De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Praeterea, quoniam dolor est, ubi materiai
  2. corpora vi quadam per viscera viva per artus
  3. sollicitata suis trepidant in sedibus intus,
  4. inque locum quando remigrant, fit blanda voluptas,
  5. scire licet nullo primordia posse dolore
  6. temptari nullamque voluptatem capere ex se;
  7. quandoquidem non sunt ex ullis principiorum
  8. corporibus, quorum motus novitate laborent
  9. aut aliquem fructum capiant dulcedinis almae.
  10. haut igitur debent esse ullo praedita sensu.
  11. Denique uti possint sentire animalia quaeque,
  12. principiis si iam est sensus tribuendus eorum,
  13. quid, genus humanum propritim de quibus auctumst?
  14. scilicet et risu tremulo concussa cachinnant
  15. et lacrimis spargunt rorantibus ora genasque
  16. multaque de rerum mixtura dicere callent
  17. et sibi proporro quae sint primordia quaerunt;
  18. quando quidem totis mortalibus adsimulata
  19. ipsa quoque ex aliis debent constare elementis,
  20. inde alia ex aliis, nusquam consistere ut ausis;
  21. quippe sequar, quod cumque loqui ridereque dices
  22. et sapere, ex aliis eadem haec facientibus ut sit.
  23. quod si delira haec furiosaque cernimus esse
  24. et ridere potest non ex ridentibus auctus,
  25. et sapere et doctis rationem reddere dictis
  26. non ex seminibus sapientibus atque disertis,
  27. qui minus esse queant ea quae sentire videmus
  28. seminibus permixta carentibus undique sensu?
  29. Denique caelesti sumus omnes semine oriundi;
  30. omnibus ille idem pater est, unde alma liquentis
  31. umoris guttas mater cum terra recepit,
  32. feta parit nitidas fruges arbustaque laeta
  33. et genus humanum, parit omnia saecla ferarum,
  34. pabula cum praebet, quibus omnes corpora pascunt
  35. et dulcem ducunt vitam prolemque propagant;
  36. qua propter merito maternum nomen adepta est.
  37. cedit item retro, de terra quod fuit ante,
  38. in terras, et quod missumst ex aetheris oris,
  39. id rursum caeli rellatum templa receptant.
  40. nec sic interemit mors res ut materiai
  41. corpora conficiat, sed coetum dissupat ollis;
  42. inde aliis aliud coniungit et efficit, omnis
  43. res ut convertant formas mutentque colores
  44. et capiant sensus et puncto tempore reddant;
  45. ut noscas referre earum primordia rerum
  46. cum quibus et quali positura contineantur
  47. et quos inter se dent motus accipiantque,
  48. neve putes aeterna penes residere potesse
  49. corpora prima quod in summis fluitare videmus
  50. rebus et interdum nasci subitoque perire.
  51. quin etiam refert nostris in versibus ipsis
  52. cum quibus et quali sint ordine quaeque locata;
  53. namque eadem caelum mare terras flumina solem
  54. significant, eadem fruges arbusta animantis;
  55. si non omnia sunt, at multo maxima pars est
  56. consimilis; verum positura discrepitant res.
  57. sic ipsis in rebus item iam materiai
  58. intervalla vias conexus pondera plagas
  59. concursus motus ordo positura figurae
  60. cum permutantur, mutari res quoque debent.
  61. Nunc animum nobis adhibe veram ad rationem.
  62. nam tibi vehementer nova res molitur ad auris
  63. accedere et nova se species ostendere rerum.
  64. sed neque tam facilis res ulla est, quin ea primum
  65. difficilis magis ad credendum constet, itemque
  66. nil adeo magnum neque tam mirabile quicquam,
  67. quod non paulatim minuant mirarier omnes,
  68. principio caeli clarum purumque colorem
  69. quaeque in se cohibet, palantia sidera passim,
  70. lunamque et solis praeclara luce nitorem;
  71. omnia quae nunc si primum mortalibus essent
  72. ex improviso si sint obiecta repente,
  73. quid magis his rebus poterat mirabile dici,
  74. aut minus ante quod auderent fore credere gentes?
  75. nil, ut opinor; ita haec species miranda fuisset.
  76. quam tibi iam nemo fessus satiate videndi,
  77. suspicere in caeli dignatur lucida templa.
  78. desine qua propter novitate exterritus ipsa
  79. expuere ex animo rationem, sed magis acri
  80. iudicio perpende, et si tibi vera videntur,
  81. dede manus, aut, si falsum est, accingere contra.
  82. quaerit enim rationem animus, cum summa loci sit
  83. infinita foris haec extra moenia mundi,
  84. quid sit ibi porro, quo prospicere usque velit mens
  85. atque animi iactus liber quo pervolet ipse.
  86. Principio nobis in cunctas undique partis
  87. et latere ex utroque supra supterque per omne
  88. nulla est finis; uti docui, res ipsaque per se
  89. vociferatur, et elucet natura profundi.
  90. nullo iam pacto veri simile esse putandumst,
  91. undique cum vorsum spatium vacet infinitum
  92. seminaque innumero numero summaque profunda
  93. multimodis volitent aeterno percita motu,
  94. hunc unum terrarum orbem caelumque creatum,
  95. nil agere illa foris tot corpora materiai;
  96. cum praesertim hic sit natura factus et ipsa
  97. sponte sua forte offensando semina rerum
  98. multimodis temere in cassum frustraque coacta
  99. tandem coluerunt ea quae coniecta repente