De Rerum Natura
Lucretius
-
- at maris ignaris in portu clauda videntur
- navigia aplustris fractis obnitier undis.
- nam quae cumque supra rorem salis edita pars est
- remorum, recta est, et recta superne guberna;
- quae demersa liquore obeunt, refracta videntur
- omnia converti sursumque supina reverti
- et reflexa prope in summo fluitare liquore.
- Raraque per caelum cum venti nubila portant
- tempore nocturno, tum splendida signa videntur
- labier adversum nimbos atque ire superne
- longe aliam in partem ac vera ratione feruntur
- At si forte oculo manus uni subdita supter
- pressit eum, quodam sensu fit uti videantur
- omnia quae tuimur fieri tum bina tuendo,
- bina lucernarum florentia lumina flammis
- binaque per totas aedis geminare supellex
- et duplicis hominum facies et corpora bina.
- Denique cum suavi devinxit membra sopore
- somnus et in summa corpus iacet omne quiete,
- tum vigilare tamen nobis et membra movere
- nostra videmur, et in noctis caligine caeca
- cernere censemus solem lumenque diurnum,
- conclusoque loco caelum mare flumina montis
- mutare et campos pedibus transire videmur,
- et sonitus audire, severa silentia noctis
- undique cum constent, et reddere dicta tacentes.
- Cetera de genere hoc mirande multa videmus,
- quae violare fidem quasi sensibus omnia quaerunt,
- ne quiquam, quoniam pars horum maxima fallit
- propter opinatus animi, quos addimus ipsi,
- pro visis ut sint quae non sunt sensibus visa;
- nam nihil aegrius est quam res secernere apertas
- ab dubiis, animus quas ab se protinus addit.
- Denique nil sciri siquis putat, id quoque nescit
- an sciri possit, quoniam nil scire fatetur.
- hunc igitur contra minuam contendere causam,
- qui capite ipse suo in statuit vestigia sese.
- et tamen hoc quoque uti concedam scire, at id ipsum
- quaeram, cum in rebus veri nil viderit ante,
- unde sciat quid sit scire et nescire vicissim,
- notitiam veri quae res falsique crearit
- et dubium certo quae res differre probarit.
- invenies primis ab sensibus esse creatam
- notitiem veri neque sensus posse refelli.
- nam maiore fide debet reperirier illud,
- sponte sua veris quod possit vincere falsa.
- quid maiore fide porro quam sensus haberi
- debet? an ab sensu falso ratio orta valebit
- dicere eos contra, quae tota ab sensibus orta est?
- qui nisi sunt veri, ratio quoque falsa fit omnis.
- An poterunt oculos aures reprehendere, an aures
- tactus? an hunc porro tactum sapor arguet oris,
- an confutabunt nares oculive revincent?
- non, ut opinor, ita est. nam seorsum cuique potestas
- divisast, sua vis cuiquest, ideoque necesse est
- et quod molle sit et gelidum fervensve videre
- et seorsum varios rerum sentire colores
- et quae cumque coloribus sint coniuncta necessest.
- seorsus item sapor oris habet vim, seorsus odores
- nascuntur, seorsum sonitus. ideoque necesse est
- non possint alios alii convincere sensus.
- nec porro poterunt ipsi reprehendere sese,
- aequa fides quoniam debebit semper haberi.
- proinde quod in quoquest his visum tempore, verumst.
- Et si non poterit ratio dissolvere causam,