De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. haec quoque res adiumento motuque iuvatur,
  2. quod, simul a fronte est anelli rarior
  3. factus inanitusque locus magis ac vacuatus,
  4. continuo fit uti qui post est cumque locatus
  5. a tergo quasi provehat atque propellat.
  6. semper enim circum positus res verberat ;
  7. sed tali fit uti propellat tempore ferrum,
  8. parte quod ex una spatium vacat et capit in se.
  9. hic, tibi quem memoro, per crebra foramina ferri
  10. parvas ad partis subtiliter insinuatus
  11. trudit et inpellit, quasi navem velaque ventus.
  12. denique res omnes debent in corpore habere
  13. , quandoquidem raro sunt corpore et
  14. omnibus est rebus circum datus adpositusque.
  15. hic igitur, penitus qui in ferrost abditus ,
  16. sollicito motu semper iactatur eoque
  17. verberat anellum dubio procul et ciet intus,
  18. scilicet illo eodem fertur, quo praecipitavit
  19. iam semel et partem in vacuam conamina sumpsit.
  20. Fit quoque ut a lapide hoc ferri natura recedat
  21. inter dum, fugere atque sequi consueta vicissim.
  22. exultare etiam Samothracia ferrea vidi
  23. et ramenta simul ferri furere intus ahenis
  24. in scaphiis, lapis hic Magnes cum subditus esset;
  25. usque adeo fugere a saxo gestire videtur.
  26. aere interposito discordia tanta creatur
  27. propterea quia ni mirum prius aestus ubi aeris
  28. praecepit ferrique vias possedit apertas,
  29. posterior lapidis venit aestus et omnia plena
  30. invenit in ferro neque habet qua tranet ut ante;
  31. cogitur offensare igitur pulsareque fluctu
  32. ferrea texta suo; quo pacto respuit ab se
  33. atque per aes agitat, sine eo quod saepe resorbet.
  34. Illud in his rebus mirari mitte, quod aestus
  35. non valet e lapide hoc alias impellere item res.
  36. pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum;
  37. at partim raro quia sunt cum corpore, ut aestus
  38. pervolet intactus, nequeunt inpellier usquam,
  39. lignea materies in quo genere esse videtur.
  40. interutrasque igitur ferri natura locata
  41. aeris ubi accepit quaedam corpuscula, tum fit,
  42. inpellant ut eo Magnesia flumine saxa.
  43. nec tamen haec ita sunt aliarum rerum aliena,
  44. ut mihi multa parum genere ex hoc suppeditentur,
  45. quae memorare queam inter se singlariter apta.
  46. saxa vides primum sola colescere calce.
  47. glutine materies taurino iungitur una,
  48. ut vitio venae tabularum saepius hiscant
  49. quam laxare queant compages taurea vincla.
  50. vitigeni latices aquai fontibus audent
  51. misceri, cum pix nequeat gravis et leve olivom.
  52. purpureusque colos conchyli iungitur uno
  53. corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam,
  54. non si Neptuni fluctu renovare operam des,
  55. non mare si totum velit eluere omnibus undis.
  56. denique res auro non aurum copulat una,
  57. aerique aes plumbo fit uti iungatur ab albo?
  58. cetera iam quam multa licet reperire! quid ergo?
  59. nec tibi tam longis opus est ambagibus usquam
  60. nec me tam multam hic operam consumere par est,
  61. sed breviter paucis praestat comprendere multa.
  62. quorum ita texturae ceciderunt mutua contra,
  63. ut cava conveniant plenis haec illius illa
  64. huiusque inter se, iunctura haec optima constat.
  65. est etiam, quasi ut anellis hamisque plicata
  66. inter se quaedam possint coplata teneri;
  67. quod magis in lapide hoc fieri ferroque videtur.
  68. Nunc ratio quae sit morbis aut unde repente
  69. mortiferam possit cladem conflare coorta
  70. morbida vis hominum generi pecudumque catervis,
  71. expediam, primum multarum semina rerum
  72. esse supra docui quae sint vitalia nobis,
  73. et contra quae sint morbo mortique necessest
  74. multa volare; ea cum casu sunt forte coorta
  75. et perturbarunt caelum, fit morbidus .
  76. atque ea vis omnis morborum pestilitasque
  77. aut extrinsecus ut nubes nebulaeque superne
  78. per caelum veniunt aut ipsa saepe coorta
  79. de terra surgunt, ubi putorem umida nactast
  80. intempestivis pluviisque et solibus icta.
  81. nonne vides etiam caeli novitate et aquarum
  82. temptari procul a patria qui cumque domoque
  83. adveniunt ideo quia longe discrepitant res?
  84. nam quid Brittannis caelum differre putamus,
  85. et quod in Aegypto est, qua mundi claudicat axis,
  86. quidve quod in Ponto est differre et Gadibus atque
  87. usque ad nigra virum percocto saecla colore?
  88. quae cum quattuor inter se diversa videmus