Brutus

Cicero, Marcus Tullius

Cicero. M. Tulli Ciceronis. Rhetorica, Vol. II. Wilkins, A. S., editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.

Caesar autem parum; illum enim saepe audivi, hic, cum ego iudicare iam[*](iam om. BHM ) aliquid possem, afuit. Quid igitur de illo iudicas, inquam, [*](inquam add. Jahn ) quem saepe audivisti? Quid censes, inquit, nisi id, quod habiturus es[*]((id quod agniturus es) Madvig ) similem tui? Ne ego, inquam, si ita est, velim tibi eum placere quam maxime. Atqui[*](atqui vulg.: atque L ) et ita est, inquit, et vehementer placet; nec vero sine causa. Nam et didicit et omissis ceteris studiis unum id egit seseque cotidianis commentationibus acerrime exercuit.

Itaque et lectis utitur verbis et frequentibus sententiis [*](sententiis add. Jahn ) et splendore vocis et [*](et add. vulg. ) dignitate motus fit speciosum et inlustre quod dicit[*](dicit Orelli: dicitur L ), omniaque sic suppetunt, ut ei nullam deesse virtutem oratoris putem; maximeque laudandus est, qui hoc tempore ipso, quod[*](quod Peter: cum L ) liceat in hoc communi nostro et quasi fatali malo, consoletur se cum conscientia optimae mentis turn etiam usurpatione et renovatione doctrinae. Vidi enim Mytilenis nuper virum atque, ut dixi, vidi plane virum. Itaque cum eum antea tui similem in dicendo viderim, tum vero nunc a doctissimo viro tibique, ut intellexi, amicissimo Cratippo instructum omni copia multo videbam similiorem.

Hic ego: Etsi, inquam, de optimi viri nobisque amicissimi laudibus libenter audio, tamen incurro in memoriam communium miseriarum, quarum oblivionem quaerens hunc ipsum sermonem produxi longius. Sed de Caesare cupio audire quid tandem Atticus iudicet. et ille: Praeclare, inquit, tibi constas, ut de eis qui nunc sint nihil velis ipse dicere; et hercule si sic ageres, ut de eis egisti

p.1075
qui iam mortui sunt, neminem ut praetermitteres: ne tu in multos Autronios et Staienos incurreres. Qua re sive hanc turbam effugere voluisti sive veritus es [*](es add. vulg. ) ne quis se aut praeteritum aut non satis laudatum queri posset, de Caesare tamen potuisti dicere, praesertim cum et tuum de illius ingenio notissimum iudicium esset nec illius[*](nec illius F: ne illius C ) de tuo obscurum. Sed tamen, Brute, inquit Atticus, de Caesare et ipse ita iudico et de hoc huius generis acerrimo existimatore saepissime audio, illum omnium fere oratorum Latine loqui elegantissime; nec id solum domestica consuetudine, ut dudum de Laeliorum et Muciorum familiis audiebamus, sed quamquam id quoque credo fuisse, tamen, ut esset perfecta illa bene loquendi laus, multis litteris et eis quidem reconditis et exquisitis summoque studio et diligentia est consecutus: qui[*](qui Schneider: quin L ) etiam in maximis occupationibus ad te ipsum, inquit in me intuens, de ratione Latine loquendi accuratissime scripserit[*](scripsit (sic F) ... dixit... tribuitque maluit Eberhard ) primoque in libro dixerit verborum dilectum originem esse eloquentiae tribueritque, mi Brute, huic nostro, qui me de illo maluit quam se dicere, laudem singularem; nam scripsit his verbis, cum hunc nomine esset adfatus: ac si, ut cogitata[*](ut cogitata vulg.: cogitata ut Stangl: si c. p. eloqui ut p. Martha ) praeclare eloqui possent, non nulli studio et usu elaboraverunt, cuius[*](cuius GL: in quo illius Martha: huius Piderit ) te paene principem copiae atque inventorem bene de nomine ac dignitate populi Romani meritum esse existimare debemus; hunc facilem et[*](hunc facilem et vulg.: hunc facile et L: huncce facile Stangl num Lallemand: nunc L ) cotidianum novisse sermonem num pro relicto[*](relicto L: derelicto Lambinus: reiculo Madvig: delicto Schütz ) est habendum?