Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini

XXV. SEMPER ORANDVM.

In psalmo CXVIII: Memor fui in nocte nominis tui; domine, et custodiui legem tuam. Item illic: Medianocte surgebam ad confitendum tibi super iudicia iustitiae tuae. Item in psalmo VI: Lauabo per singulas noctes lectum meum, lacrimis stratum meum rigabo. Item in psalmo CXXXIII: In noctibus extollite maaus uestras in sancta, et

[*](In actibus: Multitudo uero credentium usque erant omnia comunia. XXV. SEMPER ORANDVM. In psalmo CXVIII: Memor fui in nocte nominis tui, domine. Item: Media nocte surgebam. In VI: Lanabo per singulas noctes lectum meum. In CXXXIII: In noctibus )[*](date aelemosynam usque ibi et cor uestrum erit. In actibus apostolorum cap. XII: Multitudinis autem credentium erat cor et anima una usque omnia communia. XXV. SEMPER ORANDVM. In psalmo CXVDI: Memor fui in nocte nominis tui, domine. Item: Media nocte surgebam. In: Lanabo per singulas noctes lectum meum. In CXXXIII: In noctibus )

[*]( 1 Act. 2, 44 et 46 5 Act. 4, 89 10 Pe. 118, 66 11 ib. 69 18 Pe. 6, 7 .15 Pe. 133, 2 )[*]( 1 uerba Item - Omnea - - opus erat om. MVLC omnis 8 4 cottidiQ 8 illic] in actibus apoetolorum MVLC 5 multitudo MV1LC cor unum VCv et ante nemo] ei M 6 quicquam MVLC 10 in ante nocte om. Cv 11 illic] in eodem peahno MVLC 18 sinculas 8 14 lacrimis meis Cv 15 centesimo tricenmo tercio C, XXXIII L, CXXIX V et om. L )

benedicite dominum. Item in ecclesiastico: Non inpediaris orare semper, et non ueteris usque ad mortem iustifieari: quia merces domini manet in aeternum. ante orationem praepara animam tuam, et noli esse quasi homo, qui temptat deum. Item illic: Deprecatio pauperis ex ore festinat usque ad nubes, et iudicium festinato ueniet illi, et precationem molem exaudit. Item illic: Non despiciet preces pupilli, nec uiduam si effundat orationem. nonne lacrima ad maxillam descendit, exclamatio uero ad caelum ascendit, et deus exauditor delectans in illis ? Item illic: Qui placet domino, in oblectatione suscipietur, et precatio illius usque ad nubes propinquabit. oratio humiliantis se nubes penetrabit, et donec propinquet non tardabitur, nec recedet donec inspiciat

[*]( extollite manus nostras in sancta. In ecclesiastico cap. X: Non inpediaris orare semper. Item cap. X: Depraecatio pauperis ex ore festinat. Item cap. XX: Non despiciet praeoes pupilli nec uiduam, si effundat orationem. Item cap. XX: Qui adorat deum )[*]( extollite manus nostras in sancta. In ecclesiastico eccl∗ cap. X: Non inpediaris orare semper. Item cap. X: Deprecatio pauperis ex ore festinat. Item cap. XX: Non dispiciet preces pupilli nec uiduam, si effundat orationem. Item cap. XX: Qui adorat deum in oblectatione suscipietur. Secundum lucam )

[*]( 1 Eccli. 18, 22 et 23 5 Eccli. 21, 5 (6) 7 Eccli. 85 (82). 17-19 10 ib. 20 et 21 . )[*](1 impediaris MLC 3 mercis S deum] dflm C 5 et 7 illic] in eccieBiastico MVLC depręcatio S 6 praecationem S M 7 exaudiet MVLC dispiciet S praeces SM 8 pusilli JMVC nonne lacrima ad maxfllam MVLC: om, S 9 discendet S, descendit (i ex a corr. m. 2) V et clamatio (add. eius C) ad caelum MVLC 10 illic] ibi L, in ecclesiastico MVC placat dum C, placet dum V 11 oblatione corr. m. pr. ex oratione Y pręeatio S usquQ 8 12 ad nube V1 propinquabit] peuetrauit (paen- M) MVLC oratio humiliantis se ad nubes adpropinquabit (-quauit V, -quant L, appropinquauit C) et non tardabitur, donec adpropinquet, nec recedet (om. donec — recedet C), donec inspidat (-cia M) altiBsimus MVLC )

altissimus. Item secundum lucam: Et ait iesus: quis uestrum habebit amicum et ibit ad illum media nocte et dicet illi: amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus uenit ad me de uia et non habeo quod ponam ante illum. et ille intus respondens dicet: noli mihi molestus esse, iam enim ostium clausum est, et pueri in cubiculo mecum sunt, non possum surgere et dare tibi. et ille si perseuerauerit pulsans, dico uobis, et si non dabit ei surgens eo quod amicus eius est, propter improbitatem autem eius surget et dabit illi quantos desiderat ego uobis dico: petite, et dabitur uobis: quaerite, et inuenietis: pulsate, et aperietur uobis. omnia enim qui petit accipit, et qui quaerit inuenit, et pulsanti aperietur. Item illic: Vigilate itaque in omni tempore, ut digni habeamini effugire ista omnia quae futura sunt, et stabitis ante filium hominis. Item ad philippenses: Dominus in proximo est: nihil solliciti sitis, sed in omni

[*](in oblectatione suscipietur. In euangelio lucae cap. : Et ait iesus: qui uestrum habet amicum usque et pulsanti aperietur. Item cap. : Vigilata itaque in omni tempore. Ad philipenses cap. : Dominus in proximo est: nihil solliciti sitis, )[*](cap. XI: Et ait ad illos iesus: quis uestrum habebit amicum usque et pulsanti aperietur. Item cap. XXIII: Vigilate itaque omni tempore orantes usque et stare ante filium hominis. Item ad philipenses cap. V: Dominus prope est: nihil solliciti sitis )

[*]( 1 Lnc. 11, 5-10 18 Luc. 21, 86 16 Phil. 4, 5-7 16 Phil. 4, 5-7 )[*]( 1 item] add. in euangelio MLC uerba Item — Et ait - - aperietur om. V 2 habet ML dicit ML 8 quomoda Mr eomoda C quoniam Sv: quia MLC 4 deuia (de s. I. add. m. 2) S 5 deintos MLCv dicat MLCv 6 osteum S cubili Cv 8 ei] iHi MLCv 9 improbitatem SCv, importunitatem M, inportunitate L autem om. ML, tamen v 10 et ego MLCv dabitur uobis] accipietis C (Me. 11, 24) 11 querite LC 12 pulsatae S 12 querit C 18 item om. V illic] secundum lucam MVLC omni S (corr. m. 1) 14 digne M , effugire S: effugere MYL, fugere C 15 siabitis M filippenseB S )

wationecugi gratiarum actione postulationes uestrae innotescant aput deum. et pax dei, quae superat omnem mentem, dirigit corda uestra et corpora in christo iesu. Item ad tbessalonieenses I: Semper gaudete in domino, sine intermissione orate, in omnibus gratias agite: haec est enim uoluntas dei in christo iesu ad uos. Item ad colossenses: Orationi instate, uigilantes in illa cum gratiarum actione. Item ad timotheum I: Volo, igitur uiros orare in omni loco, leuantes sanctas manus sine ira et disceptatione. Item illic: Quae autem uere uidua est et desolata, sperat in deum et instat orationibus nocte et die.

[*]( sed in omni oratione. Ad tesalonicenses I cap. : Semper gaudete in domino, semper sine intermissione orate. Ad colosenses cap. : Orationi instate uigilantes in illa. Ad timotheum I cap. VH: Volo igitur uiros orare in omni loco. Item cap. XVI: Quae autem uidue uere sunt. )[*]( usque in christo. Item ad thessalonicenses I cap. VII : Semper gaudete, sine intermissione orate usque in christo iesu in omnibus uobis. Item ad colosenses cap. VI: Orationi instate, uigilantes in ea cum gratiarum actione. Item ad timotheum I cap. III : Volo ergo uiros orare usque sine ira et disceptatione. Item in eadem epistula cap. VI: Quae autem uere uidua est usque orationibus nocte et die. )

[*]( 4 I These. 5, 16-18 7 Col. 4, 2 8 I Tim. 2, 8- 10 I Tim. 5, 5 )[*]( 1 oratione et obsecratione MVLCv 2 que 8 exuperat L, exsupat Vv mentem] sensum Cv 3 dirigit] custodiat MVLCv eorda et corpora uestra MC, ( corpora (om. corda u. et in initio lineae) L iesu] add. domino nostro MVLC uerba Item — Semper- - ad uos om. V 4 tessaloncens̅ S, thesalonicensea M, tesalonicenses C, tesolonic̅s L prima MC, om. L 6 iesu). add. domino nostra L colosenses MVLC 7 instantes C cum MVLC: om. S, in v 8 pdma MLC 9 sancta 8 dfeoeptione 8 10 fllic] ad timotbeum MVLC uerę V desolata est C speret V2Lv 11 inatet V2Lv orationibus MVLCv: orationis S die S die ac nocte C )

XXVI. DE ISA DEI ET IVDICIO VENTVRO.

In deuteronomio: Quia ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum: comedit terram et nascentia eius, et concremat fundamenta montium. Item illic: Ecce haec collecta sunt in thensauris meis: in die iudicii reddam in tempore, cum lapsus fuerit pes eorum: quia prope est dies perditionis eorum, et adueniet parata uobis: quia iudicauit dominus plebem suam, et in seruis suis consolabitur. Item illic : Et retribuam iudicium inimicis, et odientibus me restituam. Item in psalmo VII: Dominus iudex iustus, fortis et patiens, numquid irascetur per singulos dies? nisi conuertamini, gladium suum uibrabit, arcum suum tetendit et parauit illum: et in eo parauit uasa mortis, sagittas suas

[*](XXVI. DE IRA DEI ET IVDICIO VENTVRO. In deutero nom. cap.. : Quia ignis exarsit ab ira mea et ardebit usque ad inferos. Item cap. : Ecce haec collecta sunt in thesauris meis usque in semis suis consolabit. Item cap. : Et retribuam iudicium inimicis et odientibus me reddam. In psalmo VII: Deus iudex iustus usque sagittas suas ardentibus. In XLVIII : )[*](XXVI. DE ira DEI ET IVDICIO VENTVBO. In deutero nomium cap. XVIII : Ignis succensus est in furore meo et ardebit usque ad inferni** nouissima. Item cap. XVIII: Nonne haec condita sunt apud me usque et in semis suis miserebitur. Item cap. XVIII : Betribuam ultionem hostibus meis et his qui oderunt me retribuam. In psalmo VII: Deus iudex iustus usque sagittas suas ardentibus. )

[*]( 3 Dent. 82, 22 5 ib. 84-36 10 ib. 41 11 Ps. 7, 12-14 )[*]( 1 XXIIII V 2 iudio S 3 deuteronom MC, deutero nomium V, deutero nomio L 4 usquae S comedet MC 5 illic] deutero nomium M, in deuteron V, in deutero nom L, in eodem C 8 adueniet S: adsunt MVLC iudicanit SMVC: iudicabit Lv 9 item om. V 10 illic] ubi supra MVLC 11 restituam] reddam MVLC VIII Y dominos] deus MY LCv 12 irascitur Cv 13 nibrabit Mv: uibrauit SVLC 14 illud MVlC (cf. p. 332, 2 et Septuag.; afao i. e. ro τóξον) )[*]( xn, Aug. 3, i. )[*]( 27 )

ardentibus operatus est. Item in psalmo XLVIUI: Deus manifeste ueniet, deus noster, et non silebit. ignis in conspectu eius ardebit, et in circuitu eius tempestas ualida. Item in esaia propheta: Ylulate: prope est enim dies domini, et contritio a deo ueniet. Item illic: Ecce enim dies domini sine refrigerio adueniet indignationis et irae, ponere orbem terrae desertum et peccatores perdere ex eo. nam stellae caeli et lucifer et omne ornamentum caeli lumen non dabunt, et obscurabuntur sole oriente, et lunae non permanebit lumen. et mandabo uniuerso orbi mala et impiis peccata eorum: et perdam contumeliam iniquorum, et contumeliam superborum . humiliabo. et erunt qui derelicti sunt pretiosi magis quam aurum, et homo pretiosus magis quam lapis ex saphir. Item illic: Ecce enim dominus ut ignis ueniet, et ut tempestas currus eius, reddere in ira uindictam et interitum flammae ignis. in igne enim domini iudicabitur omnis terra, et in

[*]( Deus manifestus ueniet. In esaia cap. : Vlulate: prope est dies domini et contritio a deo ueniet. Item cap. : Ecce enim dies domini sine refrigerio adueniet usque in igne enim )[*]( In XLVIIII : Deus manifeste ueniet. In esaia cap. : Vlulate, quia prope est dies domini usque a domino ueniet. Item ibi cap. : Ecce dies domini uenit crudelis usque praetiosior erit uir auro et homo mundo obrizo. Item cap. : Ecce nomen domini uenit de longinquo ardens furore usque in turbine et in )

[*]( 1 Pe. 49, 3 4 Es. 13, 6 5 ib. 9-12 14 Es. 66, 15 et 16 )[*]( 1 quadragesimo nono C 2 manifestus MVC 3 eius pr. om. V1C ardebit] exardescet Cv in esaia S: in isaia L, esaias M, ysaias VC 4 propheta om. MVLC est enim] etenim V1, est (om. enim) MLC 5 illic] esaias M, ysayas V, ysaias C, in isaia L 7 stelle M 8 ornatum L lumen] lucem L 9 et lumen non permanebit (om. lonae) C 10 mand**abo (ras. uc) 8 12 praetiosi SMC, preciosi VL verba auram — magis quam om. MVLC prętiosus S 13 ex \'affyr (s s. Un. add. m. 1) 8 (o ex ϭονϕεlϱ Alx.) ex om. MVLC sapphir M, saphir F1: saphyr L, saphirus V\'O 14 et 419, 1 illic] in Maia (is- L, ys- C, ysaya V) MV LC 15 in interitum C flamma V1, in flamma V2ν. )

romphaea omnis caro. Item illic: Visitatio enim erit cum commotione et tonitruis et terrae motus, cum uoce maxima tempestas decidens, et flamma ignis consumens. Et conuoluetur caelum ut liber, et omnia sidera eius cadebunt ut folia de uite et ut folia de ficu. Dies enim iudicii domini et annus retributionis. Item in amos propheta: Vae qui concupiscunt diem domini! et ut quid uobis hunc diem domini? et hic est dies tenebrae et non lux. quemadmodum si fugiat homo. a facie leonis, et incidat ei ursus, et insiliat in domum suam et infulciat manus suas in parietem, et mordeat eum serpens. nonne tenebrae sunt dies illa domini, et non lux, et nebula sine lumine? Item in iohel propheta: Praecingemini et plangite uos, sacerdotes, lugite, deseruientes altario, introite, dormite in ciliciis, qui deseruitis deo, quia cessauit de domo dei uestri sacrificium et elibatio. Item illic: Sanctificate ieiunium, praedicate deseruitionem,

[*](domini iudicabitur omnis terra. Item cap. : Visitatio enim erit usque et annis retributionis. In amos: Vae qui concupiscunt die domini usque et nebula sine lumine. In iohel cap. : Praecingite uos, sacerdotes, et plorate. Item cap. : Sancti- )[*](lapide grandinis. Item cap. : Accedite gentes et audite et populi adtendite usque quia dies ultionis domini, annus retribu-tionis. Item in amos : Vae desiderantibus diem domini usque et non splendor in ea. In iohel cap. : Accingite uos et plangite, sacerdotes, ululate, ministri altaris usque magnus )

[*]( 1 Es. 29, 6 et Es. 84, 4 et 8 6 Am. 5, 18-20 12 Iohe| 1, 18 16 Iohel 1, 14 et 15 et Iohel 2, 1. 2. 10. 11 )[*]( 1 romfea S, romphea MLC, rumpheam F 2 thonitruis M, tonitruus C terre SV motus SMVLC uoce magna M 4 cadebunt SMV1L : cadent V2C 5 domini iudicii C 6 propheta om. MVLC 8 tenebrarum F quemammodum M 9 faciae S incedat S, incidet L, occurrat V2v ei] et M insiliat S, intret MVLC, ingrediatur v 10 et fulciat manum suam VLC, om. M 11 serpens S, scorpio (scorphio F1) MVLC, coluber v 12 ioel C 18 praecingimini (prec- VC) MVLC lugete MVLC 14 ciliis S, ///ciliis (ros. con) F 15 libatio MVL Cv 16 illic] in iohel (ioel C) MVLC )[*]( 27* )

conuocate seniores et omnes inhabitantes terram in domum domini dei nostri et clamate ad dominum uehementer: uae mihi, uae mihi, uae mihi, in diem domini! quia prope est dies domini, dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et nebulae. ante conspectum eius turbabitur terra et mouebitur caelum, et sol et luna contenebrabuntur, et sidera decident nec dabunt lumen suum. et dominus dabit uocem suam ante conspectum exercitus sui, quia multus est nimium exercitus illius, et quia ualida sunt opera sermonum eius, et magnus est dies domini, magnus et manifestus nimium, et quis erit sufficiens illi? Item in sophonia propheta: Vox diei domini amara et dura constituta. dies potens, dies iracundiae dies ille, dies tribulationis et necessitatis, dies infelicitatis et exterminii, dies tenebrarum et tempestatis, dies nubis et caliginis, dies tubae et clamoris super ciuitates firmas et super angulos excelsos. Item illic: Et effundam sanguinem eorum sicut limum, et carnes eorum sicut stercora boum, et argentum et aurum eorum non poterit liberare eos in die

[*](Scate ieiunium usque et quis sustinebit eum? In sophonia cap. : Vox diei domini amara usque super angulos excelsos. Item cap. : Effundam sanguinem eorum usque in die ire )[*]( enim dies domini et terribilis ualde, et quis sustinebit eum? In sophonia cap. : Vox diei domini amara usque super angulos excelsos. Item cap. : Effundetur sanguis eorum sicut humus )

[*]( 11 Soph. 1, 14-16 16 ib. 17 et 18 )[*]( 1 habitantes C 3 die V 5 ante conspectu MVlL mouetur MVLC 7 ante conspectu MVlL 8 suij eius C quia] qua S multum est nimius M, multum est nimium VlLC, multus et nimius F1 9 illins) eius C 11 soffonia 8 12 potentis M dies ante iracundiae om. MVLC (8ννατή. ήμέϱα óϱγηs ή ήμέϱα έϰεινηΑlx.) 13 dies ante tribulat. om. C 14 ertermini V1 16 illic] in sophonia MVC, lacuna in L ct ante effundam om. MVLC 17 sicut limum (fimQ C) MVLC: sic ultimum S bonum M 18 dię S )

irae domini. Item in esaia propheta: Et exibunt sancti, et uidebunt membra hominum, qui praeuaricati sunt in me: uermis enim eorum non morietur, et ignis eorum non extinguetur: et erunt in aspectu omni carni. Item secundum matthaeum : Sic erit in consummatione saeculi huius: exient angeli et separabunt malos a conuersatione iustorum, et mittent illos in caminum ignis: ibi erit fletus eorum et stridor dentium. Item illic: Confestim autem post illos dies tribulationum sol conuertetur in tenebras, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadebunt de caelo, et uirtutes caelorum mouebuntur. et tunc apparebit signum fili hominis in caelo, et tunc plangent se uniuersae tribus terrae, et uidebunt filium hominis uenientem in nubibus caeli cum uirtute multa et maiestate. et mittet angelos suos cum tuba et uoce magna, et congregabunt electos eius a quattuor

[*](domini. In esaia cap. : Exibunt sancti et uidebunt usque ederant in aspectu omni carni. Secundum matheum : Sic erit in consummationem seculi usque ibi erit fletus et stridor. Item cap. : Confestim autem post illos dies tribulationum usque a summis caelis usque ad summum eorum. Petrus in epistula )[*](usque in die irae furoris domini. Item in esaia cap. : Et egredientur et uidebunt cadauera uirorum qui praeuaricati sunt usque uisionis omni carni. Secundum matheum cap. XIII : Sic erit in consummatione saeculi usque ibi erit fletus et stridor dentium. Item secundum matheum cap. XXV: Statim autem post tribulationem dierum illorum usque ad terminos eorum. )

[*]( 1 Ea. 66, 24 5 Matth. t3, 49 et 50 8 Matth. 24, 29-31 )[*]( 1 esaia M: ęsaia S, isaia L, esaya V, ysaia C propheta om. MVLC et ante eribunt om. MVLC 3 enim (s. lin. add. m. pr.) S, om. Lv 4 et MVLCv, om. S conspectu V item om. V 5 matheum libri 6 exibunt Vv a] de Cv 7 mittont MVLC ignis ardentis C eorum] oculorum ML, om. VCc (s. lin. rasura 3 litt. in V) 8 uerba Item — Confestim - - Item - Adueniet - - decoquentur om. V illic] secundum matheum (math\'m MC) MLC 10 cadebunt SML: cadent Cv et ante uirtutes om. MLC 11 filii LC 12 ae I sup se C uniuerse L, uniuersi C tribus] fines MLC 13 nobibus Ml )

angulis uentorum, a summis caeli usque ad summum eorum. Item petrus apostolus II: Adueniet autem dies domini sicut fur, in qua caeli magno impetu transcurrent, et elementa ignis calore soluentur, et terra et ea quae in ipsa opera omnia. eorum omnium pereuntium, qualia debent edere exsecrabilibus escis et impietatibus non expectantes praesentiam diei domini, per quem caeli ardentes soluentur et elementa ignis ardore decoquentur. Item in apocalypsi iohannis: Dubiis autem et infidelibus et abominandis et homicidis et adulteris et maleficis et idolis seruientibus et mendacibus pars illorum in stagno ignis ardentis et sulfore, quod est mors secunda.

[*]( II: Adueniet autem dies domini sicut fur usque elementa ignis ardore decoquentur. In apocalipsi cap. : Dubiis autem et infidelibus usque quod est mors secunda. )[*]( Petrus in epistula n cap. X: Adueniet autem dies domini ut fur usque et elementa ignis ardore tabescent. In apocalypsi cap. XLV: Timidis autem et incredulis et execratis usque pars illorum erit in stagno ardenti igne et sulphure, quod est mors secunda. )

[*]( 2 n Petro 8, 10—12 9 Apoc. 21, 8 )[*]( 1 caelis MLC 2 apostolus] in epistola MLC secunda MC 8 quo Cv transcurnmt ML aelementa MC 4 calores saluuntur S et terra — expectantea] ϰαì yij xat. za έv αύτιj έϱγα[εύϱεϑήσεται]. τούτωνοϋτως πάντων λνομένων, ποαπούς ϑεϊ ύπάϱ- χεlν [ύμα̃ς] hv άγìαìς άvαοτοϕαϊς ϰαì εύσεβείαις, ϰϱοσδοϰω̃ντας —, terra autem et quae in ipsa sunt opera exurentur. quum igitur haec omnia dissoluenda sint, quales oportet uos esse in sanctis conuersationibus et pietatibus, exspectantes — v ea quae] aquae M 5 eorum S: h horum MLC praetereuntium C ędere M 6 exsecrabiliua (b s. lin. add. m. prim.) S expectantibus C 7 et ante elementa om. MLC aelementa MC 8 decoquuntur C apocalipsi SMC 9 abhominandis Y 10 homicidiis et adulteriis F1 idoli S 11 sulfore] sulphur et MVlLC, sulphuris F* )

XXVII. DE RESVRRECTIONE.

In iob: Fili tui erunt sicut uiridia agri. et in consummatione saeculi exurgens de sepultura reuerteris ut triticum maturum, quod ad tempus suum secatur, et ascendit in massa areae, quae omni hora adcumulatur. nam suscitauit eum de terra qui sine malitia est, nec obliuiscetur illum. Item illic: Quoniam scio quod, etsi mortuus fuerit homo, consummans dies uitae suae, non periet coram te, sed uiuet. propter quod et ego sustinebo, quousque iterum fiar: et cum uocaueris me, obaudiam. opera manuum tuarum. Item in ezechiel propheta: Et facta est super me manus domini, et duxit me in spiritu dominus, et posuit me in medio campo, et hic plenus erat ossibus humanis. et circumduxit me per gyrum super faciem eorum. et ecce multa nimis super faciem campi, arida nimis. et ait ad me: fili hominis, si uiuent ossa ista?

[*](XXVII. DE RESVRRECTIONE. In iob cap. XVIII : Scio enim quod redemptor meus uiuit. Item cap. X∗IIII : Cunctis diebus quibus nunc milito expecto donec ueniet inmutatio mea. In ezechiel : Et facta est super manus domini usque et loquutum sum )[*](XXVII. DE RESVRRRECTIONE. In iob cap. XVIII: Scio enim quod redemptor meus uiuit. Item cap. XIIII : Cunctis diebusquibus nunc milito expecto donec ueniet inmutatio mea. In ezechiel cap. : Et facta est super me manus domini usque et scietis quia ego dominus deus loquutus sum et feci, ait dominus )

[*]( .3 Iob. 5, 25 et 26 8 Iob. 14,14 et 15 12 Ezech. 37, 1-14 )[*]( 3 filii MVLC uiridi V1, uirides V consummationem 8, . commutatione MC, commutationes L 4 eisurgens МV2LC saepulturQ S, sepulturae L, saepultura M 5 ascendet MVLC 6 ora L accumulatur C suscitabit L 7 illum] eum C item om. V 8 illic] in iob MVLC 10 fiat LV* fiar et] fieret M uocaberis V1L 11 mantl 8 uerba Item — Et facta est - - dicit dominus om. V aezechiel S, ezechielo M, hiezechielo L, iezechiel C \'12 propheta om. MLC et eduiit MLCv 13 campi MLCv 14 girum SC )

et ego respondi: domine, tu scis haec. et ait ad me: fili hominis, prophetare super ossa ista et dices illis: ossa arida, audite uerbum domini. haec dicit dominus ossibus istis: ecce ego inferam in uobis spiritum uitae, et dabo in uos neruos, et adducam super uos uiscera, et extendam super uos cutem, et dabo spiritum meum in uobis, et uiuetis, et scietis quia ego sum dominus. et prophetaui sicuti mandauit mihi dominus. et factum est, dum propheto ego, et ecce terrae motus magnus, et accedebant ossa unumquodque ad conpaginem suam. et uidi et ecce nascebantur super illa nerui et carnes, et cutis eitendebatur, et spiritus non erat in eis. et ait ad me dominus: prophetare in spiritu, prophetare, fili hominis, et dic spiritui: haec dicit dominus: a quattuor uentis caeli ueni, spiritus, et insuffia in mortuos istos et uiuant. et prophetaui, sicut mandauit mihi: et intrauit in eos spiritus uitae et uixerunt, et steterunt super pedes suos, congregatio multa nimis. et locutus est dominus ad me dicens: fili hominis, ossa haec domus israhel est. et ipsi dicunt: arida effecta sunt ossa nostra, interiit spes nostra. propterea prophetare et dic: haec dicit dominus: ecce ego aperiam monumenta uestra, et educam uos de monumentis uestris, ut inducam uos in terram israhel. et scietis quoniam ego sum dominus, cum aperiam sepulchra uestra, et educam de monumentis populum meum. et dabo spiritum meum in uos et uiuetis, et ponam uos in terram uestram, et scietis quoniam ego sum dominus: et locutus [*](2 profatare (oe ex a corr. m. 2) S 4 uobis] uos MLCv 5 uiuos seera] carnem MLC 6 super epm meum (om. in nobis; uos 8. lin. add. al. m.) L quia] quoniam MLC 7 sicut MLC profetaui S 8 profeto S, prophetarem C terremotus S 9 unumuds quoq; M 10 carnis S, caro MLC (σάϱϰες) eirebatur S 12 profetare (bis) S spiritui MLC: sps S 14 istos MLC: his | inos S 17 est] sunt C 19 profetare S hec S 20 apperiam M (bis) 21 ut] et L (cf. gr.) terra S 22 sepulchra (saep- M) MLC: sępultura S 24 verba et uiuetis e. p. uos om. M ) sum et faciam, dicit dominus. Item in danihelo propheta: Et multi de dormientibus exurgent in opertionem terrae, et exurgent in uitam aeternam. Item illic: Et hii in opprobrium et confusionem aeternam. Item illic: Et exurges in sorte tua in fine dierum. Item in machabaeorum II: Dominus ergo, qui fecit caelum et terram et mare, qui fecit hominem et omnium inquirit actum, ipse spiritum et animam nobis iterum restituet cum misericordia. Item illic: Tu quidem, scelerate et impie, de praesenti uita nos perdes : rex autem mundi — qui regnat in aeternum, et regni eius finis non est — mortuos nos pro suis sanctis legibus in aeternae uitae conuersationem resuscitabit.

[*](et faciem, dicit dominus. In daniheZo cap. : Et multi de dormientibus exsurgent. Item cap. : Et hii in obprobrium et confusionem aeternam. Item cap. : Et exsurgens in sorte . tua <t in ras.) in finem dierum. In machabeorum libro n: Deus ergo qui fecit caelum et terram usque ipse spiritum et animam nobis iterum restituet cum misericordia. Item cap. : Tu quidem, scelerate usque in aeterne uitae conuersationem )[*](deus. In danihelis uisione X: Et multi de his qui dormiunt usque et alii in obprobrium. Item in eadem uisione: Et stabis in sorte tua in fine dierum. In libro II machabeorum cap. XXI: Tu quidem, scelestissime, in praesenti uita nos perdis usque resurrectione suscitabit. Item cap. XXI: Potius est ab hominibus morti datos usque tibi enim resurrectio ad uitam non )

[*]( 2 Dan. 12, 2 3 ib. 2 4 ib. 13 6 n Mach. 7, 23 9 ib. 9 10 cf. Luc. 1, 33 )[*]( 1 danihelo ML: danielo S, daniele C uerba item i. d. propheta om. V propheta om. MLC 2 exsurgent VLC S exsrargent MVLC 3 et 4 illic] in danihelo ML, in danielo V, in daniele C hi L 4 obprobrium VLC item om. V 5 exurget S, exsurgens MLC, exsurgent V finem MVLC . item in libro MVLC machabeorum SMVC, macha L 6 n om. L, secundo C deus MVLC terram MVLC: aeram S 9 illic] in eodem (om. eodem L) libro n (aecundo LC) MVLC. impiae SM 10 uitae M 11 non erit finis MVLCv (Luc. 1, 33) non ante mortuos add. S 12 in MVLC: om. S reauscitabit V2LC, -uit SMV1 )

Item illic: Melius est eligere mori ab hominibus et a domino spem denuo futurae resurrectionis habere. tibi autem, tyranne, resurrectio in uitam non erit. Item illic: Noli ergo timere carnificem hanc, sed dignus talium fratrum suscipe mortem, ut in ingenti misericordia cum fratribus te recipiam. Item in euangelio secundum iohannem: Sicut enim pater suscitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. Item illic: Amen dico uobis, quia uenit hora et nunc est, quando mortui audient uocem fili dei et qui audierint uiuent. Item illic: Dico enim uobis, nolite mirari istud, quia ueniet hora, in qua omnes qui in monumentis sunt audient uocem eius et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem uitae, et qui mala fecerunt in resurrectionem

[*]( resuscitauit. Item cap. : Melius est eligere mori usque tibi autem, tyranne, resurrectio in uita non erit. Item cap. : Noli ergo timere carnificem usque cum fratribus te recipiam. Secundum iohannem cap. XI: Sicut enim pater suscitat mortuos et uiuificat. Item cap. : Amen amen dico uobis quia uenit )[*]( erit. Item cap. XXI: Sed enim Mundi creator, qui formauit usque cum misericordia reddet et uitam. Item cap. XXI: Ita fit ut non timeas carnificem istum usque cum fratribus te recipiam. Secundum iohannem cap. V: Sicut enim pater suscitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos unIt uiuificat. Item cap. V: Amen amen dico uobis quia uenit hora et nunc est usque qui bona )

[*]( 1 II Mach. 7, 14 3 ib. 29 7 Ioh. 5, 21 8 ib. 25 10 ib. 28 et 29 19 n Mach. 7, 23 )[*]( 1 item om. V illic] in eodem libro MVLC (sic etiam infra) est] add. enim C 3 tyrannae S, tirannae (-ne V) MV, tyramne C uita C 4 fratrum] add. tuorum C 5 in ante ingenti om. MVLC ingentis 8 6 euug S 8 item om. V illic] secundum iohannem MVL amen amen MVLC 9 filii M VLC 10 uinent MVLC: uenient S verba item illic om. M VLC enim] autem MVLG 11 mirare L istud om. V uenit Lv munumentis S 12 procedunt MVl 13 resurremone V uerba uitae et q. m. f. i. resurrectionem om. MV et qui] qui uero LCv egerant LCv )

iudicii. Item illic: Haec est enim uoluntas patris mei, qui me misit, ut omnis qui uidet filium et credit in eum habeat uitam aeternam, et ego resuscitabo eum nouissima me. Item in euangelio secundum matthaeum: Cum coeperint autem haec fieri, respirabitis et leuabitis capita uestra, quia adpropriauit redemptio uestra. Item paulus apostolus ad corinthios I: Nunc autem christus surrexit ex mortuis, incohatio dormientium. nam quia per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. sicut enim in adam omnes moriuntur, ita in christo omnes uiuificabuntur. unusquisque autem in suo ordine: initium christus, deinde hii qui sunt christi, qui in aduentum eius crediderunt, deinde finis. Item illic: Nolite seduci: conrumpunt mores bonos

[*](hora et nunc est quando mortui. Item cap. : Haec est enim uoluntas patris mei usque ego resuscitabo eo. Secundum matheum cap. : Quum coeperint autem haec fieri, considerate et leuate capita uestra, quoniam adpropinquauit redemptio uestra. Paulus ad corinthios I: Nunc autem christus surrexit a mortuis usque deinde finis. Item cap. : Nolite seduci: )[*](fecerunt in resurrectionem uitae. Item cap. VI: Haec est enim uoluntas patris mei, qui misit me, usque resuscitabo eum in. nouissimo die. Secundum lucam cap XVIII : His autem fieri incipientibus usque adpropinquat redemptio uestra. In epistula ad corinthioslcap. XVII: Nunc autem christus resurrexit a mortuis usque in aduentu eius, deinde finis. Item in eadem epistula cap. XVII: Nolite seduci: corrumpunt mores bonos )

[*]( 1 Ioh. 6, 40 4 Loc. 21, 28 7 I Cor. 15, 20-24 13 ib. 88-45 )[*]( 1 illic] secundum iohannem MYLC patri S 8 in nouissimo MVLCv diae SM 4 in euug S, om. MVLC 5 caeperint S, ceperint VC respirabitis et leuabitis) considerate et leuate MV LC 6 qui S adpropriauit S, adpropinquauit (appr. C) MVC, adpropinquabit L 7 apostolus om. MLC prima MC 8 ex] a MVLCv incoatio S, initium MVLC, primitiae v nam quia S: quoniam quidem MVLCv 10 ita et MVLCv 12 hi L aduentu MVLCv 13 verba Item — Nolite — Ecce — Sic — Scimus )

conloquia mala. sobrii estote et iusti, et nolite peccare: ignorantiam enim dei quidam habent. ad uerecundiam dico uobis. sed dicit aliquis: quomodo resurgunt mortui? quo autem corpore ueniunt? insipiens: tu quod seminas non uiuificatur nisi moriatur et quod seminas non corpus quod nascitur seminas, sed nudum granum, ut puta tritici aut alicuius ceterorum: deus autem illi dat corpus prout uult, et unicuique seminum proprium corpus. non omnis caro eadem caro, sed alia quidem hominis, alia pecoris. alia uolatilium, alia autem piscium. et corpora caelestia, et corpora terrestria: alia quidem caelestium gloria, alia autem terrestrium : alia gloria solis, alia gloria lunae, et alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in claritate. ita et resurrectio mortuorum. seminatur in interitum, surgit in perpetuitatem.

[*]( corrumpunt enim mores bonos usque non primum quod spiritale est, sed quod amabile, deinde finis. Item cap. : Ecce dico )[*]( conloquia mala usque sed non prius quod spiritale est, sed quod animale est, deinde quod spiritale. Item in eadem epistula )

[*]( — Nostra — Nolumiis - - (p. 431, l. 3) cum domino erimus om. V illicJ ad corinthios prima MC, paulus ad corinthios I L corrumpunt MLC, rumpunt (ab initio folii) F; incipit fragmentum tertium codicis F i. e. folium. 15 codicis Ashburnhamensis e collect. Libri n. 16 enim mores FMLC 1 subrii S et ante iusti om. FMLC 2 quidam dei FMLC_ 3 quo] quomodo LC 4 corpore S: in corpore FMLC insipiens Sv: stulte FMLC non uiuificatur nisi moriatur et quod seminas FMLC: om. S 5 non corpus quod nascitur S: non ut futurum est FMLC set M 7 ceterorum Sv: seminum FMLC prout uult S: quomodo uoluerit FMLC, sicut uult v 8 unicuiquae S 9 hominum et pecorum FMLCv uolatilium S: caro uolucrum FM L, uolucrum Cv (-chrum C) 10 autem Sv : om. FMLC et pr.] om. FM corpora caelestium et corpora terrestrium FMLC 11 alia autem Sv: et alia FMLC 12 alia claritas solis et (et om. v) alia claritas lunae et alia claritas stellarum FMLCv 13 ab FM L: a SC ita S: sic FMLCv 14 in ante interitum om. S seminatur in corruptione, surgit (surget LCv) in gloria. seminatur in infirmitate, surgit (surget LCv) in uirtute. seminatur in contumelia, surget in gloria. seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. sic FMLC )

seminatur in contumelia, surgit in gloria. seminatur in infirmitate , surgit in uirtute. seminatur corpus animale, surgit spiritale. sic etiam scriptum est: factus est primus homo adam in animam uiuentem, nouissimus adam in spiritu uiuificante. sed non primum quod spiritale est, sed quod animale, deinde spiritale. Item illic: Ecce dico uobis mysterium: omnes quidem resurgimus, sed non omnes inmutabimur in momento, in ictu oculi, in nouissima tuba, canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos inmutabimur. oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. Item ad corinthios II : Sic enim nos qui uiuimus in mortem tradimur propter iesum, ut et uita iesu manifestetur in carne nostra mortali. Item illic: Scimus enim, quoniam si terrestris domus nostra huius habitationis dissoluatur, quod aedificationem a deo

[*](nobis mysterium: omnes quidem resurgimus usque mortale hoc induere inmortalitate. Ad corinthios II: Sic enim nos qui uiuimus in morte tradimur propter iesum, ut et uita iesu manifestetur in carne nostra mortali. Item cap. : Scimus enim, quoniam si terrena domus nostra usque deus qui dedit nobis )[*](cap. XVIII : Ecce mysterium nobis dico: omnes quidem resurgemus nsque etmortale hoc induere inmortalitatem. Item in epistula ad corinthios II cap. IIII : Semper enim nos qui uiuimus in morte tradimur usque in carne nostra mortali. Item in eadem epistula cap. V: Scimus enim, quoniam si terrestris domus )

[*](6 I Cor. 15, 51-53 12 n Cor. 4,11 14 n Cor. 5, 1-5 )[*]( 3 acribtum S 4 anima uiuente FM nouiasimns Sv: secundus FMLC spu SFML: spm Cv 5 uiuificantem FMLOv sed non primum] seminatur non C, sed non prius v 6 et 14 illic] ad eosdem FMLC 7 misterium S omnes quidem resurgimus sed non FMLC: om. S resurgemus Cv immutabimur (bis) FMCv 8 momento] add. et M hictn S canet enim tuba. FMLC: om. S 9 resurgunt FML 10 incorruptione et immortalitate FM 11 secunda FC 12 morte FMC 14 illic] ad eosdem FMLC terrestris Sv: terrena FMLC 15 dissoluatur Sv : resoluatur FMLC; explicit fragmentum tertium codicis F (fol. 15) )

habemus, domum non factam, aeternam in caelis. nam in hoc gemimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superuestiri cupientes: si tamen spoliati, non nudi, inueniamur. nam et qui sumus in habitaculo hoc, gemimus grauati in eo quod nolumus spoliari, sed superuestiri, cupientes, ut absorbeatur mortale hoc a uita. qui autem efficit nos in hoc ipsum, deus, qui dedit nobis arram spiritus. Item ad philippenses: Nostra autem conuersatio in caelis est, unde et saluatorem expectamus dominum iesum christum, qui reformauit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae. Item ad thessalonicenses: Nolumus autem uos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non tristes sitis sicut et ceteri qui spem non habent in domino. si enim credimus quia iesus mortuus est et resurrexit, ita et deus eos qui dormierunt per iesum adducet cum illo. hoc enim nobis dicimus in uerbo domini, quia nos qui uiuimus, qui residui sumus, in aduentum domini non praeueniemus dormientes: quoniam ipse dominus in clamore archangeli et in tuba dei

[*]( arma spiritus. Ad philipenses cap. : Nostra autem conuersatio in caelis usque cumformam corpori gloriae suae. Ad thesalonicenses cap. : Nolumus autem uos ignorare, fratres, de dormientibus usque semper cum domino erimus. In )[*]( nostra usque qui dedit nobis pignus spiritus. Item ad philipenses cap. IHI: Nostra autem conuersatio in caelis est usque corpori claritatis suae. Item ad thessalonicenses I cap. V : Nolumus autem uos ignorare, fratres, de dormientibus usque et )

[*]( 8 Phil. 8, 20 et 21 11 I Thess. 4, 18 (12)—16 )[*]( 1 habemus Sv: habeamus MLC factam S: manu factam ML Cv 3 superuestiri Sv: superindui MLC spoliati] add. et C 4 et ante qui om. MLC 7 arram S: arma MLC, pignus v 8 filipenses S, philipens L 9 christum om. L 10 reformabit v conformem SMLC 11 tessalonicenses S, tesalonicenses Jf, tesolonicenses L 12 tristes sitis S, tristemini M, contristemini L Cv 13 in domino om. Lv 15 illo] eo LCv enim Sv: autem MLC 17 aduentu L preueniemus SL donnientes S : eos qui ante donnierunt (ante om. v) MLCv )

,descendet de caelo: et mortui qui in christo resurgent primi: deinde nos qui uiuimus simul cum illis rapiemur in nubibus in obuiam christo in aere, et ita semper cum domino erimus. Item in apocalypsi: Et uidi mortuos pusillos et magnos stantes in conspectu sedis. et libri aperti sunt: et alius liber apertus est, qui est uitae, et iudicati sunt mortui secundum ea quae scripta sunt in libris, et secundum opera sua. et dedit mare mortuos qui fuerunt in ipso et mors et infernus dederunt mortuos qui fuerunt in ipsis, et iudicati sunt singuli secundum facta sua.

XXVIII. DE TRIBVLATIONIBVS ET PROBATIONIBVS IVSTORVM.

In psalmo XVIIII: Hii in curribus et hii in equis, nos autem in nomine domini dei nostri magnificabimur. ipsi obligati sunt et ceciderunt, nos uero resurreximus et erecti

[*](apocalipsi cap. : Et uidi mortuos pusillos et magnus usque iudicati sunt singuli secundum facta sua. XXVIII. DE TRIBVLATIONIBVS ET PBOBATIONE IVSTORVM. In psalmo XVIIII: Hii in curribus et hii in aequis, nos autem. )[*](sic semper cum domino erimus. In apocalypsi cap. XLV: Et uidi mortuos magnos et pusillos stantes usque de singulis secundum opera ipsorum. XXVIII. DE TBIBVLATIONIBVS ET PROBATIONE IVSTORVM. In psalmo XVIIII: Hi in curribus et hi in equis usque et erecti )

[*]( 4 Apoc. 20, 12 et 13 13 Ps. 19, 8 et 9 )[*]( 1 discendet SM christo] add. sunt MLCv primi (i alt. in raaura a m. 2) S, πϱω̃τον 2 rapiemur cum illis Cv in nubibus Si om. MLC 3 in obuiam] inobiam S, obuiam MLCv, els άπάντϭƖν aerę St aera MLv, aerea C 4 item om. V apocalipsi SMV, apocalipsis L, add. iohannis MVLC 5 alii S 7 libro MVLC 8 ipso] eo Cv 9 mortuoa qui fuerunt MVLC: om. S 12 probatione MVLC 18 hi L hi (alt. loco) VLC qquis S 15 nero] autem Cv surreximns VLCv )

sumus. Item in psalmo XXXII: Anima autem nostra patiens est in domino, quoniam adiutor et protector noster est: et in ipso laetabitur cor nostrum, et in nomine sancto eius sperauimus. fiat misericordia tua, domine, super nos, sicut sperauimus in te. Item in psalmo XXXIII: Inquisiui dominum, et exaudiuit me et ex omnibus angustiis meis eripuit me. inmittit dominus angelum in circuitum timentium eum et eripiet eos. timete dominum, sancti eius, quoniam nihil deest timentibus eum. Item in psalmo XXXVI: Cum ceciderit iustus, non conturbabitur, quoniam dominus firmat manum eius. Item in psalmo XLI: Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi cottidie: ubi est deus tuus? haec recordatus sum, et effudi in me animam meam. Item in psalmo XLIII: In te inimicos

[*]( In XXXII: Anima autem nostra paciens erit domino, quoniam adiutor. In XXXIII: Inquisiui dominum et exaudiuit me et ex omnibus angustiis meis. In XXXVI: Cum caeciderit iustus, non conturbabitur. In XLI: Fuerunt mihi in lacrimae panes. In XLIII: In te inimicos nostros uestilabimus usque aestimati sumus ut )[*]( sumus. In XXXTI: Anima autem nostra patiens erit domino usque sperauimus in te. In XXXIII: Inquisiui dominum et exaudiuit me et ex omnibus angustiis meis. I n XXXVI: Quum ceciderit iustus, non conturbabitur. In XLI: Fuerunt mihi lacrimae meae panes. In XLIII : In te inimicos nostros uentilauimus usque aestimati )

[*]( 1 Ps. 82, 20-22 5 Ps. 38, 5. 8. 10 10 Ps. 36, 24 11 Ps. 41, 4 et 5 14 Ps. 43, 6. 8. 12. 17-22 )[*]( 1 autem om. Co 2 paciens MY est S: erit MVLC in SC: om. MVL 4 sperabimus (bis) S domine MYLC: om. S super nos SV: om. MLC inquisibi S, inquesiui L 7 uerba imnittit - - timentibus eum om. V immittit MC angelum suum C circuitu MLCv 8 uerba et eripiet.- - timentibus eum om. MLC 9 et 11 item om. V 11 firmat manum eius MYLC, firmamentum eius est S, supponit manum suam v sexagesimo primo C 12 lacrime M meae om. C panis M diq S mi Ml cottidie S, cotidie MVLC 14 animam meam in me V uerba Item — In te — Contristatus — Quoniam — Qui - - manipulos suos om. Y )

nostros uentilabimus, et in nomine tuo spernimus insurgentes in nos. saluasti enim nos, deus, ex adfligentibus nos, et eos qui nos oderunt confudisti. dedisti nos tamquam oues escarum, a uoce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis. haec omnia uenerunt super nos, et obhti non sumus te, et inique non egimus in testamento tuo, et non recessit retro cor nostrum. et declinasti semitas nostras a uia tua, et operuit nos umbra mortis. si obliti sumus nomen dei nostri, et si expandimus manus nostras ad deum alienum, nonne deus requiret ista? ipse enim nouit occulta cordis. quoniam propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis. Item in psalmo LIIII : Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum a uoce inimici et a tribulatione peccatoris. cor meum conturbatum est in me, et formido mortis cecidit super me. et dixi : quis dabit mihi pennas sicut columbae, et uolabo et requiescam ? Item in psalmo LXV: Quoniam probasti nos, deus, igne nos examinasti, sicut in igne examinatur argentum. transiuimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium. Item

[*](oues occissionis. In LIIII : Contristatas sum in exercitatione mea. In LXV: Quoniam liberasti nos, domine, igne examinasti nos. sumus ut oues occisionis. In LIIII : Contristatus sum in exercitati- )[*]( one mea usque et requiescam. In LXV: Quoniam liberasti nos, domine, igne examinasti nos usque in refrigerio. In CXXV: )

[*]( 12 Ps. 54, 3—5 et 7 17 Pa. 65, 10 et 12 )[*]( 1 uentilauimus ML, nentilabimus cornu Cv spernemns Cv 2 salaasti Sv: Hberaeti MLC deos om. MLOo affligentibus MLC eos om. MLC 8 oderant M oderant nos L, oderunt nos C confudisti S: diripiebant sibi (ex uersu undecimo iumpta) MLC 4 facię S 6 uerba sumus te et - - si obliti om. MLC iniquae S 9 et ante ai om. MLC 11 quoniam Sv: quia MLC diae S 15 formido SCv: metus ML cęcidit S 16 pinnas S sicut Sv: ut MLC 17 probasti Sv: liberasti MLC deus Sv: domine MLC 18 examinasti nos MLC in igne S: om. MLCv transibimus S 19 ednzisti Cv refrigerio MLC )[*]( XH, Ang. 8, l. )[*]( 28 )

in psalmo CXXV: Qui seminant in lacrimis, in gaudio metent. euntes ibant et flebant mittentes semina sua: uenientes autem uenient in exultatione, portantes manipulos suos. Item in prouerbiis: Sieut probatur argentum in camino et aurum, ita electa corda aput deum. Item illic: Fac, fili, quae ego mando tibi, et saluus eris. uenisti enim in manus malorum propter amicum tuum. esto infatigabilis, adtende autem amicum. tuum, quem spopondisti. ne dederis somnum oculis neque dormites palpebris tuis, ut euadas sieut dammula. ej retibus et sicut auis ex laqueo. Item in libro sapientiae: Iustorum autem animae in manu domini \' sunt, et non continget illos tormentum. nisi sunt oculis insipientium mori, et aestimata est malitia exitus eorum. et

[*]( In CXXV: Qui seminant in lacrimis in gaudio metent. In prouerbiis cap. XVII: Sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita probat dominus. Item cap. VII: Fac ergo quod dico, fili mi, et temet ipsum libera usque quasi ania de insidiis aacapis. In libro sapientiae cap. n: Iustorum autem anime )[*]( Qui seminant in lacrimis in gaudio metent. In prouerbiis cap. XVII : Sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita probat dominus. Item cap. VII: Fac ergo quod dico, fili mi, et temet ipsum libera usque quasi auis de insidiis aucupis. In libro sapientiae cap. II: Iustorum autem animae in manu dei )

[*]( 1 Ps. 125, 5 et 6 4 Prou. 17, 3 5 Prou. 6, 3-5 11 Sap. 3, 1—8 )[*]( 1 seminat et metet L 2 a uerbo metent incipit prior pars fragmenti primi codicis F (fol. 3, 4, 5 cod. Ashbumh. Libri 16, qua- temionis fol. 1, 2, 3) fiebant FMLC: om. 8 3 cum exultatione Ov enraltatione F 4 probatum FMVLC in camino om. FM VLG 5 illic] in proaerbiis FMVLC 7 uerba esto - - amicum tuum om. V attende FC 8 spondisti FML, spoldisti F* 9 coulis tuis FMVLCv palphebris SF 10 dammula FLV*: dam mala S, damula MO, demala F* et om. FMVLC laquQo S verba Item — Iustoram — 437, 2 cotidiana om. V 11 domini S: dei FMLCv 12 continget Si tanget FMLCv tormentum] add. malitiae FML C, add. mortis v 13 et existimata C malitia exitus S: exitus malitia FAILC, afflictio exitus v (ϰάϰωσƖς y έξ̀οδος) eorum S : illorum FMLCv )

si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortalitate plena est et in paucis uexati, in multis bene disponentur. quoniam deus temptauit illos et inuenit illos dignos se esse. sicut aurum in fornace probauit illos, et quasi holocausta bostiam accepit illos, et in tempore erit respectus illorum. fulgebunt tamquam scintillae in arundinetum discurrentes, iudicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit dominus illorum in perpetuum. Item in ecclesiastico: Fili, accedens ad seruitutem domini sta in iustitia et timore, et praepara animam tuam ad temptationem. deprime cor tuum et sustine: declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem domini: coniungere domino et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne quod tibi adplicitum fuerit accipe et in dolore sustine et in humilitate tua habe patientiam: quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero iusti in camino humiliationis. Item illic: Vasa figuli

[*](in manu dei sunt usque regnauit dominus illorum in perpetuum. In ecclesiastico cap. II: Fili, accedens ad seruitutem dei sta in iustitia et timore usque homines uero acceptabiles in camino humiliationis. Item cap. : Vas figuli probat fornax et homi- )[*](sunt usque et regnabit dominas illorum in perpetuum. In ecclesiastico cap. II: Fili, accedens ad seruitutem dei, sta in iustitia et timore usque homines uero acceptabiles in camino humiliationis. Item in ecclesiastico cap. XIll: Vas figuli )

[*]( 9 Eccli. 2, 1-5 17 Eccli. 27, 5 (6)\' )[*]( 1 immortalitate et 3 temtauit et infra temtat. F illos pr.] eos Cv illos alt.] eos C esse om. FMLCv 4 pronabit S holocausti v 5 hostia FM, hostiae L illos] eos C 6 folgebunt] add. et M, add. iusti et LCv scentillae FM, sintillae Ly stellae 8 in anmdineto (har- M) discurrunt (discurrent Cv) FMLC 7 regnauit SFM 8 imperpauum L 10 prepara L 11 inclina FMLCv suscipe Lv intellectos S 12 tempore FM LCv abductionis S 14 nouissimo SL2v: nouissimis FMLlC tua uita MC applicitum FMLC 15 dolores M patientiam (-tia M) habe FMLCv 16 in ignem probatn S 17 illic] in ecclesiastico FMLC uas ML. )[*]( 28* )

probat fomax, et homines iustos temptatio tribulationis. Item in ecclesiaste : Et deus quaeret persecutionem patientem. Item in tobi: Benedictus dominus deus noster, quia ecce uideo te, fili : et benedictum nomen illius, quod est magnum: et benedicti omnes sancti angeli eius: et sit nomen illius sanctum et benedictum in omnia saecula saeculorum. quoniam ipse flagellauit me in redarguitione mea, et ipse misertus est mei, et reddidit lumen oculis meis, ut uiderem filium meum. Item in iob: Et haec audiens dominus dixit de nube ad iob: ideo magis adcingere sicut uir lumbum tuum: et ego interrogabo te, et tu responde mihi. nec putes a te alienum esse iudicium meum, et non aestimes me aliter decreuisse, nisi ut tu minus appareas iniustus. Item illic: Conscius enim mihi sum, quia non protulit lingua mea quidquam, et numquam non guttur meum intellectum meditatur.

[*]( nes iustos temptatio tribulationis. Item cap. : Et deus quaerit persequutionem patientis. In tobi cap. : Benedictus dominus deus noster, quia ecce uideo te, fili usque et reddit lumen oculis meis ut uiderem filium meum. In iob cap. XXXIIII : Eespondens autem dominus iob de turbine dixit: accinge usque ut tu iustificeris. Item cap. XXXIIII: Et si habes brachium sicut )[*]( probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis. In ecclesiaste cap. : Et deus quaerit persequutionem patientis. In tobi cap. : Benedico te, deus israhel, quoniam tu castigasti me usque et ecce uideo tobiam filium meum. In iob cap. XXXIIIIRespondens antem dominus iob de turbine dixit: accinge usque ut tu iustificeris. Item cap. XXXIIII : Et si habes )

[*]( 2 Eccle. 8, 15 8 Tob. 11, 18 et 14 (17) 9 Iob 40, 1-8 14 lob 6, 80 et 7, 1 21 Iob. 40, 4 )[*]( 1 fornai et homines] renes M 2 eccl, S, ęcclaste C, ecclesiastico M queret S, quaerit (quer- C) FMLC persecutionem patientis (pac- M) FMLC (τόν δƖωϰόμενον) 3 item tobi (th- C) FMLC 7 quoniam S: quia FMLC redargntione FMLC 9 iob (om. in) FML 10 nube diob S accingere FMLC 11 te onl. C putes a te FML C: potes S 12 estimee S, qatimet C 18 illic] iob FMC, in iob L (sic infra bis) 14 quicquam FMLC )

probatio enim hominis in terra uita eius est, et actus illius sicut merces cotidiana. Item illic: Suscipe in te altitudinem et uirtutem, et claritatem et honorem induere. dimitte angelos irae, et omnem iniuriosum et superbum extingue. separa a te impios confestim et absconde eos omnes in terra et confunde facies eorum ignominia, et redde illis sua. si autem sint aput te sine honore, et tunc uidebis et confiteberis quoniam potens est dextera mea saluare te. Item illic: Dominus scit uiam meam et ipse iudicat me tamquam aurum, quod probatur igne. ut procedam in mandatis, ut custodiam iter eius. et non declinabo a praeceptis eius, nec egrediar uias eius et non mouebor, sed in sinu meo abseoD- . dam uerba illius. quod enim sustineo, scio quod sicut uoluit iudicauit. et quis est, qui contradicat illi? quod enim uoluit, hoc fecit. et propter hoc correptus festinabo ad ipsum, et sollicitus intendam in eum, quia ipse est dominus et ipse emolliuit cor meum et ipse circumdedit me. Item in libro

[*](dens et si uoce simili tonas, circumda tibi decorem usque et ego conntebor quod salnare te possit dextera tna. Item cap. XXII: Ipsi nero scit niam meam et probaoit me usque dens mollinit cor meum et omnipotens conturbauit me. In machabeornm libro )[*](brachium∗∗∗sicat dens et si uoce simili tonas, circumda tibi decorem asque et ego confitebor quod saluare te possit dextera taa. Item cap. XXII : Ipsi nero scit uiam meam et probauit me usque dens molliuit cor meum et omnipotens conturbauit me. In libro )

[*]( 2 Iob. 40, 5-9 9 Iob. 28, 10-16 )[*](1 in terraj integra M 2 mercis S 4 extinguae SL, extiogues F (8 elut.) MC ertingue et saperbam Y 5 omne S, omnis Y in om. Y 6 confundet V* sua om. FMVLC 7 et cmte tunc om. FMVLC 9 dnisciat S uiam S : uitam FMVLC 10 nt (ante custodiam) S: et FMVLC 11 nec egrediar S: et iDgrediar FMVLC 12 sed] et C 18 susteneo S 14 contra dicet L illij ei C 16 in eum intendam C quia ipse est dñs FMYL, quia dns ipse est C, quicuprae est dñs S 17 molliuit FMVLC verba Item — Et adprorimauerunt - - 439, 12 occisionis om. Y )

machabaeorum I: Et adproximaurunt dies matthatiae, dies moriendi, et dixit filiis suis: nunc consummata eet superbia et pressura et tempus euersionis et iracundiae et indignationis. nunc, fili, aemulamini legi et date animas uestras propter sponsionem paternam: et memores estote patrum uestrorum quae fecerant temporibus suis, relinquentes exemplum posteritatibus suis, et suscipite gloriam magnam et nomen sempitemale. abraham nonne in temptationibus inuentu est fidelis, et reputatum est illi ad iustitiam? ioseph in tempore angustiae custodiuit mandatum, et factus est dominus in aegypto. phinees pater noster cum zelatus fuisset . zelum, accepit sponsionem sacerdotii aeterni. iesus cum conplesset uerbum, factus est iudex super israhel. caleb dum testimonium diceret in ecclesia, accepit hereditatem. dauid in sua misericordia consecutus est sedem regni aeterni. helias cum zelatus fuisset zelum legis, eleuatus est in caelum. annanias, azarias et misahel credentes liberati sunt de flamma. danihel in simplicitate sua liberatus est de ore leonum. propter quod et uos considerantes per generationes generationum, quia omnes sperantes in deum non infirmabuntur, a uerbis uiri peccatoris nolite timere, quia gloria eius in stercore et in uermibus erit. hodie extolletur et cras non

[*]( 1: Et adproximaneront dies mathatiae moriendi usque et praenalete )[*]( machabaeorum cap. VII: Et adpropinquanerunt dies mathathiae moriendi et dixit filiis suis usque uiriliter agite in lege quia in )

[*]( 1 I Mach. 2, 49-64 )[*]( 1 mathabeorum S, macchabeorum F, machabeorum MLC om. 1 LC mathathiae Lv 2 dies (ante moriendi) om. FMLCv mmc onk C 8 superbia et FMLC: superuiae S praessura S MC 4 filii LC 6 fecistis C 8 sempiternalem SFML temptationem C ll finees SFMLC 12 hiesus 8 13 compL FML 14 eccleriam (ęcc- C) MLC 15 consequutus FM aeterni om. FMLC 16 zelatus esset FMLC 17 annaniae SF mieael C 18 daniel SC 19 per generationes FMLC: peregrinationes S, add. et M 20 dum FMLC infirmabantur 8 21 uiri om. FML C 22 in uermibus FMLC, in om. 8 )

inuenietur, quia reuertetur ad puluerem suum, et cogitatio illius periet. et fili mei, confortamini et praeualete in lege, quia ipsa glorificabit uos. Item paulus apostolus ad romanos: Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio uero spem, spes autem non confundit: quia caritas dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum sanctum, qui datus est nobis. Item illic: Quis ergo nos separabit a dilectione christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an famis? an nuditas? an periculum ? an gladius? sicut scriptum est, quoniam propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis. Item ad corinthios II: In omnibus adtribulationem passi, sed non angustiati: confusi, sed non aporiamur: persecutionem patimur, sed non derelinquimur: deicimur, sed non perimus.

[*](in lege quia ipsa glorificauit uos. Paulus ad romanos cap. : Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus usque tota die extimati sumus ut oues occissionis. Item ad corinthios II cap. : In omnibus tribulationem passi usque )[*](ipsa gloriosi eritis. In epistula ad romanos cap. VI: Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus usque per spiritum sanctum qui datus est nobis. Item cap. X: Quis nos separabit a caritate christi usque ut oues occisionis. Item ad corinthios II cap. IllI: In omnibus tribulationem patimur, sed )

[*]( 4 Rom. 5, 3—5 8 Bom. 8, 35 et 36 18 ITCor. 4, 8-11. )[*]( - 1 ad S : in FMLC et (post peiret) om. FMLC 2 fili S M 8 glorifiewuit SFM apostolus om. FMLC 5 patientia FM patientiam 8 6 antem S: uero FMLC . probatione M uero S: autcm FMLC spem] spe FM; exjplicit prior pars fragm. pr. codicis F autem S: uero ML, om. C \' 7 caritas] gratia LC 8 item illic om. MLC 9 separauit SM , dilectione christi S: caritate dei MLC 10 fames C 11 scribtum S. quoniam S: quia MLC mortificamur SOv: morte afficimur ML 12 diae S ut] sicut. Mv ouis L \' 13 secunda MC adtribulationem S: tribulationem MYLCv 14 coangustati MVLC aporiamnr S: aportamnr M, operiamur L, aperiamnr y 15 patiamur . )

semper mortem domini nostri ieau christi in corpore nostro circumferentes, ut et uita christi ieau in corpore nostro manifestetur. sic enim nos qui uiuimus in mortem tradimur propter iesum, ut et uita iesu manifestetur in carne nostra mortali. Item secundum matthaeum: Beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quoniam ipsorum est regnum caelorum. Item illic: Beati estis, cum uos odio habuerint homines et abigent et persequentur et exprobrabunt et dicent aduersum uos omne malum. gaudete et exultate, quoniam merces uestra multa est in caelis: sic enim persecuti sunt et prophetas ante uos. Item illic: Beati qui lugunt, quoniam ipsi consolabuntur. Item illic: Cauete ab hominibus: tradent enim uos in concilio, et in synagogis suis flagellabunt uos: ante reges et praesides stabitis propter me,

[*]( ut et uitae iesu manifestetur in corpore nostro. Secundum matheum cap. IIII : Beati qui persequutionem paciuntur usque persequuti sunt et prophetas ante uos. Item cap. IIII : Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Item cap. : Cauete ab hominibus: tradent ÷ uos usque qui post animam et corpus )[*]( non angustiamur usque manifestetur in carne nostra. Secundum matheum cap. IIII : Beati qui persequutionem patiuntur usque et prophetas qui fuerunt ante uos. Item cap. IIII : Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Item cap. X: Cauete autem ab hominibus usque qui potest animam et corpus perdere in )

[*]( 5 Matth. 5, 10 7 ib. 11 et 12 11 ib. 5 12 Matth. 10, 17-20 et 28 )[*]( 1 nostri om. MVLC 2 uitam 8 uita ihu xpi manifestetur in carne nostra mortali MVLC S morte MVC 4 in carne nostra mortali] in corpore nostro MVLC 5 item] add. in euangelio MLO math 8 7 item illic om. MVLC 8 abigent Sz abident MVLC 9 omnem malum S 10 quoniam Sv : quia MV LC mercis 8 11 profetas 8 verba Item - Beati qui l. — 441, 7 mittere om. V Item acd matheum Cauete — mittere Item ubi supra Beati qui — consolabuntur L illic] secundum matheum ML . C 12 lugunt SM: lugent LCv illicj ubi supra MC kauete 8 18 conciliis Cv in alt. om. C sinagogis L 14 uos] add. et MLCv )

in testimonium eorum et gentium. cum autem tradent uos, nolite solliciti esse quid loquamini: dabitur enim uobis in illa hora quid loquamini: non enim uos estis qui loquimini, sed spiritus patris uestri qui loquitur in uobis. Nec timeatis eos qui occidere corpus possunt, animam autem non possunt occidere: timete autem magis eum qui potest animam et corpus occidere et in gehennam mittere. Item illic: Qui inuenit animam suam, perdet illam: et qui perdiderit animam suam propter me, inueniet illam.