Satires
Horace
Horace. The Works of Horace. Vol. II. Smart, Christopher, editor. Philadelphia: J. Whetham, 1836.
- tempora certa modosque, et quod prius ordine verbum est
- posterius facias praeponens ultima primis,
- non, ut si solvas ‘postquam discordia taetra
- belli ferratos postis portasque refregit’,
- invenias etiam disiecti membra poetae.
- hactenus haec: alias, iustum sit necne poema.
- nunc illud tantum quaeram, meritone tibi sit
- suspectum genus hoc scribendi. Sulcius acer
- ambulat et Caprius, rauci male cumque libellis,
- magnus uterque timor latronibus; at bene siquis
- et vivat puris manibus, contemnat utrumque.
- ut sis tu similis Coeli Birrique latronum,
- non ego sim Capri neque Sulci: cur metuas me?
- nulla taberna meos habeat neque pila libellos,
- quis manus insudet volgi Hermogenisque Tigelli,
- nec recito cuiquam nisi amicis idque coactus,
- non ubivis coramve quibuslibet. in medio qui
- scripta foro recitent, sunt multi quique lavantes:
- suave locus voci resonat conclusus. inanis
- hoc iuvat, haud illud quaerentis, num sine sensu,
- tempore num faciant alieno. ‘laedere gaudes’
- inquit ‘et hoc studio pravus facis.’ unde petitum
- hoc in me iacis? est auctor quis denique eorum,
- vixi cum quibus? absentem qui rodit, amicum
- qui non defendit alio culpante, solutos
- qui captat risus hominum famamque dicacis,
- fingere qui non visa potest, conmissa tacere
- qui nequit: hic niger est, hunc tu, Romane, caveto.
- saepe tribus lectis videas cenare quaternos,
- e quibus unus amet quavis aspergere cunctos
- praeter eum qui praebet aquam; post hunc quoque potus,
- condita cum verax aperit praecordia Liber:
- hic tibi comis et urbanus liberque videtur
- infesto nigris: ego si risi, quod ineptus
- pastillos Rufillus olet, Gorgonius hircum,
- lividus et mordax videor tibi? mentio siquae
- de Capitolini furtis iniecta Petilli
- te coram fuerit, defendas, ut tuus est mos:
- ‘me Capitolinus convictore usus amicoque
- a puero est causaque mea permulta rogatus
- fecit et incolumis laetor quod vivit in Urbe;
- sed tamen admiror, quo pacto iudicium illud
- fugerit’: hic nigrae sucus lolliginis, haec est
- aerugo mera; quod vitium procul afore chartis,
- atque animo prius, ut siquid promittere de me
- possum aliud vere, promitto. liberius si
- dixero quid, si forte iocosius, hoc mihi iuris
- cum venia dabis: insuevit pater optimus hoc me,
- ut fugerem exemplis vitiorum quaeque notando.
- cum me hortaretur, parce frugaliter atque
- viverem uti contentus eo quod mi ipse parasset:
- ‘nonne vides, Albi ut male vivat filius utque
- Barrus inops? magnum documentum, ne patriam rem
- perdere quis velit.’ a turpi meretricis amore
- cum deterreret: ‘Sectani dissimilis sis.’
- ne sequerer moechas, concessa cum Venere uti
- possem: ‘deprensi non bella est fama Treboni’
- aiebat. ‘sapiens, vitatu quidque petitu
- sit melius, causas reddet tibi; mi satis est, si
- traditum ab antiquis morem servare tuamque,
- dum custodis eges, vitam famamque tueri
- incolumem possum; simul ac duraverit aetas
- membra animumque tuum, nabis sine cortice.’ sic me
- formabat puerum dictis et, sive iubebat
- ut facerem quid, ‘habes auctorem, quo facias hoc’
- unum ex iudicibus selectis obiciebat,
- sive vetabat, ‘an hoc inhonestum et inutile factu
- necne sit, addubites, flagret rumore malo cum
- hic atque ille?’ avidos vicinum funus ut aegros
- exanimat mortisque metu sibi parcere cogit,
- sic teneros animos aliena opprobria saepe
- absterrent vitiis. ex hoc ego sanus ab illis
- perniciem quaecumque ferunt, mediocribus et quis
- ignoscas vitiis teneor. fortassis et istinc
- largiter abstulerit longa aetas, liber amicus,
- consilium proprium; neque enim, cum lectulus aut me
- porticus excepit, desum mihi. ‘rectius hoc est;
- hoc faciens vivam melius; sic dulcis amicis
- occurram; hoc quidam non belle: numquid ego illi
- inprudens olim faciam simile?’ haec ego mecum
- conpressis agito labris; ubi quid datur oti,
- inludo chartis. hoc est mediocribus illis
- ex vitiis unum; cui si concedere nolis,
- multa poetarum veniat manus, auxilio quae
- sit mihi — nam multo plures sumus — , ac veluti te
- Iudaei cogemus in hanc concedere turbam.