De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. sive quod inclusi rapidi sunt aetheris aestus
  2. quaerentesque viam circum versantur et ignes
  3. passim per caeli volvunt summania templa,
  4. sive aliunde fluens alicunde extrinsecus
  5. versat agens ignis, sive ipsi serpere possunt,
  6. quo cuiusque cibus vocat atque invitat euntis,
  7. flammea per caelum pascentis corpora passim.
  8. nam quid in hoc mundo sit eorum ponere certum
  9. difficilest; sed quid possit fiatque per omne
  10. in variis mundis varia ratione creatis,
  11. id doceo plurisque sequor disponere causas,
  12. motibus astrorum quae possint esse per omne;
  13. e quibus una tamen sit et haec quoque causa necessest,
  14. quae vegeat motum signis; sed quae sit earum
  15. praecipere haud quaquamst pedetemptim progredientis.
  16. Terraque ut in media mundi regione quiescat,
  17. evanescere paulatim et decrescere pondus
  18. convenit atque aliam naturam supter habere
  19. ex ineunte aevo coniunctam atque uniter aptam
  20. partibus mundi, quibus insita vivit.
  21. propterea non est oneri neque deprimit auras,
  22. ut sua cuique homini nullo sunt pondere membra
  23. nec caput est oneri collo nec denique totum
  24. corporis in pedibus pondus sentimus inesse;
  25. at quae cumque foris veniunt inpostaque nobis
  26. pondera sunt laedunt, permulto saepe minora.
  27. usque adeo magni refert quid quaeque queat res.
  28. sic igitur tellus non est aliena repente
  29. allata atque auris aliunde obiecta alienis,
  30. sed pariter prima concepta ab origine mundi
  31. certaque pars eius, quasi nobis membra videntur.
  32. Praeterea grandi tonitru concussa repente
  33. terra supra quae se sunt concutit omnia motu;
  34. quod facere haut ulla posset ratione, nisi esset
  35. partibus mundi caeloque revincta;
  36. nam communibus inter se radicibus haerent
  37. ex ineunte aevo coniuncta atque uniter aucta.
  38. Nonne vides etiam quam magno pondere nobis
  39. sustineat corpus tenuissima vis animai,
  40. propterea quia tam coniuncta atque uniter apta est?
  41. Denique iam saltu pernici tollere corpus
  42. quid potis est nisi vis animae, quae membra gubernat?
  43. iamne vides quantum tenuis natura valere
  44. possit, ubi est coniuncta gravi cum corpore, ut
  45. coniunctus terris et nobis est animi vis?
  46. Nec nimio solis maior rota nec minor ardor
  47. esse potest, nostris quam sensibus esse videtur.
  48. nam quibus e spatiis cumque ignes lumina possunt
  49. adiicere et calidum membris adflare vaporem,
  50. nil magnis intervallis de corpore libant
  51. flammarum, nihil ad speciem est contractior ignis.
  52. proinde, calor quoniam solis lumenque profusum
  53. perveniunt nostros ad sensus et loca fulgent,
  54. forma quoque hinc solis debet filumque videri,
  55. nil adeo ut possis plus aut minus addere vere.
  56. perveniunt nostros ad sensus et loca fulgent
  57. lunaque sive notho fertur loca lumine lustrans,
  58. sive suam proprio iactat de corpore lucem,
  59. quidquid id est, nihilo fertur maiore figura
  60. quam, nostris oculis qua cernimus, esse videtur.
  61. nam prius omnia, quae longe semota tuemur
  62. per multum, specie confusa videntur
  63. quam minui filum. quapropter luna necesse est,
  64. quandoquidem claram speciem certamque figuram
  65. praebet, ut est oris extremis cumque notata,
  66. quanta quoquest, tanta hinc nobis videatur in alto.
  67. postremo quos cumque vides hinc aetheris ignes,
  68. scire licet perquam pauxillo posse minores
  69. esse vel exigua maioris parte brevique.
  70. quandoquidem quos cumque in terris cernimus ignes,
  71. dum tremor et clarus dum cernitur ardor eorum,
  72. perparvom quiddam inter dum mutare videntur
  73. alteram utram in partem filum, quo longius absunt.
  74. Illud item non est mirandum, qua ratione
  75. tantulus ille queat tantum sol mittere lumen,
  76. quod maria ac terras omnis caelumque rigando
  77. compleat et calido perfundat cuncta vapore.
  78. quanta quoquest tanta hinc nobis videatur in alto
  79. nam licet hinc mundi patefactum totius unum
  80. largifluum fontem scatere atque erumpere lumen,
  81. ex omni mundo quia sic elementa vaporis
  82. undique conveniunt et sic coniectus eorum
  83. confluit, ex uno capite hic ut profluat ardor.
  84. nonne vides etiam quam late parvus aquai
  85. prata riget fons inter dum campisque redundet?
  86. est etiam quoque uti non magno solis ab igni
  87. percipiat calidis fervoribus ardor,
  88. opportunus ita est si forte et idoneus ,
  89. ut queat accendi parvis ardoribus ictus;