Satires
Horace
Horace. The Works of Horace. Vol. II. Smart, Christopher, editor. Philadelphia: J. Whetham, 1836.
- mansuri oppidulo, quod versu dicere non est,
- signis perfacile est: venit vilissima rerum
- hic aqua, sed panis longe pulcherrimus, ultra
- callidus ut soleat umeris portare viator.
- nam Canusi lapidosus, aquae non ditior urna:
- qui locus a forti Diomede est conditus olim.
- flentibus hinc Varius discedit maestus amicis.
- inde Rubos fessi pervenimus, utpote longum
- carpentes iter et factum corruptius imbri.
- postera tempestas melior, via peior ad usque
- Bari moenia piscosi; dein Gnatia lymphis
- iratis exstructa dedit risusque iocosque,
- dum flamma sine tura liquescere limine sacro
- persuadere cupit. credat Iudaeus Apella,
- non ego; namque Deos didici securum agere aevom
- nec, siquid miri faciat natura, deos id
- tristis ex alto caeli demittere tecto.
- Brundisium longae finis chartaeque viaeque est.
- Non quia, Maecenas, Lydorum quidquid Etruscos
- incoluit finis, nemo generosior est te,
- nec quod avus tibi maternus fuit atque paternus
- olim qui magnis legionibus imperitarent,
- ut plerique solent, naso suspendis adunco
- ignotos, ut me libertino patre natum.
- cum referre negas, quali sit quisque parente
- natus, dum ingenuus, persuades hoc tibi vere,
- ante potestatem Tulli atque ignobile regnum
- multos saepe viros nullis maioribus ortos
- et vixisse probos amplis et honoribus auctos;
- contra Laevinum, Valeri genus, unde Superbus
- Tarquinius regno pulsus fugit, unius assis
- non umquam pretio pluris licuisse, notante
- iudice quo nosti, populo, qui stultus honores
- saepe dat indignis et famae servit ineptus,
- qui stupet in titulis et imaginibus. quid oportet
- nos facere a volgo longe longeque remotos?
- namque esto: populus Laevino mallet honorem
- quam Decio mandare novo censorque moveret
- Appius, ingenuo si non essem patre natus:
- vel merito, quoniam in propria non pelle quiessem.
- sed fulgente trahit constrictos gloria curru
- non minus ignotos generosis. quo tibi, Tulli,
- sumere depositum clavom fierique tribuno?
- invidia adcrevit, privato quae minor esset.
- nam ut quisque insanus nigris medium impediit crus
- pellibus et latum demisit pectore clavom,
- audit continuo ‘quis homo hic est? quo patre natus?’
- ut siqui aegrotet quo morbo Barrus, haberi
- et cupiat formosus, eat quacumque, puellis
- iniciat curam quaerendi singula, quali
- sit facie, sura, quali pede, dente, capillo:
- sic qui promittit civis, urbem sibi curae,
- imperium fore et italiam, delubra Deorum,
- quo patre sit natus, num ignota matre inhonestus,
- omnis mortalis curare et quaerere cogit.
- ‘tune, Syri Damae aut Dionysi filius, audes
- deicere de saxo civis aut tradere Cadmo?’
- ‘at Novius collega gradu post me sedet uno;
- namque est ille, pater quod erat meus.’ ‘hoc tibi Paulus
- et Messalla videris? at hic, si plostra ducenta
- concurrantque foro tria funera, magna sonabit,
- cornua quod vincatque tubas: saltem tenet hoc nos.’
- nunc ad me redeo libertino patre natum,
- quem rodunt omnes libertino patre natum,
- nunc, quia, Maecenas, tibi sum convictor, at olim,
- quod mihi pareret legio Romana tribuno.
- dissimile hoc illi est, quia non, ut forsit honorem
- iure mihi invideat quivis, ita te quoque amicum,
- praesertim cautum dignos adsumere, prava
- ambitione procul. felicem dicere non hoc
- me possim, casu quod te sortitus amicum;
- nulla etenim mihi te fors obtulit: optimus olim
- Vergilius, post hunc Varius dixere, quid essem.
- ut veni coram, singultim pauca locutus —
- infans namque pudor prohibebat plura profari —
- non ego me claro natum patre, non ego circum
- me Satureiano vectari rura caballo,
- sed quod eram narro. respondes, ut tuus est mos,
- pauca; abeo, et revocas nono post mense iubesque
- esse in amicorum numero. magnum hoc ego duco,
- quod placui tibi, qui turpi secernis honestum
- non patre praeclaro, sed vita et pectore puro.
- atqui si vitiis mediocribus ac mea paucis
- mendosa est natura, alioqui recta, velut si
- egregio inspersos reprendas corpore naevos,