De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. si primordia sunt, simili quae praedita constant
  2. natura atque ipsae res sunt aequeque laborant
  3. et pereunt, neque ab exitio res ulla refrenat.
  4. nam quid in oppressu valido durabit eorum,
  5. ut mortem effugiat, leti sub dentibus ipsis?
  6. ignis an umor an aura? quid horum? sanguen an ossa?
  7. nil ut opinor, ubi ex aequo res funditus omnis
  8. tam mortalis erit quam quae manifesta videmus
  9. ex oculis nostris aliqua vi victa perire.
  10. at neque reccidere ad nihilum res posse neque autem
  11. crescere de nihilo testor res ante probatas.
  12. Praeterea quoniam cibus auget corpus alitque,
  13. scire licet nobis venas et sanguen et ossa
  14. * * *
  15. sive cibos omnis commixto corpore dicent
  16. esse et habere in se nervorum corpora parva
  17. ossaque et omnino venas partisque cruoris,
  18. fiet uti cibus omnis et aridus et liquor ipse
  19. ex alienigenis rebus constare putetur,
  20. ossibus et nervis sanieque et sanguine mixto.
  21. Praeterea quae cumque e terra corpora crescunt,
  22. si sunt in terris, terram constare necessest
  23. ex alienigenis, quae terris exoriuntur.
  24. transfer item, totidem verbis utare licebit:
  25. in lignis si flamma latet fumusque cinisque,
  26. ex alienigenis consistant ligna necessest,
  27. praeterea tellus quae corpora cumque alit auget
  28. ex alienigenis, quae lignis exoriuntur.
  29. Linquitur hic quaedam latitandi copia tenvis,
  30. id quod Anaxagoras sibi sumit, ut omnibus omnis
  31. res putet inmixtas rebus latitare, sed illud
  32. apparere unum, cuius sint plurima mixta
  33. et magis in promptu primaque in fronte locata.
  34. quod tamen a vera longe ratione repulsumst;
  35. conveniebat enim fruges quoque saepe, minaci
  36. robore cum in saxi franguntur, mittere signum
  37. sanguinis aut aliquid, nostro quae corpore aluntur.
  38. cum lapidi in lapidem terimus, manare cruorem
  39. consimili ratione herbis quoque saepe decebat,
  40. et latices dulcis guttas similique sapore
  41. mittere, lanigerae quali sunt ubere lactis,
  42. scilicet et glebis terrarum saepe friatis
  43. herbarum genera et fruges frondesque videri
  44. dispertita inter terram latitare minute,
  45. postremo in lignis cinerem fumumque videri,
  46. cum praefracta forent, ignisque latere minutos.
  47. quorum nil fieri quoniam manifesta docet res,
  48. scire licet non esse in rebus res ita mixtas,
  49. verum semina multimodis inmixta latere
  50. multarum rerum in rebus communia debent.
  51. 'At saepe in magnis fit montibus' inquis 'ut altis
  52. arboribus vicina cacumina summa terantur
  53. inter se validis facere id cogentibus austris,
  54. donec flammai fulserunt flore coorto.'
  55. scilicet et non est lignis tamen insitus ignis,
  56. verum semina sunt ardoris multa, terendo
  57. quae cum confluxere, creant incendia silvis.
  58. quod si facta foret silvis abscondita flamma,
  59. non possent ullum tempus celarier ignes,
  60. conficerent volgo silvas, arbusta cremarent.
  61. iamne vides igitur, paulo quod diximus ante,
  62. permagni referre eadem primordia saepe
  63. cum quibus et quali positura contineantur
  64. et quos inter se dent motus accipiantque,
  65. atque eadem paulo inter se mutata creare
  66. ignes et lignum? quo pacto verba quoque ipsa
  67. inter se paulo mutatis sunt elementis,
  68. cum ligna atque ignes distincta voce notemus.
  69. Denique iam quae cumque in rebus cernis apertis
  70. si fieri non posse putas, quin materiai
  71. corpora consimili natura praedita fingas,