De Rerum Natura
Lucretius
-
- omnibus epotis umoribus exsuperarint?
- quod facere intendunt, neque adhuc conata patrantur;
- tantum suppeditant amnes ultraque minantur
- omnia diluviare ex alto gurgite ponti:
- ne quiquam, quoniam verrentes aequora venti
- deminuunt radiisque retexens aetherius sol,
- et siccare prius confidunt omnia posse
- quam liquor incepti possit contingere finem.
- tantum spirantes aequo certamine bellum
- magnis inter se de rebus cernere certant,
- cum semel interea fuerit superantior ignis
- et semel, ut fama est, umor regnarit in arvis.
- ignis enim superavit et ambiens multa perussit,
- avia cum Phaethonta rapax vis solis equorum
- aethere raptavit toto terrasque per omnis.
- at pater omnipotens ira tum percitus acri
- magnanimum Phaethonta repenti fulminis ictu
- deturbavit equis in terram, Solque cadenti
- obvius aeternam succepit lampada mundi
- disiectosque redegit equos iunxitque trementis,
- inde suum per iter recreavit cuncta gubernans,
- scilicet ut veteres Graium cecinere .
- quod procul a vera nimis est ratione repulsum.
- ignis enim superare potest ubi materiai
- ex infinito sunt corpora plura coorta;
- inde cadunt vires aliqua ratione revictae,
- aut pereunt res exustae torrentibus auris.
- umor item quondam coepit superare coortus,
- ut fama est, hominum vitas quando obruit undis;
- inde ubi vis aliqua ratione aversa recessit,
- ex infinito fuerat quae cumque coorta,
- constiterunt imbres et flumina vim minuerunt.
- Sed quibus ille modis coniectus materiai
- fundarit terram et caelum pontique profunda,
- solis lunai cursus, ex ordine ponam.
- nam certe neque consilio primordia rerum
- ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt
- nec quos quaeque darent motus pepigere profecto;
- sed quia multa modis multis primordia rerum
- ex infinito iam tempore percita plagis
- ponderibusque suis consuerunt concita ferri
- omnimodisque coire atque omnia pertemptare,
- quae cumque inter se possent congressa creare,
- propterea fit uti magnum volgata per aevom
- omnigenus coetus et motus experiundo
- tandem conveniant ea quae coniecta repente
- magnarum rerum fiunt exordia saepe,
- terrai maris et caeli generisque animantum.
- Hic neque tum solis rota cerni lumine largo
- altivolans poterat nec magni sidera mundi
- nec mare nec caelum nec denique terra neque
- nec similis nostris rebus res ulla videri,
- sed nova tempestas quaedam molesque coorta.
- diffugere inde loci partes coepere paresque
- cum paribus iungi res et discludere mundum
- membraque dividere et magnas disponere partes
- omnigenis e principiis, discordia quorum
- intervalla vias conexus pondera plagas
- concursus motus turbabat proelia miscens
- propter dissimilis formas variasque figuras,
- quod non omnia sic poterant coniuncta manere
- nec motus inter sese dare convenientis,
- hoc est, a terris altum secernere caelum,
- et sorsum mare, uti secreto umore pateret,
- seorsus item puri secretique aetheris ignes.