Oratio 11
Libanius
Libanius. Libanii Opera, Volume 1, Fasc 2: Orationes VI-XI. Foerster, Richard, editor. Leipzig: Teubner, 1903.
λεγέτω τοίνυν ὁ βουλόμενος τὴν ἀγριότητα Καμβύσου καὶ ὡς οὐκ ἦν ἑαυτοῦ. μᾶλλον γὰρ τὸ μετὰ θεῶν τε καὶ ὑπὸ θεοῖς ζῆν τοὺς προγόνους φανεῖται. τὸ γὰρ τὸν Ὀργῇ χρώ- μενον εἰς ἅπαντα καὶ τὴν ὠμότητα ποιούμενον ἡδονὴν κρείττω γενέσθαι τῆς φύσεως πρὸς τὴν ἐκείνων θέαν καὶ μὴ παροξυνθῆναι πρὸς ἄνδρας Ἕλληνας τὴν λέως νεμομένους πῶς οὐ θεοῦ τινος ἦν ἄντικρυς ἐπὶ [*](15 Her. III 30 sq.) [*](2 περσικῆς ἐπιμελείας καὶ εὐδ. Μο 3 ἔπλησε BMCa 5 οἰκοῦσι Μο 6 πρὸς ΒΜ 7 αὐτὸν APUIBMCa Mor | ,,malim μαθόντες“ Re 8 κατάσχοιεν Μο 10 παρόντας? 11 αὑτοῦ ex αὐτοῦ corr A2 αὐτοῦ UBMMoCaP (οῦ in ras circumflex. e gravi m3 m3) I οῦ in ras m2) 15 ἦν ἐν Cobet Misc. 146 16 γὰρ] δὲ Β γὰρ οὕτω Gasda coll. 489, 13 | τὸ in τῷ corr Μ2 17 post προγόνους inser νικήσας Μ2 18 εἰς — 19 γενέσθαι om Ca 18 πρὸς Re | ἅπαντας U ἅπαντας I 19 κρείττω γενέσθαι τῆς excepto κρείττ in ras P3 | γινόμενον C sed ἕσθαι suprascr. s ABMMo Re | τῆς αὐτοῦ φύσεως U et (αὐτοῦ corr in αὑτοῦ) I 20 καὶ eras del Re)
καὶ τί δεῖ τεκμαιρόμενον λέγειν ἀφέντα ἔργον περιφα- νές; παρὰ θεοῖς ἄνωθεν ἐράσμιος ὁ χῶρος. ὃν γὰρ μέγιστον ἄγουσι θεὸν Πέρσαι τὸν Ἥλιον, καὶ τὰς [*](†) σατραπείας ὑπ’ αὐτῷ Πέρσιδι φωνῇ, οὗτος, ἐπειδὴ τὸν Καμβύσην ὕπνος ἔλαβεν, ἐπὶ τῷ πρώτῳ στὰς ὑπὲρ κεφαλῆς ἐν ὀνείρασιν αὐτῷ διελέγετο κελεύων αὐτὸν αὐτοῦ καταλιπεῖν μηδὲ εἰς Αἴγυπτον ἄγειν καὶ προεῖπέ γε, ὡς πόλιν ὁ τόπος δέξεται, νων ποίημα.
Καμβύσης δὲ χαρίζεται τῷ θεῷ καὶ πλησίον που τῆς Ἀρτέμιδος τὸν ἀδελφὸν ἱδρύσατο. καὶ οὕτως ἐδέξατο τὸν Περσῶν θεὸν ἔνοικόν τε καὶ ἐραστὴν ὁ τόπος καὶ μάντιν τῆς μελλούσης τύχης οὐδὲν τοῦ Καμβύσου πρὸς τὴν πρόρρησιν παθόντος ὧν εἴωθεν ἐμποιεῖν ὁ φθόνος.
οἱ μὲν οὖν λαμ- πρύνοντες τάς τε Ἀθήνας καὶ Κορινθίων τὸ ἄστυ θεομαχίας περὶ τὰς πόλεις ἱστᾶσιν, ὑπὲρ Κορίνθου [*](3 Eur. Phoen. 991 4 Plat. Leg. IX p. 873 Α 7 Hesych. s. v. Μίθρης Curt. IV 13, 12.) [*](2 ἀμφοτέρους Re | θαρρήσαιεν — 3 ὅπως om Mor 7 ᾄδουσι Re, quod iam correxerunt Iacobs Ach. Τ. 795 et Lobeck Phryn. p. 419 7 οἱ πέρσαι Ca | καὶ — 8 φωνὴ verba labem vel lacu- nam contraxerunt 8 στρατείας UI sed in hoc γρ σατρα- πείας suprascr. m2 num τὰς στρατείας ὑπ’ αὐτῷ <ποιοῦν- ται, (Μίθρης δὲ καλεῖται> Πέρσιδι φωνῇ)? | ἐπ’ Re supra πρώτωι C s, Ρ4 in ras, UI τόπω πρώτῳ Mor 11 αὐτοῦ] αὐτῶν Μο 12 δέξαιτο UI sed in hoc δέξεται suprascr. m2 14 ἀδελφὸν in τῶν δελφῶν corr C s 15 ὁ in θεὸν in ras I2 θεῶν Ρ 16 ελλ in μελλούσης in ras Ρ4 μελούσης Α 18 οἱ μὲν — 458, 8 πίστιν citat Plan fol. 103 20 ἱστᾶσιν U sed ᾶ erasum, I sed ᾶ in ras m2, B sed ι prius in ras m2)
ἡμῖν δὲ ἐρασταὶ μὲν γεγόνασι θεοί, πόλεμος δὲ ἐκείνοις πρὸς ἀλλήλους οὐδείς, οὐδὲ γὰρ θέμις· ὥστε τὸ μὲν καλὸν τῶν ἐν Ἕλλησι καὶ τῇδε, ὃ δὲ καὶ παρ’ ἐκείνοις κρεῖττον ἂν ἦν μὴ ῥηθέν, τοῦτο τῇδε οὐ τετόλμηται.
ἔχοντες τοίνυν τὴν Ἰώνην οἱ τότε, παῖδες ἀεὶ παρὰ πατέρων δεχόμενοι, καὶ δικαιοσύνῃ μὲν εἰς ἀλλήλους χρώμενοι, τὸν δὲ βίον ἀπὸ τῆς γῆς ποιούμενοι καὶ τελοῦντες τὰ εἰκότα τοῖς θεοῖς μετ’ εὐδαιμονίας ἁπάσης ᾤκουν ἐν μέσῃ τῇ βαρ- βάρῳ πόλιν Ἑλλάδα παρεχόμενοι καὶ τηρήσαντες τὸ ἦθος καθαρὸν ἐν τοσαύτῃ νόσῳ τῇ κύκλῳ κατὰ τὸν [*](1 Cf. t. I p. 434, 3 R. Paus. II 1, 6 2 Arist. or. I 169, 11 D.) [*](1 ἡλίου Β ἡλίῳ ΜΜο Plan | α alterum in ἄρχοντα in ἁ ras 3 litterarum C n | θαλάττης I 2 ἀθηνᾶς Β ἀθηνᾷ ΜΜο Plan 3 π in παντὸς in ras Ρ4 4 τῆς inser Μο2 | θεομαχίας supra θεολογίας C s et A2 γρ θεομαχίας supra μυθο- λογίας I2 θεολογίας Β μυθολογίας MoCa Plan 6 τῆς εὐνοίας scripsi coll. p. 463, 19 τοῖς ἀνθρώποις libri Plan edd | voci ἀγνοοῦντες in Μο media in linea succedunt τέθεινται τὴν μὲν (= p. 485, 22) κτλ. verba media inde ab ὡς ἐνὶ usque ad προ- κάμνειν leguntur in Mon. gr. 101 fol. 262—269v, quem compendio Mo significo. Cf. Proll. p. 414 10 ,,malim κάλλι- στον“ Re | ἐν om Mor 11 ἦν om M 16 ἀπάσης in marg add I 18 κύκλω supra ὀφθαλμίω B2)
69. Οὐ μὴν εὐθὺς ἡ πόλις μεγάλη καὶ πολυάν- θρωπος, οὕτω γὰρ ἦν, οἶμαι, συμφέρον, ἀλλ’ ἀνέμενεν ἡ ταύτης αὔξησις τὸν ἀμείνω χρόνον· τέως δὲ ἐν βρα- χυτέρῳ διῆγε πλάσματι μένουσα ἐλάττων, ἡνίκα οὐ βέλτιον εἶναι μείζω.
τί δὲ τοῦτό ἐστιν; εἰ τὸ μέτρον αὐτῆς ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἐξῆκτο τῆς γῆς ἔτι Περσῶν τὴν Ἀσίαν ἐχόντων, οἳ καὶ χρήμασιν ἴσχυον καὶ ὅπλοις ἔρρωντο καὶ πᾶσιν ἐξέλαμπον, ἦν ἀνάγκη καλουμένους ὑπὸ τῶν ἡγουμένων εἰς κοινωνίαν στρα- τείας ἢ πειθομένους στρατεύεσθαι ἢ μὴ πειθομένους Πέρσαις πολεμεῖν, μίαν δὴ πόλιν τοσαύτῃ βασιλείᾳ. ἦν δ’ ἂν οὔτε ἐκεῖνο καλὸν οὔτε τοῦτο ἀκίνδυνον.
νῦν δὲ οὐκ αὐξηθέντες παρὰ καιρόν, ἀλλ’ ἐν τούτῳ σχήματος στάντες, ὃ καὶ τοῦ δρᾶν τι δυσχερὲς καὶ τοῦ παθεῖν τι κακὸν ἀπήλλαττεν, εἰς μέγεθος προὔβησαν, ἡνίκα ἄρχειν ἔδει, οἶα παῖδες εὐγενεῖς ἐν τυραννίδι μὲν τῇ νεότητι διαλαθόντες, εἰς ἡλικίαν δὲ ἐλθόντες [*](1 cf. διηγήματα IV 865 et 1107 sq.) [*](1 τοῦτόν φασι τὸν Ἀλφειὸν ποταμὸν διὰ μέσης θαλάττης ῥέοντα γλυκύν τε εἶναι καὶ πότιμον Β2) [*](1 olim conieci Ἀλφειοῦ, at cf. p. 491, 2 τὸν ἐπ’ Ἀμαζόσι λόγον πιστωσάμεναι 2 θαλάττης ΙΒΜ 3 θάλασσαν CUCa Re 5 οὔπω Sintenis | ἦν inserui ex UIBMCa om reliqui libri edd | ἐνέμενεν Β 8 μείζων CIBMMo Mor et eraso ν ΑΡ νομίζων Ca 9 ἐπιπλεῖστον Β 10 οἳ] ἢ Μο 12 ὑπὸ — 13 ἢ πειθομένους in marg add Μο2 15 οὔτ᾿ Ι 16 δ’ Re | παράκαιρον Β 17 σχήματι C sed ὃς suprascr. f, et Mor 18 κακὸν] δυσχερ Ca 20 διαλαβόντες Μο sed θ suprascr.)
μετὰ γὰρ τὴν ἐν Ἰσσῷ μάχην καὶ τὴν τοῦ Δαρείου φυγὴν Ἀλέξανδρος τῆς Ἀσίας τὰ μὲν ἔχων, τῶν δὲ ἐπιθυμῶν, καὶ τὸ μὲν κεκρατημένον [*](4) μικρὸν ἡγούμενος, βλέπων δὲ πρὸς τὰ πέρατα τῆς γῆς [*](R 296) ἧκεν εἰς τήνδε τὴν χώραν, | στησάμενος δὲ τὴν σκη- νὴν ἐγγὺς τῆς πηγῆς, ἣ νῦν μὲν ἐκείνου ποιήσαντος εἰς ἱεροῦ τύπον ἐσχημάτισται, τότε δὲ αὐτῇ κάλλος ἦν μόνον τὸ ὕδωρ, ἐνταῦθα τὸ σῶμα θεραπεύων ἐπὶ τοῖς πόνοις πίνει τῆς πηγῆς ὕδωρ ψυχρόν τε καὶ διαφανὲς καὶ ἥδιστον.
ἡ δὲ τῆς πόσεως ἡδονὴ τοῦ μητρῴου μαστοῦ τὸν Ἀλέξανδρον ἀνέμνησε καὶ πρός τε τοὺς συνόντας ἐξεῖπεν, ὡς ὅσαπερ ἐκείνῳ, τοσαῦτα ἐνείη τῷ ὕδατι, καὶ τοὔνομα τῆς μητρὸς ἔδωκε τῇ πηγῇ. Δαρείω μὲν οὖν ἐπὶ Σκύθας ἐλαύνοντι Τέαρος ἐν Θρᾴκῃ ποταμὸς ἔδοξεν εἶναι κάλλιστος, καὶ στήλην ὁ Δαρεῖος στήσας τοῦτο ἐνέγραψεν αὐτῇ Τέαρον εἶναι [*](10 p. 525, 11. 465, 11. Malal. p. 234. Anth. Pal. IX 699) [*](14 Her. IV 90 sq. Anth. Pal. IX 703) [*](9 πίνει τις οἴνου πίνει δὲ τὴν κύλικα· τὸ δὲ προπίνω ἀεὶ αἰτιατικὴ Δημοσθένης ἐν τῷ περὶ παραπρεσβείας προὔπιε τὴν Ἑλλάδα B2 (= Thom. M. p. 293, 5 8. ν. πίνει) 11 μαστὸς ἐπὶ γυναικὸς διὰ τοῦ στ ἐκφέρεται, οἱονεὶ μασητός· ἐπὶ δὲ ἀνδρὸς διὰ τοῦ σθ, δηλονότι ὁ μὴ ἐσθιόμενος. γράφεται δὲ ὁ τῆς γυναι- κὸς καὶ μαστὸς καὶ θηλή· εὕρηται δὲ μαζὸς παρὰ τοῖς ποιηταῖς Β2 (cf. Thom. Μ. p. 232, 16 8. ν. μαστός et p. 176, 13 R)) [*](1 Ἰσσῷ Re 2 τοῦ om UIBMCa | ἀλέξανδρος τὰ μὲν τῆς ἀσίας UI 3 ἔχων — 4 δὲ om Ca 5 ἧκεν — 6 πηγῆς om Ca 6 ἐντὸς Β | μὲν om Re | μὲν ἐκείνου] ἐκείνου μὲν UI 9 τὸ ὕδωρ Gasda | τε om I 12 ἐξεῖπεν scripsi e Ca (et Athoo et Vaticano gr. 82) cum Iacobsio et Sinteni ἐξεῖπέν reliqui libri edd sed corr in ἐξεῖπεν I2 et ἐξεῖπ ν U | τοσαῦτ’ Β 14 Ταίναρος Mor quod correxit hic et 1. 16 Wesseling ad Her. IV 90 p. 322 16 τοῦτον Μο | αὐτὸ CP sed in hoc corr in αὐτῇ m5, Mo sed in hoc αὐτὴ in marg m2 16 εἶναι —461, 1 ἡμετέραν Mo2 in marg)
τοιγαροῦν ἤσκησέ τε εὐθὺς τὸν τόπον κρήνῃ τε καὶ τοῖς ἄλλοις, οἷς <ἐνῆν> ἐν τοσούτῳ δρόμῳ τῷ διὰ τῶν πραγμάτων, ὃν ἐκεῖνος ὀξύτατον ἔθει, καὶ πόλιν ὥρμησεν οἰκίζειν, ὡς ἂν ἐντυχὼν τόπῳ δυνα- μένῳ χωρῆσαι τὴν αὑτοῦ μεγαλοπρέπειαν.
διττῷ δὲ πόθῳ κατειλημμένος, τῷ μὲν πρὸς τὴν ἡμετέραν χώραν, τῷ δὲ πρὸς τὴν τῶν ὑπολοίπων κτῆσιν, καὶ τοῦ μὲν ἀναγκάζοντος | μένειν, τοῦ δὲ ἐπείγοντος [*](R 297) τρέχειν καὶ] τὴν ψυχὴν ἀνθελκόμενος εἰς οἰκισμόν τε καὶ πόλεμον οὐκ ἐποιήσατο κώλυμα θατέρῳ θάτερον οὐδὲ ἠνέσχετο οὔτε τὴν ὅλην σπουδὴν ἀνελεῖν διὰ τὴν πόλιν οὔτε ἐκείνην πληρῶν ἣν εἰς τὸ πολίζειν ἔσχεν ἐπιθυμίαν σβέσαι, ἀλλ’ ἀμφοτέρων ἐχόμενος τῇ μὲν ἐδίδου τὰς ἀρχάς, ἐπὶ δὲ τὴν Φοινίκην ἦγε τὴν δύναμιν.
αἱ δὲ ἀρχαὶ τοῦ κατοικισμοῦ Ζεὺς Βοττιαῖος θεὶς ὑπὸ Ἀλεξάνδρου <καὶ> ἡ ἄκρα τῆς δος λαβοῦσα τοὔνομα καὶ Ἠμαθία κληθεῖσα. τουτὶ δέ, οἶμαι, σύμβολον ἦν τῆς Ἀλεξάνδρου γνώμης, ὡς [*](18 Βόττεια πόλις Μακεδονίας Β2 20 Ἠμαθία ἡ τοπρὶν Παιωνία προσαγορευομένη Β2 (cf. Suidas s. v.)) [*](1 ποταμὸν ΡΒ | τὴν in ras Ρ5 | τὴν μὲν ἡμ. UIBMoCa 5 οἷς ἐνῆν scripsi ὃς CAPMo Re ὡς reliqui libri Mor Sintenis ante ὡς excidisse δῆλον ποιῶν vel simile quid putavit Re Anim 8 αὑτοῦ C et ex αὐτοῦ corr A2 αὐτοῦ reliqui libri 9 τὴν inser I2 om U 11 κατεπείγοντος U 12 καὶ cancellavi 18 ι prius in βοττιαῖος in εἰ corr Β2 19 τοῦ ἀλεξάνδρου UI | καὶ inserui | ἥ τε O. Mueller Antioch. p. 23 ἢ Μο ᾑ Re cf. p. 465, 8)
τοιαῦτα δὴ προοίμια τῆς οἰκίσεως ᾄσας καὶ τελῶν ἡμῖν εἰς οἰκιστὰς ὁ τοῦ Δῖός παῖς τε καὶ πιστωσάμενος τοῖς ἔργοις τὴν φήμην αὐτὸς μὲν ὡς τὸν τοκέα τὴν ταχίστην μεταστὰς οὐκ ἔσχε τέλος ἐπιθεῖναι τῷ πόθῳ· ὁ δ’ ἐκεῖνον διαδεξάμενος, μᾶλλον δ’ ἐν πολλοῖς διαδόχοις μόνος ἄξιος τῆς ἐκείνου τάξεως κληρονόμος, Σέλευκος ἀντ’ Ἀλεξάνδρου τῇ πόλει γίνεται τὴν ἀρχὴν ἀνδραγαθίᾳ κτησάμενος καὶ πρότερον καὶ δεύτερον.
οἷς μὲν γὰρ ἐβοήθησε, τούτους τῶν ἐχθρῶν μείζους ἐποίησεν· οὓς δὲ ἐποίησεν ἰσχυρούς, ὑπὸ ὑπὸ των ἐπεβουλεύετο. σωθεὶς δὲ ἐκ μέσης τῆς πάγης | [*](R 298) πάλιν ἑτέροις βοηθῶν ἐθαυμάζετο. τυχὼν δὲ τούτων δικαίων ἐν τῷ μέρει τὴν χάριν ἀπελάμβανεν. ἡ δὲ χάρις ἦν κομίσασθαι ταῦτα ὧν ἐξέπεσεν ἀδικούμενος.
ὁ Σέλευκος γὰρ διὰ μὲν εὐψυχίαν ἵππαρχος ὑπὸ Περ- δίκκου γίνεται, Περδίκκου δὲ ἐν Αἰγύπτῳ τελευτή- σαντος καλούμενος ὑπὸ τῶν Μακεδόνων εἰς τὴν ἐκείνου δυναστείαν εἰσῆλθε καὶ εἶχε σατραπείαν τὴν Βαβυλω- νίαν.
Ἀντιγόνῳ δὲ πολεμοῦντι πρὸς Εὐμενῆ σύμ- [*](16 Diod. XVIII 3. Appian. Syr. 57. 17. Arrian. et Dexipp. ap. Phot. bibl. XCII p. 71b 28 et LXXXII p. 64b 28) [*](2 οἰκίσεως scripsi e Μ auctore Re coll. Thuc. V 11, 2 οἰκή- σεως libri edd 3 εἰς in ras Ι2 ὃς U | οἰκιστὴν U 4 τοῖς inser I2 5 τηνταχίστην Β 6 ἐκεῖνο U sed post o rasura unius litt | δεξάμενος UI sed in hoc δία antepos. m2 7 δὲ R | ς in ἄξιος in ras B2 8 γίγνεται UIMBCa et e γίνεται corr Mo2 14 ν in δικαίων add. Μο2 | ἀπολαμβάνει Β et m2 supra ἀπελάμβανεν Μ 15 ὡς Μο 16 ἵππαρχος Ι sed ιπ in ras m2 ὕπαρχος Ca 16 et 17 περδίκου ΙΒΜ 19 σατραπίαν ΙΜ 20 εὐμενῆ acuto supra altero ἑ et post ἡ duabus litteris erasis I εὐμεν duabus litteris erasis U cf. Eust ad II. ἑ 576)
τοῦ μὲν γὰρ Θησέως τὴν ὥραν Ἀριάδνη θαυμάσασα τῇ μηρίνθῳ τοῦ λαβυρίνθου τὸν νεανίσκον ἐξέσωσε, Σελεύκου δὲ τὴν ἀρετὴν ὁ παῖς Ἀντιγόνου Δημήτριος ἀγασθεὶς γράμμασι μηνύει τὸν ἐπ’ ἐκείνῳ τοῦ πατρὸς δόλον, ἃ τῷ στύρακι τοῦ δορὸς εἰς τὴν κόνιν ἐνέγραψε τῷ μὲν δηλῶν τὸ μέλλον, τοὺς δὲ παρόντας λανθάνων.
ἐντεῦθεν τὰ Εὐαγόρου Σέλευκος ὑπέμενε καὶ μικρὸν ὕστερον ἴσχυσε. τῷ καιρῷ μὲν γὰρ ὑποχωρήσας εἰς Αἴγυπτον ἀπαλλάτ- τεται, | βεβαιούμενος δὲ αὐτόθι Πτολεμαίῳ τὴν βασι- [*](R 299) λείαν, οὐ πλῆθος στρατιᾶς παρεχόμενος, ἀλλ’ ἒν σῶμα τὸ αὑτοῦ καὶ ψυχὴν μίαν, ἐπειδὴ τοῖς ἐκείνου πράγμα- σιν ἀσφάλειαν περιέθηκεν, ἐπεσπάσατο Πτολεμαῖον εἰς τὸ κατάγειν αὐτὸν καὶ λαβὼν ἱππέας καὶ πεζούς, ἀμ- φοτέρους εἰς χιλίους, ἐξέωσε μὲν τῆς Βαβυλῶνος τοὺς ἐχθρούς, ἐκομίσατο δὲ τὴν ἀρχὴν καὶ γυναῖκα καὶ παῖδας καὶ τὴν ἀρχαίαν λαμπρότητα.