Historiae Adversum Paganos

Orosius, Paulus

Orosius, Paulus, Historiae Adversum Paganos

et tamen magna illa Babylon, illa prima post reparationem humani generis condita, nunc paene etiam minima mora uicta. capta subuersa est.

ibi tnnc Croesns rez Lydorum famosus opibus cum ad auxiliandum Babyloniis uenisset, uictus sollicite in regnum refugit. Cyrus autem posteaquam Babylonam ut hostis inuasit ut uictor euertit ut rex disposuit, bellum transtulit in Lydiam; ubi conterritum superiore iam proelio exercitum nullo negotio superauit. ipsum etiam Croesum cepit captumque et uita et patrimonio donauit.

Exaggerare hoc loco mutabilium rerum mstabiles status non opus est: quidquid enim est opere et manu factum, labi et consumi uetustate, Babylon capta confirmat; cuius ut primum imperium ac potentissimum extitit ita et primum cessit, ut [*]( AVCTORES § 10 citas quadrigas Vergil. Aen. 8,642 || § 11 Orosius? || § 12 Iustin. 1, 7 § 3—5.7 || § 13 quidquid—uetastate Cicero pro Mareello 4 § 11\' ) [*]( EXPILATORES 3 Babjlon.. 5 capta adhibuit Seuerus Chron. p. 453, 3 || 7 Cyrus.. 11 Croesum cepit uidetur adhibuisse Seuerus Chron. p. 436 sub fin. ) [*]( 1 dispositia B || intercapidine R2B intercapitine D || sui dtaa] nicanas crant LPR1 niceoas B sui citas (corr. ai. m.) B seiunctas D 2 quater geminae (erant s. s. m. 2) PB || habitationes P || minaei proceritate nn. m. 1 in mg. add. al. m. B 3 t∗am B || babyllon B babiatq; lon D 4 pęne (q radendo in e) B poenae D 5 muro B || capta (I. s. al. m.) B || est om. D || cbroesus LD 6 lidorum D || babiloaiis D babyllonis B 8 babylonam] L babyilonam B babilonam D babylonem P babylonS B || ut hostis (ut a lin. add. m. 2) P || at uictor (in ras. angust.; fuit uictor sinc ut) P 9 in] ut in B || lidiam D || conteritum B || superiore (u ex o ut uid. corr.; itemque u m marg.) B 10 proelium D 11 chroesum LD || coepit P caepit sed a in ras. B 13 quioquid (c ex d) R quitquit B 14 babyUon B babilon D 15 extitit PB || ut] PBlB et LR2D ) [*]( V. ) [*]( 7 )

98
ueluti quodam iure succedentis aetatis debita posteris traderetur hereditas, ipsis quoque eandem tradendi formulam seruaturis.

ita ad proxima aduentantis Cyri temptamenta suooubuit magna Babylon et ingens Lydia, amplissima Orientis cum capite suo bracchia unius proelii expeditione ceciderunt: et nostri incircumspecta anxietate causantur, si potentissimae illae quondam Romanae reipublicae moles nunc magis inbecillitate propriae senectutis quam alienis concussae uiribus contremescunt.

Igitur idem Cyrus proximi temporis successu Scythis bellum intulit. quem Thamyris regina quae tunc genti praeerat cum prohibere transitu Araxis fluminis posset, transire permisit, primum propter fiduciam sui, dehinc propter opportunitatem ex obiectu fluminis hostis inclusi.

Cyrus itaque Scythiam ingressus, procul a transmisso flumine castra metatus, insuper astu eadem instructa uino epulisque deseruit, quasi territus refugisset. hoc conperto regina tertiam partem copiarum et [*]( AVCTORES cap. 7 Iustinus1, 8 ) [*]( EXPILATORES 10 Cyrus—11 regina .. p. 99, 8 cum — delenit excerpsit Seuerus Chron. p. 453 ) [*]( 1 uelut PRb om. R* II hereditas traderetur BD 2 eamdem B || famnlam B 3 temtamenti P timtamenta D || sucoubuit (c pr. in ras.) B 4 babyllon B babilon D II ingens (ng in ras. al. m.) B II is onente P 5 brachia PR || expedione B || caeciderunt P cicideruiit B 6 annaetate P anczietate BB (sed c er. in B) 7 romae B II reip. L II inbicillitate B imbecillitate RbD 9 cotremesonnt B 10 successus| sed s finalis a 1 m. del. L successu∗ (eras. s in P certe et ut uid. in R) PB || schytis L sc.ythis (eras. ut wid. h) B 11 intulit∗∗∗| B II quem] quam D || thamyris] LPB thamiriB RD 12 proibere. (er. t) D II transitum (-9 B) RB || azaris D || posset (t al.) R 13 propter] sic pp R II oportunitatem LPBB opurtonetatem D 14 ciras D II ingresus B 15 a om. D || metatns] metatus estB 16 astu] astu castra B castra B éII in structa. B structa P II aepulisque P ∗epulisque B 17 conperto LPR*B cο̃∗ perto Rb II reginam D )

99
filium adulescentulum ad persequendum Cyrum mittit.

barbari ueluti ad epulas inuitati ebrietate uincuntur, mox reuertente Cyro uniuersi cum adulescente obtruncantur.

Thamyris exereitn ac filio amisso uel matris uel reginae dolorem sanguine hostium diluere potius quam suis lacrimis parat. simulat diffidentiam desperatione cladis inlatae, paulatimque cedendo superbum hostem in insidias uocat.

ibi quippe conpositis inter montes insidiis ducenta milia Persarum cum ipso rege deleuit, adjecta super omnia illius rei admiratione, quod ne nuntius quidem tantae cladis superfuit.

regina oaput Gyri amputari atque in utrem humano sanguine oppletum coici iubet non muliebriter increpitans: Satia te, inquit, sanguine quem, sitisti, cuius per annos triginta insatiabilis perseuerasti.