοίμεθα μύθῳ
- χρήματʼ ἀπαιτίζοντες, ἕως κʼ ἀπὸ πάντα δοθείη·
- νῦν δέ μοι ἀπρήκτους ὀδύνας ἐμβάλλετε θυμῷ.
- ὣς φάτο χωόμενος, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃ
- δάκρυʼ ἀναπρήσας· οἶκτος δʼ ἕλε λαὸν ἅπαντα.
- ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀκὴν ἔσαν, οὐδέ τις ἔτλη
- Τηλέμαχον μύθοισιν ἀμείψασθαι χαλεποῖσιν·
- Ἀντίνοος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπε·
- Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ἔειπες
- ἡμέας αἰσχύνων· ἐθέλοις δέ κε μῶμον ἀνάψαι.
- σοὶ δʼ οὔ τι μνηστῆρες Ἀχαιῶν αἴτιοί εἰσιν,
- ἀλλὰ φίλη μήτηρ, ἥ τοι πέρι κέρδεα οἶδεν.
- ἤδη γὰρ τρίτον ἐστὶν ἔτος, τάχα δʼ εἶσι τέταρτον,
- ἐξ οὗ ἀτέμβει θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.
- πάντας μέν ῥʼ ἔλπει καὶ ὑπίσχεται ἀνδρὶ ἑκάστῳ
- ἀγγελίας προϊεῖσα, νόος δέ οἱ ἄλλα μενοινᾷ.
- ἡ δὲ δόλον τόνδʼ ἄλλον ἐνὶ φρεσὶ μερμήριξε·
- στησαμένη μέγαν ἱστὸν ἐνὶ μεγάροισιν ὕφαινε,
- λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δʼ ἡμῖν μετέειπε·
- κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,
- μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶρος
- ἐκτελέσω, μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται,
- Λαέρτῃ ἥρωι ταφήιον, εἰς ὅτε κέν μιν
- μοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο,
- μή τίς μοι κατὰ δῆμον Ἀχαιϊάδων νεμεσήσῃ.
- αἴ κεν ἄτερ σπείρου κεῖται πολλὰ κτεατίσσας.
- ὣς ἔφαθʼ, ἡμῖν δʼ αὖτʼ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.
- ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκεν μέγαν ἱστόν,
- νύκτας δʼ ἀλλύεσκεν, ἐπεὶ δαΐδας παραθεῖτο.
- ὣς τρίετες μὲν ἔληθε δόλῳ καὶ ἔπειθεν Ἀχαιούς·
- ἀλλʼ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
- καὶ τότε δή τις ἔειπε γυναικῶν, ἣ σάφα ᾔδη,
- καὶ τήν γʼ ἀλλύουσαν ἐφεύρομεν ἀγλαὸν ἱστόν.
- ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσε καὶ οὐκ ἐθέλουσʼ ὑπʼ ἀνάγκης·
- σοὶ δʼ ὧδε μνηστῆρες ὑποκρίνονται, ἵνʼ εἰδῇς
- αὐτὸς σῷ θυμῷ, εἰδῶσι δὲ πάντες Ἀχαιοί·
- μητέρα σὴν ἀπόπεμψον, ἄνωχθι δέ μιν γαμέεσθαι
- τῷ ὅτεῴ τε πατὴρ κέλεται καὶ ἁνδάνει αὐτῇ.
- εἰ δʼ ἔτʼ ἀνιήσει γε πολὺν χρόνον υἷας Ἀχαιῶν,
- τὰ φρονέουσʼ ἀνὰ θυμόν, ὅ οἱ πέρι δῶκεν Ἀθήνη
- ἔργα τʼ ἐπίστασθαι περικαλλέα καὶ φρένας ἐσθλὰς
- κέρδεά θʼ, οἷʼ οὔ πώ τινʼ ἀκούομεν οὐδὲ παλαιῶν,
- τάων αἳ πάρος ἦσαν ἐυπλοκαμῖδες Ἀχαιαί,
- Τυρώ τʼ Ἀλκμήνη τε ἐυστέφανός τε Μυκήνη·
- τάων οὔ τις ὁμοῖα νοήματα Πηνελοπείῃ
- ᾔδη· ἀτὰρ μὲν τοῦτό γʼ ἐναίσιμον οὐκ ἐνόησε.
- τόφρα γὰρ οὖν βίοτόν τε τεὸν καὶ κτήματʼ ἔδονται,
- ὄφρα κε κείνη τοῦτον ἔχῃ νόον, ὅν τινά οἱ νῦν
- ἐν στήθεσσι τιθεῖσι θεοί. μέγα μὲν κλέος αὐτῇ
- ποιεῖτʼ, αὐτὰρ σοί γε ποθὴν πολέος βιότοιο.
- ἡμεῖς δʼ οὔτʼ ἐπὶ ἔργα πάρος γʼ ἴμεν οὔτε πῃ ἄλλῃ,
- πρίν γʼ αὐτὴν γήμασθαι Ἀχαιῶν ᾧ κʼ ἐθέλῃσι.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστι δόμων ἀέκουσαν ἀπῶσαι
- ἥ μʼ ἔτεχʼ, ἥ μʼ ἔθρεψε· πατὴρ δʼ ἐμὸς ἄλλοθι γαίης,
- ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε· κακὸν δέ με πόλλʼ ἀποτίνειν
- Ἰκαρίῳ, αἴ κʼ αὐτὸς ἑκὼν ἀπὸ μητέρα πέμψω.
- ἐκ γὰρ τοῦ πατρὸς κακὰ πείσομαι, ἄλλα δὲ δαίμων
- δώσει, ἐπεὶ μήτηρ στυγερὰς ἀρήσετʼ ἐρινῦς
- οἴκου ἀπερχομένη· νέμεσις δέ μοι ἐξ ἀνθρώπων
- ἔσσεται· ὣς οὐ τοῦτον ἐγώ ποτε μῦθον ἐνίψω.
- ὑμέτερος δʼ εἰ μὲν θυμὸς νεμεσίζεται αὐτῶν,
- ἔξιτέ μοι μεγάρων, ἄλλας δʼ ἀλεγύνετε δαῖτας
- ὑμὰ κτήματʼ ἔδοντες ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους.
- εἰ δʼ ὑμῖν δοκέει τόδε λωίτερον καὶ ἄμεινον
- ἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι,
- κείρετʼ· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας,
- αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι.
- νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.
- ὣς φάτο Τηλέμαχος, τῷ δʼ αἰετὼ εὐρύοπα Ζεὺς
- ὑψόθεν ἐκ κορυφῆς ὄρεος προέηκε πέτεσθαι.
- τὼ δʼ ἕως μέν ῥʼ ἐπέτοντο μετὰ πνοιῇς ἀνέμοιο
- πλησίω ἀλλήλοισι τιταινομένω πτερύγεσσιν·
- ἀλλʼ ὅτε δὴ μέσσην ἀγορὴν πολύφημον ἱκέσθην,
- ἔνθʼ ἐπιδινηθέντε τιναξάσθην πτερὰ πυκνά,
- ἐς δʼ ἰδέτην πάντων κεφαλάς, ὄσσοντο δʼ ὄλεθρον·
- δρυψαμένω δʼ ὀνύχεσσι παρειὰς ἀμφί τε δειρὰς
- δεξιὼ ἤιξαν διά τʼ οἰκία καὶ πόλιν αὐτῶν.
- θάμβησαν δʼ ὄρνιθας, ἐπεὶ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν·
- ὥρμηναν δʼ ἀνὰ θυμὸν ἅ περ τελέεσθαι ἔμελλον.
- τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως Ἁλιθέρσης
- Μαστορίδης· ὁ γὰρ οἶος ὁμηλικίην ἐκέκαστο
- ὄρνιθας γνῶναι καὶ ἐναίσιμα μυθήσασθαι·
- ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·
- κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
- μνηστῆρσιν δὲ μάλιστα πιφαυσκόμενος τάδε εἴρω·
- τοῖσιν γὰρ μέγα πῆμα κυλίνδεται· οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς
- δὴν ἀπάνευθε φίλων ὧν ἔσσεται, ἀλλά που ἤδη
- ἐγγὺς ἐὼν τοῖσδεσσι φόνον καὶ κῆρα φυτεύει
- πάντεσσιν· πολέσιν δὲ καὶ ἄλλοισιν κακὸν ἔσται,
- οἳ νεμόμεσθʼ Ἰθάκην ἐυδείελον. ἀλλὰ πολὺ πρὶν
- φραζώμεσθʼ, ὥς κεν καταπαύσομεν· οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ
- παυέσθων· καὶ γάρ σφιν ἄφαρ τόδε λώιόν ἐστιν.
- οὐ γὰρ ἀπείρητος μαντεύομαι, ἀλλʼ ἐὺ εἰδώς·
- καὶ γὰρ κείνῳ φημὶ τελευτηθῆναι ἅπαντα,
- ὥς οἱ ἐμυθεόμην, ὅτε Ἴλιον εἰσανέβαινον
- Ἀργεῖοι, μετὰ δέ σφιν ἔβη πολύμητις Ὀδυσσεύς.
- φῆν κακὰ πολλὰ παθόντʼ, ὀλέσαντʼ ἄπο πάντας ἑταίρους,
- ἄγνωστον πάντεσσιν ἐεικοστῷ ἐνιαυτῷ
- οἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.
- τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος Πολύβου πάϊς ἀντίον ηὔδα·
- ὦ γέρον, εἰ δʼ ἄγε νῦν μαντεύεο σοῖσι τέκεσσιν
- οἴκαδʼ ἰών, μή πού τι κακὸν πάσχωσιν ὀπίσσω·
- ταῦτα δʼ ἐγὼ σέο πολλὸν ἀμείνων μαντεύεσθαι.
- ὄρνιθες δέ τε πολλοὶ ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιο
- φοιτῶσʼ, οὐδέ τε πάντες ἐναίσιμοι· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
- ὤλετο τῆλʼ, ὡς καὶ σὺ καταφθίσθαι σὺν ἐκείνῳ
- ὤφελες. οὐκ ἂν τόσσα θεοπροπέων ἀγόρευες,
- οὐδέ κε Τηλέμαχον κεχολωμένον ὧδʼ ἀνιείης,
- σῷ οἴκῳ δῶρον ποτιδέγμενος, αἴ κε πόρῃσιν.
- ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·
- αἴ κε νεώτερον ἄνδρα παλαιά τε πολλά τε εἰδὼς
- παρφάμενος ἐπέεσσιν ἐποτρύνῃς χαλεπαίνειν,
- αὐτῷ μέν οἱ πρῶτον ἀνιηρέστερον ἔσται,
- πρῆξαι δʼ ἔμπης οὔ τι δυνήσεται εἵνεκα τῶνδε·
- σοὶ δέ, γέρον, θωὴν ἐπιθήσομεν, ἥν κʼ ἐνὶ θυμῷ
- τίνων ἀσχάλλῃς· χαλεπὸν δέ τοι ἔσσεται ἄλγος.
- Τηλεμάχῳ δʼ ἐν πᾶσιν ἐγὼν ὑποθήσομαι αὐτός·
- μητέρα ἣν ἐς πατρὸς ἀνωγέτω ἀπονέεσθαι·
- οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδνα
- πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι.
- οὐ γὰρ πρὶν παύσεσθαι ὀίομαι υἷας Ἀχαιῶν
- μνηστύος ἀργαλέης, ἐπεὶ οὔ τινα δείδιμεν ἔμπης,
- οὔτʼ οὖν Τηλέμαχον μάλα περ πολύμυθον ἐόντα,
- οὔτε θεοπροπίης ἐμπαζόμεθʼ, ἣν σύ, γεραιέ,
- μυθέαι ἀκράαντον, ἀπεχθάνεαι δʼ ἔτι μᾶλλον.
- χρήματα δʼ αὖτε κακῶς βεβρώσεται, οὐδέ ποτʼ ἶσα
- ἔσσεται, ὄφρα κεν ἥ γε διατρίβῃσιν Ἀχαιοὺς
- ὃν γάμον· ἡμεῖς δʼ αὖ ποτιδέγμενοι ἤματα πάντα
- εἵνεκα τῆς ἀρετῆς ἐριδαίνομεν, οὐδὲ μετʼ ἄλλας
- ἐρχόμεθʼ, ἃς ἐπιεικὲς ὀπυιέμεν ἐστὶν ἑκάστῳ.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Εὐρύμαχʼ ἠδὲ καὶ ἄλλοι, ὅσοι μνηστῆρες ἀγαυοί,
- ταῦτα μὲν οὐχ ὑμέας ἔτι λίσσομαι οὐδʼ ἀγορεύω·
- ἤδη γὰρ τὰ ἴσασι θεοὶ καὶ πάντες Ἀχαιοί.
- ἀλλʼ ἄγε μοι δότε νῆα θοὴν καὶ εἴκοσʼ ἑταίρους,
- οἵ κέ μοι ἔνθα καὶ ἔνθα διαπρήσσωσι κέλευθον.
- εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
- νόστον πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,
- ἤν τίς μοι εἴπῃσι βροτῶν ἢ ὄσσαν ἀκούσω
- ἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισιν·
- εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσω,
- ἦ τʼ ἄν, τρυχόμενός περ, ἔτι τλαίην ἐνιαυτόν·
- εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσω μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,
- νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
- σῆμά τέ οἱ χεύω καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξω
- πολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δώσω.
- ἦ τοι ὅ γʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, τοῖσι δʼ ἀνέστη
- Μέντωρ, ὅς ῥʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἦεν ἑταῖρος,
- καί οἱ ἰὼν ἐν νηυσὶν ἐπέτρεπεν οἶκον ἅπαντα,
- πείθεσθαί τε γέροντι καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσειν·
- ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
- κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω·
- μή τις ἔτι πρόφρων ἀγανὸς καὶ ἤπιος ἔστω
- σκηπτοῦχος βασιλεύς, μηδὲ φρεσὶν αἴσιμα εἰδώς,
- ἀλλʼ αἰεὶ χαλεπός τʼ εἴη καὶ αἴσυλα ῥέζοι·
- ὡς οὔ τις μέμνηται Ὀδυσσῆος θείοιο
- λαῶν οἷσιν ἄνασσε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν.
- ἀλλʼ ἦ τοι μνηστῆρας ἀγήνορας οὔ τι μεγαίρω
- ἔρδειν ἔργα βίαια κακορραφίῃσι νόοιο·
- σφὰς γὰρ παρθέμενοι κεφαλὰς κατέδουσι βιαίως
- οἶκον Ὀδυσσῆος, τὸν δʼ οὐκέτι φασὶ νέεσθαι.
- νῦν δʼ ἄλλῳ δήμῳ νεμεσίζομαι, οἷον ἅπαντες
- ἧσθʼ ἄνεῳ, ἀτὰρ οὔ τι καθαπτόμενοι ἐπέεσσι
- παύρους μνηστῆρας καταπαύετε πολλοὶ ἐόντες.
- τὸν δʼ Εὐηνορίδης Λειώκριτος ἀντίον ηὔδα·
- Μέντορ ἀταρτηρέ, φρένας ἠλεέ, ποῖον ἔειπες
- ἡμέας ὀτρύνων καταπαυέμεν. ἀργαλέον δὲ
- ἀνδράσι καὶ πλεόνεσσι μαχήσασθαι περὶ δαιτί.
- εἴ περ γάρ κʼ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος αὐτὸς ἐπελθὼν
- δαινυμένους κατὰ δῶμα ἑὸν μνηστῆρας ἀγαυοὺς
- ἐξελάσαι μεγάροιο μενοινήσειʼ ἐνὶ θυμῷ,
- οὔ κέν οἱ κεχάροιτο γυνή, μάλα περ χατέουσα,
- ἐλθόντʼ, ἀλλά κεν αὐτοῦ ἀεικέα πότμον ἐπίσποι,
- εἰ πλεόνεσσι μάχοιτο· σὺ δʼ οὐ κατὰ μοῖραν ἔειπες.
- ἀλλʼ ἄγε, λαοὶ μὲν σκίδνασθʼ ἐπὶ ἔργα ἕκαστος,
- τούτῳ δʼ ὀτρυνέει Μέντωρ ὁδὸν ἠδʼ Ἁλιθέρσης,
- οἵ τέ οἱ ἐξ ἀρχῆς πατρώιοί εἰσιν ἑταῖροι.
- ἀλλʼ ὀίω, καὶ δηθὰ καθήμενος ἀγγελιάων
- πεύσεται εἰν Ἰθάκῃ, τελέει δʼ ὁδὸν οὔ ποτε ταύτην.
- ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, λῦσεν δʼ ἀγορὴν αἰψηρήν.
- οἱ μὲν ἄρʼ ἐσκίδναντο ἑὰ πρὸς δώμαθʼ ἕκαστος,
- μνηστῆρες δʼ ἐς δώματʼ ἴσαν θείου Ὀδυσῆος.
- Τηλέμαχος δʼ ἀπάνευθε κιὼν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης,
- χεῖρας νιψάμενος πολιῆς ἁλὸς εὔχετʼ Ἀθήνῃ·
- κλῦθί μευ, ὃ χθιζὸς θεὸς ἤλυθες ἡμέτερον δῶ
- καί μʼ ἐν νηὶ κέλευσας ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον
- νόστον πευσόμενον πατρὸς δὴν οἰχομένοιο
- ἔρχεσθαι· τὰ δὲ πάντα διατρίβουσιν Ἀχαιοί,
- μνηστῆρες δὲ μάλιστα κακῶς ὑπερηνορέοντες.
- ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνη,
- Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν,
- καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- Τηλέμαχʼ, οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,
- εἰ δή τοι σοῦ πατρὸς ἐνέστακται μένος ἠύ,
- οἷος κεῖνος ἔην τελέσαι ἔργον τε ἔπος τε·
- οὔ τοι ἔπειθʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται οὐδʼ ἀτέλεστος.
- εἰ δʼ οὐ κείνου γʼ ἐσσὶ γόνος καὶ Πηνελοπείης,
- οὐ σέ γʼ ἔπειτα ἔολπα τελευτήσειν, ἃ μενοινᾷς.
- παῦροι γάρ τοι παῖδες ὁμοῖοι πατρὶ πέλονται,
- οἱ πλέονες κακίους, παῦροι δέ τε πατρὸς ἀρείους.
- ἀλλʼ ἐπεὶ οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,
- οὐδέ σε πάγχυ γε μῆτις Ὀδυσσῆος προλέλοιπεν,
- ἐλπωρή τοι ἔπειτα τελευτῆσαι τάδε ἔργα.
- τῶ νῦν μνηστήρων μὲν ἔα βουλήν τε νόον τε
- ἀφραδέων, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοι·
- οὐδέ τι ἴσασιν θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν,
- ὃς δή σφι σχεδόν ἐστιν, ἐπʼ ἤματι πάντας ὀλέσθαι.
- σοὶ δʼ ὁδὸς οὐκέτι δηρὸν ἀπέσσεται ἣν σὺ μενοινᾷς·
- τοῖος γάρ τοι ἑταῖρος ἐγὼ πατρώιός εἰμι,
- ὅς τοι νῆα θοὴν στελέω καὶ ἅμʼ ἕψομαι αὐτός.
- ἀλλὰ σὺ μὲν πρὸς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει,
- ὅπλισσόν τʼ ἤια καὶ ἄγγεσιν ἄρσον ἅπαντα,
- οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσι, καὶ ἄλφιτα, μυελὸν ἀνδρῶν,
- δέρμασιν ἐν πυκινοῖσιν· ἐγὼ δʼ ἀνὰ δῆμον ἑταίρους
- αἶψʼ ἐθελοντῆρας συλλέξομαι. εἰσὶ δὲ νῆες
- πολλαὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέαι ἠδὲ παλαιαί·
- τάων μέν τοι ἐγὼν ἐπιόψομαι ἥ τις ἀρίστη,
- ὦκα δʼ ἐφοπλίσσαντες ἐνήσομεν εὐρέι πόντῳ.
- ὣς φάτʼ Ἀθηναίη κούρη Διός· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν
- Τηλέμαχος παρέμιμνεν, ἐπεὶ θεοῦ ἔκλυεν αὐδήν.
- βῆ δʼ ἰέναι πρὸς δῶμα, φίλον τετιημένος ἦτορ,
- εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας ἐν μεγάροισιν,
- αἶγας ἀνιεμένους σιάλους θʼ εὕοντας ἐν αὐλῇ.
- Ἀντίνοος δʼ ἰθὺς γελάσας κίε Τηλεμάχοιο,
- ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
- Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, μή τί τοι ἄλλο
- ἐν στήθεσσι κακὸν μελέτω ἔργον τε ἔπος τε,
- ἀλλά μοι ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν, ὡς τὸ πάρος περ.
- ταῦτα δέ τοι μάλα πάντα τελευτήσουσιν Ἀχαιοί,
- νῆα καὶ ἐξαίτους ἐρέτας, ἵνα θᾶσσον ἵκηαι
- ἐς Πύλον ἠγαθέην μετʼ ἀγαυοῦ πατρὸς ἀκουήν.
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστιν ὑπερφιάλοισι μεθʼ ὑμῖν
- δαίνυσθαί τʼ ἀκέοντα καὶ εὐφραίνεσθαι ἕκηλον.
- ἦ οὐχ ἅλις ὡς τὸ πάροιθεν ἐκείρετε πολλὰ καὶ ἐσθλὰ
- κτήματʼ ἐμά, μνηστῆρες, ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα;
- νῦν δʼ ὅτε δὴ μέγας εἰμὶ καὶ ἄλλων μῦθον ἀκούων
- πυνθάνομαι, καὶ δή μοι ἀέξεται ἔνδοθι θυμός,
- πειρήσω, ὥς κʼ ὔμμι κακὰς ἐπὶ κῆρας ἰήλω,
- ἠὲ Πύλονδʼ ἐλθών, ἢ αὐτοῦ τῷδʼ ἐνὶ δήμῳ.
- εἶμι μέν, οὐδʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται ἣν ἀγορεύω,
- ἔμπορος· οὐ γὰρ νηὸς ἐπήβολος οὐδʼ ἐρετάων
- γίγνομαι· ὥς νύ που ὔμμιν ἐείσατο κέρδιον εἶναι.
- ἦ ῥα, καὶ ἐκ χειρὸς χεῖρα σπάσατʼ Ἀντινόοιο
- ῥεῖα· μνηστῆρες δὲ δόμον κάτα δαῖτα πένοντο.
- οἱ δʼ ἐπελώβευον καὶ ἐκερτόμεον ἐπέεσσιν.
- ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
- ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν μερμηρίζει.
- ἤ τινας ἐκ Πύλου ἄξει ἀμύντορας ἠμαθόεντος
- ἢ ὅ γε καὶ Σπάρτηθεν, ἐπεί νύ περ ἵεται αἰνῶς·
- ἠὲ καὶ εἰς Ἐφύρην ἐθέλει, πίειραν ἄρουραν,
- ἐλθεῖν, ὄφρʼ ἔνθεν θυμοφθόρα φάρμακʼ ἐνείκῃ,
- ἐν δὲ βάλῃ κρητῆρι καὶ ἡμέας πάντας ὀλέσσῃ.
- ἄλλος δʼ αὖτʼ εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·
- τίς δʼ οἶδʼ, εἴ κε καὶ αὐτὸς ἰὼν κοίλης ἐπὶ νηὸς
- τῆλε φίλων ἀπόληται ἀλώμενος ὥς περ Ὀδυσσεύς;
- οὕτω κεν καὶ μᾶλλον ὀφέλλειεν πόνον ἄμμιν·
- κτήματα γάρ κεν πάντα δασαίμεθα, οἰκία δʼ αὖτε
- τούτου μητέρι δοῖμεν ἔχειν ἠδʼ ὅς τις ὀπυίοι.
- ὣς φάν, ὁ δʼ ὑψόροφον θάλαμον κατεβήσετο πατρὸς
- εὐρύν, ὅθι νητὸς χρυσὸς καὶ χαλκὸς ἔκειτο
- ἐσθής τʼ ἐν χηλοῖσιν ἅλις τʼ ἐυῶδες ἔλαιον·
- ἐν δὲ πίθοι οἴνοιο παλαιοῦ ἡδυπότοιο
- ἕστασαν, ἄκρητον θεῖον ποτὸν ἐντὸς ἔχοντες,
- ἑξείης ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες, εἴ ποτʼ Ὀδυσσεὺς
- οἴκαδε νοστήσειε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσας.
- κληισταὶ δʼ ἔπεσαν σανίδες πυκινῶς ἀραρυῖαι,
- δικλίδες· ἐν δὲ γυνὴ ταμίη νύκτας τε καὶ ἦμαρ
- ἔσχʼ, ἣ πάντʼ ἐφύλασσε νόου πολυϊδρείῃσιν,
- Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο.
- τὴν τότε Τηλέμαχος προσέφη θαλαμόνδε καλέσσας·
- μαῖʼ, ἄγε δή μοι οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσον
- ἡδύν, ὅτις μετὰ τὸν λαρώτατος ὃν σὺ φυλάσσεις
- κεῖνον ὀιομένη τὸν κάμμορον, εἴ ποθεν ἔλθοι
- διογενὴς Ὀδυσεὺς θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξας.
- δώδεκα δʼ ἔμπλησον καὶ πώμασιν ἄρσον ἅπαντας.
- ἐν δέ μοι ἄλφιτα χεῦον ἐϋρραφέεσσι δοροῖσιν·
- εἴκοσι δʼ ἔστω μέτρα μυληφάτου ἀλφίτου ἀκτῆς.
- αὐτὴ δʼ οἴη ἴσθι· τὰ δʼ ἁθρόα πάντα τετύχθω·
- ἑσπέριος γὰρ ἐγὼν αἱρήσομαι, ὁππότε κεν δὴ
- μήτηρ εἰς ὑπερῷʼ ἀναβῇ κοίτου τε μέδηται.
- εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα
- νόστον πευσόμενος πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσω.
- ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια,
- καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
- τίπτε δέ τοι, φίλε τέκνον, ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημα
- ἔπλετο; πῇ δʼ ἐθέλεις ἰέναι πολλὴν ἐπὶ γαῖαν
- μοῦνος ἐὼν ἀγαπητός; ὁ δʼ ὤλετο τηλόθι πάτρης
- διογενὴς Ὀδυσεὺς ἀλλογνώτῳ ἐνὶ δήμῳ.
- οἱ δέ τοι αὐτίκʼ ἰόντι κακὰ φράσσονται ὀπίσσω,
- ὥς κε δόλῳ φθίῃς, τάδε δʼ αὐτοὶ πάντα δάσονται.
- ἀλλὰ μένʼ αὖθʼ ἐπὶ σοῖσι καθήμενος· οὐδέ τί σε χρὴ
- πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον κακὰ πάσχειν οὐδʼ ἀλάλησθαι.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- θάρσει, μαῖʼ, ἐπεὶ οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἥδε γε βουλή.
- ἀλλʼ ὄμοσον μὴ μητρὶ φίλῃ τάδε μυθήσασθαι,
- πρίν γʼ ὅτʼ ἂν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται,
- ἢ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,
- ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.
- ὣς ἄρʼ ἔφη, γρῆυς δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ἀπώμνυ.
- αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,
- αὐτίκʼ ἔπειτά οἱ οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσεν,
- ἐν δέ οἱ ἄλφιτα χεῦεν ἐϋρραφέεσσι δοροῖσι.
- Τηλέμαχος δʼ ἐς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει.
- ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
- Τηλεμάχῳ ἐικυῖα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντῃ,
- καί ῥα ἑκάστῳ φωτὶ παρισταμένη φάτο μῦθον,
- ἑσπερίους δʼ ἐπὶ νῆα θοὴν ἀγέρεσθαι ἀνώγει.
- ἡ δʼ αὖτε Φρονίοιο Νοήμονα φαίδιμον υἱὸν
- ᾔτεε νῆα θοήν· ὁ δέ οἱ πρόφρων ὑπέδεκτο.
- δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,
- καὶ τότε νῆα θοὴν ἅλαδʼ εἴρυσε, πάντα δʼ ἐν αὐτῇ
- ὅπλʼ ἐτίθει, τά τε νῆες ἐύσσελμοι φορέουσι.
- στῆσε δʼ ἐπʼ ἐσχατιῇ λιμένος, περὶ δʼ ἐσθλοὶ ἑταῖροι
- ἁθρόοι ἠγερέθοντο· θεὰ δʼ ὤτρυνεν ἕκαστον.
- ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.
- βῆ ῤʼ ἰέναι πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο·
- ἔνθα μνηστήρεσσιν ἐπὶ γλυκὺν ὕπνον ἔχευε,
- πλάζε δὲ πίνοντας, χειρῶν δʼ ἔκβαλλε κύπελλα.
- οἱ δʼ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν, οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν
- ἥατʼ, ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν.
- αὐτὰρ Τηλέμαχον προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνη
- ἐκπροκαλεσσαμένη μεγάρων ἐὺ ναιεταόντων,
- Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν·
- Τηλέμαχʼ, ἤδη μέν τοι ἐυκνήμιδες ἑταῖροι
- ἥατʼ ἐπήρετμοι τὴν σὴν ποτιδέγμενοι ὁρμήν·
- ἀλλʼ ἴομεν, μὴ δηθὰ διατρίβωμεν ὁδοῖο.
- ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνη
- καρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.
- αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,
- εὗρον ἔπειτʼ ἐπὶ θινὶ κάρη κομόωντας ἑταίρους.
- τοῖσι δὲ καὶ μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο·
- δεῦτε, φίλοι, ἤια φερώμεθα· πάντα γὰρ ἤδη
- ἁθρόʼ ἐνὶ μεγάρῳ. μήτηρ δʼ ἐμὴ οὔ τι πέπυσται,
- οὐδʼ ἄλλαι δμωαί, μία δʼ οἴη μῦθον ἄκουσεν.
- ὣς ἄρα φωνήσας ἡγήσατο, τοὶ δʼ ἅμʼ ἕποντο.
- οἱ δʼ ἄρα πάντα φέροντες ἐυσσέλμῳ ἐπὶ νηὶ
- κάτθεσαν, ὡς ἐκέλευσεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.
- ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη,
- νηὶ δʼ ἐνὶ πρυμνῇ κατʼ ἄρʼ ἕζετο· ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτῆς
- ἕζετο Τηλέμαχος. τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν,
- ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπὶ κληῖσι καθῖζον.
- τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει γλαυκῶπις Ἀθήνη,
- ἀκραῆ Ζέφυρον, κελάδοντʼ ἐπὶ οἴνοπα πόντον.
- Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσεν
- ὅπλων ἅπτεσθαι· τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν.
- ἱστὸν δʼ εἰλάτινον κοίλης ἔντοσθε μεσόδμης
- στῆσαν ἀείραντες, κατὰ δὲ προτόνοισιν ἔδησαν,
- ἕλκον δʼ ἱστία λευκὰ ἐυστρέπτοισι βοεῦσιν.
- ἔπρησεν δʼ ἄνεμος μέσον ἱστίον, ἀμφὶ δὲ κῦμα
- στείρῃ πορφύρεον μεγάλʼ ἴαχε νηὸς ἰούσης·
- ἡ δʼ ἔθεεν κατὰ κῦμα διαπρήσσουσα κέλευθον.
- δησάμενοι δʼ ἄρα ὅπλα θοὴν ἀνὰ νῆα μέλαιναν
- στήσαντο κρητῆρας ἐπιστεφέας οἴνοιο,
- λεῖβον δʼ ἀθανάτοισι θεοῖς αἰειγενέτῃσιν,
- ἐκ πάντων δὲ μάλιστα Διὸς γλαυκώπιδι κούρῃ.
- παννυχίη μέν ῥʼ ἥ γε καὶ ἠῶ πεῖρε κέλευθον.
- Ἠέλιος δʼ ἀνόρουσε, λιπὼν περικαλλέα λίμνην,
- οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον, ἵνʼ ἀθανάτοισι φαείνοι
- καὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν·
- οἱ δὲ Πύλον, Νηλῆος ἐυκτίμενον πτολίεθρον,
- ἷξον· τοὶ δʼ ἐπὶ θινὶ θαλάσσης ἱερὰ ῥέζον,
- ταύρους παμμέλανας, ἐνοσίχθονι κυανοχαίτῃ.
- ἐννέα δʼ ἕδραι ἔσαν, πεντακόσιοι δʼ ἐν ἑκάστῃ
- ἥατο καὶ προύχοντο ἑκάστοθι ἐννέα ταύρους.
- εὖθʼ οἱ σπλάγχνα πάσαντο, θεῷ δʼ ἐπὶ μηρίʼ ἔκαιον,
- οἱ δʼ ἰθὺς κατάγοντο ἰδʼ ἱστία νηὸς ἐίσης
- στεῖλαν ἀείραντες, τὴν δʼ ὥρμισαν, ἐκ δʼ ἔβαν αὐτοί·
- ἐκ δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη.
- τὸν προτέρη προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- Τηλέμαχʼ, οὐ μέν σε χρὴ ἔτʼ αἰδοῦς, οὐδʼ ἠβαιόν·
- τοὔνεκα γὰρ καὶ πόντον ἐπέπλως, ὄφρα πύθηαι
- πατρός, ὅπου κύθε γαῖα καὶ ὅν τινα πότμον ἐπέσπεν.
- ἀλλʼ ἄγε νῦν ἰθὺς κίε Νέστορος ἱπποδάμοιο·
- εἴδομεν ἥν τινα μῆτιν ἐνὶ στήθεσσι κέκευθε.
- λίσσεσθαι δέ μιν αὐτός, ὅπως νημερτέα εἴπῃ·
- ψεῦδος δʼ οὐκ ἐρέει· μάλα γὰρ πεπνυμένος ἐστί.
- τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
- Μέντορ, πῶς τʼ ἄρʼ ἴω; πῶς τʼ ἂρ προσπτύξομαι αὐτόν;
- οὐδέ τί πω μύθοισι πεπείρημαι πυκινοῖσιν·
- αἰδὼς δʼ αὖ νέον ἄνδρα γεραίτερον ἐξερέεσθαι.
- τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
- Τηλέμαχʼ, ἄλλα μὲν αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶ σῇσι νοήσεις,
- ἄλλα δὲ καὶ δαίμων ὑποθήσεται· οὐ γὰρ ὀίω
- οὔ σε θεῶν ἀέκητι γενέσθαι τε τραφέμεν τε.
- ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνη
- καρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.
- ἷξον δʼ ἐς Πυλίων ἀνδρῶν ἄγυρίν τε καὶ ἕδρας,
- ἔνθʼ ἄρα Νέστωρ ἧστο σὺν υἱάσιν, ἀμφὶ δʼ ἑταῖροι
- δαῖτʼ ἐντυνόμενοι κρέα τʼ ὤπτων ἄλλα τʼ ἔπειρον.
- οἱ δʼ ὡς οὖν ξείνους ἴδον, ἁθρόοι ἦλθον ἅπαντες,
- χερσίν τʼ ἠσπάζοντο καὶ ἑδριάασθαι ἄνωγον.
- πρῶτος Νεστορίδης Πεισίστρατος ἐγγύθεν ἐλθὼν
- ἀμφοτέρων ἕλε χεῖρα καὶ ἵδρυσεν παρὰ δαιτὶ
- κώεσιν ἐν μαλακοῖσιν ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσιν
- πάρ τε κασιγνήτῳ Θρασυμήδεϊ καὶ πατέρι ᾧ·
- δῶκε δʼ ἄρα σπλάγχνων μοίρας, ἐν δʼ οἶνον ἔχευεν
- χρυσείῳ δέπαϊ· δειδισκόμενος δὲ προσηύδα
- Παλλάδʼ Ἀθηναίην κούρην Διὸς αἰγιόχοιο·
- εὔχεο νῦν, ὦ ξεῖνε, Ποσειδάωνι ἄνακτι·
- τοῦ γὰρ καὶ δαίτης ἠντήσατε δεῦρο μολόντες.
- αὐτὰρ ἐπὴν σπείσῃς τε καὶ εὔξεαι, ἣ θέμις ἐστί,
- δὸς καὶ τούτῳ ἔπειτα δέπας μελιηδέος οἴνου
- σπεῖσαι, ἐπεὶ καὶ τοῦτον ὀίομαι ἀθανάτοισιν
- εὔχεσθαι· πάντες δὲ θεῶν χατέουσʼ ἄνθρωποι.
- ἀλλὰ νεώτερός ἐστιν, ὁμηλικίη δʼ ἐμοὶ αὐτῷ·
- τοὔνεκα σοὶ προτέρῳ δώσω χρύσειον ἄλεισον.
- ὣς εἰπὼν ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἡδέος οἴνου·
- χαῖρε δʼ Ἀθηναίη πεπνυμένῳ ἀνδρὶ δικαίῳ,
- οὕνεκα οἷ προτέρῃ δῶκε χρύσειον ἄλεισον·
- αὐτίκα δʼ εὔχετο πολλὰ Ποσειδάωνι ἄνακτι·
- κλῦθι, Ποσείδαον γαιήοχε, μηδὲ μεγήρῃς
- ἡμῖν εὐχομένοισι τελευτῆσαι τάδε ἔργα.
- Νέστορι μὲν πρώτιστα καὶ υἱάσι κῦδος ὄπαζε,
- αὐτὰρ ἔπειτʼ ἄλλοισι δίδου χαρίεσσαν ἀμοιβὴν
- σύμπασιν Πυλίοισιν ἀγακλειτῆς ἑκατόμβης.
- δὸς δʼ ἔτι Τηλέμαχον καὶ ἐμὲ πρήξαντα νέεσθαι,
- οὕνεκα δεῦρʼ ἱκόμεσθα θοῇ σὺν νηὶ μελαίνῃ.
- ὣς ἄρʼ ἔπειτʼ ἠρᾶτο καὶ αὐτὴ πάντα τελεύτα.
- δῶκε δὲ Τηλεμάχῳ καλὸν δέπας ἀμφικύπελλον·
- ὣς δʼ αὔτως ἠρᾶτο Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.
- οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,
- μοίρας δασσάμενοι δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα.
- αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
- τοῖς ἄρα μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
- νῦν δὴ κάλλιόν ἐστι μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι
- ξείνους, οἱ τινές εἰσιν, ἐπεὶ τάρπησαν ἐδωδῆς.
- ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθʼ ὑγρὰ κέλευθα;
- ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἦ μαψιδίως ἀλάλησθε
- οἷά τε ληιστῆρες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τʼ ἀλόωνται
- ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;
- τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα
- θαρσήσας· αὐτὴ γὰρ ἐνὶ φρεσὶ θάρσος Ἀθήνη
- θῆχʼ, ἵνα μιν περὶ πατρὸς ἀποιχομένοιο ἔροιτο
- ἠδʼ ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν·
- ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,
- εἴρεαι ὁππόθεν εἰμέν· ἐγὼ δέ κέ τοι καταλέξω.