De Fuga Saeculi

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Altera, (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 32.2). Schenkl, Karl, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1897.

non enim ita circa illum sicut circa te soluta est sententia; nam Christi gratia, quae te resoluit, illum adstrinxit; manet enim maledictio directa in serpentem propter tuam deceptionem. sic enim dictum est ad eum: maledictus tu ab omnibus pecoribus terrae. omnium [*]( 134 A ) enim communis inimicus est qui fuit hostis bonorum et pro iis damnatur quos adhuc non laeserat, quoniam qui hominem laesit, cui illa subiecta omnia sunt, laesit omnia. communem etenim legem soluit, quia ipse homini cum ceteris subditus est. ideo communi odio atque execratione omnium maledictio eius oneratur. genus autem damnationis non mors, [*]( 3 Matth. 10. 16 7 Luc. 10. 18 10 Luc. 17, 24 19 Gen. 3, 14 ) [*]( 1 ut 8. u. m2 A 3 cautionis A (f n1 m2 s. nis) cautionum (s. t nis) T ut A (s. m2 t sič) sicut NT 10 que A (a. m2 t quia et) quia et N et (et s. u.) T 11 corruscans A 12 quia et hic supra N 15 recipisti Aty. 16 quae tibi PนCxCx et (bi eras.) C que tibi A (8. m2 1 que te) quae te W (te ex tibi m2) 18 sic A (s. m2 f sicut) 21 his libri i X 22 subiecta omnia sunt A (/. m2) omnia subiecta sunt WCET subiecta sunt omnia C 23 etenim A (et exp. m2) K" (et s. u.) enim T quia ex qua 21 qua N\' et ipse A (et 8. u. m2) นน\'น"T et ipsi E 24 omnium post odio transponunt 21x et (in quo atque in mg.) E 25 honeratur APCx dampnationis PC ) [*]( 13* )

196
sed poena diuturna est. super pectus inquit tuum et u en t rem ambulabis. premenda enim fuit noxia conscientia [*]( B ) et proterenda malitia fraudulentumque secretum tamquam a dei facie relegandum; simul ostenditur quod terrena malitia sit quae in terram recuruet. denique addidit: e t terram edes omnes dies uitae tuae.

Describi quidem his natura serpentis uidetur, sed magis omne malitiae uas describitur, omnis serpens inprobitatis, qui in uentrem se deicit atque intra se uenenum suum claudit et intus in pectore suo uoluit, cogitationibus suis lubricus et super fraudes suas ambulans, suis dolis se ipse inplicans, [*]( c ) mouens semper atque exagitans sua uenena, cum cogitat, uentrem quoque, hoc est seminarium cordis sui proterens. unde pulchre Dauid ait: alienati sunt peccatores ab utero, errauerunt a uentre, locuti sunt falsa, furor his secundum similitudinem serpentis, sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet uocem incantantium et uenefici. qui incantantur a sapiente. propter hoc etiam illud pulchre dictum uidetur, quod in libro prophetico legimus: uentrem[*]( D ) meum doleo, uentrem meum, quia ibi est malitia, ubi debet esse innocentia, et illud plus laborat, quod in nobis debet esse tranquillius, atque id nequitiae uestigiis proculcatur, [*]( 1 Gen. 3, 14 5 Gen. 8, 14 14 Psalm. LVII 4-6 20 Hier. 4, 19 ) [*]( 4 religandum (li ex Ie) A et m. ant. 9f religandum นCx et (t e a. i) T relegandam P (Ie ex Ii) 8 uas malitiae นxE 10 cogitationibus suis ex cogitationes suas A cogitationes suas D; an cogitatione sua? 18 hoc A (c s. u.) seminarium Å (mi ex me m2) 14 dauit A 16 his] illis น"Cx similitudinem Å (s. ec. m2 x multitudinem) C (Ii s. t4.) 17 obturantis AT obstruentis eet. 18 qui] qng 01 cum นxE, om. T 19 incantantur A (8. m2 k tatnr) P (n alt. exp.) น\' (m2 incantatur) W incantatur น"CxCxE incantat C (at m2 in ras.) incantantis T a om. CT sapienter C (r add. m2) T 21 uentrem meum doleo A (doleo s, a. m2) N\' (doleo a. u. m3) นCxET 23 id Å (d ex t) uestigiis Å (is ex as) W (s. m3 mesticiis) uestitus W\' uestitur น\'E proculpatur N conculcatur 0 )

197
stimulatur unguibus, processu quodam inprobitatis incrementoque concutitur, ubi est genitale seminium posteritatis aeternae. uidetur quidem hoc ad id esse referendum, quod dolebat perisse quos creauit filios et suscepit, sed multo magis, quod in uentre suo uerbi seminarium non habebat. [*]( E ) ideo uentrem suum dicit quasi pretiosissimum. pretiosus enim mentis uterus est, in quo fecunda seges consiliorum uerbi semine pullulare consueuit et uitae totius solent atque uirtutum ac disciplinarum quaedam membra formari.