Historiae Adversum Paganos

Orosius, Paulus

Orosius, Paulus, Historiae Adversum Paganos

per quos colligi datur, quanta nobis, quibus aeternitas beata promittitur, sint toleranda pro uita, cum illi tanta potuerint tolerare pro fama.

Anno ab Vrbe condita CCCCLXXXIII id est Appio Claudio Q. Fabio consulibus Mamertinis, quorum Messana nobilis Sieiliae ciuitas erat, auxilia contra Hieronem Syracusanum regem et Poenorum copias Hieroni iunctas et Appium Claudium consulem cum exercitu misere Romani.

qui tam celeriter Syracusanos Poenosque superauit, ut ipse quoque rex rerum magnitudine perterritus ante se uictum quam congressum fuisse prodiderit:

qui exim fractis uiribus amissaque fiducia cum pacem supplex rogaret, ducentis argenti talentis iussu consulum multatus accepit.

consules Agrigentum Siciliae ciuitatem ibique praesidia Poenorum operibus ualloque cinxerunt.

cumque inclusus ea obsidione senior Hannibal imperator Poenorum ad summam egestatem redactus esset, Hanno imperator nonus Carthaginiensium cum equitibus mille [*]( AVCTORES § 1 Appio sqq. — § 3 Liuius 16 (af. Periocha; § 3 00 item Eutrop. 2, 19; έαατόν Polyb. 1,16 § 9) § 4—§ 8 Liuius 16 uel 17 (§ 8 classem — stetit cf. Florus 2, 2 § 7, ubi tamen est CLxpro CXXX) ) [*]( EXPILATORES 10 hinc sumpta regem Siculorum Eutropianis in- seruit Paulus 38 ) [*]( 1 contemptū B || poBsint B\' 8 fame R1D || celebr∗ ẽ (e pr. al. M. in ras.; er. e) B || illustrem sedpriore ł in ras. B 5 eant D || toleranda (e s. s. al. m.) B 6 fama (a fin. in ras. m. X) D 7 cccc • mo • LXXX• III ∙ L quadringin isemo cotoginsemc quarto D H id est om. v 8 Q. Fabio] immo M. Fuluio; item Quinto Fuluio Cassiodor. Chron. a. 490 || quinto BD || mamertinis (a 8. 8 al. m.) B 9 siracusanum D 10 et om. D 11 cons. L || eeleriter (e pr. in ras. al.) B 12 siracusanus D || |ut (u in ras. ex V al. m.) B 14 exin B || amisaque Ra 15 co R || argenti. B 17 praesidia.. (er. ut uid. p) B || cincxerunt Ra 18 hanibal Ra 19 haec poenorum — imperator om. L || aegeetatem B 30 karth- B || ∗equitibos B ) [*](y. ) [*]( 15 )

226
quingentis et triginta milibus peditum, trigiuta etiam elephantis ex inprouiso intercessit expugnationemque ciuitatis paulisper distulit.

sed continuo ciuitas capta est. Poeni maximo bello nicti et profligati, undecim elephanti in potestatem redacti, Agrigentini sub corona omnes uenditi sunt; Hannibal senior facta cum paucis eruptione diffugit.

Cn. Cornelio Asina C. Duilio consulibus oum Hannibal senior oram Italiae maritimam instructa septuaginta nauium classe uastaret, Romani et ipsi classem fabricari atque instrui praeceperunt.

quod Duilius consul celeriter inplenit; nam intra sexaginta dies quam arbores caesae erant centum triginta nauium classis deducta in anchoris stetit.

Cornelius Asina consul alter cum sedecim nauibus Liparam insulam petiit; ubi ab Hannibale quasi ad conloquium pacis euocatus Punica fraude captus atque in uinculis necatus est.

quod ubi Duilius alter consul audiit, cum triginta nauibus aduersus Hannibalem profectus est. commisso nauali proelio Hannibal, amissa naui qua uehebatur, scapha subductus aufugit; triginta et una naues eius captae, tredecim mersae, tria milia hominum occisa, septem milia capta referuntur.

Postea Carthaginienses C. Aquilio Floro L. Cornelio Scipione consulibus Hannonem in locum Hannibalis subrogatum pro [*]( AVECTORES § 9 Liuius 17 (cf. Periocha et Florus 2, 2 g 11) § 10-§ 12 Liuiw 17 (f 11 cf. Periocha) ) [*]( 1 trigenta D xxx R || xxx R || elephantes Ra 2 ciuitas D 3 ∗∗∗|bello (er. bel ?) D 5 banibal Ra 7 gu- L gneo RD || cornileo D || g L gaio RD || conss- L || banibal Ra 8 aetaliae D || instructus D || LXX|nauium (rasura post LXX) R 10 diuliua L || celcriter (e pr: in ras., ex ae?) R || impleuit RD 11 . LX. dies B, sexagesimum diem v || caese R || ∙c∙ xxx ∙ R 12 ancoris D || cornilias D 13 consul alter] consularitcr (ariter in alacriter m. 2 corr., in mg. t alter m. fort. 1) B || lyparam L || petit RD 14 annibale L2 || colloquium (1 pr. in ras.) R 15 captis D 16 consul alter R || audiit] L audiuit RD || tregenta D xxx R 18 scafa RD || tregenta D xxx B 19 tridecim L xm R || VII R 21 karthaginienses (i alt. ex corr. add.) B || g- L gaio RD || lucio BD || cornilio D 22 couM- L )

227
Sardis et Oorsis defensandis nauali proelio praefecerunt, qui a Seipione consule uictus, amisso exercitu ipse confertissimis hostibus ae inmiscnit ibique interfectus est.

eodem anno tria milia seruorum et quattuor milia naualium sociorum in urbis Romae excidium coniurarunt et, nisi maturata proditio consilium praeuenisset, destituta praesidio ciuitas seruili manu . perisset.

Anno ab hec preximo Calatinus consul Camerinam Siciliae urbem petens. temere in angustias deduxit exercitum, quas Poenorum copiae iam dudum praestruxerant.

cui cum omnino nulla uel obsistendi uel euadendi facultas esset, Calpurni Flammae uirtute et opera liberatus est, qui lecta trecentorum uirorum manu insessum ab hostibus tumulum occupauit et in se Poenos omnes pugnando conuertit, donec Romanus exercitus obsessas angustias hoste non urguente transiret.