Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini

V. DE CONVERSIONE ET CONTEMPTV SAECVLI.

In genesi dominus ad abraham: Exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui, et uade in terram, quam tibi ostendero, et faciam te in gentem magnam, et benedicam te, et magnificabo nomen tuum, et benedictus eris, et benedicam qui te benedixerit et maledicam qui te maledixerit. [Item in psalmo XLIITI: Audi, filia, et uide et inclina aurem tuam, . et obliuiscere populum tuum et domum patris tui, quoniam concupiuit rex speciem tuam, quia ipse est dominus deus tuus.] Item illic ad loth, postquam eiecerunt eos foras, dixerunt: Semans serua animam tuam, et noli respicere post te, neque stes in hac uniuersa regione, sed in montem uade, et ibi saluaberis. Item in numeris: In terra eorum non possidebis, et portio non erit

[*]( V. DE CONVERSATIONE ET CONTBMPTV SECVLI. In genesi! dominus ad abrabam cap. XI: Exi de terra tua usque maledicam qui te maledixerit. Item cap. XXI loquuti sunt ad loth: Salua animam tuam: noli recipere usque sed in monte saluum te fac. In numeris cap. XXXVIDI: In terra )[*]( V. DB CONVBBSATIONE ET CONTEMPTV BAECVLI. In genesi dominus ad abraham cap. VI: Egredere de terra tua usque maledicam maledicentibus tibi. Item cap. XII loquuti sunt ad loth: Salua animam tuam: noli respicere usque sed in monte saluum te fac. In numeris numer cap. XI: Dixitque dominus )

[*]( S Gen. 12, 1—3 8 Pa. 44, 11 et 12 12 Gen. 19, 17 15 Num. 18, 20 )[*]( 2 conaersatione MVLC seculi L 3 dominus ad abraham pm. C tua post terra om. M 4 terra 8 5 monstrauero tibi C 6 eris benedictus MVLC 8 uerba item in ps. deus tuus om. MVLC, inclusi 11 Item in geneai Postquam eiecerunt loth (loht V) cum uxore et filiabus suis dixerunt aerua (salua Cv) animam tuam in monte et ne respicias retro neque stes (sis VL: s alt. in ras. V, a alt. 8. lin. add. L) in hanc uniuersam regionem sed ascende in montem et ibi saluaberis MVLC 12 eicierunt 8 15 possidebitis V portio] tua 8. lin. add. V* )

tibi aput eos, quia ego sum portio tua et hereditas taa. Item in deuteronomio: Qui dicit [ut] patri et matri: non noui te, et fratres suos non cognouit et filios suos non sciuit, custodiuit uerba tua et testamentum tuum obseruabit. Item in regnorum III: Et inuenit helias heliseum filium sapbat, et hic arabat in duodecim paria boum coram se. et ut uenit ad eum, iactauit melotem suam super eum, et cooperuit illum. et ille relinquens boues suos cucurrit post heliam et dixit: osculabor patrem meum et sequar te. et dixit helias: uade et reuertere, quoniam feci tibi. etreuersus est post eum. et deiunxit boues a iugis et occidit et coxit eos in uasis et dedit plebibus, et manducauerunt. et exsurrexit et abiit post heliam et ministrabat ei. Item in psalmo VI: Quoniam non est in morte, qui memor sit tui: in infernum autem quis confitebitur tibi ? Item in psalmo VII:

[*](eorum non possidebis et portio non erit tibi aput eos, quia ego sum portio tua et hereditas tua. In deutero nomium nom cap. : Qui dicunt matri* (t s. lin. add.) aut patri usque et testamentum tuum obseruabit. In regnorum libro li III cap. XLVlll: Profectus ergo inde repperit eliseum usque et ministrabat ei. In psalmo VI: Quoniam non est in morte. In VII: )[*](ad aaron: in terra eorum nihil possidebitis nec habebitis partem inter eos. ego pars et hereditas tua. Item cap. XVIII: Qui dixit patri suo et matri suae: nescio uos usque et praeceptum tuum seruauerunt. In regnorum libro regn līb III cap. LXXXV: Profectus ergo inde reperit helisaeum usque et ministrabat ei. In psalmo VI: Quoniam non est in morte. In vn: Nisi )

[*]( 2 Deut. 33, 9 5 III Reg. 19, 19-21 14 Ps. 6, 6 )[*]( 1 apud MVLC (semper) 2 deutero nomium MVL dicit ut S: dicunt MVLC matri aut patri MVL, patri ac matri C 4 tuum om. S obseruabit SMVLC 5 libro tertio (-cio VC) MVC, libri III L et om. MVLC 6 saphat MLC: salphat (1 s. lin. add. m. 2) Vt safath S bouū M 7 ut om. MVLC et iactauit VC, iactauitq; L melote (1 a. lin. add. m. 2) M 8 relilquens S 9 meiJ & matrS Cv 10 om. quoniam feci tibi M 11 depost MVC disiunxit C 12 om. in uasis MVLC 13 habiit SL 14 sexto C 15 inferlnum S: inferno MLVCv septimo C )

Nisi conuertamini, gladium suum uibrabit: arcum suum tetendit et parabit illum. et in eo parauit uasa mortis. Item in psalmo XXIIII: Vias tuas, domine, notas fac mihi et semitas tuas edoce me. Item in psalmo XXXI: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus: in freno et camo maxillas eorum constringe qui non proximant ad te. Item in psalmo XXXIII: Accedite ad dominum et inluminamini, et uultus uestri non erubescent. Gustate et uidete quoniam suauis est dominus: beatus uir, qui sperat in eum ! Item in eodem psalmo: Venite, fili, audite me, timorem domini docebo uos. quis est homo qui unIt uitam et cupit uidere dies bonos? cohibe linguam tuam a malo et labia toa ne loquantur dolum. declina a malo et fac bonum, inquire pacem et sequere eam. quia oculi domini super iustos et aures eius in preces eorum. uultus autem domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum. Item

[*]( Nisi conuertamini gladium. In XXIIII: Vias tuas domine notas fac mihi. In XXXI: Nolite fieri sicut equus. In XXXIII: Accedite ad eum. Item: Venite fili usque perdat (per in rasum) de terra )[*]( conuertamini gladium. In XXIIII: Vias tuas domine notas fac mihi. In XXXI: Nolite fieri sicut equus. In XXXIII: Accedite ad eum. Item: Venite filii usque perdat de terra memoriam eorum. )

[*]( 1 Ps. 7, 18 et 14 3 Ps. 24, 4 4 Ps. 31, 9 7 Ps. 33, 6 et 9 10 ib. 12-17 )[*](1 ufbrauit et paranit MVLC 2 illud M eo] ipso MVLC 3 uicesimo quarto C notas fac] demonstra Cv 4 doce L ln XXXI** (II ras.) M, tricesimo primo C 5 muf M in quibus MVL 6 chamo C confringe ML adproximant (appr. C) M VLC 7 tricefimo fcio C accidite S ad eii MVLCv 8 erubescent] confundentur Cv 9 in eo Cv 10 Item in eodem psalmo MVLC: om. S filii VLC 11 uiti. diligit dies uidere bonos? Cv 12 coibe C 14 pfequere LCv om. quia MVLCv 15 in] ad MLC 16 memoria M. )

in psalmo XXXVI: Noli aemulari inter malignantes, neque aemulatus fueris facientes iniquitatem: quoniam tamquam faenum cito arescent et sicut holera prati cito cadent. spera in domino et fac bonitatem et inhabita terram et pasceris in diuitiis eius. delectare in domino et dabit tibi petitionem cordis tui. reuela ad dominum uiam tuam et spera in eum, et ipse faciet. et educet sicut lumen iustitiam tuam et iudicium tuum sicut meridiem: subditus esto domino et obsecra eum. noli aemulari eum qui prosperatur in uia sua, in homine faciente iniquitatem. Ne aemuleris, ut maligne facias, quia qui iniqua agunt exterminabuntur, sustinentes autem dominum possidebunt terram. et adhuc pusillum et non erit peccator et quaeres locum eius et non inuenies. mansueti autem possidebunt terram et delectabuntur in multitudine pacis. A domino gressus hominis diriguntur et uiam eius cupiet nimis. Declina a malo et fac bonum et inhabita in saecula saeculorum. Custodi innocentiam et uide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Item in psalmo XLV: Vacate et uidete quoniam ego sum dominus*

[*](memoria eorum. In XXXVI: Noli emulari usque quoniam sunt reliquiae homini pacifico. In XLV: Vacate et uidete quoniam ego )[*](In XXXVI: Noli emulari usque quoniam sunt reliquiae homini pacifico. In XLV: Vacate et uidete quoniam ego sum dominus. )

[*]( 1 PB. 86, 1—7. 8—11. 28. 27. 87 19 Ps. 45, 11 )[*]( 1 tricesimo sexto C aemulare L in L 2 aemnlatxu fueris] zelaueris Cv om. facientes L tamquam SCv, sicut MVL 8 fenS MVL, foenum S cito] nelociter Cv sicut] qus admodQ Cv olera MLCt holere V prati ML, parati V: herbarũ SCv deddent C verba spera usque ad (19) ego sum dominus om. 8 4 et ante inhabita om. C 5 petitiones (petic. C) LCv 6 ad dominum} dfio Ov tuam post uiam om. MV1 et ante spera om. MV 7 sicut] quasi L, *quasi C 8 meridie M, ri mediem C 9 obsecra] ora Cv aemulari in eo Cv 10 iniquitatem] iniusticias Cv maligna L 11 iniqua agunt] malignantor Ov 18 queres VLC 14 multitudinS ML . 15 uia MV1, uias V2, uię C 16 cupiet (m rat.) C, cupit V bonum in marg. add. C [19 dominus] dã Cv )

Item in psalmo XCIIII: Hodie si uocem eius audieritis, nolite. obdurare corda uestra. Item in psalmo CXVIII: In quo corrigit iuuenior uiam suam? in custodiendo sermones tuos. Item in ecclesiastico: Non tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem: subito enim uenit ira illius, et in tempore uindictae disperdet. Item illic: Deus ab initio constituit hominem et reliquit eum in arbitrio suo. adiecit mandata et praecepta, si uolens mandata seruare, et fidem placitam facere. adposuit aquam et ignem: ad quod uis experrige manum tuam. ante hominem uita et mors, bonum et malum: quod placuerit ei, dabitur ilÃ. nemini mandauit impie agere, et nemini dedit laxamentum peccandi. non emm concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium. Item illic: Conuertere ad dominum et relinque peccata tua, et niinis odito exsecrationem. cognosce iustitias et iadieia domini. sta in sortem propositionis et oratione

[*]( sum dominus. In XCIII Hodie si uocem eius. In CXVJll: In quo corrigit iunior. In ecclesiastico cap. : Nolite tardare conuerti ad dominum. Item cap. VIII: Deus ab initio constituit hominem usque infidelium et inutilium. Item cap. X: Conuertere ad deum et relinque peccata tua usque et )[*]( In XCIIII: Hodie si uocem eius., In CXVIII: In quo corrigit iuuenior. In ecclesiastico cap. IIII: Non tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem. Item cap. VIIII: Deus ab initio constituit hominem usque infidelium et inutilium. Item cap. X: Conuertere ad dominum et relinque peccata tua usque )

[*]( 1 Ps. 94, 8 3 Ps. 118, 9 4 Eccli. 5, 8 et 9 7 Eccli 15, 14-181 21 et 22 14 Eccli. 17, 21 et 23-28 )[*]( 1 nonagesimo quarto C XCXVIII V hodię: S 2 CXII S, centesimo octano decimo C S inuenior SMC1: iunior LV& 4 ęcclaste C 5 differatia S om. de MV 6 illic] in ecclesiastico MVLG 7 reliquid SL, relinquit MVl 8 et adieait MVLC 9 facere om. C, agere s. lin. add. G* adpo|sui ra»quam (m ras.) S, posuit aquam MVLG 10 porrige MVLC 12 impiae S 14 UliC} in ecclesiastico MVLC 15 nimis∗ S, ninie MVLO co∗∗∗sce (gno eras. et rescriptum) S 16 oratione S: orationis MVLCv )

altiasfimi. in partem uade saeculi sancti dum iustis et dantibus confessionem. non demoreris in errore impiorum. a mortuo quasi nihil dimittitur confessioni: uiuus et . sanus confiteberis et laudabis dominum, et gloriaberis in miserationibus illius. quam magna misericordia domini et propitiatio ilBas conuertentibus ad se! Item illic: Quasi a facie colubri fuge peccata. si accesseris ad illa, suscipient te quasi dentes leonis in deuorando interficientes quasi romphaea bis acuta, iniquitatium uindex, plagae illius medella nufia est Item in esaia propheta: Quaerite dominum: et mox inueneritis eum, inuocate eum. statim.. uero cum adpropinquauerit uobis, relinquat impius uias suas et uir iidquds consilia sua: et conuertentur ad dominum, et misericordiam consequantur, quia relinquet multum peccata uestra. Item illic: Cum

[*](propiciatio illius conuertentibus ad se. Item cap. XI: Quasi a facie colubri fuge peccata usque illius medulla milia; est: In esaia cap. C (s. lin. add. X) Dum clamare coeperis extraam te )[*](et propitiatio illius conuertentibus ad se. Item cap. XI: Quasi a facie colubri fuge peccata usque illius medulla nulla est. In eissia cap. : Qnaerite dominum dum inueniri potest usque quoniam multus est ad ignoscendum. Item: Dum clamare coeperis )

[*]( 6 EccH. 21, 2—4 10 Es. 55, 6 et 7 14 Es. 65, 24 )[*]( \', 1 uadte sclm scli (iii add. a\'m. S) V 8 demittitur 8, dimittetur MVLC 4 dfim SV: dm MLO gloriaueris Mt glorificaberis L in mirabilib\' V 5 quam Sv, quia MVLC 6 illic] in ecclesiastico MYLC faciae S colobri V 7 ai* M 8 romfea S, romphea MVL, ramphea C agvta S iniquita∗tium M, iniquitatiŭ V, iniquita∗∗ūL 9 place M, plage V medoila M1V1LC, medela V* 10 ęsaia S, isaia L, yeaya V, ysaia C prof. S (sic fere semper) querite LC mox] ca MYLC 11 eum past inuocate om. MVL statim uero cum S: cum uero MVLC adpropinquauit S 12 derelinquat impius uias suas (om. suas M; uiā suã C) et uir facinorosus (facinerosus M) cogitationes suas et conuertatur ad dñm et misericordiam (misericordis M) consequetur (eonaequitur L) quia In multum remittet uobis peccata uestra MVLC 14 illic] in esaia (ysaya V, isaia L, ysaia C) MVLC cum SV: dum MLC* )

clamare coeperis, extraham te de pressura tua. Item illic: Cum conuersus ingemueris, tunc saluus eris et scies ubi fueris. Item in hieremia propheta: State in uiis domini et uidete et interrogate semitas domini aeternas: et uidete quae sit uia bona et ambulate in ea, et inuenietis sanctificationem animabus uestris. Item illic: Corrigite uias uestras et incogitationes uestras: nolite confidere uobis in falsis sermonibus, quia in totum non proderunt uobis. Item illic: Perscrutemus uias nostras, et conuertamur ad dominum: mundemus corda nostra cum manibus nostris, et respiciamus ad dominum, qui habitat in caelis. Item in michaea propheta: Adnuntiatum est tibi, homo, quid sit bonum: aut quid quaerat a te aliud dominus, nisi ut facias aequitatem,

[*]( de pre I sura tua. Item cap. : Cum conuersus ingemueris, tunc saluus eris. In hieremia cap. : State in uiis domini usque inuenietis requiem animabus uestris. Item cap. : Corrigite uias uestras et nolite confidere in uobis. Item cap: : Perscrutemus perscrunias uias nostras usque et respiciamus ad dominum qui habitat in caelis. In michea (m∗l∗∗ch ex malach) cap. : Adnuntiatum est tibi homo usque ut eas cum domino )[*]( extraham te de pressura tua. Item cap. : Si reuertamini et quiescatis, salui eritis. In hieremia cap. : State super uias et uidete et interrogate de semitis usque et inuenietis refrigerium animabus uestris, Item cap. : Bonas facite uias uestras et studia uestra usque in sermonibus mendacii qui non proderunt uobis. Item in lamentatione hieremiae cap. : Scrutemur uias nostras et quaeramus usque cum manibus ad deum in caelos. In michea cap. : Indicabo tibi homo quid sit bonum usque )

[*](2 Ee. 80, 15 (Sept.) 3 Hierem. 6, 16 6 Hierem. 7, 3 et 4 9 Thren. 8, 40 et 41 12 Mich. 6, 8 )[*]( 1 ceperis YC praessura SMVC 2 illic] in efaia (isaia L jsaia V C) MLVC 5 ęa S 6 et 9 illic] in hieremia (iheremia C) ML VC 7 et nolite (om. incogitationes nestras) MVLC in uobis - t leuem\' falsis MVLC 9 perscrntemnr C cuertemur L 10 mundem\' (1 leuem\' supra lin. a m. 2) V 11 michea SMVL, mychea C 12 prof S annunciata M, annuntiata C 13 querat C om. dominus Ll (in marg. add. m. 2))

et diligas miserationem, et paratus sis, ut eas cum domino deo tuo? Item in sophonia propheta: Conuenite et congregamini, populus indisciplinatus, prius quam efficiamini sicut flos praeteriens, prius quam superueniat super uos dies iracundiae domini. quaerite dominum omnes humiles terrae, aequitatem operamini, et iustitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae domini. Item in iob: Quoniam si conuersus humiliaueris te coram ipso et longe feceris omnem iniustitiam a uia tua, tunc erit omnipotens adiutor tuus et liberabit te ab inimicis et ab omni iniquitate mundum restituet te, et suscipiet sicut argentum probatum igne: et habebis fiduciam coram ipso respiciens in caelum cum hilaritate. et orantem te exaudiet cum laetitia et dabit tibi, ut reddas uota tua, et in uiis tuis erit splendor. Item tobi: Conuertimini itaque, peccatores, et facite iustitiam coram ipso. quis enim scit, an uelit uos, ut faciat misericordiam uobis?

[*](deo tuo. In sophonia cap. : Conuenite et congregamini populus usque ut protegamini in die ire I cunaiae domini. in iob cap. : Si iniquitatem quae est in manu tua abstuleris usque deprecabuntur faciem tuam plurimi. In tobi cap. : Conuertimini itaque peccatores usque faciat uobiscum misericordiam suam. )[*](ambulare cum deo tuo. In sophonia cap. : Conuenite, congregamini, gens non amabilis, usque in die irae furoris domini. In iob cap. : Si iniquitatem quae est in manu tua abstuleris usque deprecabuntur faciem tuam plurimi. In tobi cap. : Conuertimmi peccatores usque faciat uobiscum misericordiam suam. )

[*]( 2 Soph. 2,1-3 7 Iob 22, 28—28 14 Tob. 18, 6 19 Iob 11, 14-19 )[*]( - ▼ I 2 eofonia prof 8 5 iracundie L querite VLC homies (corr. m. 1) V 6 querite C 7 diae S irae] iracundiae MVLC inob S 8 sic V 10 liberauit SMV1 ab inimicis et iniquitate (om. ab omni et mund. restituet te) MVLC 11 **sicut (te ras.) S, te eicut C ignem S 12 respicies M, et respicies VL C caelo M 18 cQ laaitia M, co hylaritate C 14 in tobi M, in tobia C 16 nellit SM, uelut V om. uos MVLC ut faciat uobiscum misericordiam MVLC )[*]( XII, Aug. 8, l. )[*]( 22 )

Item in ezechiel propheta: Et tu, fili hominis, speculatorem te dedi domui israhel. et audies ex ore meo uerbum, ut dicas peccatori: morte morieris. et si non fueris locutus, ut caueat impius de uia sua, ipse iniquus in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram., tu uero si praedixeris impio uiam ipsius, ut auertat se a uia, et non auerterit se a uia sua, hic in impietate sua morietur, et tu animam tuam eripuisti. Item in euangelio secundum matthaeum: Cum praeteriret autem iesus secus mare galilaeae, uidit duos fratres simonem qui dicitur petrus et andream fratrem eius mittentes retia in mari, erant enim piscatores. et dixit illis iesus: uenite post me, et faciam uos piscatores hominum. qui confestim relictis retibus suis secuti sunt eum. Item illic: Et ideo dico uobis: nolite cogitare in anima uestra quid manducetis aut quid bibatis neque corpori uestro quod induamini, anima enim plus est quam

[*]( In euangelio mathei (math) cap. III: Cum praeteriret autem iesus secus mare usque relictis retibus suis sequuti sunt eum. Item (ex in corr.> cap. XX: Et ideo dico uobis : nolite cogitare usque uos plures estis illis. Item cap. XX: Quis autem )[*]( In euangelio mathei cap. I: Ambulans autem iuxta mare usque relictis retibus sequuti sunt emn. Item cap. V: Et ideo dico uobis: ne solliciti sitis usque uos pluris estis illis. Item )

[*]( 1 Ezech. 3, 17-19 9 Matth. 4,18-20 14 Matth. 6, 25 et 26 )[*]( 1 uerba Item in ezechiel proph. Et - - 8 animam tuam eripuisti om. hoc loco, sed add. in extremo capitulo MYLC zechiel S, iezechiel (in rasura) L 2 dedi te MVLCv, istrahel S et audies S: audiens ergo MVLC 8 loquutus C 4 om. de uia s. i. i. M de] a VLCv iniquus] impius VLCv 5 exquiram MY tu uero si adnuntiaueris (ann.), ut se auertat impius a uia sua (add. et V2) non fuerit conuersus a uia sua (om, a uia sua M, a uia sua impia C) ipse impins in iniquitate sua morietur tu autem animam tuam liberasti MVLC (cf. v) 8 euuang S, euangelia M 9 matthefl SM 10 galileae SMLVC symond MC dicitur] cognominatur MVLC 11 mare MVLC 12 illis MVLCv: illi S 13 sequuti C 14 illic] secundum mattheum (math.) MVLC 15 ne|que S 16 quod S, quid MVLCv einim S )

esca et corpus plus quam uestitus. intuemini uolatilia caeli, quae neque serunt neque metunt nec recondunt in apothecis, et pater uester caelestis pascit illa. nonne uos multo plus estis illis? Item illic: Quis autem uestrum potest adicere staturae suae cubitum unum? et uestitum cogitatis? considerate lilia in agro quemadmodum crescunt, non laborant neque neunt, et nuda non sunt. dico autem uobis quoniam nec solomon in omni gloria uestitus est sicut unum ex istis. quod si faenum agri, quod est hodie, et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos modicae fidei? nolite ergo cogitare dicentes: quid manducabimus aut quid bibemus aut quid uestiemur? omnia enim haec gentes desiderant. scit autem pater uester quoniam indigetis horum omnium. quaerite autem primo regnum et iustitiam eius, et haec omnia praestabuntur uobis. ne ergo cogitaueritis de crastino: crastinus enim dies ipse pro se cogitabit: sufficit diei malitia sua. Item illic: Intrate per angustam portam:

[*](uestrum potest adicere usque <usquo) sufficit diei malitia <malatia> sua. Item cap. XXIII: Intrate per angustam portam usque )[*](cap. V: Quis autem uestrum cogitans potest adicere usque sufficit diei malitia sua. Item cap. VI: Intrate per angustam portam )

[*]( 4 Matth. 6, 27-34 17 Matth. 7, 18 et 14 )[*]( 1 ęsca C ueatimentum MVL Cv celestis V 3 pascet S M illa pascit V multo om. MVLC plures (i s. lin. pro e p08. V, ut sit pluris) MVLC 4 illic] secundum mattheum (math.) MVLC (sic infra) 5 ad staturam suam MVLCv et de uestimento quid Bolliciti estis MVLCv 6 lilia agri MLVCv quS ammodũ M 7 nequae S neunt S: ne*nt (u ras.) M, neunt (u expunct. a m. 2) V, nent LCv 8 solomon S, sal- reU. gloria sua M LVCv 9 fenum MVL, fquum C, foenum S est hodię S: hodie est MVLCv 10 modice SM fidaei S 11 manducamus MV1 12 la quid uestiemur (1 o a m. 2) V 13 ueETeR (R prior ras. ut sit f) S 14 omniũ horũιndigetis C primQ regnum dei MVLCv 15 praestabuntur] apponuntur (apponentur C) MVLC 16 ipse sibi cogitat MVLC . )[*]( .22*)

quia lata et spatiosa uia est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam. quia angusta et arta uia est quae ducit ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. Item illic: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uos et discite quia mansuetus sum et humilis corde, et inuenietis requiem animis uestris: quia iugum meum iucundum est et onus meum leue est. Item illic: Tunc respondens petrus ait ad eum: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te, quid ergo erit nobis? iesus autem dixit illis: amen dico uobis, quoniam uos qui secuti estis me in resurrectione, cum sederit filius hominis in throno gloriae suae, sedebitis et uos super duodecim thronos iudicantes duodecim tribus israhel. et omnis quicumque reliquerit domum uel fratres aut matrem aut filios uel agros propter nomen meum, centies tantum accipiet et uitam aeternam possidebit. multi autem primi

[*]( pauci sunt qui intrant <intrunt> per eam. Item cap. XL: Venite ad me omnes qui laboratis usque onus meum leue est. Item cap. XVllII: Tunc respondens petrus ait: eece nos dimisimus )[*]( usque pauci sunt qui intrant per eam. Item cap. XI: Venite ad me omnes qui laboratis usque onus meum leue est. Item cap. XVIII: Tunc respondens petrus ait: ecce nos dimisimus omnia )

[*](4 Matth. 11, 28-30 8 Matth. 19, 27—30 )[*]( * 1 om. ducit V pcrditionem Sv: mortem MVLC 2 quiangusta et arta uia est S: quam arta et angusta est uia (uia est C] MV LC 3 qui inueniunt eam Sv: qui intrabunt per eam MV, qui intrant per eam LC 4 om. omnes C honerati MC 5 discite a me LCv 6 mansuetus] mitis MVLCv 7 animabus MVLCv quia ingum] iugum enim MVLCv iucundum] suane MLCv 8 leuae S 9 reliquimus Sv: dimisimus MVL sequuti C 10 amen amen MVC 12 trono C 13 duodecim thronos] duodecim aedes MVL, sedes duodecim Cx istrahel S 14 qui relinquerit (n punctis del. a m. 2) V 15 nomen meum Sv: me MVLC )

nouissimi fient, et nouissimi primi erunt. Item illic: Sicut enim diebus noe, sic erit et aduentus fili hominis. sicut enim erant in diebus illis ante diluuium manducantes et bibentes et nuptum dantes et non senserunt, donec uenit diluuium et tulit omnes, sic erit et aduentus fili hominis. Item secundum iohannem: Ambulate itaque, dum lumen habetis, ne uos tenebrae adpraehendant: et qui ambulat in tenebris, non scit quo eat. dum lumen habetis, credite in lumine, ut fili lucis sitis. Item secundum lucam: Et dixit iesus: homo quidam fecit caenam magnam et inuitauit multos. et misit seruum suum hora caenae, ut diceret inuitatis: uenite iam, quia omnia parata sunt. et coeperunt singuli excusare. primus ait: uillam emi et necesse habeo exire et uidere illam: rogo te, habe me excusatum. et alius ait: iuga boum emi quinque et eo probare illa, et ideo uenire non possum. et

[*](usque et nouissimi primi. Item cap. XXV: Sicut enim in diebus noue usque ita erit et aduentus fili hominis. Secundum iohannem cap. X: Ambulate itaque, dum lucem habetis usque ut filii lucis sitis. Secundum lucam cap. : Et dixit iesus: )[*](usque et nouissimi primi. Item cap. XXV: Sicut enim in diebus noe usque ita erit et aduentus filii hominis. Secundum iohannem cap. X: Ambulate, dum lucem habetis usque ut filii lucis sitis. Secundum lucam cap. Xnn: Homo quidam fecit )

[*]( 1 Matth. 24, 37—39 6 Ioh. 12, 35 et 36 9 Luc. 14, 16-20 et 24 )[*]( 1 fient] erunt MVLOC(v) erunt] om. MVLCv illic] secun- dum matheum MLC, sedm lucã matheũ (lucã s. lin. a m. 2) V 2 in diebus noe MYLCv om. et MVLC filii VLCv 3 in diebue illis om. MVLC 4 ueniret MVLC ante diluuiũ V 5 tullit S, perdidit MVLC sic] ita MVLCv filii YLC(v) 6ita|quaeS lum dumen (lum s. lin. adad.m.2)S,dnmlncemMYL 6 ita|quae S dumen (lum s. line add. m. 2) S, dum lucem MVL Cv 7 adpraehendat S, conphendant M, comphendant VLCv non scit] nescit MVLCv 8 lucem Yv filii MVLCv 10 ceni VC 11 cenq C ut diceret] dicere Cv uenite iam] ut uenirent Cv 12 cęperunt S, ceperunt VC 13 ait] dixit MY LCv om. et uidere V 14 boud M )

alter dixit: uxorem duxi, et ideo uenire non possum. dico autem uobis, quoniam nemo ex hominibus illis inuitatis gustabit de caena mea. Item in actibus apostolorum: Tempora igitur ignorantiae despiciens deus denuntiat nunc hominibus, omnes ubique agere paenitentiam. eo quod statuit diem iudicare orbem terrae in aequitate.

VI. DE TIMORE DOMINI.

In exodo: Post dominum deum uestrum pergite et hunc timete et praecepta eius custodite et uocem eius audite et adquiescite ei. Item in psalmo XXXII: Ecce oculi domini super timentes eum, qui sperant in misericordia eius. Item

[*]( homo quidam fecit caenam magnam usque nemo ex illis inuitatis gustauit de cena mea. In actibus apostolorum cap. : Tempora igitur ignorantiae usque iudicare orbem terrae in aequitate. In ezechihel <ezecl> cap. : Et tu fili hominis speculatorem usque autem animam tuam liberasti. VI. DE TIMOBE DOMINI. In exodo cap. : Post dominum deum nostrum pergite et ipsum timete. In psalmo XXXII: Ecce )[*]( caenam magnam usque gustabit <it in rasura) caenam meam. In actibus apostolorum cap. : Tempora igitur ignorantiae dispiciens dominus denuntiat nunc hominibus omnes ubique agere paenitentiam. In ezechihel <ezhel> cap. : Fili hominis, speculatorem dedi te domui <domu corr. ex domur) israhel usque tu autem animam tuam liberasti. VI. DE TIMORE DOMINI. In deuteronomio <deuter) cap. VIIII: Dominum deum uestrum sequimini usque et ipsi adherebitis. In )

[*]( 3 Act. 17, 30 et 31 9 Deut. 18, 4 11 Ps. 32, 18 16 Ez. 3, 17-19 cf. p. 838, 1 )[*]( 1 om. et Y 2 quoniam] quia MVLC gustauit SMV1 3 de caena (cena C) mea SMVC: eaenam meam L (cf. v) 4 ignorantia L dispiciens S deus Sv: diis MVLC nunc om. L 5 paenitentii (pen. VL, -ci4 C) MVLC: poenitentiam S diem om. MVLC 6 aequitate 8 9 In exodo MVL, in exo S, om. C hunc] ipeum MVLCv 12 timentis Y qui aperant Sv: sperantes autem MVLC )

in psalmo XXXIII: Timete dominum, sancti eius, quoniam nihil deest timentibus eum. Item in psalmo CXXVII: Beati omnes qui timent dominum, qui ambulant in uiis eius. Item in prouerbiis: Timor domini adicit dies: anni autem impiorum minuentur. Item illic: Munitio iusti timor domini. contritio autem operantibus mala. Item illic: Timor domini uiro in uitam: qui autem sine timore est, commorabitur in locum, quem non uisitat scientia. Item illic: Generatio sapientiae timor domini, diuitiae et gloria et uita. Item illic: Non aemuletur cor tuum peccatores, sed in timore domini esto tota die. Item illic: Beatus qui metuit omnia per timorem. nam qui duro est corde, incidet in mala. Item

[*](oculi domini super timentes eum. In CXXVII: Beati omnes qui timent dominum. In prouerbiis cap. XI: Timor domini adponet dies. Item cap. : Munitio iusti timor domini. Item cap. XX: Timor domini ad uitam et in plenitudine commorabitur. Item cap. XXII: Finis modestiae timor domini, diuitiae et gloria et uita. Item cap. XXIII: Non emuletur cor tuum peccatores, sed in timore domini esto tota die. In ecclesiastico <eccltico> cap. I: )[*](psalmo XXXI: Ecce oculi domini super timentes eum. Item in psalmo XXXIII: Timete dominum omnes sancti eius. In CXXVTI: Beati omnes qui timent dominum. In prouerbiis cap. XI: Timor domini adponet dies. Item cap. XV: Timor domini fons uitae, ut declinet a ruina mortis. Item cap. XX: Timor domini ad uitam et in plenitudine commorabitur. Item cap. XXII: Finis modestiae timor domini, diuitiae et gloria et uita. Item cap. XXIII: Non emuletur cor tuum peccatores, sed in timore domini esto tota die. Item cap. XXVIIII: Beatus homo qui semper est pauidus. In )

[*]( 1 Ps. 33, 10 3 Ps. 127, 1 4 Prou. 10, 27 5 ib. 29 6 Prou. 19, 28 8 Prou. 22, 4 10 Prou. 23, 17 11 Prou. 28, 14 28 Prou. 14, 27 )[*]( 2 deest nichil V 3 in uiis eius om. C1 4 adiciet MVL, addiciet C 5 et infra illic] in prouerbiis MVLC impiorum (in ras. a m. 1) 8 iusti MVLC: eius S 6 contritia S 7 uero V comorabit\' (o pr. corr. ex u) L, commorabit V 9 sapientie et diuitie L et ante gloria om. V 11 tota die] cotidie L dię S 12 malo S )

in ecclesiastico: Initium sapientiae timor domini, etcum fidelibus in utero concreatus est, et cum electis seminibus creditur, et cum iustis et sensatis agnoscitur. Item illic: Timor domini scientiam agnoscit sanctitatis. castitas custodiet et iustificabitur cor, iucunditatem atque gaudium dabit. Item illic: Timenti dominum bene erit, et in diebus consummationis illius benedicetur. plenitudo sapientiae timere dominum et plenitudo de fructibus eius. omnem domum illius inplebit a generationibus, et receptacula de thensauris eius. corona sapientiae timere dominum: utraque autem sunt dona dei. Item illic: Timor domini expellit peccatum: nam qui sine timore est, non poterit iustificari. Item illic: Non sis incredibilis timori domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Item illic: Qui timent dominum, non erunt incredi-

[*]( Initium sapientiae timor domini. Item cap. I: Timor domini delectauit cor usque in longitudinem dierum. Item cap. I: Timenti dominum bene erit in extremis. Item cap. : Timor domini expellit peccatum. nam qui sine timore est. Item cap. n: Non sis incredibilis timoris domini. Item cap. n: Qui timetis (t aH. in ras.> dominum credite illi usque et inluminabuntur corda uestra. Item cap. I: Timenti dominum bene erit usque utraque autem sunt dona dei. Item cap. II: Qui timent dominum non erant )[*]( ecclesiastico cap. I: Initium sapientiae timor domini. Item cap. I: Timor domini delectauit cor usque in longitudinem dierum. Item cap. I: Timenti dominum bene erit in extremis. Item cap. I: Timor domini expellit peccatum usque non poterit iustificari. Item cap. n: Contumax non sis et incredibilis timori domini. Item cap. II: Qui timetis dominum credite illi usque et inluminabuntur corda uestra. Item cap. I: Timenti dominum bene erit usque utraque autem sunt dona dei. Item cap. II: Qui timent dominum )

[*]( 1 Eccli. 1, 16 4 ib. 17 et 18 6 ib. 19-23 11 ib. 27 12 ib. 36 14 Eccli. 2, 18 et 20 15 Eccli. 1, 12 16 ib. 13 19 Eccli. 2, 8-10 )[*]( 1 eccl, S 2 concreatos (c alt. rasura ex g) S, congregatus MV1 8 agnoscetur MVLC S et infra illic] in ecclesiastico (ęccL C) MVLC 4 agnoscet MVLC 5 iocunditate (iuc. M1) MVL, iocunditatd C adquae S 6 et] ei L .8 impleuit MV LC 11 expellet V 13 timore V1L dupplici SM )

biles uerbo eius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam eius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. Item illic: Qui timent dominum, custodient mandata eius et patientiam habent usque ad inspectionem eius. Timor domini non despicere iustum hominem pauperem, et non magnificare uirum peccatorem diuitem. Item illic: Omnis sapientia timor domini, et in illa timere dominum. Item illic: Quam magnus qui inuenit sapientiam et scientiam! non est super timentem deum. timor domini super omnia superposuit. Item illic: Si non timorem dei tenueris instanter, cito subuertetur domus tua. Item in ecclesiaste: Finis omnis uerbi auditor: dominum time et mandata eius custodi: quoniam hoc est omnis homo

[*](incredibiles usque et patientiam habebunt. Item cap. : Omnis sapientia timor domini et in illa timere deum. Item cap. : Quam magnus qui inuenit sapientiam. Item cap. : Si non timorem domini tenueris. Item cap. : Finis omnis uerbi usque )[*](non erunt incredibiles uerbo eius usque et patientiam habebunt. Item cap. VIIII: Timor dei est non dispicere hominem usque peccatorem diuitem. Item cap. XI: Quia omnis sapientia timor dei et in illa timere deum. Item cap. XIII: Quam magnus qui inuenit sapientiam usque super timentem deum. Item cap. xnn: Si non in timore domini tenueris te. In ecclesiaste <eccłe> cap. XI: Finem loquendi omnes pariter audiamus: deum time )

[*]( .3 Eccli. 2, 21 5 Eccli. 10, 25 et 26 7 Eccli. 19, 18 . 8 Eccli. 26, 13 et 14 10 Eccli. 27, 4 12 Eccle. 12, 13 et 14 )[*]( 1 uiam MVLC: uitam S 2 corde suo V 3 item illic om. MVLC 4 habebunt MVLCv 5 timore V1, timor est V* (cf. v) dispicere SV 7 p. et diuitem C 8 dominum] dm MVLCv 9 ///est/// (est in rasura, e ante est et t post erasa) S super (s in rasuta) S n e sup timentes (non est super expunx., nam s. lin. add. m. 2) V timentes MVLC 10 sup MVLC: per S 11 dei] dni MVLCv subuertetur cito L 12 eccl. S, ecclesiasten M, ecclesiastico (eccl C) LC auditur S, auditor VL, audiltior M, auditior C, add. dei MVLC dominum] deum MVLCv 13 custodi mandata eius C )

quia omne hoc opus adducet deus in iudicium in omni despecto, siue bonum siue malum. Item in prouerbiis: Timor domini odit malitiam, contumeliam et superbiam et uias malorum.

VII. DE BONO PACIS ET CARITATIS.

In deuteronomio: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Item in psalmo CXVIII: Pax multa diligentibus nomen tuum, et non est in illis scandalum. Iteminpsalmo CXXXII: Ecce quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum! Item in prouerbiis: Qui uolunt pacem laetabuntur. Item illic: Melior est panis pusillus cum suauitate in pace

[*]( sine bonum sine malum. In prouerbiis cap. : Timor domini odit malum. VIT. DE BONO PACIS ET CARlTATIS. Diligis proximum tuum sicut te ipsum. In psalmo CXVIII: Pax multa diligentibus, In CXXXII: Ecce quam bonum et quam iucundum. In prouerbiis cap. Qui uolunt pacem letabuntur, Item cap. XVTI: Melior bucella sicca cum gaudio. Item cap. XVII: )[*]( usque sine bonum sine malum sit. In prouerbiis cap. VIIII: Timor domini odit malum. VII. DE BONO PACIS ET CARITATIS. In leuitico cap. X: Diliges amicum tuum sicut te ipsum. In psalmo CXVIII: Pax multa diligentibus. In CXXVII (C s. lin.): Ecce quam bonum et quam iucundum. In prouerbiis cap. : Qui uolunt pacem laetabnntur. Item cap. XVII: Melior est bucella sicca cum gaudio )

[*]( 2 Prou. 8, 13 7 Leu. 19, 18 (ct. Matth. 19, 19) 8 Ps. 118, 165 10 Pe. 132, 1 11 Pron. 12, 20 12 Prou. 17, 1 )[*]( 1 omne] omnes S dispecto S, despectu MVO, dispectum L 1 2 prcuerbis S 8 malitiam] malum etiam MVLC 7 deuteronomium MC, deutero nomiO F, deuteroS L diligis MVl 8 uerba Item in ps. CXVIII Pax - - scandalum om. L CXIX V, centesimo octauo decimo C 9 in ante illis om. MVCv tricesimo scdo C iocundG VLC 12 et infra illic] in prouerbiis MVLC cum pace C )

quam domus plena multorum bonorum iniquis inmolationibus cum rixa. Item illic: Qui celat iniuriam quaerit amicitiam: nam qui odit celare disiungit amicos et domesticos. Item illic: Gratia et amicitia liberant, quam serua tibi ne in obprobriis sis. Item in ecclesiastico: Filii sapientiae ecclesia iustorum, et natio eorum oboedientia et caritas. Item illic: In tribus placitum est spiritu meo, quae sunt probata coram deo et hominibus: concordia fratrum et amor proximorum et uir et mulier sibi consentientes. Item in euangelio secundum matthaeum: Beati pacifici, quoniam ipsi fili dei uocabuntur. Item illic: Dico uobis, quia si duobus ex uestris conuenerit super terram de omni

[*](Qui celat delictum querit amicitias. Item cap. : Gratia et amicitia liberant. In ecclesiastico cletico|cletico cap. II: Filii sapientiae ecclesiae iustorum et natio illorum oboedientia et dilectio. Item cap. XII: In tribus placitum spiritui meo usque uir et mulier sibi consentientes. In matheo <math) cap. XI: Beati pacifici, quoniam filii dei uocabuntur, Item cap. : Amen dico )[*](usque cum iurgio. Item cap. XVII: Qui caelat delictum quaerit amicitias usque separat foederatos. Item cap. XXV: Gratia et amicitia liberant usque ne exprobrabilis fias. In ecclesiastico cap. II: Filii sapientiae ecclesia iustorum et natio illorum oboedientia et dilectio. Item cap. XII: In tribus placitum est spiritui meo usque uir et mulier sibi consentientes. In matheo <math) cap. IIII: Beati pacifici, quoniam filii dei uocabuntur, Item cap. XVHI: Amen dico uobis quia si duo ex uobis usque ibi sum )

[*]( 2 Prou. 17, 9 4 Prou. 25, 10 5 Eccli. 3, 1 7 Eccli. 25, 1 10 Matth. 5, 9 11 Matth. 18, 19 et 20 )[*]( 1 et iniquis MVLC 2 cum riiQ V1 caelat SM querit LC 8 caelare M, tęlare S 4 seruati bene M, sernat ibi ne VlC 5 opprobriis S sis om. V1 fili VlL 6 ecclesiae MVLC oboedientia et (obed. VC) MVLC: oboedientiae S 7 illic] in ecclesiastico (eccl. C) MVLCv spui MVLCv 8 dõ 8. lin. add. m. pr. S hominibus MVLCv: homine S 10 euuang. S, qugl\'io C mattheum S, matheum (mathm MV) MVL, marca C 11 ipsi om. MVLCv filii MV\'LC illic] secundum matheum MVL C dico] amen dico MVLC 12 duo VXLC ex nobis MVLCv - tK conuenerit SV: cuenerint L, consenserit M, consenserint Cv)

re, quaecumque petieritis a patre meo, qui est in caelis, continget uobis. ubi enim sunt duo aut tres collecti in nomine meo, et ego ibi sum in medio eorum. Item secundum iohannem: Praeceptum nouum do uobis, ut diligatis inuicem, sicut ego dilexi uos. in hoc cognoscent omnes quod discipuli mei sitis, si dilectionem habueritis in inuicem. Item paulus apostolus ad romanos: Non ergo blasphemetur bonum nostrum. non est enim regnum dei esca et potus, sed iustitia et pax et gaudium in spiritu sancto. nam qui in hoc seruit christo, placet deo et probatus est hominibus. itaque quae pacis sunt sectemur et quae aedificationis sunt inuicem custodiamus. Item illic: Caritate fraternitatis inuicem benigni: honore inuicem praeuenientes. Item illic: Dilectio proximi malum non operatur, plenitudo autem euangelii est dilectio.

[*]( uobis quia si duo ex uobis usque ego ibi sum in medio eonim. Secundum iohannem cap. XXXVI: Praeceptum nonum do uobis usque dilexeritis inuicem. Paulus ad romanos cap. XLV: Non ergo blasphemetur bonum nostrum usque inuicem custodiamus. Item cap. XXXVIIII: Caritatem fraternitatis inuicem diligentes. Item cap. XLI: Plenitudo autem legis est caritas. Ad corin- )[*]( in medio eorum. Secundum iohannem cap. XI: Mandatum nonum do uobis usque habueritis ad inuicem. Paulus ad romanos cap. XV: Non ergo blasphemetur bonum nostrum usque inuicem custodiamus. Item cap. XIIII: Caritatem fraternitatis inuicem diligentes. Item cap. XV: Plenitudo ergo legis est dilectio. )

[*]( 4 Ioh. 13, 34 et 35 7 Rom. 14,16—19 12 Rom. 12, 10 18 Rom. 13, 10 )[*]( 1 re (corr. ex se m. alia, sed non ea quae cetera corr.) S quecũq; SL, quacaq, C, quamcaq; (am in ras. al. m.) V .(cf. v) petierint VCv 2 contiget S uobis] illis MVLC 3 et ante ego om. MVLC 5 quia discipuli mei estis MVLv, quia mei Qstis discipuli C 6 dilectionem habueritis Sv: dilexeritis MVLC in S3M, om. S1 VLC 7 blasfemetur S 8 enim om. Y 9 seruit deo placet xpo MVLC 10 et ante hominibus inserit V1 itaque] ita C 11 sunt alt. om. MC custodiam V1 12 illic] ad romanos MVLC Caritate fraternitatis inuicem benigni. honorem inuicem praebentes. plenitudo autem euangelii est dilectio. Item )

Item ad corinthios prima: Aemulamini dona meliora et adhuc maiorem uobis uiam demonstro. si linguis hominum loquar aut angelorum, caritatem autem non habeam, unum sum ut aeramentum sonans aut cymbalum tinniens. et si habeam prophetiam et nouerim mysteria omnia et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. si erogauero omnem substantiam meam pauperibus et si tradidero corpus meum ut ardeam, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodeest. caritas patiens est, benigna est: caritas non aemulatur: caritas non est perpera, non inflatur, non ambitiosa est, non quaerit quae sua sunt, non inritatur, non cogitat malum, non gaudet iniquitate, gaudet autem ueritate, omnia suffert, omnia sperat, omnia credit, omnia sustinet. caritas

[*](thios I cap. LXI: Aemulamini dona meliora usque caritas )[*](Ad corinthios I cap. XIHI: Aemulamini autem charismata maiora usque caritas numquam excidet. Item in eodem )

[*]( 1 I Cor. 12, 31 et I Cor. 13, 1-8 )[*]( illic. Dilectio proximi malum non operatur S, Plenitudo autem legis est cantas. Item ad romanos. Caritate fraternitatis inuicem diligentes. honore mutuo puenientes. (om. Item- Dilectio - - operatur) M, Caritatem (caritate V\') fraternitatis inuicem diligentes. honore (honorem L) mutuo (mutuo inuice C) praeuenientes. Item ad romanos. Plenitudo autem legis est caritas (om. Dilectio - - operatur) VLC 1 uerba aemulamini d. m. et om. S, I emuL VLC 2 excellentiorem MVLOv uiam uobis MVLv, hominum om. V 3 aut] et MVLCv unum] factus MVLCv 4 eram̅tu̅ VC chymbala M 5 profetia S, pphaia M nouerim misteria omnia Sv: sciero omnia sacramenta MVLC 7 et si distribuero substantiam meam in cibos pauperum MVLC 9 ita ut MVLCv 10 prodest MVLC cantas magnanima eet (est om. V). caritas benigna est. caritas non aemulatur (emuL VLC). non agit perpera. non inflatur. non dehonestatur. non irritatur. non quaerit (querit VLC) quae sua sunt. non gaudet super iniquitatem. congaudet autem ueritati. omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. caritas numquam cadet (excidet V) MVLC 11 ppera S 12 querit S 13 non ante gaudet s. lin. add. (m. pr.) S)

numquam excidit. Item illic: Manent autem spes, fides, caritas, tria haec: maior autem horum est caritas. sectamini caritatem.. Item illic: Vigilate, state in fide, confortamini, uiriliter agite, omnia uestra in caritate fiant. Item ad philippenses: Si qua ergo consolatio in christo, si qua adlocutio caritatis, si qua societas spiritus, si qua uiscera miserationis: implete gaudium meum, ut id ipsum sapiatis omnes, eandem caritatem habentes, unianimes, unum sentientes, nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed humilitate mentis inuicem existimantes sibimet ipsos superiores, non sua singuli respicientes sed quae aliorum. Item ad ephesios: Obsecro ergo uos ego uinctus in domino, ut digne ambuletis uocatione qua uocati estis, cum omni humilitate

[*]( numquam cadet. Item ibi: Nunc autem manet spes, fides, caritas. Item cap. LXVI: Yigilate in fide conf Ad philipenses cap. V: Si qua ergo consolatio in christo usque non sua singuli respicientes, sed que aliorum. Ad ephesios cap. XIII:Obsecro ergo uos uinctus tos|tos in christo usque )[*](cap. Xllll: Nunc autem manet fides, spes, caritas: usque sectamini caritatem. Item ad corinthios I cap. XVIIII: Vigilate in fide usque in caritate fiant. Ad philipenses cap. II: Si qua ergo consolatio usque sed ea quae aliorum. Ad ephesios cap. llII: Obsecro itaque uos fratres ego uinctus )

[*](1 I Cor. 13, 13 et 14,1 3 I Cor. 16, 13 5 Phil. 2, 1-4 12 Ephes. 4, 1-3)[*]( 1 illic] ad corinthios prima (I V) MVLC nunc autem manet (manent CY\'v) MVLC spes fides SMV1: fides spes VLCv 2 tria (i ex e corr. m. 3) S, add. autem M autem post maior om. ML est ante cantu om. MYILC 3 illic] ad eosdem prima (I V) MVC, ad corint prima L state om. MVLC 5 fllipenses S, philipenses VL si] -II- S 6 qua adlocatio S, qua adlocutio Mai (cf. Sabat.), quod solatium MVLCv 7 sapien||tis (fol. 30) S 8 eadem S unianimes SV: nnanimes MLC ten senti.. j entea S 9 per alt. om. C contiong S humilitate SVlL 10 exstimantes M sibimet Ipsos superiores] alter alterum superiorem sibi MVLC 11 singula S respecientes S 12 efeaios S, effesios L obsecro (c rasura ex g) S dignae M.)

animi et mansuetudine, cum multa patientia, subportantes inuicem in caritate, solliciti seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. Item illic: Estote ergo imitatores dei sicut fili dilecti, et ambulate in caritate sicut et christus dilexit uos, et tradidit semet ipsum pro uobis oblationem et hostiam deo in odorem suauitatis. Item ad timotheum I: Finis enim praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. a quibus quidam recedentes. conuersi sunt in uaniloquium. Item in epistula petri apostoli I: Quapropter omnes consentanei estote, unianimes, conpatientes, fraternitatis amatores, misericordes, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, aut maledictum pro maledicto: sed e contrario benedicentes, ut benedictionem hereditatem possideatis. Item illic: Ante omnia autem mutuam inter uos caritatem per-

[*](unitatem spiritus in uinculo pacis. Item cap. XVIllI: Estote ergo imitatores dei. Ad timotheum I cap. I: Finis enim praecepti est caritas. Petrus in epistula I cap. XI: Quapropter omnes consentanei estote unanimes usque ut benedictione possideatis. Item cap. XVI: Ante omnia mutua inter uosmet ipsos (ipsis) )[*](usque in uinculo pacis. Item ad ephesios cap. V: Estote ergo imitatores dei usque in odorem suauitatis. Ad timotheum I cap. I: Finis autem praecepti est caritas usque conuersi sunt in uaniloquium. Petrus in epistula I cap. X: In fide omnes unianimes conpatientes usque hereditate possideatis. Item in eadem epistula cap. XIIII: Ante omnia mutuam in uosmet ipsos )

[*]( 3 Ephes. 5, 1 et 2 6 I Tim. 1, 5 et 6 9 I Petr 3, 8 et 9 14 I Petro 4, 8 )[*]( 1 animi om. MVLC subportates S, sufferentes MVLC 2 sollicite L seruate Y 3 illic] ad ephesios (effesios L, effesios C) MV LC emitatores S filii carissimi MVLCv 4 caritate] dilectione MVLCv nos et nobis Cv 5 se MVLC *oati5 (ras. h) M, ostia V deo SL: om. MVC odore V 6 ad (d ex t corr. m. pr.) S 7 fidem S 9 epistula S item petrus in epistola (ępL C) prima MVLC 10 consentanaei S unammes MLC 12 e] eae M 13 benedictione MV1L hereditate MVL, hereditate (uirg. ras,) C possideamus C 14 illic] in eadem epistola prima MC, eande epta prima F, ioh in epJ I L autem om. MVLC mutua ML, mutuo V1 perpetuam om. MVLC 9 )

petuam habentes: quia caritas cooperuit multitudinem peccatorum. Item in epistula iohannis I: Qui dicit se in lumine esse et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. qui autem diligit fratrem suum, in lumine manet, et scandalum non est in eo. Item illic: Et quia ex hoc cognoscimus caritatem ipsius, quoniam ille pro nobis animam suam posuit, et nos debemus pro fratribus nostris animas nostras ponere.

VIII. QVOD VBIQVE SIT DOMINVS.

In psalmo CXXXVIII: Quo ibo ab spiritu tuo ? etafacie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu illic es: et si descendero in infernum, ades. si sumpsero pennas meas ante lucem et habitauero in postremis maris, etenim illuc manus tua deducet me et tenebit me dextera tua. Item in libro

[*]( caritate. Iohannes in epistula I cap. : Quia. ex hoc cognoscimus caritatem ipsius. VIII. QVOD VBIQVE SIT DOMINVS. In psalmo CXXXVIII: Quo (s. Un. i add.) ibo ab spiritu tuo? In sapientiae libro )[*]( caritatem usque operit multitudinem peccatorum. Iohannes in epistula I cap. IIII: Qui dicit se in lucem esse usque scandalum in eo non est. Item in eadem epistula I cap. XI: In hoc cognoscimus caritatem dei usque pro fratribus animas ponere. VITI. QVOD VBIQVE SIT DOMINVS. In psalmo CXXXVIII: Quo ibo ab spiritu tuo? In sapientia cap. I: Benignus est enim )

[*]( 2 I Ioh. 2, 9 et 10 5 I Ioh. 3, 16 10 Pa. 188, 7-10 )[*]( 1 cooperit MVL, opit C 2 item iohannes in epistola prima (I L) MVLC 3 lumine] lucem MVLC 5 in eo {i 8. lin. add.) S illic] iohannes (om. ioh. L) in eadem (eandS V) epistola (ępla\' C, epla V) prima (I LVC) MVLC et] om. MVLC quia] qui S 6 animam suam pro nobis MVLCv 7 om. nostris MVLCv om. nostras C 9 sit] 3 V dominus] dš C 10 ab] a LCV1 faciae S 11 quo] * qua M 12 pinnas S ante lucem] diluculo Cv 13 postremo MVL, extremis Cv illic VC \' _om. manus tua S 14 deducit S-)

sapientiae: Sanctus est enim spiritus sapientiae et non liberabit maledictum a labiis suis: quoniam renium illius testis est deus, et cordis illius speculator est uerus et linguae illius auditor: quia spiritus domini repleuit orbem terrarum. Item in esaia propheta: Sanctus sanctus sanctus dominus sabaoth: pleni sunt caeli et omnis terra maiestate eius. Item in ecclesiastico: Quoniam multa sapientia dei, fortis in potentia, uidensomnes sine intermissione. Iteminhieremia propheta: Deus adpropinquans ego sum, dicit dominus, et non deus de longinquo. quod si absconditus fuerit homo in abditis, ego eum non uidebo? nonne caelum et terram ego impleo? dicit dominus.

[*](cap. : Sanctus est enim spiritus sapientiae usque repleuit orbem terrarum. In esaia cap. : Sanctus sanctus sanctus dominus deus sabaoth. In ecclesiastico <eccłtico>: Quoniam <quorum> multa sapientia dei fortis. In hieremia cap. : Deus adpropinquans ego sum, dicit dominus. )[*](spiritus sapientiae usque repleuit orbem terrarum. In esaia cap. : Sanctus sanctus sanctus dominus deus exercituum usque gloria eius. In ecclesiastico (ecclo) cap. VIIII: Quoniam multa sapientia dei usque uidens omnes sine intermissione. In hieremia cap. : Putasne deus e uicino ego sum, dicit dominus, usque caelum et terram ego impleo, ait dominus. )

[*]( 1 Sap. 1, (5) 6 et 7 5 Eb. 6, 3 7 Eccli. 15, 18 (19) 9 Hier. 23, 28 et 24 )[*](1 om. est VL discipline effugist fictum sapientię corr. ex ttersu quinto m. 2 V 2 liberauit MVL renum MVLCv suis (s. lin. add. a m. 2) L 4 illius post linguae om. MVLC replebit S 5 aesaia S, isaia L, ysaya V, ysaia C dominus] dns ds MVLCv 6 sabaoht V maiestate eius S, gloria maiestatis tuae MVLC 8 iheremia C 10 de (om. deus) C absconsus MVLC 11 uidebor M )[*]( XII, Aug, 3, i. )[*]( 28 )