De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. triste supercilium, furiosus voltus et acer,
  2. sollicitae porro plenaeque sonoribus aures,
  3. creber spiritus aut ingens raroque coortus,
  4. sudorisque madens per collum splendidus umor,
  5. tenvia sputa minuta, croci contacta colore
  6. salsaque per fauces rauca vix edita tussi.
  7. in manibus vero nervi trahere et tremere artus
  8. a pedibusque minutatim succedere frigus
  9. non dubitabat. item ad supremum denique tempus
  10. conpressae nares, nasi primoris acumen
  11. tenve, cavati oculi, cava tempora, frigida pellis
  12. duraque in ore, iacens rictu, frons tenta manebat.
  13. nec nimio rigida post artus morte iacebant.
  14. octavoque fere candenti lumine solis
  15. aut etiam nona reddebant lampade vitam.
  16. quorum siquis, ut est, vitarat funera leti,
  17. ulceribus taetris et nigra proluvie alvi
  18. posterius tamen hunc tabes letumque manebat,
  19. aut etiam multus capitis cum saepe dolore
  20. corruptus sanguis expletis naribus ibat.
  21. huc hominis totae vires corpusque fluebat.
  22. profluvium porro qui taetri sanguinis acre
  23. exierat, tamen in nervos huic morbus et artus
  24. ibat et in partis genitalis corporis ipsas.
  25. et graviter partim metuentes limina leti
  26. vivebant ferro privati parte virili,
  27. et manibus sine non nulli pedibusque manebant
  28. in vita tamen et perdebant lumina partim.
  29. usque adeo mortis metus iis incesserat acer.
  30. atque etiam quosdam cepere oblivia rerum
  31. cunctarum, neque se possent cognoscere ut ipsi.
  32. multaque humi cum inhumata iacerent corpora supra
  33. corporibus, tamen alituum genus atque ferarum
  34. aut procul absiliebat, ut acrem exiret odorem,
  35. aut, ubi gustarat, languebat morte propinqua.
  36. nec tamen omnino temere illis solibus ulla
  37. comparebat avis, nec tristia saecla ferarum
  38. exibant silvis. languebant pleraque morbo
  39. et moriebantur. cum primis fida canum vis
  40. strata viis animam ponebat in omnibus aegre;
  41. extorquebat enim vitam vis morbida membris.
  42. incomitata rapi certabant funera vasta
  43. nec ratio remedii communis certa dabatur;
  44. nam quod ali dederat vitalis auras
  45. volvere in ore licere et caeli templa tueri,
  46. hoc aliis erat exitio letumque parabat.
  47. Illud in his rebus miserandum magnopere unum
  48. aerumnabile erat, quod ubi se quisque videbat
  49. implicitum morbo, morti damnatus ut esset,
  50. deficiens animo maesto cum corde iacebat,
  51. funera respectans animam amittebat ibidem.
  52. quippe etenim nullo cessabant tempore apisci
  53. ex aliis alios avidi contagia morbi,
  54. lanigeras tam quam pecudes et bucera saecla,
  55. idque vel in primis cumulabat funere funus
  56. nam qui cumque suos fugitabant visere ad aegros,
  57. vitai nimium cupidos mortisque timentis
  58. poenibat paulo post turpi morte malaque,
  59. desertos, opis expertis, incuria mactans.
  60. qui fuerant autem praesto, contagibus ibant
  61. atque labore, pudor quem tum cogebat obire
  62. blandaque lassorum vox mixta voce querellae.
  63. optimus hoc leti genus ergo quisque subibat.
  64. Praeterea iam pastor et armentarius omnis
  65. et robustus item curvi moderator aratri
  66. languebat, penitusque casa contrusa iacebant
  67. corpora paupertate et morbo dedita morti.
  68. exanimis pueris super exanimata parentum
  69. corpora non numquam posses retroque videre
  70. matribus et patribus natos super edere vitam.
  71. nec minimam partem ex agris maeror is in urbem
  72. confluxit, languens quem contulit agricolarum
  73. copia conveniens ex omni morbida parte.
  74. omnia conplebant loca tectaque quo magis aestu,
  75. confertos ita acervatim mors accumulabat.
  76. multa siti prostrata viam per proque voluta
  77. corpora silanos ad aquarum strata iacebant
  78. interclusa anima nimia ab dulcedine aquarum,
  79. multaque per populi passim loca prompta viasque
  80. languida semanimo cum corpore membra videres
  81. horrida paedore et pannis cooperta perire,
  82. corporis inluvie, pelli super ossibus una,
  83. ulceribus taetris prope iam sordeque sepulta.
  84. omnia denique sancta deum delubra replerat
  85. corporibus mors exanimis onerataque passim
  86. cuncta cadaveribus caelestum templa manebant,
  87. hospitibus loca quae complerant aedituentes.
  88. nec iam religio divom nec numina magni
  89. pendebantur enim: praesens dolor exsuperabat.
  90. nec mos ille sepulturae remanebat in urbe,
  91. quo prius hic populus semper consuerat humari;
  92. perturbatus enim totus trepidabat et unus
  93. quisque suum pro re cognatum maestus humabat.
  94. multaque res subita et paupertas horrida suasit;
  95. namque suos consanguineos aliena rogorum
  96. insuper extructa ingenti clamore locabant
  97. subdebantque faces, multo cum sanguine saepe
  98. rixantes, potius quam corpora desererentur,
  99. inque aliis alium populum sepelire suorum
  100. certantes; lacrimis lassi luctuque redibant;
  101. inde bonam partem in lectum maerore dabantur;
  102. nec poterat quisquam reperiri, quem neque morbus
  103. nec mors nec luctus temptaret tempore tali.