Persians
Aeschylus
Aeschylus, Volume 1. Smyth, Herbert Weir, editor. London; New York: William Heinemann; G.P. Putnam's Sons, 1922.
- δίεμαι δʼ ἀντία φάσθαι,
- λέξας δύσλεκτα φίλοισιν.
- ἀλλʼ ἐπεὶ δέος παλαιὸν σοὶ φρενῶν ἀνθίσταται,
- τῶν ἐμῶν λέκτρων γεραιὰ ξύννομʼ εὐγενὲς γύναι,
- κλαυμάτων λήξασα τῶνδε καὶ γόων σαφές τί μοι
- λέξον· ἀνθρώπεια δʼ ἄν τοι πήματʼ ἂν τύχοι βροτοῖς.
- πολλὰ μὲν γὰρ ἐκ θαλάσσης, πολλὰ δʼ ἐκ χέρσου κακὰ
- γίγνεται θνητοῖς, ὁ μάσσων βίοτος ἢν ταθῇ, πρόσω.
- ὦ βροτῶν πάντων ὑπερσχὼν ὄλβον εὐτυχεῖ πότμῳ
- ὡς ἕως τʼ ἔλευσσες αὐγὰς ἡλίου ζηλωτὸς ὢν
- βίοτον εὐαίωνα Πέρσαις ὡς θεὸς διήγαγες,
- νῦν τέ σε ζηλῶ θανόντα, πρὶν κακῶν ἰδεῖν βάθος.
- πάντα γάρ, Δαρεῖʼ ἀκούσῃ μῦθον ἐν βραχεῖ χρόνῳ.
- διαπεπόρθηται τὰ Περσῶν πράγμαθʼ, ὡς εἰπεῖν ἔπος.
- τίνι τρόπῳ; λοιμοῦ τις ἦλθε σκηπτὸς ἢ στάσις πόλει;
- οὐδαμῶς· ἀλλʼ ἀμφʼ Ἀθήνας πᾶς κατέφθαρται στρατός.
- τίς δʼ ἐμῶν ἐκεῖσε παίδων ἐστρατηλάτει; φράσον.
- θούριος Ξέρξης, κενώσας πᾶσαν ἠπείρου πλάκα.
- πεζὸς ἢ ναύτης δὲ πεῖραν τήνδʼ ἐμώρανεν τάλας;
- ἀμφότερα· διπλοῦν μέτωπον ἦν δυοῖν στρατευμάτοιν.
- πῶς δὲ καὶ στρατὸς τοσόσδε πεζὸς ἤνυσεν περᾶν;
- μηχαναῖς ἔζευξεν Ἕλλης πορθμόν, ὥστʼ ἔχειν πόρον.
- καὶ τόδʼ ἐξέπραξεν, ὥστε Βόσπορον κλῇσαι μέγαν·
- ὧδʼ ἔχει· γνώμης δέ πού τις δαιμόνων ξυνήψατο.
- φεῦ, μέγας τις ἦλθε δαίμων, ὥστε μὴ φρονεῖν καλῶς.
- ὡς ἰδεῖν τέλος πάρεστιν οἷον ἤνυσεν κακόν.
- καὶ τί δὴ πράξασιν αὐτοῖς ὧδʼ ἐπιστενάζετε;
- ναυτικὸς στρατὸς κακωθεὶς πεζὸν ὤλεσε στρατόν.
- ὧδε παμπήδην δὲ λαὸς πᾶς κατέφθαρται δορί;
- πρὸς τάδʼ ὡς Σούσων μὲν ἄστυ πᾶν κενανδρίαν στένει.
- ὦ πόποι κεδνῆς ἀρωγῆς κἀπικουρίας στρατοῦ.
- Βακτρίων δʼ ἔρρει πανώλης δῆμος, οὐδέ τις γέρων.
- ὦ μέλεος, οἵαν ἄρʼ ἥβην ξυμμάχων ἀπώλεσεν.
- μονάδα δὲ Ξέρξην ἔρημόν φασιν οὐ πολλῶν μέτα—
- πῶς τε δὴ καὶ ποῖ τελευτᾶν; ἔστι τις σωτηρία;
- ἄσμενον μολεῖν γέφυραν γαῖν δυοῖν ζευκτηρίαν.
- καὶ πρὸς ἤπειρον σεσῶσθαι τήνδε, τοῦτʼ ἐτήτυμον;
- ναί· λόγος κρατεῖ σαφηνὴς τοῦτό γʼ, οὐδʼ ἔνι στάσις.
- φεῦ, ταχεῖά γʼ ἦλθε χρησμῶν πρᾶξις, ἐς δὲ παῖδʼ ἐμὸν
- Ζεὺς ἀπέσκηψεν τελευτὴν θεσφάτων· ἐγὼ δέ που
- διὰ μακροῦ χρόνου τάδʼ ηὔχουν ἐκτελευτήσειν θεούς·
- ἀλλʼ ὅταν σπεύδῃ τις αὐτός, χὠ θεὸς συνάπτεται.
- νῦν κακῶν ἔοικε πηγὴ πᾶσιν ηὑρῆσθαι φίλοις.
- παῖς δʼ ἐμὸς τάδʼ οὐ κατειδὼς ἤνυσεν νέῳ θράσει·
- ὅστις Ἑλλήσποντον ἱρὸν δοῦλον ὣς δεσμώμασιν
- ἤλπισε σχήσειν ῥέοντα, Βόσπορον ῥόον θεοῦ·
- καὶ πόρον μετερρύθμιζε, καὶ πέδαις σφυρηλάτοις
- περιβαλὼν πολλὴν κέλευθον ἤνυσεν πολλῷ στρατῷ,
- θνητὸς ὢν θεῶν τε πάντων ᾤετʼ, οὐκ εὐβουλίᾳ,
- καὶ Ποσειδῶνος κρατήσειν. πῶς τάδʼ οὐ νόσος φρενῶν
- εἶχε παῖδʼ ἐμόν; δέδοικα μὴ πολὺς πλούτου πόνος
- οὑμὸς ἀνθρώποις γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή.
- ταῦτά τοι κακοῖς ὁμιλῶν ἀνδράσιν διδάσκεται
- θούριος Ξέρξης· λέγουσι δʼ ὡς σὺ μὲν μέγαν τέκνοις
- πλοῦτον ἐκτήσω ξὺν αἰχμῇ, τὸν δʼ ἀνανδρίας ὕπο
- ἔνδον αἰχμάζειν, πατρῷον δʼ ὄλβον οὐδὲν αὐξάνειν.
- τοιάδʼ ἐξ ἀνδρῶν ὀνείδη πολλάκις κλύων κακῶν
- τήνδʼ ἐβούλευσεν κέλευθον καὶ στράτευμʼ ἐφʼ Ἑλλάδα.
- τοιγάρ σφιν ἔργον ἐστὶν ἐξειργασμένον
- μέγιστον, ἀείμνηστον, οἷον οὐδέπω
- τόδʼ ἄστυ Σούσων ἐξεκείνωσεν πεσόν,
- ἐξ οὗτε τιμὴν Ζεὺς ἄναξ τήνδʼ ὤπασεν,
- ἕνʼ ἄνδρʼ ἁπάσης Ἀσίδος μηλοτρόφου
- ταγεῖν, ἔχοντα σκῆπτρον εὐθυντήριον.
- Μῆδος γὰρ ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ·
- ἄλλος δʼ ἐκείνου παῖς τόδʼ ἔργον ἤνυσεν·
- φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν.
- τρίτος δʼ ἀπʼ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ,
- ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις·
- Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο,
- Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ.
- θεὸς γὰρ οὐκ ἤχθηρεν, ὡς εὔφρων ἔφυ.
- Κύρου δὲ παῖς τέταρτος ηὔθυνε στρατόν.
- πέμπτος δὲ Μάρδος ἦρξεν, αἰσχύνη πάτρᾳ
- θρόνοισί τʼ ἀρχαίοισι· τὸν δὲ σὺν δόλῳ
- Ἀρταφρένης ἔκτεινεν ἐσθλὸς ἐν δόμοις,
- ξὺν ἀνδράσιν φίλοισιν, οἷς τόδʼ ἦν χρέος.
- ἕκτος δὲ Μάραφις, ἕβδομος δʼ Ἀρταφρένης.
- κἀγὼ πάλου τʼ ἔκυρσα τοῦπερ ἤθελον,
- κἀπεστράτευσα πολλὰ σὺν πολλῷ στρατῷ·
- ἀλλʼ οὐ κακὸν τοσόνδε προσέβαλον πόλει.
- Ξέρξης δʼ ἐμὸς παῖς ὢν νέος νέα φρονεῖ,
- κοὐ μνημονεύει τὰς ἐμὰς ἐπιστολάς·
- εὖ γὰρ σαφῶς τόδʼ ἴστʼ, ἐμοὶ ξυνήλικες,
- ἅπαντες ἡμεῖς, οἳ κράτη τάδʼ ἔσχομεν,
- οὐκ ἂν φανεῖμεν πήματʼ ἔρξαντες τόσα.
- τί οὖν, ἄναξ Δαρεῖε, ποῖ καταστρέφεις
- λόγων τελευτήν; πῶς ἂν ἐκ τούτων ἔτι
- πράσσοιμεν ὡς ἄριστα Περσικὸς λεώς;
- εἰ μὴ στρατεύοισθʼ ἐς τὸν Ἑλλήνων τόπον,
- μηδʼ εἰ στράτευμα πλεῖον τὸ Μηδικόν.
- αὐτὴ γὰρ ἡ γῆ ξύμμαχος κείνοις πέλει.
- πῶς τοῦτʼ ἔλεξας, τίνι τρόπῳ δὲ συμμαχεῖ;