De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. quanta quoquest tanta hinc nobis videatur in alto
  2. nam licet hinc mundi patefactum totius unum
  3. largifluum fontem scatere atque erumpere lumen,
  4. ex omni mundo quia sic elementa vaporis
  5. undique conveniunt et sic coniectus eorum
  6. confluit, ex uno capite hic ut profluat ardor.
  7. nonne vides etiam quam late parvus aquai
  8. prata riget fons inter dum campisque redundet?
  9. est etiam quoque uti non magno solis ab igni
  10. percipiat calidis fervoribus ardor,
  11. opportunus ita est si forte et idoneus ,
  12. ut queat accendi parvis ardoribus ictus;
  13. quod genus inter dum segetes stipulamque videmus
  14. accidere ex una scintilla incendia passim.
  15. forsitan et rosea sol alte lampade lucens
  16. possideat multum caecis fervoribus ignem
  17. circum se, nullo qui sit fulgore notatus,
  18. aestifer ut tantum radiorum exaugeat ictum.
  19. Nec ratio solis simplex et recta patescit,
  20. quo pacto aestivis e partibus aegocerotis
  21. brumalis adeat flexus atque inde revertens
  22. canceris ut vertat metas ad solstitialis,
  23. lunaque mensibus id spatium videatur obire,
  24. annua sol in quo consumit tempora cursu.
  25. non, inquam, simplex his rebus reddita causast.
  26. nam fieri vel cum primis id posse videtur,
  27. Democriti quod sancta viri sententia ponit,
  28. quanto quaeque magis sint terram sidera propter,
  29. tanto posse minus cum caeli turbine ferri;
  30. evanescere enim rapidas illius et acris
  31. imminui supter viris, ideoque relinqui
  32. paulatim solem cum posterioribus signis,
  33. inferior multo quod sit quam fervida signa.
  34. et magis hoc lunam: quanto demissior eius
  35. cursus abest procul a caelo terrisque propinquat,
  36. tanto posse minus cum signis tendere cursum.
  37. flaccidiore etiam quanto iam turbine fertur
  38. inferior quam sol, tanto magis omnia signa
  39. hanc adipiscuntur circum praeterque feruntur.
  40. propterea fit ut haec ad signum quodque reverti
  41. mobilius videatur, ad hanc quia signa revisunt.
  42. fit quoque ut e mundi transversis partibus
  43. alternis certo fluere alter tempore possit,
  44. qui queat aestivis solem detrudere signis
  45. brumalis usque ad flexus gelidumque rigorem,
  46. et qui reiciat gelidis a frigoris umbris
  47. aestiferas usque in partis et fervida signa.
  48. et ratione pari lunam stellasque putandumst,
  49. quae volvunt magnos in magnis orbibus annos,
  50. posse alternis e partibus ire.
  51. nonne vides etiam diversis nubila ventis
  52. diversas ire in partis inferna supernis?
  53. qui minus illa queant per magnos aetheris orbis
  54. aestibus inter se diversis sidera ferri?
  55. At nox obruit ingenti caligine terras,
  56. aut ubi de longo cursu sol ultima caeli
  57. impulit atque suos efflavit languidus ignis
  58. concussos itere et labefactos multo,
  59. aut quia sub terras cursum convortere cogit
  60. vis eadem, supra quae terras pertulit orbem.
  61. Tempore item certo roseam Matuta per oras
  62. aetheris auroram differt et lumina pandit,
  63. aut quia sol idem, sub terras ille revertens,
  64. anticipat caelum radiis accendere temptans,
  65. aut quia conveniunt ignes et semina multa
  66. confluere ardoris consuerunt tempore certo,
  67. quae faciunt solis nova semper lumina gigni;
  68. quod genus Idaeis fama est e montibus altis
  69. dispersos ignis orienti lumine cerni,
  70. inde coire globum quasi in unum et conficere orbem.
  71. nec tamen illud in his rebus mirabile debet
  72. esse, quod haec ignis tam certo tempore possint
  73. semina confluere et solis reparare nitorem.
  74. multa videmus enim, certo quae tempore fiunt
  75. omnibus in rebus. florescunt tempore certo
  76. arbusta et certo dimittunt tempore florem.
  77. nec minus in certo dentes cadere imperat aetas
  78. tempore et inpubem molli pubescere veste
  79. et pariter mollem malis demittere barbam.
  80. fulmina postremo nix imbres nubila venti
  81. non nimis incertis fiunt in partibus anni.
  82. namque ubi sic fuerunt causarum exordia prima
  83. atque ita res mundi cecidere ab origine prima,
  84. conseque quoque iam redeunt ex ordine certo.
  85. Crescere itemque dies licet et tabescere noctes,
  86. et minui luces, cum sumant augmina noctis,
  87. aut quia sol idem sub terras atque superne
  88. imparibus currens amfractibus aetheris oras
  89. partit et in partis non aequas dividit orbem,
  90. et quod ab alterutra detraxit parte, reponit
  91. eius in adversa tanto plus parte relatus,
  92. donec ad id signum caeli pervenit, ubi anni
  93. nodus nocturnas exaequat lucibus umbras;
  94. nam medio cursu flatus aquilonis et austri
  95. distinet aequato caelum discrimine metas
  96. propter signiferi posituram totius orbis,
  97. annua sol in quo concludit tempora serpens,
  98. obliquo terras et caelum lumine lustrans,
  99. ut ratio declarat eorum qui loca caeli
  100. omnia dispositis signis ornata notarunt.
  101. aut quia crassior est certis in partibus ,
  102. sub terris ideo tremulum iubar haesitat ignis
  103. nec penetrare potest facile atque emergere ad ortus;
  104. propterea noctes hiberno tempore longae
  105. cessant, dum veniat radiatum insigne diei.
  106. aut etiam, quia sic alternis partibus anni
  107. tardius et citius consuerunt confluere ignes,
  108. qui faciunt solem certa de surgere parte,
  109. propterea fit uti videantur dicere verum.
  110. Luna potest solis radiis percussa nitere
  111. inque dies magis id lumen convertere nobis
  112. ad speciem, quantum solis secedit ab orbi,
  113. donique eum contra pleno bene lumine fulsit
  114. atque oriens obitus eius super edita vidit;
  115. inde minutatim retro quasi condere lumen
  116. debet item, quanto propius iam solis ad ignem
  117. labitur ex alia signorum parte per orbem;
  118. ut faciunt, lunam qui fingunt esse pilai
  119. consimilem cursusque viam sub sole tenere.
  120. est etiam quare proprio cum lumine possit
  121. volvier et varias splendoris reddere formas;
  122. corpus enim licet esse aliud, quod fertur et una
  123. labitur omnimodis occursans officiensque,
  124. nec potis est cerni, quia cassum lumine fertur.
  125. versarique potest, globus ut, si forte, pilai
  126. dimidia ex parti candenti lumine tinctus,
  127. versandoque globum variantis edere formas,
  128. donique eam partem, quae cumque est ignibus aucta,
  129. ad speciem vertit nobis oculosque patentis;
  130. inde minutatim retro contorquet et aufert
  131. luciferam partem glomeraminis atque pilai;
  132. ut Babylonica Chaldaeum doctrina refutans
  133. astrologorum artem contra convincere tendit,
  134. proinde quasi id fieri nequeat quod pugnat uterque
  135. aut minus hoc illo sit cur amplectier ausis.
  136. denique cur nequeat semper nova luna creari
  137. ordine formarum certo certisque figuris
  138. inque dies privos aborisci quaeque creata
  139. atque alia illius reparari in parte locoque,
  140. difficilest ratione docere et vincere verbis,
  141. ordine cum videas tam certo multa creari.
  142. it Ver et Venus et Veneris praenuntius ante
  143. pennatus graditur, Zephyri vestigia propter
  144. Flora quibus mater praespargens ante viai
  145. cuncta coloribus egregiis et odoribus opplet.
  146. inde loci sequitur Calor aridus et comes una
  147. pulverulenta Ceres et etesia flabra aquilonum.
  148. inde Autumnus adit, graditur simul Euhius Euan.
  149. inde aliae tempestates ventique secuntur,
  150. altitonans Volturnus et Auster fulmine pollens.
  151. tandem Bruma nives adfert pigrumque rigorem
  152. reddit. Hiemps sequitur crepitans hanc dentibus algu.
  153. quo minus est mirum, si certo tempore luna
  154. gignitur et certo deletur tempore rusus,
  155. cum fieri possint tam certo tempore multa.
  156. Solis item quoque defectus lunaeque latebras
  157. pluribus e causis fieri tibi posse putandumst.
  158. nam cur luna queat terram secludere solis
  159. lumine et a terris altum caput obstruere ei,