De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. nam temere in cassum frustra mare saepe coortum
  2. saevibat leviterque minas ponebat inanis,
  3. nec poterat quemquam placidi pellacia ponti
  4. subdola pellicere in fraudem ridentibus undis.
  5. improba navigii ratio tum caeca iacebat.
  6. tum penuria deinde cibi languentia leto
  7. membra dabat, contra nunc rerum copia mersat.
  8. illi inprudentes ipsi sibi saepe venenum
  9. vergebant, nunc dant aliis sollertius ipsi.
  10. Inde casas postquam ac pellis ignemque pararunt
  11. et mulier coniuncta viro concessit in unum
  12. ---
  13. cognita sunt, prolemque ex se videre creatam,
  14. tum genus humanum primum mollescere coepit.
  15. ignis enim curavit, ut alsia corpora frigus
  16. non ita iam possent caeli sub tegmine ferre,
  17. et Venus inminuit viris puerique parentum
  18. blanditiis facile ingenium fregere superbum.
  19. tunc et amicitiem coeperunt iungere aventes
  20. finitimi inter se nec laedere nec violari,
  21. et pueros commendarunt muliebreque saeclum,
  22. vocibus et gestu cum balbe significarent
  23. imbecillorum esse aequum misererier omnis.
  24. nec tamen omnimodis poterat concordia gigni,
  25. sed bona magnaque pars servabat foedera caste;
  26. aut genus humanum iam tum foret omne peremptum
  27. nec potuisset adhuc perducere saecla propago.
  28. At varios linguae sonitus natura subegit
  29. mittere et utilitas expressit nomina rerum,
  30. non alia longe ratione atque ipsa videtur
  31. protrahere ad gestum pueros infantia linguae,
  32. cum facit ut digito quae sint praesentia monstrent.
  33. sentit enim vim quisque suam quod possit abuti.
  34. cornua nata prius vitulo quam frontibus extent,
  35. illis iratus petit atque infestus inurget.
  36. at catuli pantherarum scymnique leonum
  37. unguibus ac pedibus iam tum morsuque repugnant,
  38. vix etiam cum sunt dentes unguesque creati.
  39. alituum porro genus alis omne videmus
  40. fidere et a pennis tremulum petere auxiliatum.
  41. proinde putare aliquem tum nomina distribuisse
  42. rebus et inde homines didicisse vocabula prima,
  43. desiperest. nam cur hic posset cuncta notare
  44. vocibus et varios sonitus emittere linguae,
  45. tempore eodem alii facere id non quisse putentur?
  46. praeterea si non alii quoque vocibus usi
  47. inter se fuerant, unde insita notities est
  48. utilitatis et unde data est huic prima potestas,
  49. quid vellet facere ut sciret animoque videret?
  50. cogere item pluris unus victosque domare
  51. non poterat, rerum ut perdiscere nomina vellent.
  52. nec ratione docere ulla suadereque surdis,
  53. quid sit opus facto, facilest; neque enim paterentur
  54. nec ratione ulla sibi ferrent amplius auris
  55. vocis inauditos sonitus obtundere frustra.
  56. postremo quid in hac mirabile tantoperest re,
  57. si genus humanum, cui vox et lingua vigeret,
  58. pro vario sensu varia res voce notaret?
  59. cum pecudes mutae, cum denique saecla ferarum
  60. dissimilis soleant voces variasque ciere,
  61. cum metus aut dolor est et cum iam gaudia gliscunt.
  62. quippe etenim licet id rebus cognoscere apertis.
  63. inritata canum cum primum magna Molossum
  64. mollia ricta fremunt duros nudantia dentes,
  65. longe alio sonitu rabies restricta minatur,
  66. et cum iam latrant et vocibus omnia complent;
  67. at catulos blande cum lingua lambere temptant
  68. aut ubi eos lactant, pedibus morsuque potentes