De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. et rare fecit calido miscente vapore,
  2. rursus in antiquas redeunt primordia sedes
  3. ignis et in terram cedit calor omnis aquai.
  4. frigidus hanc ob rem fit fons in luce diurna.
  5. praeterea solis radiis iactatur aquai
  6. umor et in lucem tremulo rarescit ab aestu;
  7. propterea fit uti quae semina cumque habet ignis
  8. dimittat; quasi saepe gelum, quod continet in se,
  9. mittit et exsolvit glaciem nodosque relaxat.
  10. Frigidus est etiam fons, supra quem sita saepe
  11. stuppa iacit flammam concepto protinus igni,
  12. taedaque consimili ratione accensa per undas
  13. conlucet, quo cumque natans impellitur auris.
  14. ni mirum quia sunt in aqua permulta vaporis
  15. semina de terraque necessest funditus ipsa
  16. ignis corpora per totum consurgere fontem
  17. et simul exspirare foras exireque in auras,
  18. non ita multa tamen, calidus queat ut fieri fons;
  19. praeterea dispersa foras erumpere cogit
  20. vis per aquam subito sursumque ea conciliari.
  21. quod genus endo marist Aradi fons, dulcis aquai
  22. qui scatit et salsas circum se dimovet undas;
  23. et multis aliis praebet regionibus aequor
  24. utilitatem opportunam sitientibus nautis,
  25. quod dulcis inter salsas intervomit undas.
  26. sic igitur per eum possunt erumpere fontem
  27. et scatere illa foras; in stuppam semina quae cum
  28. conveniunt aut in taedai corpore adhaerent,
  29. ardescunt facile extemplo, quia multa quoque in se
  30. semina habent ignis stuppae taedaeque tenentes.
  31. nonne vides etiam, nocturna ad lumina linum
  32. nuper ubi extinctum admoveas, accendier ante
  33. quam tetigit flammam, taedamque pari ratione?
  34. multaque praeterea prius ipso tacta vapore
  35. eminus ardescunt quam comminus imbuat ignis.
  36. hoc igitur fieri quoque in illo fonte putandumst.
  37. Quod super est, agere incipiam quo foedere fiat
  38. naturae, lapis hic ut ferrum ducere possit,
  39. quem Magneta vocant patrio de nomine Grai,
  40. Magnetum quia sit patriis in finibus ortus.
  41. hunc homines lapidem mirantur; quippe catenam
  42. saepe ex anellis reddit pendentibus ex se.
  43. quinque etenim licet inter dum pluresque videre
  44. ordine demisso levibus iactarier auris,
  45. unus ubi ex uno dependet supter adhaerens
  46. ex alioque alius lapidis vim vinclaque noscit;
  47. usque adeo permananter vis pervalet eius.
  48. Hoc genus in rebus firmandumst multa prius quam
  49. ipsius rei rationem reddere possis,
  50. et nimium longis ambagibus est adeundum;
  51. quo magis attentas auris animumque reposco.
  52. Principio omnibus ab rebus, quas cumque videmus,
  53. perpetuo fluere ac mitti spargique necessest
  54. corpora quae feriant oculos visumque lacessant.
  55. perpetuoque fluunt certis ab rebus odores;
  56. frigus ut a fluviis, calor a sole, aestus ab undis
  57. aequoris, exesor moerorum, litora propter;
  58. nec varii cessant sonitus manare per auras;
  59. denique in os salsi venit umor saepe saporis,
  60. cum mare versamur propter, dilutaque contra
  61. cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror.
  62. usque adeo omnibus ab rebus res quaeque fluenter
  63. fertur et in cunctas dimittitur undique partis
  64. nec mora nec requies interdatur ulla fluendi,
  65. perpetuo quoniam sentimus et omnia semper
  66. cernere odorari licet et sentire sonare.
  67. Nunc omnis repetam quam raro corpore sint res
  68. commemorare; quod in primo quoque carmine claret.
  69. quippe etenim, quamquam multas hoc pertinet ad res
  70. noscere, cum primis hanc ad rem protinus ipsam,
  71. qua de disserere adgredior, firmare necessest
  72. nil esse in promptu nisi mixtum corpus inani.
  73. principio fit ut in speluncis saxa superna
  74. sudent umore et guttis manantibus stillent.
  75. manat item nobis e toto corpore sudor,
  76. crescit barba pilique per omnia membra, per artus.
  77. diditur in venas cibus omnis, auget alitque
  78. corporis extremas quoque partis unguiculosque.
  79. frigus item transire per aes calidumque vaporem
  80. sentimus, sentimus item transire per aurum
  81. atque per argentum, cum pocula plena tenemus.
  82. denique per dissaepta domorum saxea voces
  83. pervolitant, permanat odor frigusque vaposque
  84. ignis, qui ferri quoque vim penetrare ,
  85. denique qua circum caeli lorica ,
  86. morbida visque simul, cum extrinsecus insinuatur;
  87. et tempestate in terra caeloque coorta
  88. in caelum terrasque remotae iure facessunt;
  89. quandoquidem nihil est nisi raro corpore nexum.
  90. Huc accedit uti non omnia, quae iaciuntur
  91. corpora cumque ab rebus, eodem praedita sensu
  92. atque eodem pacto rebus sint omnibus apta.
  93. principio terram sol excoquit et facit are,
  94. at glaciem dissolvit et altis montibus altas
  95. extructasque nives radiis tabescere cogit;
  96. denique cera lique fit in eius posta vapore.
  97. ignis item liquidum facit aes aurumque resolvit,
  98. at coria et carnem trahit et conducit in unum.
  99. umor aquae porro ferrum condurat ab igni,
  100. at coria et carnem mollit durata calore.
  101. barbigeras oleaster eo iuvat usque capellas,
  102. effluat ambrosias quasi vero et nectare tinctus;
  103. qua nihil est homini quod amarius fronde acida extet.
  104. denique amaracinum fugitat sus et timet omne
  105. unguentum; nam saetigeris subus acre venenumst;
  106. quod nos inter dum tam quam recreare videtur.
  107. at contra nobis caenum taeterrima cum sit
  108. spurcities, eadem subus haec iucunda videtur,
  109. insatiabiliter toti ut volvantur ibidem.
  110. Hoc etiam super est, ipsa quam dicere de re
  111. adgredior, quod dicendum prius esse videtur.
  112. multa foramina cum variis sint reddita rebus,
  113. dissimili inter se natura praedita debent
  114. esse et habere suam naturam quaeque viasque.
  115. quippe etenim varii sensus animantibus insunt,
  116. quorum quisque suam proprie rem percipit in se;
  117. nam penetrare alio sonitus alioque saporem
  118. cernimus e sucis, alio nidoris odores.
  119. scilicet id fieri cogit natura viarum
  120. multimodis varians, ut paulo ostendimus ante.
  121. praeterea manare aliud per saxa videtur,
  122. atque aliud lignis, aliud transire per aurum,
  123. argentoque foras aliud vitroque meare;
  124. nam fluere hac species, illac calor ire videtur,
  125. atque aliis aliud citius transmittere eadem.
  126. scilicet id fieri cogit natura viarum
  127. multimodis varians, ut paulo ostendimus ante,
  128. propter dissimilem naturam textaque rerum.
  129. Qua propter, bene ubi haec confirmata atque locata
  130. omnia constiterint nobis praeposta parata,
  131. quod super est, facile hinc ratio reddetur et omnis
  132. causa pate fiet, quae ferri pelliciat vim.
  133. Principio fluere e lapide hoc permulta necessest
  134. semina sive aestum, qui discutit plagis,
  135. inter qui lapidem ferrumque est cumque locatus.
  136. hoc ubi inanitur spatium multusque vace fit
  137. in medio locus, extemplo primordia ferri
  138. in vacuum prolapsa cadunt coniuncta, fit utque
  139. anulus ipse sequatur eatque ita corpore toto.