Arnobii adversus nationes Libri VII

aut si haec accipere rei nouitate renuitis, unde uobis est scire, an sit unus aliquis, qui succedat pro omnibus quos inuocatis partibusque se cunctis locorum diuisionibusq\'ae supponens multorum nobis speciem diuorum praebeat et potestatum? quisnam iste est unus? interrogabit forte. possumus instituti ueris auctoribus dicere, sed ne nobis fidem habere nolitis, Aegyptios Persas Indos Chaldaeos Armenios interroget omnesque illos alios, qui interioribus uiderunt et cognouerunt haec artibus: iam [*]( \\ 2 superstitionibus Gel: suspicionibus P plenissima Sab: plenissimas P 5 uerae: unde scripsi: uera eandem P uera: nunquam Gel uera: qui Urs uerae: an iidem Salm tandem Urs 8 numquit P corr hos Pcorr 9 recusculis Sab: iocusculis P 10 acta Sab 12 in accitionibus Salm: in actionibus P incantationibus uel inuocationibus Urs 13 accitis Stewechius: actis P neris Gel 15 cur non Urs: cum P cur Sab 16 pari Gel illis pari Zinkius 18 haec scripsi: hic P sic Sab hoc Oehlerus 20 quos inuocatis Sab: in quos uocatis P partibusquae P partibus qui Salm 21 diuisionibusque scripsi: diuisionumque P 23 interrogabit Sab: interrogauit P interrogabitis Urs interrogabit. forte uulgo: ueram distinctionem indicauit Meursius instituti] istum Sab 25 chaldeos P interroget P interrogetis uel interrogate Urs 26 interioribus Urs: in interioribus P )

profecto discetis, quisnam sit deus unus uel sub eo qui plurimi, qui deos se fingant et humani generis inprudentiam ludant. iamdudum nos pudet ad eum locum uenire, in quo risum tenere non possunt non tantum puerculi et procaces, uerum etiam serii atque in oris taetrici asperitatem durati. nam cum a doctoribus omnes nostris insinuatum acceperimus et traditum, in declinationibus deorum pluratiuos numeros non esse, quod essent dii singuli, nec communiter ire per plurimos uniuscuiusque nominis proprietas quiret, immemores uos facti et puerilium , disciplinarum recordatione consopita et conplures subditis uocabulis isdem deos et cum sitis alias in eorum numero restrictiores, multiplices eos rursus cognominum societate fecistis: quam quidem olim partem iudicii acris uiri atque ingenio perspicaci tam sermone Italo explicuere quam Graeco. et dare nobis conpendium potuisset res ista, si non et aliquos uideremus litterarum esse istarum expertes, et institutus a nobis sermo nos quoque conpelleret, nonnihil de his rebus quamuis ab illis sumptum commemoratumque depromere.

aiunt igitur theologi uestri et uetustatis absconditae conditores, tus in rerum natura Ioues esse, ex quibus unus Aethere sit patre progenitus, alter Caelo, tertius uero Saturno, apud insulam Cretam et sepulturae traditus et procreatus: quinque Soles et Mercurios quinque, ex quibus, ut referunt, Sol primus Iouis filius dicitur et Aetheris habetur nepos, secundus aeque Iouis 15 et Hyperiona proditus genetrice, tertius Yolcano, non [*](19 sqq. Cic. de nat. deor. 3, 53 sqq. ) [*]( 2 qui deos Sab: quia eos P 3 iamdudum] hic apud OehJerum c. 13 incipit 4 puerculi Sab: puericuli P 5 oris scripsi: mares P mores Sdb moris Salm tetricia Sdb asperitatem Salm: asperitate P 9 quiret] uerba quae in fine libri leguntur neque enim fieri per rerum naturam potest, ut quod unum est fiat duo et in diuersas res eat unitas ingenita simplicitate diuisa huc transposuit Orellius facti Sab: faci P 10 consopita UrB: composita P aepoaita Gel 13 quam Bob: quas P acris Ura: acres P ingenio SOO, r: per ingenio P 18 commemoratumque depromere in ras e commodatumque Urs 19 uetutatis P tres (e ex i corr) P 20 ioues P 21 aput P insolam P 22 saepulturae P 23 referunt Gel: refferunt P res ferunt Sab 24 aetheris Sab: aetherius P . secundus Regina. et Hyperione proditus genitore Sdb 25 genitrice (it in et corr c\') P . )

Lemnioset Nili qui fuerit filius, quartus Ialysi pater, quem Rhodi peperit heroicis temporibus Acantho, quintus Scythici regis et uersipellis habetur Circae. iam Mercurius primus, qui in Proserpinam dicitur genitalibus adhinniuisse subrectis, supremi progenies Caeli est, sub terra est alter, Trophonius qui esse iactatur, Maia tertius matre et Ioue procreatus sed tertio, quartus suboles Nili est, cuius nomen Aegyptia gens horret et reueretur expromere, quintus Argi est interemptor, fugitiuus atque exul et proditor apud Aegyptum litterarum. sed et Mineruae, inquiunt, sicut Soles et Mercurii quinque sunt, ex quibus prima non uirgo sed ex Volcano Apollinis procreatrix, Nili altera proles et quae esse perhibetur Aegyptia, stirps Saturni tertia est et quae usum excogitauit armorum, Iouis quarta progenies quam Messenii Coryphasiam nuncupant, et quae Pallantem occidit patrem incestorum adpetitorem est quinta.