De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. scilicet id certa fieri ratione necessust.
  2. nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artus
  3. corpora discedunt conexaque convenientis
  4. efficiunt motus; at contra aliena videmus
  5. reicere in terras naturam, multaque caecis
  6. corporibus fugiunt e corpore percita plagis,
  7. quae neque conecti quoquam potuere neque intus
  8. vitalis motus consentire atque imitari.
  9. sed ne forte putes animalia sola teneri
  10. legibus his, quaedam ratio res terminat omnis
  11. nam vel uti tota natura dissimiles sunt
  12. inter se genitae res quaeque, ita quamque necessest
  13. dissimili constare figura principiorum;
  14. non quo multa parum simili sint praedita forma,
  15. sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.
  16. semina cum porro distent, differre necessust
  17. intervalla vias conexus pondera plagas
  18. concursus motus; quae non animalia solum
  19. corpora seiungunt, sed terras ac mare totum
  20. secernunt caelumque a terris omne retentant.
  21. Nunc age dicta meo dulci quaesita labore
  22. percipe, ne forte haec albis ex alba rearis
  23. principiis esse, ante oculos quae candida cernis,
  24. aut ea quae nigrant nigro de semine nata;
  25. nive alium quemvis quae sunt inbuta colorem,
  26. propterea gerere hunc credas, quod materiai
  27. corpora consimili sint eius tincta colore;
  28. nullus enim color est omnino materiai
  29. corporibus, neque par rebus neque denique dispar.
  30. in quae corpora si nullus tibi forte videtur
  31. posse animi iniectus fieri, procul avius erras.
  32. nam cum caecigeni, solis qui lumina numquam
  33. dispexere, tamen cognoscant corpora tactu
  34. ex ineunte aevo nullo coniuncta colore,
  35. scire licet nostrae quoque menti corpora posse
  36. vorti in notitiam nullo circum lita fuco.
  37. denique nos ipsi caecis quaecumque tenebris
  38. tangimus, haud ullo sentimus tincta colore.
  39. Quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo.
  40. omnis enim color omnino mutatur in omnis;
  41. quod facere haud ullo debent primordia pacto;
  42. immutabile enim quiddam superare necessest,
  43. ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;
  44. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  45. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  46. proinde colore cave contingas semina rerum,
  47. ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.
  48. Praeterea si nulla coloris principiis est
  49. reddita natura et variis sunt praedita formis,
  50. e quibus omnigenus gignunt variantque colores,
  51. propterea magni quod refert, semina quaeque
  52. cum quibus et quali positura contineantur
  53. et quos inter se dent motus accipiantque,
  54. perfacile extemplo rationem reddere possis,
  55. cur ea quae nigro fuerint paulo ante colore,
  56. marmoreo fieri possint candore repente,
  57. ut mare, cum magni commorunt aequora venti,
  58. vertitur in canos candenti marmore fluctus;
  59. dicere enim possis, nigrum quod saepe videmus,
  60. materies ubi permixta est illius et ordo
  61. principiis mutatus et addita demptaque quaedam,
  62. continuo id fieri ut candens videatur et album.
  63. quod si caeruleis constarent aequora ponti
  64. seminibus, nullo possent albescere pacto;
  65. nam quo cumque modo perturbes caerula quae sint,
  66. numquam in marmoreum possunt migrare colorem.
  67. sin alio atque alio sunt semina tincta colore,
  68. quae maris efficiunt unum purumque nitorem,
  69. ut saepe ex aliis formis variisque figuris
  70. efficitur quiddam quadratum unaque figura,
  71. conveniebat, ut in quadrato cernimus esse
  72. dissimiles formas, ita cernere in aequore ponti
  73. aut alio in quovis uno puroque nitore
  74. dissimiles longe inter se variosque colores.
  75. praeterea nihil officiunt obstantque figurae
  76. dissimiles, quo quadratum minus omne sit extra;
  77. at varii rerum inpediunt prohibentque colores,
  78. quo minus esse uno possit res tota nitore.
  79. Tum porro quae ducit et inlicit ut tribuamus
  80. principiis rerum non numquam causa colores,
  81. occidit, ex albis quoniam non alba creantur,
  82. nec quae nigra cluent de nigris, sed variis ex.
  83. quippe etenim multo proclivius exorientur
  84. candida de nullo quam nigro nata colore
  85. aut alio quovis, qui contra pugnet et obstet.
  86. Praeterea quoniam nequeunt sine luce colores
  87. esse neque in lucem existunt primordia rerum,
  88. scire licet quam sint nullo velata colore;
  89. qualis enim caecis poterit color esse tenebris?
  90. lumine quin ipso mutatur propterea quod
  91. recta aut obliqua percussus luce refulget;
  92. pluma columbarum quo pacto in sole videtur,
  93. quae sita cervices circum collumque coronat;
  94. namque alias fit uti claro sit rubra pyropo,
  95. inter dum quodam sensu fit uti videatur
  96. inter caeruleum viridis miscere zmaragdos.
  97. caudaque pavonis, larga cum luce repleta est,
  98. consimili mutat ratione obversa colores;
  99. qui quoniam quodam gignuntur luminis ictu,
  100. scire licet, sine eo fieri non posse putandum est.
  101. Et quoniam plagae quoddam genus excipit in se
  102. pupula, cum sentire colorem dicitur album,
  103. atque aliud porro, nigrum cum et cetera sentit,
  104. nec refert ea quae tangas quo forte colore
  105. praedita sint, verum quali magis apta figura,
  106. scire licet nihil principiis opus esse colore,
  107. sed variis formis variantes edere tactus.
  108. Praeterea quoniam non certis certa figuris
  109. est natura coloris et omnia principiorum
  110. formamenta queunt in quovis esse nitore,
  111. cur ea quae constant ex illis non pariter sunt
  112. omnigenus perfusa coloribus in genere omni?
  113. conveniebat enim corvos quoque saepe volantis
  114. ex albis album pinnis iactare colorem
  115. et nigros fieri nigro de semine cycnos
  116. aut alio quovis uno varioque colore.
  117. Quin etiam quanto in partes res quaeque minutas
  118. distrahitur magis, hoc magis est ut cernere possis
  119. evanescere paulatim stinguique colorem;
  120. ut fit ubi in parvas partis discerpitur austrum:
  121. purpura poeniceusque color clarissimus multo,
  122. filatim cum distractum est, disperditur omnis;