Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio III, Pars I (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 12). Weihrich, Franz, editor. Vienna: Gerold, 1887.

XXVIIII. QVOD NON MANEAT DOMINVS IN HIS QVI A PRAECEPTIS EIVS DEVIAVERINT.

In genesi : Videntes autem angeli dei filias hominum quod essent formonsae, acceperunt sibi mulieres ab omnibus quas elegerunt. et tunc dixit deus: non permanebit spiritus meus in istis hominibus in aeternum propter quod sint car-

[*](occidere in gehenna. Item cap. : Qni inuenit animam suam, perdet illam, et qui perdiderit. XXVIIII. QVOD NON MANBAT DOMINVB IN HIS QVI A PBAKCKPTIS Eivs DEVIAVEEINT. In genesi : Videntes autem filii - dei filias hominum quod essent pulchrae. In regnorum libro I cap. )[*](gehennam. Item cap. XVI: Qui enim uoluerit animam suam. salnam facere usque muemet eam. XXVIIII. QVOD NON MANEAT DOMINVS IN HIS QVI A PRAE- CEPTIS EIVS DEVIAVEBINT. In genesi cap. ill: Videntes autem filii dei filias hominum quod essent pulchrae usque quia caro est. )

[*]( 7 Matth. 10, 39 18 Gen. 6, 2 et 8 22 cf. Luc. 9, 24 )[*]( 1 me] add. et C 2 uerba dabitnr enim u. i. i. h. q. loquamini om. MLC 8 qui] quid S 5 possunt corpus MLC 6 poteat et aoimam MLCv 7 et in gehennam mittere S: in gehennam MLCv illic] ubi supra MVLC 8 illam pr.) eam C 13 an- geli S: filii MVLCv 14 formonsę S : pulchrae (-crę V) MVL Cv cęperont C molieres] eas MVLC, uxores v omnibus MVLCv: hominibu S 15 eligeront S, elegerant Lv 16 caio MVLCv )

442

nales. Item in regnorum I: Numquid uult deus holocausta et sacrificia magis quam exaudire uocem suam ? quia dictoaudientia melior est quam sacrificium, et audientia mandatorum quam adeps arietum. quoniam peccatum inproperium est, dolor et gemitus ad te adducentur. pro quibus spreuisti uerbum domini, spernet te dominus, ne regnes in israhel. et spiritus domini recessit ab saule et coopraehendit eum spiritus malus a domino et subfocabat eum. Item in regnorum III: Et rex solomon erat diligens mulieres. et per haec factum est ut in tempore senectutis eius non esset cor illius directum a domino. et iratus est dominus super solomonem, quoniam declinauerat cor suum a domino deo israhel. et suscitauit dominus satanan super solomonem, et erat satanas super israhel omnibus diebus solomonis. Item in paralipomenon: Dominus deus uester

[*]( : Numquid uult dominus holochauBta et sacrificia usque spiritus malus a domino et suffocabat eum. In libro III cap. : Et rex salomon erat diligens mulieres usque omnibus diebus salomonis. In paralipomenon cap. : Dominus deus uester )[*]( In regnorum libro I cap. XXXVII: Numquid uult dominus holocausta et sacrificia usque ne sis rex super israhel. Item in regnorum libro III cap. XXXII : Rex autem salomon amauit mulieres alienigenas quumque iam esset senex, deprauatum est cor oins per mulieres usque suscitauit autem dominus salomoni aduersarium adad. In paralypomenon libro cap. : Dominus )

[*]( 1 I Beg. 15, 22 et 23 et I Reg. 16, 14 9 III Reg. 11, L 4. 9. 14 16 n ParaL 15, 2 )[*]( 1 libro primo MC, libro l VL dn̄s MVL 2 exaudire et dicto audientia libri S quia] qui MVLC uerba melior e. q. 8. e. audientia oit. MVLC .4 quoniam] qiiia MVLC . 5 ducentur C 7 istrahel 8 spu S ad aaule S, a saule VLC, a saule∗ (ru. m) M comprachendit M, cο̄prehendit YL 8 suffrocabat MV LC 9 tibro tertio MO, libro III VL ealomon et infra salomonem et -nls MVLC . erat om. V 11 directamJ despectā C ad dfim VC est om. C . 12 quoniam S: quia MVLC inelinauerat C . IS ėt 14 iwaliel (t fas.) S sathanā et -nas C 15 paralippemenon L, paralypomenon C \'. )

443

uobisoum est, quamdiu uos estis cum eo: quod si dereliqueritis eam, derelinquet uos. Item in psalmo LXXX Et non obaudiuit populus uocem meam, et israhel non intendit mihi: et dimisi illos secundum desideria cordis illorum. si plebs mea audisset me, israhel si uias meas ambulasset, ad nihilum inimicos eius humiliassem et super tribulantes eos misissem manum meam. Item in sapientia solomonis: Peruersae enim cogitationes separant a deo, probata autem uirtus arguit insipientes: quoniam in maliuola anima non intrabit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis. sanctus enim spiritus disciplinae effugiet dolum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu, et arguetur a superueniente iniquitate. Item in esaia propheta: Quis dedit in rapinam iacob et israhel depraedantibus eum? nonne

[*](nobiscmn est quamdiu uos estis cum illo. In psalmo LXXX: Et non obaudiuit populus uocem meam et israhel non intendit mihi. In libro sapientiae cap. I: Peruerse enim cogitationes separant a doo usque et arguetur a superueniente iniquitate. In esaia cap. : Quis dedit in rapinam iacob usque neque po- )[*](deus uester uobiscum est usque si derelinqueritis eum, derelinquet uos. Item in psalmo LXXX: Et non obaudiuit populus meus uocem meam et israhel non intendit mihi. In libro sapientiae cap. I: Peruersae enim cogitationes separant a deo usque et arguetur a superueniente iniquitate. In esaia cap. : Quis dedit in direptionem iacob et israhel uastantibus eum usque et )

[*](8 Ps. 80, 12-15 8 Sap. 1, 3-5 18 Ea. 42, 24 et 25 )[*]( 1 derelinqaeritis MV1 8 aadimt Cv is*rahel (t raa.) S 4 demisi S illos] eos Ov illorum] eorum LCv 5 plebe M istrahel S uiaa meas S: in uiis meis MVLCv 6 inimicus S eius inimicoB C 7 missem S in libro sapientiae MVLC (om. solomonis) 9 arguet S maliuola SMVLC 10 introibit LCv, intro|fuit M, intrwit S habitabit VLCv: habitauit SM 11 dei diaciplinq V es fugiet S dotum S: fictam MVLCν auferet] auffugiet C 18 a uoce iniquitate incipit altera pars fragmenti primi codicis F (i. e. fol. 6, 7, 8 cod. Libri 16; desunt quaternionis folia 4 et 5) om. propheta FMVLC 14 depredantibus SL- )

444
deus, cui peccauerunt, et noluerunt ingredi uias eius ? et induxit super eos iram suam, et praeualuit in eos bellum, et non cognouerunt unusquisque eorum. neque posuerunt in animam suam. Item illic: Numquid non ualet manus domini, ut saluos faciat? aut grauauit aurem, ut non exaudiat ? sed peccata uestra inter uos et deum separant: et propter peccata uestra auertit faciem ne misereatur. manus enim uestrae sanguine coinquinatae sunt, et digiti uestri in peccatis: labia autem uestra locuta sunt iniquitatem, et lingua uestra iniustitiam meditatur. nemo loquitur iustitiam, nec est iudicium uerum: confidunt in uanis et loquuntur inania, quia parturiunt dolum et pariunt iniquitatem. Item in hieremia propheta: Et peccata uestra amouerunt bona a uobis, quoniam inuentae sunt in populo meo impietates. Item illic: Sed quoniam mritastis dominum, traditi estis aduer-

[*]( suerunt in anima sna. Item cap. : Numquid non ualet manus domini, ut saluos faciat usque et pariunt iniquitate. In hiezcl\': Et peccata uestra amouerunt bona a nobis. Item cap. : Sed quoniam inritastis dominum, traditi estis aduersariis. )[*]( non cognouit et succendit eom et non intellexit. Item cap. : Ecce non est adbreuiata manus domini, ut saluare nequeat usque conceperunt labores et pepererunt iniquitatem. In hieremia cap. : Et peccata nostra prohibuerunt bonum a nobis usque impii insidiantes. Item cap. : Sed propter quod in ira ad )

[*]( 4 Ee. 59,1—4 13 Hierem. 5, 25 et 26 15 Bamch 4, 6 et 7 )[*]( 1 noluerunt ingredi uias eine et induxit super eos iram suam et FM VLC: noluerunt I neq; et S 2 in eis FMVLC S nequae S in anima sua FMVLC 4 illic] in esaia (is- L, ys- VC) MV LC 5 grauabit S aggrauauit (om. aut) C aurem soam FMVC, aurēs suis L dm FMVLC: dn̄m S 7 faciem suam FMVLC (ef. cod. Alex.) ne] ut C 8 sanguine coinqainatae mint S: inqmnatae sunt sanguine FMVLC (∗∗nqui∗∗ate V1) digiti uestri FMVLC, diligit 8 9 iniquitate FM, inequitatS L 10 iniustitia FML 19 pariunt .. parturiunt C verba Item- Et - - impietates om. Y iheremia C 18 propheta om. FM LC 15 illic] in hieremia FMVLC (ier- V, iher- 0) irritastis FMYLC aduersarius S )

445

sanis: exaceruastis enim eum qui nos fecit dominum aeternum, sacrificantes daemoniis et non deo. Item apostolus ad romanos: Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt. et mutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadripedum et serpentium. propter quod tradidit illos deus in desideria cordis illorum in inmunditiam, ut contumeliis adficiant corpora sua inter semet ipsos, qui commutauerunt ueritatem dei in mendacio, et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. propter quod tradidit illos deus in passiones contumeliae.

XXX. NON SVPERANDVM SERVVM DEI DETRACTIONE MALORVM.

In esaia propheta: Audite me, qui nostis iudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est: nolite metuere

[*](Ad romanos cap. : Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt usque ut faciant quae non conueniunt. XXX. NON SVPERANDVM SERVVM DEI DETRACTIONE MALORVM. In esaia: Audite me qui nostis iudicium, populus meus usque )[*](iracundiam prouocastis deum usque daemoniis et non deo. Ad romanos cap. II: Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt Usque in reprobum sensum ut faciant quae non conueniunt. XXX. NON SVPERANDVM SERVVM DEI DETRACTIONE MALORVM. In esaia cap. : Audite me qui scitis iustum, populus meus )

[*]( 3 Rom. 1, 22—26 14 Es. 51, 7 et 8 )[*]( 1 exacerbastis SLV 2 demoniis VLC 8 enim om. L 4 Bimilitndine FMV 5 uolocrom S quadripedum 8: quadrapedum FMVLC 7 eorum Lv imnunditia FMV1C afflciant FMVLC 8 in semet ipsis FMVLCv commutauerunt Sv: transmutauerunt FMVLC 9 dei om. FMVLC mendacium (-tium L) LVv 11 in passiones contumeliae S, in passiones ignominiae v, in reprobum sensum ut faciant quae non conueniunt (conueniant L) FMVLC (cf. Rom. 1, 28) 14 om. in es. proph. C esaia S, om. proph. FMVL 15 mutuere S opprobria F )

446

obprobria hominum et detractione eorum ne superemini. nam sicut uestimentum, ita per tempus absumentur: et uelut lanam comedet eos tinea. iustitia autem mea in aeternum erit, salutare uero meum in saecula saeculorum. Item tobias: Omnes proximi mei deridebant me dicentes: quomodo non timet hic qui iam quaesitus est, ut occideretur huius rei causa, et fugit? quomodo iterum coepit sepelire mortuos? ego autem intentus in mandatis dei non timebam quid loqueretur homo. Item in machabaeorum I: A uerbis uiri peccatoris nolite timere, quia gloria eius in stercore et in uermibus erit hodie extolletur et cras non inuenietur, quia reuertetur ad puluerem suum, et cogitatio illius periet. Item in euangelio secundum matthaeum: Beati eritis, cum uos odio habuerint homines et abigent et persequentur

[*]( in secula secolorum. In tobicap. : Omnes proximi mei detrahebant me usque non timebam quid loqueretur homo. In macabeorumcap. : A uerbis uiri peccatoris nolite timere. In euangelio mathei cap. : Beati eritis quum uos oderint homines. )[*]( usque et iustitia mea in generatione et generationem.. In tobi cap. : Arguebant autem illum omnes proximi sui usque et mediis noctibus sepeliebat ea. In machabaeorum libro I cap. XII: Et a uerbis uiri peccatoris non timueritis usque et cogitatio eius periet. Secundum matheum cap. IIII: Beati )

[*]( 5 Tob. 2, 8 et 9 9 1 Mach. 2, 62 et 63 .13 Matth. 5, 11 et 12. )[*]( 1 detractionem SFMV1LIC1 2 absumentur Mai: adsumentor S, assumentur FMVLC (βϱ∞ϑήσεται) uelud MC 8 in aeternum erit: S: manet in aeternum FMVLG 4 tobia 5, tobi FMV LC 6 hic iam qui meetne est F, in marg. sepe queeitus eat m. 2 7 cępit sepelire S, sepelire coepit (eęp- C, cep- V) FMVLC 8 in om. L 9 in machabeorum I 8, in machabeis FMVLC 10 ia alt. om. L 11 hodiae 8 18 in euug S, in euangelium M, om. i eu. V math S, mattheum F 14 homo habuerint S, oderint FMVLC (cf. p. 440, 7) abigent SFMY, animq abigent C, abi- ■cient L persecuntur FV1, persequuntur MLG )

447

et exprobrabant, et dicent aduersus uos omne malum. gaudete et exultate, quoniam merces uestra multa est in caelis. sic enim persecuti sunt et prophetas, qui ante uos fuerunt.

XXXI. NON DETRAHENDVM.

In numeris : Et dixit dominus ad aaron et mariam; audite uerba mea si fuerit propheta domini in uobis, in uisu ei innotescam et in somno loquar ei, non sicut famulo meo mpysi, qui in tota domo mea fidelis est; os: ad os loquar ei in specie et non per aenigmata, et honorem domini uidit. et quare non tim uistis detrectare de famulo IDeO moysi ? et ira indignationis domini super uos erit. Item in psalmo XLVIIII: Sedens aduersus fratrem tuum detrahebas, et aduersus filium matris tuae ponebas scandalum. haec fecisti,

[*](XXXI. NON DETRAHENDVM. In numeris: Et dixit deus ad aaron et mariam: audite uerba mea usque et indignatio dei erat super eos. In psalmo XLVIIII.: Sedens aduersus fratrem tuum )[*](estis quum maledixerint uobis usque persequuti sunt et prophetas qu fuerunt ante uos. XXXI. NON DETRAHENDVM. In numeris cap. VIII: Qui quam uenissent, dixit ad eos: audite sermones meos: si quia fuerit inter uos usque iratusque contra eos abiit. In psalmo LVIIII : Sedens )

[*]( 6 Num. 12, 6-9 18 Ps. 49, 20 et 21 )[*]( 1 aduersum FMVLCv omnem malum FM 2 exsultate F quoniam Sv: quia FMVLC mercis 8 3 peraequuti F profetas 8 6 aron S 7 domini om. FMVLC uisu ei F: uia uel S, uisu et MV, uisu∗∗ (& eras.) L, uisu (ei om.) C 8 innotescam] I nocte sca V ei alt.] et MC 9 mosi F toto M eat] add. et VLC loquar eiJ loquare S, loquar & C 10 speciae SM enigmata SV\'C, enigmate FMV\'L 11 detractare FMV1, detrahere V\'LC\'v, in marg. mihi add. V\' de] om. LC, & de V moei F 12 ira indignationis S: indignatio FMVLC dñi SC: dei FMVL erat super eos FMVLC 13 XLVHU] L V aduersam VC fratre M\' )

448

et tacui: aestimasti iniquitatem quod ero tibi similis. arguam te et statuam illa contra faciem tuam. Item in psalmo C : Detrahentem adnenras proximum suum occulte, hunc persequebar. Item in psalmo LXX: Confundantur et deficiant detrahentes animae meae. Item in prouerbiis: Noli diligere detrahere, ne eradiceris. adaperi autem oculos tuos, et iusta uidebis. Item in sapientia: Gustodite ergo uos a murmuratione, quae nihil prodeest, et a detractione parcite linguae: quoniam responsum obscurum in uacuum non ibit, os autem, quod mentitur, occidit animam.. Item iacobus apostolus: Fratres, nolite uobis detrahere. qui enim uituperat fratrem suum et iudicat, legem uituperat et iudicat. si legem iudicas, iam non factor legis, sed iudex es. unus est enim legum dator et iudex, qui potest saluare

[*]( detrahebas. In psalmo C: Detrahentem aduersus proximum suum. In XX: Confundantur et deficient detrahentes animae meae. In prouerbiis cap..: Noli diligere detrahere. In sapientia: Custodite ergo uos a murmuratione et a dratione parcite linguae. Iacobus: Fratres, nolite uobis detrahere. )[*]( aduersus fratrem tuum detrahebas usque ante faciem tuam. In psalmo C: Detrahentem aduersus proximum suum. In LXX: Confundantur et deficiant detrahentes anime meae. In prouerbiis cap. : Noli diligere detrahere, ne eradiceris. In libro sapientiae cap. I: Custodite ergo uos a murmuratione usque os quod mentitur occidit animam. Iacobus apostolus cap. XIIII: Nolite detrahere alterutrum, fratres, usque quis es qui, iudicas proximum tuum. )

[*]( 8 Ps. 100, 5 4 Ps. 70, 13 6 Prou. 20, 18 et Pron. 4, 35 7 Sap. 1, 11 11 Iac. 4, 11-18 )[*]( 1 inique (-quae ML) FMVLCυ tibi] tui Vv 2 te FMVL C: om. 8 contra Sv: ante FMYLC 8 suum FMVLC: tuum S 4 persequaebar SL 6 diligere om. C autem om. FMV LCv (8ὲ cod. Alex.) 8 verba quae nihil prodeest om. FMVLC (ἀν∞ϕελη̃) 9 parcitae L lingua S 10 occidet FM 11 nobis FMVLC: uoe S (alterutrum v) 12 enim S: autem FM VLC iudicatj legem add. Vv iudicaa legem Lx 14 datorj lator Cv )

449

et perdere. tu antem quis es qui iadicaB proximum ? Item in psalmo C : Qui loquitur iniqua, non direxit in conspectu coalonim meoram. in matutinis interficiebam omnes peedatores terrae, ut disperdam eos de ciuitate domini, omnes. qui operantur iniquitatem.

XXXII. DE CORREPTIONE ET DISCIPLINA.

In psalmo II: Continete disciplinam, ne quando irascatur dominus, et pereatis a uia recta, cum exarserit in breui ira eius. Item in prouerbiis: Argue sapientem, et amabit te: insipientem, et adiciet odisse te. Item illic: Da sapienti occasionem, et sapientior erit: notum fac iusto, et adiciet percipere. Item illic: Qui diligit disciplinam, diligit sensum; nam qui odit arguentes se stultus est Item illic: Non diligit indisciplinatus arguentes se, cum sapientibus autem non conloquitur. Item illic: Qui repellit disci-

[*](XXXII. DE CORREPTIONE ET DISCIPLINA. In psalmo II: Adpraebendite disciplina. In prouerbiis cap. X: Argue sapientem et diligi te. Item cap. XU: Qai diligit disoiplinam, diligit scientiam. Item c-ap. XVI: Non amat pestilene eam qui ee icortipit. Item cap. XVI: Qui abioit disciplinam, despicit animam Buam. )[*](XXXII. DE CORREPTIONE ET DISCIPLINA. In p salmo II: Adpraehendite disciplinam. In prouerbiis cap. X: Argue sapientem et diliget te. Item cap. XII: Qui diligit disciplinam, diligit scientiam. Item cap. XVI: Non amat pestilens eum qui se corripit. Item cap. XVI: Qui abicit disciplinam, dispicit animam )

[*]( 2 PB. 100, 7 et 8 8 PB. 2, 12 et 18 10 Pron. 9, 8 11 ib. 9 18 Prou. 12, 1 15 Pron. 15, 12 16 ib. 82 )[*]( 1 uerba Item - Qui iniqmtatem om. FMVLC 7 correctione C 8 continete] adpraehendite M, appraehenftite FC, adprehendite VL(υ) disoiplina FM 9 a tria recta 8; de nia iosta FMVLCv 10 amauit SFMV1, amabit V\'LO 11 ἄσοϕον . . Alx. illic] in prouerbiis (sic infra) FMVLC 18 addiciA (bis) C perspicere C 14 arguentem FMVLC 15 arguentem L C 16 conloquitur] loquitur FMVLC item nbi supra FMC, om. L, tl supra V )[*]( XII, Aug. 8, i. )[*]( 29 )

450

plinam, odit semet ipsum: nam qui seruat obiurgationem, adquirit prudentiam. Item illic: Timor domini disciplina et sapientia. Item illic: Qui excipit disciplinam, in bonis erit: nam qui custodit increpationes, sapiens fiet. Item illic: Pestifero castigato insipiens astutior fit: si autem arguas uirum prudentem, intelleget sensum. Item illic: Da in disciplina cor tuum, et aures tuas para uerbis prudentiae. Item illic: Indisciplinatis obuiat mors, moritur autem insipiens peccatis. Item illic: Si flagellaueris stultum in medio concilio contumeliam faciendo, non auferes stultitiam eius. Item illic: Melior est uir arguens quam uir dura ceruice: subito enim ardenti illi non erit sanitas. Item illic: Qui arguit hominem uias suas, gratiam habebit

[*]( Item cap. XVII: Eruditus in uerbo reperiet bona. Item cap. XX: Peatilent*ae flagellato stultus sapientior erit. Item cap. XIII; Ingrediatur ad doctrina cor tuum et aures tua ad uerba scientiae. Item cap. XXVII: Si contunderis stultam in pila quasi tbisanas ferient. Item cap. XXVIIII : Qui corripit hominem gratiam postea )[*]( suam. Item cap. XVII: Eruditus in uerbo reperiet bona. Item cap. XX: Pestilente flagellato stultus sapientior erit. Item cap. XIII: Ingrediatur ad doctrinam cor tuum et aures tuae ad uerba scientiae. Item cap. XXVII: Si contuderis stultum in pila quasi pthisanas feriente desuper pilo. Item cap. XXVIIII: Qui corripit )

[*]( 2 ProtL 15, 33 3 Prou. 16, 20 5 Prou. 19, 25 7 Proo. 23, 12 8 Prou. 5, 23 9 Prou. 27, 22 11 Prou. 29, 1 13 Prou. 28, 28 )[*]( 2 adquiret FMVLC verba Item — Timor d. d. e. sapientia om. FMVLC 3 uerba Item — Qui excipit — — (p. 452, l. 8) abominati sunt om. V illic] in prouerbiis FMLC (sic infra) 4 incropationem FMLC 5 fiet FMLC (γίνεται) 6 intellegit FMLC (νοήϭει) illic] ubi supra FMC, in prou L 8 illic] in eodem libro FMC, ubi supra L obuiet L 9 autem om. FMLC peccatis] in peccatis FMLC illic] in prouerbiis FMC, ubi supra L 10 concilii C 11 ei L ubi supra FMLC est om. FML uir || explicit quaternio quod est primum fragmentum codicis F 12 ardenti] agenti MLC (ϕλεγομένου) 13 in prouerbiis MC, ubi supra L arguet M )

451

magis quam qui adulatur. Item illic: Plagae et increpationes dant sapientiam: puer autem errans confundit patrem. Item in libro sapientiae: Sapientiam enim et disciplinam qui abicit, infelix est: et uacua est spes illorum, et labores eorum sine fructu, et inutilia sunt opera illorum. Item illic: Magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia: propter hoc indisciplinatae animae errauerunt. Item in ecclesiastico: Qui gaudet iniquitate, denotabitur: et qui odit correptionem, minuitur uita. Item illic: Corripe proximum ante quam conmineris, et da locum timori altissimi. Item illic: Quam bonum est arguere quam irasci, et confitentem in oratione non prohibere! Item illic: Viro indisciplinato

[*](inueniet apud etim. Item cap. XXVIIII: Virum qui corripientem dura ceruice contempnit reppentinus superueniet interitus. Item cap. XXVIIII: Virga atque correptio tribuent sapientiam. Item cap. : Sapientiam enim et displi..nam qui auicit, stultus est. In ecclesiastico cap. XI: Corripe proximum antequam commineris. Item cap. XI: Quam bonum est arguere quam irasci. Item cap. XI: Viro indisciplinato est inuentio detrimentum. Item )[*](hominem gratiam postea inueniet apud eum. Item cap. XXVIIII: Viro qui corripientem dura ceruice contempnit repentinus superueniet interitus. Item cap. XXVIIII: Virga atque correptio tribuent sapientiam. Item in libro sapientiae cap. II: Sapientiam enim et disciplinam qui abicit, infelix est. In ecclesiastico cap. XI: Corripe proximum antequam commineris. Item cap. XI: Quam bonum est arguere quam irasci. Item cap. XI: Viro )

[*]( 1 Pron. 29, 15 8 Sap. 3, 11 6 Sap. 17, 1 8 Eccli. 19, 5 et 6 9 ib. 17 11 Eccli. 20, 1 12 ib. 9 )[*]( 1 magis om. MLC adolatur S illic] ubi supra MLC (sic G, 9, 12) plage SC 8 in libro sapientiae S: in pronerbiis MC, ubi supra L 5 eorum] illorum LC sunt om. MLC 8 gaudet] autem MLC iniquitati MC correptione M, increpationem C 9 minuetur MLv: inuenitur S, inminuetur C 10 mineris MLC timore L 11 illic] in ecclesiastico MO, ubi supra L 12 uiro .. ] cf. finem uersus 8 in cap. LI. disciplinato L )[*]( 29* )

452

est inuentio in detrimentum. Item illic: Qoi odit correptionem, uestigium est peccatoris: et qui timent doaamua, conaertent ad cor aruum. Item in hieremia propheta: Sine causa percussi filios uestros, disciplinam non recepistis. Item illic : Haec dicit idominas;: haec gens, quae non axtdimt uocem domini neque exasperant disciplinam, dofecit fides de ore ipsorum. Item in amos propheta: Odie habuerunt arguentem in portis, et uerbum aequissimum abominati sunt. Item iob: Beatus homo, quam arguet dominus, quia correptio omnipotentis dei salus est Item in ezechihel propheta: Domus israhel nolunt audire te, quia nolunt audire me: quia

[*](cap. XI: Qui odit corruptionem uestigium est peccatoris. In hieremia: Sine causa percussi filios uestros, disciplina non recipistis. Item cap. : Haec dicit dominus: haec gens quae non audiuit uocem domini neque exceperunt disciplinam defecit fides de ore ipsorum. In amos cap. : Odio habuerunt arguentem in portis. In iob cap. Vllli: Beatus uir qui corripitur a domino: increpationem ergo domini ne reprobes. In ezechiel cap. : Domus israhel nolunt audire me quia uniuersa domus israbel con- )[*]( indisciplinato est inuentio detrimentum. Item cap. XI: Qui odit correptionem uestigium est peccatoris. In hieremia: Frustra percussi filios uestros, disciplinam non receperunt. Item cap. : Haec est gens quae non audiuit uocem domini usque periit fides et ablata est de ore eorum. In amoe cap. : Odio habuerunt in porta usque loquentem perfecte abominati sunt. In iob cap. VJLLU: Beatus uir qui corripitur a domino: increpationem ergo domini ne reprobes. In ezechiel cap. : Domus autem )

[*]( 1 Eccli. 21, 6 (7) 4 Hierem. 2, 30 5 Hierem. 7, 28 7 Am. 5, 10 9 Iob. 5, 17 \' 11 EJech. 8, 7 )[*]( 1 illic] in eccleaiastico MC, ubi supra L 2 timet MLCv deum MLv 3 connertetnr MLCv ad om. L ihesemia C propheta om. MLC ut sacpius 4 recipistis M 5 illic] in meremia (iher- C) MLC dns di L gens] genus S 6 enxperent S 7 hodie S 8 abhominati L 9 iob] in iofb V arguit C correptio eet C 10 dei est V* salus est om. MVLC hiezechihel L, iheBechiel C, ezechiel MV 11 is∗rahel (rasa t) S (bis) te quia nolunt audire om. MVLC )

453

uniuersa domus israhel conteotiosi sunt et duro corde. Item apostolus ad galata-s: Sic stulti estis? cum spiritu coeperitis, nunc carne. perficiemini? Item ad thessalonicensea I: Corripite inquietos, consolamini pusillianimes, suscipite infirmos, patientes. estote ad omnes. Item ad timotheum I: Insta oportune, inportonos argue, exhortare, increpa, in omni patientia et doctrina.