Historiae Adversum Paganos

Orosius, Paulus

Orosius, Paulus, Historiae Adversum Paganos

nam [*]( AVCTORES § 11 muscas caninas cf. Augustin. sermo 8 § 5 (uoZ. 5, 43 Ben.) || scabiem et uit. uid. supra §2 || § 12 cf. [August.] sermo 20 (uol. 5 app. p. 41 Ben.) crassas et palpabilee .. tenebras ) [*]( 1 immundaque Rb et sic (in in im mut.) plerumgue || reptantis D || ignitas] PRB ignetas D ignitos v 2 scini/es R scynefes D scniphes B acnifes P senifes A ciniphes uel cyniphes v || toto (o fin ex corr.) R se toto v || nibrantes B quod minus recte praetulit Grubitz H nitabiles] PRBD euitabiles h pene ineuitabiles ∗σZ1 3 horredis D || motibus RPBDAv morsibus PR* (cfSapietU. 16, 9) || cursitantis D 4 acerueq: D acerueque (e fin. in ras., ex ae ?) R || twmenta D || turba Pl 6 uesicas] R uessicas PD uensicas B || ffferuescentis D 7 manancia D || ipsi] ipse PaD || malluerunt PRB (ud 1 pr. er, in R) || ac] et B || uitiligenem D 8 corporibus (p in t fas.; in marg. adscr.: po) B 9 pasim B || hominis D || adque P -que B || arboris D || proterrentem D 10 lucustarum] PR1BA h h locutarum R7D || exaustis P exautis R exaustis D || quoq: (quo in I ras. m. I) D 11 imagnibus (corr. m. 2) P || crasitudine B 12 palpabilis D || dinturnitaite R II postremum D 13 nr in ras. P || toto B || soboles D || -que (e in ras.) R quae D || uniuersus D 14 lvbenti P || cessaerant R 15 puniendi D || dimisos B dimissus D 16 auxi B || pernicatiae D || expendire D )

58
rex eorum uniuersum Aegypti exercitum curribus atque equitibus instructum in circumerrantes egit, cuius numerum hoc solo uel maxime argumento conicere possumus, quod eum sescenta milia uirorum timuerunt atque fugerunt.

sed protector depressorum et ultor contumacium Deus diuisit subito Rubrum mare ac dilatatis utrimque marginibus rigentium undarum in montis faciem latera erecta suspendit, ut inoffensi spe limitis prouocati, pii uiam desperatae salutis, impii foueam insperatae mortis intrarent.

itaque Hebraeis tuto per sicca gradientibus, refusis a tergo aquarum adstantium molibus, obruta est et interfecta cum rege suo uniuersa Aegypti multitudo, totaque prouincia plagis ante cruciata hac postrema interfectione uacuata est.

exstant etiam nunc certissima horum monumenta gestorum. nam tractus curruum rotarumque orbitae non solum in litore sed etiam in profundo, quousque uisus admittitur, peruidentur et, si forte ad tempus uel casu uel curiositate turbantur, continuo diuinitus in pristinam faciem uentis fluctibusque reparantur:

ut, quisque non docetur timorem Dei [*]( AVCTORES § 17 haec Orosius uel eius auctor a periegetis uidetur edoctus esse ) [*]( KXPILATORES 14 tractus — 18 reparantur adhibuit Gregorius Turo-n. 1 10 ) [*]( 1 rex] ex D || adque PaB || aequitibus PRBD (sed a er. in R) 2 nomerum D 3 maxime D || coniCere (alterius c superior pars in ras.) R connicere D 4 sescenta] PD sexcenta (x in ras.) R DC B || adque P*B 5 defFreasorum B || contumatium D || deuisit D .6 deletia D || utrisque Bt 7 inoff. spe limitis] inoffensis semitis B || inoffensa D 8 disp. D || inspiratę (pi in pe al. m.) R insperate D 9 hebreis BD || toto D 10 reffusis B || a tergo R || asstantium (pr. 8 in ras.) R || molebus D || obru«ta P 11 regi D 12 cruciata hac (a h m ras. ut uid.) R || postrema] PRB postremo Dv 13 euacuata R || extant PR || monimenta PbRb ad uersum monumenta-14 curruum adscr. i (uoluit fort. monim.) B™ 14 tratus Rl || urbitae D 15 htotore P 16 curiositate (uri in ras.) P curiositate cuiusplã R 17 turbentur B 18 ad u. ut q. — dei adscripsit R (i. e. require) Bm || reparantur] repelrenti D || ut quisque ÷ ut quis + non (sic) B cf. 2, 2 § 9 || quisque] PRDA cf. ad Corp. Inscr. Lat. 4 n. 1937 quisquis ς (uelut N) v quisque si ; (uelut X2) Z || doceatur B (X,) || timore∗∗ (eras. m) R timore D )

59
propalatae religionis studio, ira eius transactae ultionis terreatur exemplo.

his etiam temporibus adeo iugis et grauis aestus incanduit, ut sol per deuia transuectus uniuersum orbem non calore affecisse sed igne torruisse dicatur, inpressumque feruorem et Aethiops plus solitum et insolitum Scytha non tulerit; ex quo etiam quidam dum non concedunt Deo ineffabilem potentiam suam, inanes ratiunculas conquirentes ridiculam Phaethontis fabulam texuerunt.

Item anno ante Vrbem conditam DCCLXXV inter Danai atque Aegypti fratrum filios quinquaginta parricidia una nocte commissa sunt. ipse deinde tantorum scelerum fabricator Danaus regno, quod tot flagitiis adquisiuerat, pulsus Argos concessit, ibique indigne persuasis in facinus Argiluis Sthenelan qui eum profugum egentemque exceperat regno expulit [*]( AVCTORES § 19 ignotue; cf. Euseb. 459°; Vnger, Manetho p.186 9 inter—p. 59, 1 regnauit ignotus; cf. Eus. 5501 . 530 . 534 . 543 13 pelsuasis Argiuis] consentientibus Argiuis Hieronymi solus cod. Fux. (ad a. 543c) ) [*]( i 1 ppalatae R| || relf gicms P relegionis B || ira] BD iram PR* irae Rbv || transacte D || terr.atur P terre-tur (a al. m.) R 3 sul- D || diuia BD || urbem D 4 adficisse B || igni B || turruisse D || inpraesumque B inpresaoqueD || delferuorem (de deletum) P 5 aethyops B || solitim R soledum D || et insolitum om. B || insoletum D || icitha D 6 non om. P1 || cedunt R 7 suam] (suam. P) PR suas BDh || inanis D || racionculas D || conquirentis D || ridicolam D ridiculosã (osi tn ras. angustiore al. ut uid. m.) R 8 faehontis D fo∗e∗∗tontis (e in rare m. 2, prior o m. 2 corr. non ex a, prior t m. 2 non autem ex h corr., sed t redvntegrata uidetur) P ioetontis RBA 9 septingentissimo septuagisimo quinto D 10 adque B || egypti D || filius D || quiquagi i nta R quinquagenta D 11 conmissa B || deinde in ras.; fuit uocab. a p litt. incipiens P || scaelerum B om. D || fabrigatur D 12 flagiciis D || adquisiuerat] PR adquesierat D conquiBsierat B || argus D aregiis B 13 stenelan P stelenan (puncta non ab ea m. ut uid. a qua h et v) R stenelam A tenelaum D tenelauum B stenelum G sthenelum (ue2 sten.) Sync. et Hier. rthenelam h 14 susciperat B || expolit D )

60
atque ipse regnauit.

Busiridis in Aegypto cruentissimi tyranni crudelis hospitalitas et crudelior religio tunc fuit; qui innocentum hospitum sanguinem diis scelerum suorum participibus propinabat: quod exsecrabile sine dubio hominibus uiderim an ipsis etiam diis exsecrabile uideretur.

tunc etiam Terei Procnae et Philomelae incesto parricidium adiunctum atque exsecrabilius utroque conuiuium per infandos cibos additum, cum propter sororis pudicitiam ereptam praecisamque linguam filium paruulum mater occidit, pater comedit.

isdem temporibus Perseus a Graecia in Asiam transuectus est, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissime uictor nomen subiectae genti dedit: namque a Perseo Persae sunt uocitati.