De Rerum Natura
Lucretius
-
- undique conveniunt et sic coniectus eorum
- confluit, ex uno capite hic ut profluat ardor.
- nonne vides etiam quam late parvus aquai
- prata riget fons inter dum campisque redundet?
- est etiam quoque uti non magno solis ab igni
- percipiat calidis fervoribus ardor,
- opportunus ita est si forte et idoneus ,
- ut queat accendi parvis ardoribus ictus;
- quod genus inter dum segetes stipulamque videmus
- accidere ex una scintilla incendia passim.
- forsitan et rosea sol alte lampade lucens
- possideat multum caecis fervoribus ignem
- circum se, nullo qui sit fulgore notatus,
- aestifer ut tantum radiorum exaugeat ictum.
- Nec ratio solis simplex et recta patescit,
- quo pacto aestivis e partibus aegocerotis
- brumalis adeat flexus atque inde revertens
- canceris ut vertat metas ad solstitialis,
- lunaque mensibus id spatium videatur obire,
- annua sol in quo consumit tempora cursu.
- non, inquam, simplex his rebus reddita causast.
- nam fieri vel cum primis id posse videtur,
- Democriti quod sancta viri sententia ponit,
- quanto quaeque magis sint terram sidera propter,
- tanto posse minus cum caeli turbine ferri;
- evanescere enim rapidas illius et acris
- imminui supter viris, ideoque relinqui
- paulatim solem cum posterioribus signis,
- inferior multo quod sit quam fervida signa.
- et magis hoc lunam: quanto demissior eius
- cursus abest procul a caelo terrisque propinquat,
- tanto posse minus cum signis tendere cursum.
- flaccidiore etiam quanto iam turbine fertur
- inferior quam sol, tanto magis omnia signa
- hanc adipiscuntur circum praeterque feruntur.
- propterea fit ut haec ad signum quodque reverti
- mobilius videatur, ad hanc quia signa revisunt.
- fit quoque ut e mundi transversis partibus
- alternis certo fluere alter tempore possit,
- qui queat aestivis solem detrudere signis
- brumalis usque ad flexus gelidumque rigorem,
- et qui reiciat gelidis a frigoris umbris
- aestiferas usque in partis et fervida signa.
- et ratione pari lunam stellasque putandumst,
- quae volvunt magnos in magnis orbibus annos,
- posse alternis e partibus ire.
- nonne vides etiam diversis nubila ventis
- diversas ire in partis inferna supernis?
- qui minus illa queant per magnos aetheris orbis
- aestibus inter se diversis sidera ferri?
- At nox obruit ingenti caligine terras,
- aut ubi de longo cursu sol ultima caeli
- impulit atque suos efflavit languidus ignis
- concussos itere et labefactos multo,
- aut quia sub terras cursum convortere cogit
- vis eadem, supra quae terras pertulit orbem.
- Tempore item certo roseam Matuta per oras
- aetheris auroram differt et lumina pandit,
- aut quia sol idem, sub terras ille revertens,
- anticipat caelum radiis accendere temptans,
- aut quia conveniunt ignes et semina multa
- confluere ardoris consuerunt tempore certo,
- quae faciunt solis nova semper lumina gigni;
- quod genus Idaeis fama est e montibus altis
- dispersos ignis orienti lumine cerni,
- inde coire globum quasi in unum et conficere orbem.
- nec tamen illud in his rebus mirabile debet