Naturalis Historia

[*]((24–547, 2) Th. I 12, 1.) Ergo sucorum vinosi piro, moro, myrto, minime

[*](547,1 minimeque quod D2D), quod miremur[*](miremur D2v. -etur r), uvis; pingues olivae, lauro, nuci iuglandi , amygdalis[*](amygdalis (-las a) Eav. am amy- DFG. amar' amy- d); dulces[*](dulces sH. -cis ll. v) uvis, ficis, palmis; aquosus[*](aquosus Edv. -si rS) prunis. magna differentia et in colore suci: sanguineus moris, cerasis , cornis, uvis nigris; idem albis candidus, lacteus[*](lactens Fz) in capite ficis, in corpore non item, spumeus malis, nullus Persicis , cum praesertim duracina suco abundent. sed quis eius ullum dixerit colorem? [*]((8) Th. C VI 16, 5. 14,4. 5. 9, 4. .) sua et in odore miracula: malis acutus, Persicis dilutus, dulcibus nullus[*](nullus D2v. -um r). nam et vinum tale sine odore, tenue odoratius multoque celerius talia ad usum veniunt[*](an in delendum?) quam pinguia. quae odorata, non eadem in gustu tenera, quia non sunt pariter odor et sapor. quam ob rem citreis odor acerrimus, sapor asperrimus, quadamtenus[*](quadamtenus v. -mnemus D1FG. quidam tenuis D2Ea) et cotoneis, nullusque odor ficis.

[*]((15) cfr. Pl. supra 95. — Th. I 11, 2. 1. 3.) Et hactenus[*](actenus FEa) sint species ac genera pomorum: naturas artius colligi[*](colliget F) par[*](pars est E) est. alia siliquis distinguntur[*](distinguntur ego. tinguntur E1. gignu- rv. damn. P) , ipsis dulcibus[*](dist. ego) semenque conplexis amarum, cum in pluribus semina placeant, in siliqua damnentur; alia bacis, quarum intus lignum et extra caro, ut olivis, cerasis; aliquorum[*](aliquorum C. -quarum ll.v(S)) intus bacae, foris lignum, ut iis[*](is F. his EaG. in his v) quae in Aegypto diximus[*](13,60) gigni. [*]((21) Th. ib. 6. — (23. 25) ib. 4.) quae bacis natura, eadem et pomis. aliorum intus corpus et foris lignum, ut nucum; allis foris corpus, intus lignum, ut[*](& (pro ut) F) Persicis et prunis, vitiumque cinctum fructu, cum fructus alibi muniatur vitio. putamine clauduntur nuces , corio castaneae; detrahitur hoc iis, at in mespilis manditur . crusta teguntur glandes, cute[*](cutae uuae (uae F) FEa) uvae, corio[*](corio 548,1 Punica om.F) et membrana

Punica. carne et suco mora constant, cute et suco cerasi[*](cerasim F.an -sia?). [*]((6. 7) cfr. Pl. XIII 38 extr.) quaedam statim a ligno recedunt, ut nuces et palmae ; quaedam adhaerent, ut olivae laurusque[*](laurusque ll.S. -rique C. -ro- que v). quorundam generi utraque est natura, ut in[*](in om. va.S) Persicis; etenim duracinis[*](duracinis D2v. dux ac- D1FG. uix ac- Ea) adhaeret corpus et[*](et ego. ę D1FG. e EadTv. ac e D2. ac D) ligno[*](ligno dTS. -na D2. -noque v. licino Ea. liquino r) avelli non quit[*](nequit Eava.S. cfr. n. luc. p. 82), cum in ceteris facile separetur. quibusdam nec intus nec extra lignum, ut in[*](in om.E1) palmarum genere[*](genera F). [*]((12) Th. I 11, 4. — (12. 13) Th. III 12, 8 init.) aliquorum lignum ipsum in usu[*](usu G(D). usum ll.v(J)) et pomi[*](uicem va.G) vice, ut genera[*](genera e nucleis ego. genera mydis ll. genera (grana C) myxis v. generi amygdalae G coll. XIII 60. generari myxis J. cuci D coll. XIII 62. generi glandis Müller em. III p. 6 coll. XIII 61. (loc. corr.))e nucleis quaedam[*](quaedam ego. quam ll.v(G). quas Verc. quale J) in Aegypto diximus[*](gigni diximus va.J).[*](13,60 sq.) quorundam extra geminantur[*](geminantur D2D. geminam (-na v) geminantur rv) vitia, ut[*](et om. va.S) in castaneis et amygdalis [*](amygdalis v. amig- D2. angustialis r) nucibusque iuglandibus. quorundam natura trigemina: corpus est[*](est: corpus deinde va.S), dein lignum rursusque semen in ligno, ut in[*](ut in dS. ut ll.v(D)) Persicis. quaedam inter se densa, ut uvae, sorva[*](sorba ll. v), quae ramos circumdata ex omni parte uvarum modo degravant; alia rara, ut in Persicis; quaedam alvo[*](aluo Verc. alio ll.v) continentur, ut granata. [*](Th. I 11, 4. 5.) dependent alia pediculis, ut pira, alia racemis, ut uvae, palmae , alia et pediculis et racemis, ut hederae, sabuci; alia ramo adhaerent, ut in lauru[*](lauro F2Eava.D); quaedam utroque modo, ut olivae. nam et breves pediculi et longi. quaedam vasculis constant, ut Punica et mespila lotosque in Aegypto et Euphrate [*](eupratę F1Ea). [*]((21) cfr. Pl. XIII 47.)[*]((1. 2) ib. 107. 108.) iam vero diversa gratia et commendatio: carne palmae placent, crusta[*](crusta D2v. e rusta (-sea Ea) r) Thebaicae, suco uvae et caryotae[*](cariotę FEa. -icae va.B), callo pira ac mala, corpore mora[*](mora D2D. mala hora (ora Ea) ll. melimala, mora v. dist. D), cartilagine[*](carthilagine DG. -ine in F) nuclei, grano quaedam in Aegypto, cute[*](cute ut C) caricae[*](carichae F. -ice Ea). detrahitur haec ficis virentibus ut putamen, eademque[*](eademque ego. -dem v. eisdemque (-em quae EaS) ll.J) in siccis maxime placet. in papyris[*](papiris ll) et ferulis spinaque[*](spinaque (DG?) v. pin- Ea. -atem F) alba caulis ipse[*](ipse (DG?) v. -sa FEa) pomum est,[*](ib. 72. 127.) sicut[*](sicut ego. suntll.v) et ficulni caules, in fruticoso genere cum caule capparis; in siliquis vero quod manditur quid nisi lignum est? non omittenda seminis earum proprietate: nam neque corpus nec lignum nec cartilago dici potest neque aliud nomen inveniat[*](inueniet adH. -nit va.G).

[*]((11) cfr. Pl. XXIII 164. — (12) Plut. qu. conv. IX 733f. (Pl. XII 28. 29). — (14) Varro LL V 110 M.)